Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2509450

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
z dnia 15 maja 2018 r.
II SA/Lu 1118/17
Uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę po rozpoczęciu inwestycji a legalizacja przedsięwzięcia.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Dudek (spr.).

Sędziowie WSA: Jacek Czaja, Bogusław Wiśniewski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 maja 2018 r. sprawy ze skargi L. S. i S. S. na decyzję Wojewody z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) lipca 2017 r., znak: (...), wydaną na podstawie art. 105 § 1 pkt 1 ustawy z dnia (...) czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej zwanej k.p.a.), Prezydent Miasta L. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosku z dnia (...) maja 2013 r. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie (...) J. Z. pozwolenia na budowę budynku zamieszkania zbiorowego (domu studenckiego) z garażem podziemnym, zjazdem, murem oporowym i wewnętrznymi instalacjami, połączonego z istniejącym budynkiem usługowym przez projektowany łącznik oraz zewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej i deszczowej, wykonanie przyłącza kanalizacji sanitarnej i deszczowej, zabezpieczenie istniejącego kolektora sanitarnego oraz rozwiązanie kolizji uzbrojenia wodociągowego i kanalizacji sanitarnej na działce nr (...), (...), (...), (...) przy ul. (...) w L.

Decyzją z dnia (...) września 2017 r., znak: (...), wydaną po rozpatrzeniu odwołania L. i S. S., Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w tej sprawie została wydana decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia (...) listopada 2013 r., znak: (...) zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca (...) J. Z. pozwolenia na realizację wskazanej na wstępie inwestycji. Decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy decyzją Wojewody L. z dnia (...) stycznia 2014 r., znak: (...) Następnie skargę L. i S. S. na tę decyzję oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 3 lutego 2015 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 170/14. Wyrok ten został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2017 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK 1629/15. W tym samym wyroku NSA uchylił również decyzje organów administracji architektoniczno-budowlanej obu instancji w przedmiocie pozwolenia na budowę.

Organ odwoławczy podniósł, że w toku postępowania w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosku o pozwolenie na budowę organ pierwszej instancji ustalił, że budynek objęty tym wnioskiem został już zrealizowany w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, zaś decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta L. z dnia (...) października 2015 r., znak: (...) organ nadzoru budowlanego udzielił pozwolenia na jego użytkowanie. W związku z tym organ uznał, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu.

Organ drugiej instancji podkreślił, że skoro w dacie ponownego rozpatrywania przez organ pierwszej instancji wniosku (...) J. Z. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, budynek, którego dotyczy ten wniosek, był już objęty ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, to nie było podstaw do merytorycznej oceny wniosku o pozwolenie na budowę.

W odniesieniu do zarzutu, że organ pierwszej instancji nie rozważył rozstrzygnięcia w tej sprawie na podstawie art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1529 z późn. zm.), wojewoda zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 83 ust. 1 tej ustawy, zadania i kompetencje w zakresie objętym tymi przepisami należą do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, nie zaś do organu administracji architektoniczno-budowlanej.

W skardze na powyższą decyzję L. i S. S. zarzucili:

1)

naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. przez błędną interpretację pojęcia "bezprzedmiotowości" w sytuacji, gdy w stanie faktycznym istnieją podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, tj. wydania odpowiednich decyzji mających na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a w konsekwencji usankcjonowanie wadliwych decyzji administracyjnych i wyroku WSA w Lublinie, uchylonych wyrokiem NSA;

2)

naruszenie art. 65 § 1 k.p.a. przez błędne uznanie, że skoro "zadania i kompetencje" w zakresie przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego należą do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, to postępowanie w niniejszej sprawie należy umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest umorzenie postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na realizację inwestycji - budynku zamieszkania zbiorowego (domu studenckiego) wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr (...), (...), (...), (...) przy ul. (...) w L.

Sprawa ta była rozpatrywana ponownie przez organ pierwszej instancji na skutek uchylenia wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia (...) lutego 2017 r. zarówno wyroku sądu pierwszej instancji, jak i decyzji organów obu instancji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wyżej wskazanej inwestycji.

W powołanym wyroku NSA nakazał organowi pierwszej instancji rozważyć kwestię ochrony interesu skarżących w kontekście zgłaszanych przez nich planów inwestycyjnych, wymagających zbadania wzajemnego usytuowania budynków na przedmiotowych nieruchomościach; w szczególności wyjaśnić wszystkie okoliczności istotne dla oceny legalności tego zamierzenia budowlanego, zwłaszcza w zakresie zarzutów zgłaszanych przez właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu, a więc podmioty, które z mocy art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego korzystają ze statusu strony postępowania.

NSA w uzasadnieniu wyroku wskazał, że powyższą ocenę prawną organ pierwszej instancji ma obowiązek uwzględnić na zasadzie art. 153 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej zwanej p.p.s.a.).

Reguła ta nie obowiązuje jednak w sytuacji, gdy po wydaniu wyroku przez sąd nastąpią istotne zmiany w stanie faktycznym sprawy (por. zamiast wielu: wyrok NSA z 29 lipca 1999 r. IV SA 1177/97, Lex nr 47301, T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 477).

Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.

W toku postępowania w przedmiocie ponownego rozpoznania wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę ujawniła się nowa, istotna dla sprawy okoliczność, a mianowicie fakt istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta L. z dnia (...) października 2015 r. o udzieleniu inwestorowi pozwolenia na użytkowanie obiektu objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę.

Istnienie w obrocie prawnym tej decyzji czyniło niedopuszczalnym rozstrzyganie w przedmiocie wniosku o pozwolenie na budowę, wskutek czego zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. należy uznać za bezzasadny.

Organy obu instancji zasadnie uznały, że skoro realizacja przedmiotowego obiektu została już zakończona, to merytoryczne rozstrzyganie w zakresie wniosku o pozwolenie na jej realizację jest niedopuszczalne. Niemożliwe jest wydanie nowego pozwolenia na budowę obiektu budowlanego, który zrealizowany został w całości na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek jej uchylenia i to bez względu na przyczynę takiego stanu rzeczy. Nie jest bowiem celem decyzji o pozwoleniu na budowę legalizowanie już zrealizowanej inwestycji, ani też dokonanie oceny wykonanych robót. Ponadto, niedopuszczalne jest rozstrzyganie w przedmiocie wniosku o pozwolenie na budowę w sytuacji, gdy dla objętej nim inwestycji zostało wydane pozwolenie na użytkowanie. Ewentualna odmowa udzielenia pozwolenia na budowę skutkowałaby bowiem powstaniem niedopuszczalnej z punktu widzenia państwa prawnego sprzeczności polegającej na funkcjonowaniu w obrocie dwóch wykluczających się wzajemnie decyzji: odmowy udzielenia zgody na realizację inwestycji oraz pozwolenia na jej użytkowanie.

Umorzenie postępowania w przedmiocie wniosku o pozwolenie na budowę było zatem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy prawidłowe.

Odnosząc się do zarzutu nieprzekazania organowi nadzoru budowlanego zawartego w odwołaniu wniosku o zbadanie legalności obiektu budowlanego w świetle art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że organ odwoławczy powinien był, na zasadzie art. 65 § 1 k.p.a., przekazać sprawę organowi nadzoru budowlanego jako organowi właściwemu.

W kontekście okoliczności rozpoznawanej sprawy uchybienie to nie ma jednak żadnego wpływu na jej wynik.

Nie ma żadnych przeszkód prawnych, by sprawę zbadania legalności przedmiotowego budynku przekazać organowi nadzoru budowlanego w trybie art. 65 § 1 k.p.a. Nie ma również wątpliwości co do tego, że w stosunku do inwestora, który rozpoczął inwestycję na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego, jedynym trybem umożliwiającym doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem, jest tzw. postępowanie naprawcze uregulowane w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Powyższego stanowiska sąd nie kwestionuje.

Trzeba mieć jednak na uwadze, że inwestycja będąca przedmiotem niniejszej sprawy została objęta ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, co stanowi przeszkodę dla uruchomienia trybu naprawczego. Jego wdrożenie jest możliwie dopiero po uprzednim wzruszeniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w jednym z kodeksowych trybów nadzwyczajnych.

Wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ma takie znaczenie, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzaniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organu nadzoru budowlanego. W takiej sytuacji, kiedy roboty budowlane zostały zrealizowane, a następnie uzyskano pozwolenie na użytkowanie, to nie ma prawnych możliwości prowadzenia postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 50-51 Prawa budowlanego. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest bowiem swoistym potwierdzeniem legalności realizacji obiektu budowlanego (tak m.in. wyroki NSA: z dnia 9 kwietnia 2013 r., II OSK 2370/11, Lex nr 1337347, z dnia 15 lutego 2013 r., II OSK 1958/11, LEX nr 1358478, z dnia 20 maja 2011 r., II OSK 887/10, LEX nr 992654, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 kwietnia 2013 r., II SA/Gl 1430/12, LEX nr 1320781).

Zatem, dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku, jedynym rozstrzygnięciem, które mógłby wydać organ nadzoru budowlanego, byłoby umorzenie postępowania w sprawie.

Mając na uwadze powyższe, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.