Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1629329

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
z dnia 4 lutego 2015 r.
II SA/Lu 875/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. S. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego - w zakresie wniosku G. S. o przyznanie prawa pomocy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

Skarżący w dniu 29 października 2014 r. złożył - na urzędowym formularzu - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Postanowieniem z dnia 19 listopada 2014 r. starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Odpis tego postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 1 grudnia 2014 r. (k. 39).

W dniu 8 grudnia 2014 r. wniósł on sprzeciw, podnosząc, że jego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie był przez niego podpisany, wobec czego zaskarżone postanowienie było przedwczesne. Ponadto wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej.

Zarządzeniem z dnia 27 stycznia 2015 r. Sąd stwierdził, że wniosek skarżącego z dnia 29 października 2014 r. o przyznanie prawa pomocy został złożony skutecznie, wobec niespornej okoliczności, że pochodzi od skarżącego i stanowi załącznik do podpisanego egzemplarza skargi złożonego także w dniu 29 października 2014 r. (data nadania).

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") wobec wniesienia sprzeciwu w terminie, postanowienie z dnia 19 listopada 2014 r. utraciło moc. Sprawa podlega zatem rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.

Instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 p.p.s.a. zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Stąd też, jak również z uwagi na kryteria sformułowane w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a., zasadnicze znaczenie ma ustalenie kondycji finansowej strony.

Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym wtedy, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym w przypadku gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).

Należy podkreślić, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne, leży po jego stronie, zaś rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przez niego udowodnione (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2012, s. 618-619).

Z oświadczenia skarżącego złożonego w niniejszej sprawie wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwojgiem dzieci w wieku szkolnym. W skład jego majątku wchodzi dom o powierzchni 180 m2, mieszkanie o powierzchni 60 m2, nieruchomość rolna o powierzchni około 8 ha oraz dwa samochody osobowe. Podał, że na dochód rodziny w łącznej kwocie około 9 000 zł składa się jego wynagrodzenie za pracę (około 4 000 zł), wynagrodzenie za pracę żony (około 4 500 zł) oraz dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie około 500 zł. Zdaniem skarżącego, jego sytuacja finansowa jest trudna z uwagi na ponoszenie wysokich kosztów utrzymania domu, samochodów oraz konieczność spłaty kredytu hipotecznego i konsumpcyjnego. Ponadto ponosi dodatkowe koszty związane z nauką przez żonę i córkę języków obcych.

Podkreślenia wymaga, że instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia w całości od kosztów sądowych ma zastosowanie w przypadku osób ubogich, które ze względu na sytuację życiową (całkowity brak dochodów lub bardzo niskie dochody, brak majątku), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.

Trzeba wskazać, że skarżący, jak wynika z jego oświadczenia, nie jest osobą ubogą. Skarżący jak i jego żona osiągają stałe dochody z tytułu zatrudnienia, które wynoszą łącznie około 8 500 zł miesięcznie oraz dochód z posiadanej nieruchomości rolnej w kwocie około 500 zł miesięcznie. Sytuacja finansowa skarżącego jest więc stabilna. Rodzina skarżącego ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Skarżący posiada bowiem dom o powierzchni 180 m2 oraz mieszkanie o powierzchni 60 m2. Na jego majątek składa się również nieruchomość rolna o powierzchni 8 ha oraz dwa samochody. W ocenie Sądu, oceniając możliwości płatnicze skarżącego nie można pominąć tego, że jako właściciel domu o powierzchni 180 m2 i jednocześnie mieszkania o powierzchni 60 m2 ma on możliwość wynajęcia którejś z tych nieruchomości, celem zwiększenia dochodów rodziny.

Na ocenę zasadności złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może mieć wpływu to, że skarżący jest obciążony spłatą kredytu hipotecznego i konsumpcyjnego. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, że kwestia spłacania zaciągniętych kredytów czy pożyczek jest indywidualną sprawą podatnika i fakt ten nie może skutkować przeniesieniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów powstałych z tytułu prowadzonego postępowania sądowego. Zobowiązania cywilnoprawne (umowy kredytowe, umowy pożyczki) nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których należą koszty sądowe, a fakt udzielania skarżącemu kredytów świadczy o jego dobrej kondycji finansowej. Koszty sądowe jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi wydatkami obciążającymi skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 16 września 2014 r., II FZ 1309/14, Lex nr 1507574).

Wskazane wyżej okoliczności świadczą o tym, że skarżący nie wykazał, by nie był w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy bowiem zauważyć, że koszty sądowe w sprawie niniejszej na obecnym etapie postępowania obejmują wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł - § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), zaś pozostałe ewentualne koszty sądowe (z wyjątkiem wpisu od potencjalnej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu od skargi), to jest opłata sądowa od zażalenia, opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Mając powyższe na względzie Sąd orzekł, jak w postanowieniu.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.