Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1801633

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
z dnia 8 stycznia 2015 r.
II SA/Lu 314/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca).

Sędziowie: WSA Joanna Cylc-Malec, NSA Maria Wieczorek-Zalewska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego

1.

oddala skargę.

2.

przyznaje (...) J. P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.

Uzasadnienie faktyczne

Wójt Gminy W. decyzją z dnia (...) grudnia 2013 r., nr (...) zobowiązał R. W. do zwrotu, w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się decyzji, należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłacanych osobom uprawnionym: W. W. i B. W. za okres od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. w kwocie

12.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczanymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dnia spłaty.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzją z dnia (...) października 2012 r., nr (...) przyznał świadczenia z funduszu alimentacyjnego na ww. osoby uprawnione w wysokości 1000,00 zł miesięcznie za okres od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. Za okres ten wypłacone zostało świadczenie na łączną kwotę 12.000,00 zł. Do dnia wydania decyzji na rachunek organu właściwego wierzyciela nie przekazano żadnej kwoty za powyższy okres świadczeniowy.

Jako podstawę prawną decyzji wskazano m.in. przepis art. 27 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 1228 z późn. zm.; zwana dalej ustawą), zgodnie z którym dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany zwrócić organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym, łącznie z ustawowymi odsetkami.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. po rozpatrzeniu odwołania R. W. od powyższej decyzji organu I instancji, utrzymało ją w mocy decyzją z dnia (...) lutego 2014 r., nr (...) (zaskarżoną w niniejszej sprawie).

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Kolegium podtrzymało stanowisko organu I instancji. Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że przepis art. 30 ust. 2 i 3 ustawy (w decyzji błędnie określono powyższą jednostkę redakcyjną jako art. 30 pkt 2 i pkt 3) stanowi, iż organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć należności z tytułu wypłacanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Rozstrzygnięciew tym przedmiocie następuje w odrębnym postępowaniu i ma charakter uznaniowy. Jest uzależnione od stwierdzenia przez organ przesłanki występowania szczególnych okoliczności opartych na sytuacji dochodowej i rodzinnej. Ponieważ skarżona decyzja organu I instancji dotyczy tylko obowiązku zwrotu wypłaconych świadczeń, kwestia możliwości spłaty tych należności nie może być w tym postępowaniu rozpatrywana.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe rozstrzygnięcie, nie sprecyzowanej co do podstaw i wniosków, R. W. opisał szeroko swoją sytuację osobistą i rodzinną. Wskazał, że na skutek konfliktów rodzinnych znajduje się w zakładzie karnym i zasygnalizował kwestię umorzenia jego zaległości alimentacyjnych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. wniosło o jej oddalenia podtrzymując stanowisko zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2012 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, tj. z obowiązującymi w dacie wydania określonego aktu administracyjnego (bądź dokonania czynności z zakresu administracji publicznej) przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Oceniając w powyższym aspekcie zaskarżoną decyzję Sąd stwierdza, że nie narusza ona prawa. Bezspornym jest, że decyzją Wójta Gminy W. z dnia (...) października 2012 r., nr (...) przyznane zostały świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz córek skarżącego: W. W. i B. W. w wysokości (łącznie) 1000,00 zł miesięcznie za okres od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. ze względu na niewykonywanie obowiązku alimentacyjnego przez R. W. W okresie tym wypłacono osobom uprawnionym 12.000,00 zł. Powyższe okoliczności faktyczne nie były przez skarżącego kwestionowane. Zaistniały zatem podstawy faktyczne oraz prawne z art. 27 ust. 1-3 ustawy do podjęcia decyzji o zwrocie organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym, łącznie z ustawowymi odsetkami. Stosownie do ust. 2 powyższego artykułu organ właściwy wierzyciela ma obowiązek wydać, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego, przy czym zgodnie z ust. 3 cytowanego przepisu należności te podlegają ściągnięciu w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że decyzja wydana w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 27 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest decyzją związaną i rozstrzygającą jedynie w kwestii zwrotu należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej. W postępowaniu prowadzonym w trybie tych przepisów nie ma podstaw do badania sytuacji majątkowej dłużnika alimentacyjnego, bądź jego możliwości spłaty zobowiązania (tak m.in. w wyroku NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 60/12). W postępowaniu tym organ musi jedynie ustalić, czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego i czy świadczenia te zostały wypłacone. Poczynienie pozytywnych ustaleń w tym zakresie oznacza - jak już wyżej wskazano, że organ ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej świadczeń. Co więcej, przyjmuje się, że nie jest możliwe orzekanie o umorzeniu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, bez uprzedniego wydania decyzji ostatecznej w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń (por. wyroki NSA: z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1070/11 i z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt I OSK 839/13 - dostępne w CBOSA).

Z przedstawionych wyżej względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) należało orzec jak w sentencji.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w ramach prawa pomocy Sąd orzekł na podstawie art. 250 powyższej ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 461).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.