Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1779560

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
z dnia 16 grudnia 2014 r.
II SA/Lu 38/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca).

Sędziowie: WSA Bogusław Wiśniewski, SO del. Arkadiusz Mrowiec.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) r., nr (...), w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia

I.

uchyla zaskarżoną decyzję;

II.

zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz G. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 28 października 2013 r., nr (...), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...), po rozpatrzeniu odwołania G. S. od decyzji Wójta Gminy (...) z dnia 9 lipca 2013 r., nr (...), o ustaleniu A. K. środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia pod nazwą "Rozbudowa fermy drobiu w miejscowości (...)" obejmującego budowę budynku inwentarskiego służącego do odchowu kur niosek - 8000 sztuk (łączna obsada 88 DJP) na działkach nr "a" i "b" oraz płyty obornikowej na działkach "c" i "d" położonych w (...)

- umorzyło postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że wnioskiem z dnia 14 marca 2013 r., uzupełnionym wnioskiem z dnia 16 kwietnia 2013 r., A. K. wystąpił ponownie do Wójta Gminy (...) o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejącej fermy drobiu o obiekty zlokalizowane na działkach - nr "a" i nr "b" położonych w (...) oraz na budowie na działce nr "c" i nr "d" płyty obornikowej.

Pismem z dnia 21 marca 2013 r. Wójt Gminy (...) zawiadomił o ponownym wszczęciu na wniosek A. K. postępowania, jego strony, za które uznał jedynie właścicieli nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z gruntami inwestycji.

W toku tego postępowania, jak podniosło Kolegium, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w (...) wydał opinię sanitarną z dnia 22 kwietnia 2013 r., nr (...), w której uznał za niezbędne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, nałożenie na stronę obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko oraz wprowadzenie niezbędnych zabezpieczeń przedsięwzięcia przed nadmiernym oddziaływaniem na środowisko.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w (...) postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2013 r., nr (...), także orzekł o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko i opracowania raportu.

Postanowieniem z dnia 7 maja 2013 r. organ pierwszej instancji stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia.

Po złożeniu przez wnioskodawcę w dniu 14 maja 2013 r. raportu o oddziaływaniu wspomnianego przedsięwzięcia na środowisko zarówno Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w (...), jak i Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w (...), pozytywnie zaopiniowali realizację planowanego przedsięwzięcia. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w uzasadnieniu postanowienia z dnia 10 czerwca 2013 r. stwierdził, że w wyniku rozbudowy funkcjonującej fermy drobiu nie nastąpi znaczne pogorszenie parametrów jakości środowiska, wskazując, że planowana do budowy odchowalnia zostanie zlokalizowana na terenach rolniczych pozbawionych zadrzewień oraz siedlisk chronionych, zaś budynek inwentarski wpisze się w istniejącą zabudowę. Natomiast Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w (...) w opinii sanitarnej z dnia 24 maja 2013 r. wskazał, że planowane przedsięwzięcie, przy uwzględnieniu wymagań określonych w raporcie, nie spowoduje ograniczenia w korzystaniu z terenów sąsiadujących z terenem przewidzianej do rozbudowy fermy drobiu.

W piśmie z dnia 5 czerwca 2013 r. G. S. wniosła uwagi do przedłożonego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowiska, zarzucając, że planowana inwestycja jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr XXXVI/215/06 Rady Gminy w Łukowie z dnia 11 października 2006 r. (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 34, poz. 909).

Decyzją z dnia 9 lipca 2013 r., nr (...), organ pierwszej instancji ustalił środowiskowe uwarunkowania dla planowanej przez wnioskodawcę inwestycji. W uzasadnieniu decyzji organ między innymi określił jakie wymagania powinna spełniać dokumentacja niezbędna do opracowania projektu budowlanego oraz wydania decyzji pozwolenia na budowę przedmiotowego przedsięwzięcia oraz wyjaśnił, że planowane przedsięwzięcie jest zgodne z ustaleniami planu miejscowego.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji G. S., zarzuciła naruszenie zasad postępowania wyrażonych w art. 7, 8, 9, 10, 11, 28, 39, 40, 77 i 78 k.p.a. oraz przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Rozpoznając to odwołanie Kolegium doszło do przekonania, że zostało ono złożone przez osobę, której nie przysługiwał przymiot strony postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie i związku z tym opisaną na wstępie decyzją z dnia 28 października 2013 r., nr (...), umorzyło postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał, że sprawy związane z przedmiotowym postępowaniem dotyczą praw podmiotowych bezpośrednich sąsiadów i to niezależnie od tego, czy przedsięwzięcie ma jakieś oddziaływanie na środowisko, czy też jest obojętne dla środowiska. Zdaniem Kolegium wzajemne usytuowanie działek inwestora i jego żony oraz odwołującej się, to jest brak wspólnej granicy bezspornie wskazuje, że nieruchomości G. S. znajdują się poza obszarem oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Ponadto, jak wskazał organ odwoławczy, sporządzony w niniejszej sprawie raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie przewiduje możliwości niezgodnego z prawem oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie.

W ocenie Kolegium ustalenie środowiskowych uwarunkowań, które co do zasady nie przesądzają o realizacji inwestycji, nie ograniczy odwołującej się możliwości wykonywania prawa własności do przysługujących jej nieruchomości. Ograniczenia w zagospodarowaniu tych nieruchomości związane są bowiem z zapisami obowiązującego na tym terenie ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy (...), z którego wynika, że działki inwestora, jak i skarżącej - w części - na szerokości ok. 100 m od drogi znajdują się w terenie zabudowy zagrodowej w gospodarstwa rolnych, hodowlanych, i ogrodniczych, w terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami, zabudowy letniskowej (symbol w planie RM, MN, U, ML-33-2) oraz w części w terenie rolnym (symbol w planie R- 33-39). W zapisach planu na tym terenie w ramach istniejącej zabudowy zagrodowej dopuszcza się adaptację i rozbudowę istniejących obiektów.

Organ odwoławczy wskazał, że ustalenia zawarte w decyzji organu pierwszej instancji nie odnoszą się do sfery uprawnień i obowiązków odwołującej się, tym bardziej, że wynika z nich konieczność wprowadzenia rozwiązań projektowych gwarantujących dotrzymanie standardów jakości powietrza oraz zakaz powodowania hałasu, wibracji i innych uciążliwości poza granica terenu do którego inwestor posiada tytuł prawny ponad dopuszczalne normy oraz zakaz zanieczyszczania powietrza, gleby i wód. W ocenie Kolegium charakter przedsięwzięcia i jego rozmiar oraz miejsce lokalizacji (tereny rolne), a także brak ryzyka wystąpienia poważnej awarii wskazuje, że brak jest podstaw do uznania, iż planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na należącą do odwołującej się nieruchomość, a co za tym idzie, wpływać na sposób wykonywania przez nią przysługującego jej prawa własności powodujący tym samym przekroczenie granic art. 140 kodeksu cywilnego. Nadto, jak podniósł organ, brak jest przepisów prawa materialnego, które uzasadniałyby możliwość uznania odwołującej się za stronę niniejszego postępowania z uwagi na potencjalne i hipotetycznie, negatywne oddziaływanie inwestycji na jej nieruchomości.

Stwierdzenie przez Kolegium, iż wnosząca odwołanie nie posiadała przymiotu strony niniejszego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., obligowało ten organ do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego.

Skargę do Sądu na powyższą decyzję Kolegium złożyła G. S., wnosząc o jej uchylenie. Decyzji tej skarżąca zarzuciła naruszenie art. 28 k.p.a., poprzez odmówienie jej przymiotu strony oraz naruszenie zasady zaufania unormowanej w art. 8 k.p.a. Skarżąca podkreśliła, że w orzecznictwie sądowym dopuszczona została możliwość uznania za stronę postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań nie tylko właścicieli nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem planowanego przedsięwzięcia. Mając na uwadze rozmiary tej inwestycji, a tym samym planowaną liczebność żywego inwentarza i związany z nią zapach i hałas, należy stwierdzić, że tak duża ferma hodowlana będzie oddziaływać na sąsiednie nieruchomości. Ponadto w poprzednio prowadzonym postępowaniu organu pierwszej instancji w niniejszej sprawie brał udział inwestor oraz blisko 20 właścicieli sąsiednich nieruchomości, zaś w obecnym postępowaniu za strony uznano jedynie inwestora i Magdalenę Świderską.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte na skutek odwołania skarżącej G. S. od decyzji organu pierwszej instancji ustalającej J. K. środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "Rozbudowa fermy drobiu w miejscowości (...)" obejmującego budowę budynku inwentarskiego służącego do odchowu kur niosek - 8 000 sztuk (łączna obsada 88 DJP) na działkach nr "a" i "b" oraz płyty obornikowej na działkach "c" i "d" położonych w (...).

Jako podstawę umorzenia postępowania odwoławczego organ drugiej instancji wskazał nieposiadanie przez skarżącą przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Interes prawny, o którym mowa w tym przepisie musi mieć charakter osobisty, własny, indywidualny, konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny, inaczej nie można mówić o istnieniu interesu. Podstawą prawną do zaspokojenia przez władze tego interesu w drodze wydania decyzji musi być obowiązujący przepis prawa administracyjnego. Oznacza to, że treścią pojęcia interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest publiczne prawo podmiotowe, oznaczające "przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym, bo orzeka się o nich przez wydanie decyzji administracyjnej. Cechami tego interesu będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego" (J. Borkowski, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009, s. 174-175, 181 wraz z powołaną tam literaturą i orzecznictwem).

Sąd nie podziela kategorycznego stanowiska Kolegium, iż w związku z tym, że działki skarżącej nie graniczą z działkami, na których usytuowane ma być planowane przedsięwzięcie, brak jest podstaw do uznania jej za stronę postępowania w niniejszej sprawie.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu jest w istocie legitymacja procesowa strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją środowiskową. Decyzja ta jest podejmowana w postępowaniu administracyjnym związanym z oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a jej podstawy materialne, procesowe oraz kompetencyjne regulują przepisy art. 71-87 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.). To zatem z tej ustawy wynikać powinien przede wszystkim interes prawny pozwalający na przyjęcie, iż określonemu podmiotowi przysługuje uprawnienie świadczące o jego interesie prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. Przepis art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b omawianej ustawy stanowi o obowiązku określenia przez właściwy organ w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, warunków wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Ograniczenia te są możliwe do sformułowania, gdyż do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć: w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko - raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 74 ust. 1 pkt 1 ustawy), w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko - kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Wskazać przy tym trzeba, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy) oraz dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 pkt 2).

Należy więc przyjąć, że o ile istnieje potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie, biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych w tak wyznaczonym obszarze oddziaływania obiektu są stroną w szeroko rozumianym postępowaniu, czyli obejmującym cały proces decyzyjny poprzedzający realizację inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2010 r., II OSK 1342/09, CBOSA). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma bowiem charakter rozstrzygnięcia wstępnego względem przyszłego zezwolenia na realizację planowanego przedsięwzięcia i pełni względem niego w istocie funkcję prejudycjalną. Wynika to z art. 86 powoływanej ustawy, który stanowi, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzję o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji i decyzję o pozwoleniu na budowę. To z kolei prowadzi do wniosku, iż odmowa przymiotu strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach musi być wyczerpująco uzasadniona, gdyż brak możliwości kwestionowania ustaleń wynikających z tej decyzji może uniemożliwić stronie należytą ochronę swych praw w kolejnych etapach procesu inwestycyjnego.

Dla ustalenia stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, innych niż wnioskodawca (podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy), konieczne jest zatem prawidłowe ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Z przywołanych przepisów art. 72 ust. 2 pkt 1, art. 74 ust. 1 pkt 1 i art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy środowiskowej wynika, że chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone normy (por. Krzysztof Gruszecki, Komentarz do art. 73 ustawy środowiskowej, SIP LEX 2013, teza 4 i 5). Normy i ich ewentualne przekroczenia mają znaczenie dla treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie dla posiadania przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stroną analizowanego postępowania jest więc właściciel nieruchomości położonej na terenie objętym tak rozumianym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia. W tym sensie o interesie prawnym tego podmiotu świadczy także prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wynikające z art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2013 r., II OSK 108/12, CBOSA).

Tym samym podstawowym kryterium decydującym o uznaniu za stronę właściciela nieruchomości zlokalizowanej w pobliżu planowanej inwestycji jest stwierdzenie, że na ową nieruchomość rozciąga się oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia. Zazwyczaj dotyczyć to będzie nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji. Jednakże w każdym przypadku organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach winien należycie ustalić obszar oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę przede wszystkim dane wynikające z dokumentów dostarczonych przez inwestora. Nie można jednak zapominać o tym, że dokumenty takie jak karta informacyjna przedsięwzięcia, czy raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko są materiałem dowodowym w sprawie i jak każdy dowód podlegają ocenie organu prowadzącego postępowanie, na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Uwzględniając zatem specyfikę inwestycji, krąg stron postępowania w niniejszej sprawie winien być wyznaczony w oparciu o jej środowiskowy i technologiczny charakter, a nadto inne czynniki, które wpływać mogą na zakres przestrzenny oddziaływania, w szczególności oddziaływania szkodliwego bądź uciążliwego. Nie chodzi przy tym o wykazanie istnienia szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren nieruchomości osoby trzeciej, lecz o możliwość spowodowania takiego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamiarem realizacji inwestycji. Ustalając krąg postępowania organ administracji powinien mieć na uwadze to, że o przyznaniu przymiotu strony w postępowaniu decyduje już sam fakt oddziaływania inwestycji na sąsiednie nieruchomości, natomiast ocena czy oddziaływanie to mieści się w granicach określonych przepisami szczególnymi, czy też przekracza ustalone normy będzie miała wpływ na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach rozstrzygającą o losie tej inwestycji. Innymi słowy mieszczące się w granicach obowiązujących norm oddziaływanie inwestycji na sąsiednie nieruchomości nie może wykluczać udziału właścicieli tych nieruchomości w toczącym się w tym przedmiocie postępowaniu.

W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że skarżąca jest właścicielką nieruchomości położonych w sąsiedztwie planowanej inwestycji nieruchomości oznaczonych numerami ewidencyjnymi: "e", "f" i "g". Działki te nie sąsiadują bezpośrednio z działkami, na terenie których planowana jest inwestycja, to jest z działkami nr "c", "a", "b" i "d", lecz oddalone są od nich o około 80-120 metrów.

Ze znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy "Karty informacyjnej dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie fermy drobiu w miejscowości (...), gmina (...)" wynika, że planowane przedsięwzięcie polegać będzie na rozbudowie istniejącej fermy drobiu o budynek odchowalni kur niosek. Inwestycja swoim zakresem obejmie budowę budynku o wymiarach 16,00 x 90,00 m, o powierzchni zabudowy około 1 500 m2, budowę silosu o pojemności około 10 ton oraz zaopatrzenie projektowanego budynku w przyłącze gazowe, wodociągowe i energetyczno-kablowe. W projektowanym budynku odchowalni planowana obsada zwierząt będzie wynosiła 8 000 sztuk. W budynkach istniejących obsada wynosi po 7 000 sztuk, w każdym z kurników, a tym samym łączna obsada zwierząt planowana do hodowli będzie wynosiła 22 000 sztuk, czyli 88 DJP (Dużych Jednostek Przeliczeniowych). Projektowana inwestycja zlokalizowana będzie na działkach o numerach ewidencyjnych: "a", "b", zaś istniejące budynki inwentarskie leżą na działkach oznaczonych numerami "c", "d", "h", "i". Na części działek "c" i "d" jest planowana budowa płyty obornikowej o powierzchni 107 m2 (s. 10-11 - pkt 3.1 i 3.2.1 "Karty informacyjnej...").

Podkreślenia wymaga, że nie jest dopuszczane wyłączenie z kręgu stron postępowania właścicieli nieruchomości znajdujących się w bliższym lub dalszym sąsiedztwie wyłącznie z takim uzasadnieniem, iż na gruncie prawa administracyjnego negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia zamyka się na terenie inwestycji i tym samym nie oddziałuje ono na nieruchomości sąsiednie. Nawet jeśli w odniesieniu do konkretnej inwestycji powyższe stwierdzenie jest prawdziwe i tym samym oddziaływanie planowego przedsięwzięcia oceniane w oparciu o normy prawa administracyjnego zamyka się na terenie planowanej inwestycji, to nie musi to oznaczać, iż planowana inwestycja nie będzie na gruncie norm prawa cywilnego źródłem immisji sąsiedzkich, których występowanie uzasadnia posiadanie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Oznacza to, iż podmiot ma interes prawny wynikający z norm prawa cywilnego (w szczególności z art. 140 k.c. i 144 k.c.) do uczestniczenia jako strona w postępowaniu administracyjnym, w wyniku którego zapaść może decyzja tak kształtująca stosunki na nieruchomości (sposób korzystania z niej), iż będzie to miało wpływ na sposób wykonywania przez niego prawa własności (por. postanowienie NSA z dnia 13 maja 2011 r., II OZ 394/11, Lex nr 795491, wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., II OSK 644/10, CBOSA).

W ocenie Sądu uwzględniając zatem specyfikę planowanego przedsięwzięcia, które polega na rozbudowie istniejącej fermy drobiu w celu zwiększenia obsady zwierząt gospodarskich do ilości 22 000 sztuk oraz realizację niezbędnej infrastruktury obejmującej między innymi wykonanie płyty obornikowej o powierzchni 107 m2 nie da się w sposób racjonalny wykluczyć oddziaływania tejże inwestycji na teren otaczający działkę inwestora i to nie tylko w bezpośrednim jej sąsiedztwie. Nie zatem żadnych podstaw, by z góry ograniczyć oddziaływanie wspomnianego przedsięwzięcia wyłącznie do działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji. W realiach rozpoznawanej sprawy usytuowanie działek skarżącej w odległości 80 metrów, a nawet 120 metrów, zważywszy na wielkość obsady planowanej produkcji rolnej nie stoi na przeszkodzie stwierdzeniu, że działki te znajdują się w zasięgu oddziaływania opisanej fermy drobiu. Nie ulega bowiem wątpliwości, na co zwracał już uwagę Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w (...) postanowieniu z dnia 24 kwietnia 2013 r., nr (...), orzekającym o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko i opracowania raportu, że "przedmiotowa inwestycja ze względu na dużą koncentrację zwierząt i planowaną technologię chowu będzie stanowiła (podkreślenie Sądu) źródło zanieczyszczeń środowiska, w szczególności zaś emisji związanych z powstawaniem znacznych ilości odchodów i ich późniejszym zagospodarowaniem i w konsekwencji występowaniem uciążliwości odorowych (k. 53v akt administracyjnych).

W tej sytuacji stwierdzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że charakter przedsięwzięcia i jego rozmiar oraz miejsce lokalizacji (tereny rolne), wskazuje, że planowane przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać na należącą do odwołującej się nieruchomość, a w konsekwencji nie będzie wpływać na sposób wykonywania przez nią przysługującego jej prawa własności (art. 140 k.c.), nastąpiło z naruszeniem prawa.

Ponownie należy podkreślić, że możliwości oddziaływania na nieruchomość przez inwestycję, dla której wydawana jest decyzja środowiskowa, nie można ograniczać tylko do sytuacji, w których przekroczone mogą zostać dopuszczalne normy prawne w zakresie ochrony środowiska. Jakkolwiek więc ze sporządzonego na zlecenia wnioskodawcy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynika w szczególności, że emisja substancji zanieczyszczających wprowadzanych do powietrza w wyniku funkcjonowania fermy drobiu dla obsady kurników według założeń inwestora, to jest w ilości 22 000 sztuk zwierząt oraz płyty obornikowej będzie powodowała przekroczenia jakości powietrza wyłącznie w granicach terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny, to okoliczność ta nie wyłącza możliwości udzielenia ochrony prawnej skarżącej - poprzez uznanie ją za stronę postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie.

Zauważyć przy tym należy, że jak wynika z akt sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) w dniu 31 grudnia 2012 r. wydało w trybie odwoławczym decyzję kasacyjną nr (...), która zapadła po rozpoznaniu między innymi odwołania skarżącej G. S. od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 11 lipca 2012 r., nr (...), uwzględniającej wniosek J. K. z dnia 14 marca 2013 r. i ustalającej mu środowiskowe uwarunkowania na realizację omawianego wyżej przedsięwzięcia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji nie wyjaśnił w żaden sposób, z jakich powodów organ ten w tej samej sprawie poprzednio nie miał wątpliwości, że skarżącą należało uznać za stronę postępowania, a obecnie twierdzi kategorycznie, iż takiego przymiotu skarżącej przypisać nie można. Niewątpliwie zasady był zatem również zarzut skarżącej wskazujący na naruszenie przez Kolegium art. 8 k.p.a., nakładającego na organy administracji publicznej obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej. Tym samym naruszono również wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., który zobowiązuje organ do wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

Mając na uwadze powyższe uchybienia Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), albowiem uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie oceni, stosownie do wymogów określonych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 k.p.a., czy skarżącej przysługuje przymiot strony postępowania w niniejszej sprawie w myśl art. 28 k.p.a. W tym zakresie Kolegium będzie miało na względzie, że przepis ten nie ogranicza kręgu stron postępowania na przykład w sposób, w jaki czyni to ustawodawca w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.). Ten ostatni przepis wskazuje bowiem, że stronami w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy jedynie nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, który to obszar, w świetle art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, stanowi "teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu". Nie można zatem z góry wykluczyć, że skarżąca, której nieruchomość, mimo że nie graniczy bezpośrednio z terenem projektowanej inwestycji, obejmującej rozbudowę wielkotowarowej fermy drobiu, legitymuje się przymiotem strony postępowania dotyczącego ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla opisanej inwestycji.

Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Podstawę do orzeczenia o kosztach postępowania stanowiły przepisy art. 200 i art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.