II SA/Lu 344/15 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2075226

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 stycznia 2016 r. II SA/Lu 344/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski.

Sędziowie: WSA Joanna Cylc-Malec, NSA Witold Falczyński (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Wojewody z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) marca 2015 r., nr (...) Wojewoda - po rozpatrzeniu odwołania W. J. od decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia (...) lutego 2015 r. nr (...), umarzającej postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w L. przy (...), oznaczonej jako działki ewidencyjne: nr (...) o pow. 1007 m2 i nr (...) o pow. 967 m2, nabytej na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym z dnia (...) kwietnia 1988 r. Rep A Nr (...) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił następująco stan faktyczny i prawny sprawy:

Aktem notarialnym z dnia (...) kwietnia 1988 r. Rep. A Nr (...) E. J., W. J., i R. J. - współwłaściciele w 1/2 części nieruchomości oznaczonej jako działki o numerach ewid. (...) i (...), położonej w L. przy ul. (...), o łącznej powierzchni 20 arów i 9 m2, sprzedali Skarbowi Państwa - Przedsiębiorstwu Handlowo-Technicznemu Sprzętu Pożarniczego i Ochronnego w L. swój udział w ww. nieruchomości za cenę (...) zł. Nabycie nastąpiło pod budowę bazy magazynowo - handlowej przy ul. (...).

W dniu (...) sierpnia 2014 r. (data wpływu do organu) z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości wystąpili W. J. i E. J. W uzasadnieniu wniosku stwierdzili, że obecny dysponent nieruchomości od dnia jej przejęcia nie podjął działań, by zrealizować cel nabycia wskazany w akcie notarialnym tj. budowę bazy magazynowo - handlowej. Po przeprowadzonej dewastacji terenu, czyli usunięciu ogrodzenia, drzew oraz budynku gospodarczego, na dzień dzisiejszy porastają go wysokie chwasty.

Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w L. II Wydziału Cywilnego z dnia (...) września 2006 r., sygn. akt (...) organ I instancji stwierdził, że spadek po R. F. J. nabyli: żona G. W. w 8/16 części, matka E. J. w 3/16 części oraz brat W. A. J. w 5/16 części. Ponadto ustalono, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w L. II Wydział Cywilny z dnia (...) lipca 1985 r., sygn. akt (...) spadek po A. J. nabyli: żona E. J. oraz synowie W. A. J. i R. F. J., po 1/3 części.

W piśmie z dnia (...) sierpnia 2014 r. Prezydent Miasta L. wezwał wnioskodawców do uzupełnienia braków formalnych wniosku m.in. o wniosek pochodzący od wszystkich uprawnionych.

W dniu (...) listopada 2014 r. do organu I instancji wpłynął wniosek G. W. o zwrot przedmiotowej nieruchomości.

W toku postępowania organ I instancji ustalił, że wnioskowane do zwrotu działki obecnie w ewidencji gruntów oznaczone są nadal numerami (...) i (...), jednakże ich powierzchnia - zgodnie z aktualnym wypisem z ewidencji gruntów - wynosi: dla działki nr (...) - 1007 m2, zaś dla działki nr (...) - 967 m2.

Ponadto ustalono, że działki te są przedmiotem użytkowania wieczystego. Decyzją z dnia (...) marca 1992 r., znak: (...) Wojewoda stwierdził bowiem, że grunty niezabudowane stanowiące własność Skarbu Państwa, położone w L. przy ul. (...) o łącznej powierzchni 8041 m2, dla których Sąd Rejonowy w L. X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW Nr (...), w tym grunt oznaczony w ewidencji gruntów jako działki nr (...) o pow. 1007 m2 i nr (...) o pow. 967 m2 (obr. 33, ark. 13), pozostające w dniu (...) grudnia 1990 r. w zarządzie Przedsiębiorstwa Handlowo-Technicznego Sprzętu Pożarniczego i Ochronnego (...) w L., stały się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Na wniosek z dnia (...) kwietnia 1992 r. nr (...) prawo użytkowania wieczystego przysługujące ww. Przedsiębiorstwu zostało w dniu (...) maja 1992 r. wpisane do księgi wieczystej KW Nr (...).

Na podstawie aktu notarialnego z dnia (...) czerwca 2005 r. Rep. A Nr (...) ustalono, że decyzją Wojewody z dnia (...) maja 1995 r. znak: (...) Przedsiębiorstwo (...)"(...)" w L. uznane zostało za zlikwidowane z dniem (...) marca 1995 r., a na postawie postanowienia Sądu Rejonowego w L. VIII Wydział Gospodarczy sygn. akt (...), wykreślone z Rejestru Przedsiębiorstw Państwowych. Ponadto ustalono, że na mocy umowy o oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania, sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia (...) marca 1995 r. Rep. A Nr (...), zawartej na podstawie art. 39 ustawy z dnia (...) lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 51, poz. 298 z późn. zm.) oraz przepisów zarządzenia Ministra Finansów z dnia (...) lipca 1990 r. w sprawie zasad ustalania należności za korzystanie z mienia Skarbu państwa (M. P. Nr 43, poz. 334 z późn. zm.) przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 k.c., tj. zespół składników materialnych i niematerialnych, po zlikwidowanym przedsiębiorstwie pod nazwą Przedsiębiorstwo (...)" w L., przekazane zostało na rzecz Spółki Przedsiębiorstwo (...)" w L. Sp. z o.o. z siedzibą w L. W skład ww. Przedsiębiorstwa wchodziło m.in. wymienione w § 1 lit. "c" umowy prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w L. przy ul. (...) o obszarze 8041 m2, w skład której wchodzą m.in. działki nr (...), dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...).

Organ I instancji stwierdził, że z treści obecnie obowiązującego przepisu art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wynika jednoznacznie, że nieruchomości wywłaszczone, jeżeli zostały sprzedane lub oddane w użytkowanie wieczyste, nie podlegają zwrotowi i to niezależnie od tego, czy stały się zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Uznając, że sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie, Prezydent Miasta L. decyzją z dnia (...) marca 2015 r. umorzył przedmiotowe postępowanie o zwrot nieruchomości jako bezprzedmiotowe. Organ I instancji zaznaczył przy tym w swej decyzji, że niniejsze postępowanie podlega umorzeniu także z tej przyczyny, iż wniosek nie pochodził od wszystkich byłych współwłaścicieli nieruchomości, a jedynie od byłej współwłaścicielki tj. E. J. oraz spadkobierców jej męża A. J., którzy są uprawnionymi do roszczenia o zwrot tylko 1/2 części wywłaszczonej nieruchomości.

Od decyzji organu I instancji odwołanie wniósł W. J., zarzucając naruszenie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także uchybienia formalne tj. nierozważenie wszystkich okoliczności sprawy mających podstawowe znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Odwołujący podniósł m.in., że w akcie notarialnym z dnia (...) kwietnia 1988 r. Rep. A Nr (...) posłużono się nieważną decyzją lokalizacyjną, wprowadzając w błąd notariusza i zbywających. Ponadto stwierdził, że oferowane przez reprezentującą Skarb Państwa firmę (...) odszkodowanie było niższe, niż wskazano w ww. akcie notarialnym.

Rozpatrując odwołanie Wojewoda uznał za prawidłowe ustalenia organu I instancji podnosząc, że wynika z nich, iż działki nr (...) od dnia (...) kwietnia 1990 r. do chwili obecnej nie były we władaniu Skarbu Państwa bądź Gminy L., lecz były oddane w użytkowanie wieczyste na rzecz Przedsiębiorstwa Handlowo-Technicznego Sprzętu Pożarniczego i Ochronnego "(...)" w L., a następnie Przedsiębiorstwa Handlowo-Technicznego "(...)" w L. Sp. z o.o. W konsekwencji organ odwoławczy podzielił stanowisko Prezydenta Miasta L., iż w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co stanowi podstawę do umorzenia postępowania o zwrot przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 105 k.p.a., jako bezprzedmiotowego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję ostateczną złożył W. J. - reprezentowany przez radcę prawnego (...). W skardze tej wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak też decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia (...) lutego 2015 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że organy obu instancji całkowicie pominęły fakt, iż pierwszy wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości został złożony przez strony do Urzędu Rejonowego w L. w dniu (...) stycznia 1992 r. Wniosek ten został rozpatrzony decyzją z dnia (...) stycznia 1993 r., znak: (...), odmawiającą zwrotu, podtrzymaną następnie decyzją Wojewody z dnia (...) marca 1993 r. znak: (...). Wniosek ten został przy tym w dniu (...) stycznia 1992 r. przekazany także do poprzednika uczestnika postępowania, tj. do Przedsiębiorstwa (...)"(...)", a w związku z tym, ubiegający się o prawo wieczystego użytkowania był doskonale zorientowany o roszczeniach osób ubiegających się o zwrot nieruchomości. Natomiast prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione w księdze wieczystej dopiero w dniu (...) maja 1992 r.

Skarżący zaznaczył, że Wojewoda wydając decyzję z dnia (...) marca 1992 r. o stwierdzeniu nabycia prawa użytkowania wieczystego przez Przedsiębiorstwo (...)" w L., oparł się na art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia (...) września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464). Ust. 1 powołanego przepisu jednoznacznie natomiast stwierdza, że pomimo, iż nieruchomości przejęte w tym trybie stają się przedmiotem użytkowania wieczystego, to jednak tego typu nabycie prawa "nie narusza praw osób trzecich". W ocenie skarżącego nie można zatem przyjąć, że nastąpiło nabycie prawa użytkowania wieczystego w sposób ostateczny, jeżeli bezspornie w czasie wydawania decyzji przez Wojewodę toczyło się postępowanie o zwrot spornej nieruchomości, zaś poprzednik prawny PHT "(...) Sp. z o.o. był świadomy roszczeń spadkobierców byłych właścicieli, a zatem nie można powiedzieć, że działał w dobrej wierze. Ponadto skarżący zaznaczył, że strony nie zostały powiadomione o postępowaniu zakończonym ww. decyzją Wojewody z dnia (...) marca 1992 r.

Odnosząc się do stanowiska organów w kwestii - jak to określił autor skargi - "braku wszystkich stron w niniejszym postępowaniu administracyjnym", strona skarżąca podniosła, że wnioskodawcom "absolutnie nie można takiego zarzutu postawić", po pierwsze - z uwagi na fakt, iż obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest powiadomienie pozostałych stron o toczącym się postępowaniu, po drugie zaś - ze względu na to, że w sytuacji gdy brakującą stroną jest Skarb Państwa, rzeczą organu prowadzącego postępowanie jest podjąć działania zmierzające do przystąpienia do sporu w charakterze strony tego typu współwłaściciela nieruchomości, natomiast brak jest podstaw, by przerzucać tego typu obowiązek na wnioskodawców.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem.

Przedmiotem kontrolowanych rozstrzygnięć była kwestia zwrotu nieruchomości położonej przy ul. (...) i 27 w L., oznaczonej jako działki ewidencyjne: nr (...) o powierzchni 1007 m2 i nr (...) o powierzchni 967 m2. Bezspornym pozostaje, że przedmiotowa nieruchomość została przejęta na rzecz Skarbu Państwa (reprezentowanego przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Techniczne (...) w L.) od E. J., W. J. i R. J., którzy posiadali udział w " części w jej prawie własności, na podstawie umowy z dnia (...) kwietnia 1988 r., Rep. A Nr (...). Nabycie to nastąpiło pod budowę bazy magazynowo - handlowej przy ul. (...) w L.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia (...) sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 518 z późn. zm.) dalej jako "u.g.n.", poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W myśl art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (pkt 1) albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (pkt 2).

Stosownie zaś do art. 229 u.g.n. roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

W przedmiotowej sprawie organy obu instancji uznały, że w przypadku żądanych do zwrotu działek o nr ewidencyjnych (...) i (...) zachodzą okoliczności opisane w powołanym wyżej art. 229 u.g.n., przez co następcom prawnym dawnych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości roszczenie o jej zwrot nie przysługuje. W ocenie Sądu stanowisko to uznać należy za prawidłowe.

Wymaga podkreślenia, że w zawartym w powyższym przepisie sformułowaniu "ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego" mieści się zarówno oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste w drodze umowy, jak i nabycie prawa użytkowania wieczystego w drodze decyzji administracyjnej lub z mocy ustawy (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2001 r., sygn. akt I SA 2572/99, LEX nr 54754). Nie może zatem budzić wątpliwości, iż dyspozycja art. 229 u.g.n. obejmuje także ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 z późn. zm.), co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Zgodnie z tym przepisem, grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu (...) grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Nie narusza to praw osób trzecich. Uprawnienia państwowych gospodarstw rolnych do będących w dniu (...) grudnia 1990 r. w ich zarządzie gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa reguluje odrębna ustawa.

W myśl zaś ust. 3 powołanego unormowania nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntów, o których mowa w ust. 1, potwierdza jedynie deklaratoryjna decyzja wojewody w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa. W decyzji tej określa się również warunki użytkowania wieczystego z zachowaniem zasad określonych w art. 236 Kodeksu cywilnego.

Z niewadliwych ustaleń organów obu instancji wynika, że po nabyciu przez Skarb Państwa umową z dnia (...) kwietnia 1988 r., Rep. A Nr (...) od E. J., W. J. i R. J. ich udziału (1/2 części) w prawie własności spornych działek nr (...), nieruchomości te pozostawały w zarządzie Przedsiębiorstwa Handlowo-Technicznego Sprzętu (...) w L. Nie budzi również wątpliwości, że ww. działki zostały następnie obciążone prawem użytkowania wieczystego na rzecz ich zarządcy, z mocy prawa, z dniem (...) grudnia 1990 r., a fakt ten został stwierdzony decyzją deklaratoryjną Wojewody z dnia (...) marca 1992 r., nr (...) (k. 75 akt adm. I inst.). Z akt sprawy wynika również bezspornie, że prawo użytkowania wieczystego powstałe na rzecz Przedsiębiorstwa Handlowo-Technicznego (...)" w L. z mocy ustawy, zostało wpisane do księgi wieczystej (KW nr (...)) przed dniem (...) stycznia 1998 r., to jest przed dniem wejścia w życie u.g.n. Prawo to zostało bowiem wpisane do księgi wieczystej w dniu (...) maja 1992 r. (k. 73 akt adm. I inst.).

Zgodnie z uchwałą Składu Pięciu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia (...) października 1999 r., sygn. akt OPK 26/99 (publ. ONSA Nr (...) rok 2000 poz. 11), rozstrzygające znaczenie przy stosowaniu art. 229 u.g.n. ma to, czy w momencie wejścia w życie ustawy istniało samo prawo użytkowania wieczystego nieruchomości. Zatem zawsze w sytuacji, w której prawo do użytkowania wieczystego zostało wpisane na rzecz osoby trzeciej przed dniem (...) stycznia 1998 r., zachodzi przesłanka określona w tym przepisie, która uniemożliwia skuteczne dochodzenie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (por.m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia (...) czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 949/07, LEX nr 496171; z dnia (...) lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 609/10, LEX nr 1070865). W konsekwencji, jeżeli w sprawie o zwrot nieruchomości ujawni się okoliczność, iż nieruchomość wywłaszczona została sprzedana albo oddana w użytkowanie wieczyste przed dniem (...) stycznia 1998 r., a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej, postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nieruchomości podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe (por. wyrok NSA z dnia (...) stycznia 2000 r., sygn. akt I SA 276/99, publ. OSP 2001/5/80).

Z taką sytuacją mamy zatem do czynienia w przypadku wnioskowanych do zwrotu działek nr ewid.(...) i (...), skoro stały się one przedmiotem użytkowania wieczystego z dniem (...) grudnia 1990 r., a w dniu (...) maja 1992 r. prawa to zostało wpisane do księgi wieczystej. Ubocznie zaznaczyć należy, iż prawidłowe są ustalenia organów wskazujące, że również obecnie sporna nieruchomość stanowi przedmiot użytkowania wieczystego. Prawo to na mocy umowy przeniesienia własności przedsiębiorstwa zawartej w formie aktu notarialnego z dnia (...) czerwca 2005 r., Rep. A Nr (...), zostało bowiem przeniesione na rzecz Przedsiębiorstwa Handlowo-Technicznego (...) w L. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (k 58-68 akt adm. I inst.).

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, kwestionującego fakt nabycia przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Technicznego (...) w L. z dniem wejścia w życie ustawy z dnia (...) września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego żądanej do zwrotu nieruchomości, należy wskazać, że okoliczności te nie mogły być badane w niniejszym postępowaniu. Organ orzekający w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie jest bowiem uprawniony do weryfikowania prawidłowości wpisu do księgi wieczystej, potwierdzającego fakt nabycia użytkowania wieczystego z mocy prawa. Podkreślić ponadto ponownie należy, że fakt ustanowienia na rzecz ww. Przedsiębiorstwa prawa użytkowania wieczystego spornych nieruchomości potwierdzono w deklaratoryjnej, ostatecznej decyzji Wojewody z dnia (...) marca 1992 r. Decyzji tej służy cecha trwałości, a jej skutkiem jest domniemanie legalności i mocy obowiązującej. Sąd administracyjny nie może zatem doprowadzić do sytuacji, w której w obrocie prawnym będą pozostawały dwie sprzeczne ze sobą ostateczne decyzje administracyjne (o zwrocie nieruchomości osobie fizycznej oraz stwierdzającej, iż stała się ona przedmiotem użytkowania wieczystego ustanowionego na rzecz osoby trzeciej).

Z tych wszystkich względów Sąd doszedł do przekonania, że organy administracji zasadnie w niniejszej sprawie zastosowały przepis art. 229 u.g.n. Należy bowiem stwierdzić, że do czasu wyeliminowania z obrotu prawnego ww. decyzji Wojewody z dnia (...) marca 1992 r., a nadto wzruszenia w postępowaniu cywilnym wpisu potwierdzającego nabycie prawa użytkowania wieczystego tej działki, nie jest możliwe wydanie decyzji o jej zwrocie na rzecz spadkobierców byłych właścicieli (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 listopada 2006 r., sygn akt II SA/Kr 1814/03, Lex nr 721261).

Podkreślić jednocześnie należy, że w związku z obciążeniem żądanej do zwrotu nieruchomości prawem użytkowania wieczystego osoby trzeciej oraz ujawnieniem tego prawa w księdze wieczystej przez dniem wejścia w życie przepisów u.g.n., w przedmiotowej sprawie nie zachodziła potrzeba badania merytorycznych przesłanek zwrotu przedmiotowego gruntu, przewidzianych w art. 136 i art. 137 u.g.n. W okolicznościach objętych hipotezą art. 229 u.g.n. nie dochodzi bowiem do merytorycznego (co do istoty) rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz jedynie do formalnego jej załatwienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 679/09, LEX nr 595463).

W zaistniałym stanie faktycznym i prawnym drugorzędne znaczenie miała również dopuszczalność prowadzenia postępowania o zwrot działek nr (...) w sytuacji, gdy wniosek w tym przedmiocie nie został złożony przez następców prawnych wszystkich byłych współwłaścicieli tych nieruchomości. Przedmiotowe postępowanie - jak już wyżej wykazano - podlegało bowiem umorzeniu niezależnie od oceny tej kwestii. W tym kontekście wypada jednak ubocznie zasygnalizować, że w wyroku z dnia 14 lipca 2015 r., sygn. akt SK 26/14 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 136 ust. 3 zdanie pierwsze u.g.n. w zakresie, w jakim uzależnia przewidziane w nim żądanie byłego współwłaściciela wywłaszczonej nieruchomości lub jego spadkobierców od zgody pozostałych byłych współwłaścicieli nieruchomości lub ich spadkobierców, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na postawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.