Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2506922

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
z dnia 23 stycznia 2018 r.
II SA/Lu 871/17

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Dudek.

Sędziowie: NSA Witold Falczyński, WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdanie).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2018 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 1248/16 postanawia odrzucić skargę.

Uzasadnienie faktyczne

T. W. w dniu 8 września 2017 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2017 r. (akt II SA/Lu 1248/16), prawomocnym od dnia 29 sierpnia 2017 r., oddalającym jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) października 2016 r., Nr (...), utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy, którą odmówiono skarżącej przyznania zasiłku okresowego z przeznaczeniem na zakup środków pomocniczych i leków.

Skarżąca jako podstawę wznowienia wskazała art. 273 § 1 i 274 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyjaśniając, że "data doręczenia z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie protokołu aktualizacji wywiadu środowiskowego to dzień 8 sierpnia 2017 r." Zdaniem skarżącej treść protokołu nie odzwierciedla obiektywnych okoliczności faktycznych jej dotyczących, a wynikających z dokumentacji medycznej. Dział III protokołu sporządzono wykorzystując do tego osobą chorą (skarżącą), na jej szkodę. Błędnie zatem w sprawie przeprowadzono postępowanie dowodowe nie wyjaśniając stanu faktycznego sprawy. Z urzędu nie ustalono stanu zdrowia skarżącej w oparciu o dokumentację medyczną. Nie wzięto pod uwagę orzeczenia dotyczącego niepełnosprawności z dnia 4 grudnia 2015 r. oraz zaświadczeń lekarskich z dnia 11 lutego 2014 r. i z dnia 12 sierpnia 2015 r. W toku postępowanie nie wezwano skarżącej do przedłożenia dokumentów dotyczących jej leczenia oraz wskazujących na niezbędność usług opiekuńczych, czym naruszono art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 ust. 5b i 5d ustawy o pomocy społecznej. Nie zastosowano art. 105 ustawy o pomocy społecznej. Stwierdziła, że poczynione w toku postępowania ustalenia Ośrodka Pomocy Społecznej oraz Kolegium, jakoby uzyskane od niej, są fałszywe. Skarżąca wyjaśniła, że od dawna nie potwierdza protokołów sporządzanych przez ośrodek pomocy społecznej. Podkreśliła, że nie brała udziału w całym postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Zatem postanowienie Nr (...) z dnia 1 kwietnia 2016 r. jest wadliwe. Nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego, o które wnioskowano w piśmie z dnia 30 marca 2016 r. Fałszywy protokół zatwierdził wójt, gdyż kierownik ośrodka pomocy społecznej jedynie wydaje decyzje, jak stanowi art. 110 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej. "Prezes Kolegium nie wyłączył C. i A. mimo, iż miał taki obowiązek. Zarówno C.l jak i A. od lat występują w sprawach skarżącej. Nie ustalono skrajnego ubóstwa skarżącej. Błędnie zastosowano art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. H. L., E. W. i B. Ś. nie mają upoważnienia skarżącej do przetwarzania dotyczących jej danych. Odmowa przyznania skarżącej świadczenia okresowego na środki pomocnicze i lekarstwa nastąpiło na jej szkodę i zagrażało jej życiu. Odmówiono skarżącej również przyznania usług opiekuńczych w oczekiwaniu na pogorszenie się stanu zdrowia z równoczesnym stanem klęski pomoru". Z tych powodów skarżąca zwróciła się o "skasowanie" (cyt. z skargi) wyroku z dnia 19 kwietnia 2017 r. i ponowne rozpatrzenie sprawy według prawa obowiązującego w IV RP.

Pełnomocnik skarżącej doprecyzowując skargę wyjaśnił, że zachowany został termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, gdyż skarżąca złożyła ją osobiście w dniu 8 września 2017 r. zaś o podstawie wznowienia dowiedziała się w dniu 8 sierpnia 2017 r., którego to dnia otrzymała z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie protokół aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia 15 kwietnia 2016 r. i po raz pierwszy się z nim zapoznała. Zatem tego dnia rozpoczął biec termin do wniesienia o wznowienie postępowania. Tym samym złożenie skargi o wznowienie postępowania w dniu 8 września 2017 r. nastąpiło z zachowaniem terminu.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Instytucja wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego stanowi formę postępowania nadzwyczajnego i została unormowana w dziale VII (art. 270-285) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Nadzwyczajny charakter tego środka zaskarżenia powoduje konieczność zwężającej wykładni regulujących go przepisów i restrykcyjnej oceny w tym względzie. Zgodnie z art. 280 § 1 ustawy Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia i w przypadku stwierdzenia, że tego wymogu skarga o wznowienie postępowania nie spełnia - odrzuca ją. Z kolei według art. 281 na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i jeżeli brak jest ustawowej przesłanki wznowienia lub termin do wniesienia skargi nie został zachowany odrzuca skargę o wznowienie. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. Podkreślenia przy tym wymaga, że badanie, o jakim mowa w tym przepisach, nie polega na ocenie tego, czy skarga o wznowienie postępowania jest zasadna. Jego celem jest bowiem stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki formalne, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że skarga o wznowienie postępowania nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli w skardze o wznowienie wprawdzie powołano przepisy opisujące podstawy wznowienia (art. 271, art. 272, art. 273 i art. 274 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), jednakże na uzasadnienie istnienia podstawy wznowienia przytoczono okoliczności faktyczne, które nie odpowiadają tym przepisom (postanowienie NSA z 11 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1160/04, postanowienie NSA z 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2607/12, postanowienie NSA z 11 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 100/16). Ponadto w orzecznictwie i judykaturze przyjmuje się, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi; taka skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 października 1999 r., II UKN 174/99 OSNAP 2001, Nr 4, poz. 133, postanowienie SN z dnia 29 września 1968 r., I CZ 122/67 OSNCP 1968, nr 8 - 9, poz. 154, postanowienie NSA z 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I FSK 607/06; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 633). Na podstawie oceny akt sprawy sąd władny jest ocenić, że powołane przez stronę okoliczności nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia postępowania sądowego.

Skarżąca jako ustawową podstawę wznowienia wskazała art. 273 § 1, bez podania konkretnego punktu, oraz art. 274 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Praw o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 273 § 1 pkt 1 dopuszcza możliwość wznowienia postępowania, jeżeli orzeczenie sądu zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym, pkt 2 natomiast, gdy orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Dowodziła, że zamieszczone w aktualizacji wywiadu środowiskowego informacje są fałszywe, nie uwzględniają dostępnych w sprawie dokumentów w tym dokumentacji medycznej. Jednak dla zaistnienia przesłanki o jakiej mowa w art. 273 § 1 pkt 1 podrobienie lub przerobienie dokumentu może stanowić przyczynę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego tylko wówczas, gdy prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego zostało oparte na sfałszowanym dokumencie, z którego dowód przeprowadzono w postępowaniu sądowym (wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2014 r. I FSK 368/13 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W postępowaniu sądowoadministracyjnym zakończonym wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2017 r. (II SA/Lu 1248/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przeprowadzał dowodu z dokumentu, do którego odwoływała się skarżąca. Był wykorzystany przez organy w toku prowadzonego postępowania. Znajdował się w aktach sprawy i był dostępny dla skarżącej. W żadnym razie dowód z niego nie został przeprowadzony przez sąd w oparciu o art. 106 § 3 wspomnianej ustawy. Poza tym o istnieniu faktu podrobienia czy przerobienia dokumentu mogą orzekać wyłącznie powołane do tego organy. Tego rodzaju ocena pozostaje zaś poza kompetencjami sądu, który w powyższym zakresie musi opierać się na ustaleniach uprawnionych do tego podmiotów. Z treści art. 273 § 1 pkt 1 w zw. z art. 274 ustawy wynika, że wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego można żądać wyłącznie wtedy, gdy wystąpienie przesłanek z pierwszego z wymienionych przepisów zostało ustalone prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba, że postępowanie karne nie mogło być wszczęte lub zostało umorzone z innych przyczyn, niż brak dowodów (vide: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2008, Komentarz, s. 645). Art. 273 § 1 pkt 1 ustawy wyraźnie wskazuje, iż podstawą żądania musi być dokument podrobiony lub przerobiony, a fakt ten musi być w chwili składania skargi o wznowienie prawomocnie stwierdzony przez właściwy organ po przeprowadzeniu postępowania karnego. Złożenie takiej skargi przed prawomocnym stwierdzeniem owego fałszerstwa jest więc przedwczesne. W rezultacie skoro skarżący takiego prawomocnego orzeczenia właściwego organu w przedmiocie popełnienia wskazanego przestępstwa dotyczącego podrobienia lub przerobienia wskazywanych przez skarżącego dokumentów nie wskazał, brak było jakichkolwiek podstaw by twierdzić, że istniała przesłanka do wznowienia postępowania przewidziana w art. 271 § 1 pkt 1. Spełnienie warunku określonego w art. 274 ustawy niezbędne jest również w przypadku przesłanki opisanej w art. 271 § 1 pkt 2 ustawy. W sytuacji, gdy skarżąca nie wskazała prawomocnego wyroku skazującego za popełnienie przestępstwa poświadczenia nieprawdy, ani nie powoływała się na okoliczności uniemożliwiające uzyskanie takiego orzeczenia, należało uznać, że podana przez skarżącą podstawa wznowieniowa w istocie również nie zachodzi. Gołosłowne twierdzenia skarżącej o sfałszowaniu wywiadu środowiskowego nie mogą stanowić usprawiedliwionej podstawy wznowienia postępowania Z tych względów na podstawie art. 281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) skargę należało odrzucić. Wobec braku wniosku adwokata ustanowionego w ramach prawa pomocy nie orzeczono o przyznaniu wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.