II SA/Lu 1054/17, Funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji dotyczącej przedmiotu sprawy jako podstawa do odmowy wszczęcia postępowania. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2467956

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 lutego 2018 r. II SA/Lu 1054/17 Funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji dotyczącej przedmiotu sprawy jako podstawa do odmowy wszczęcia postępowania.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Dudek.

Sędziowie WSA: Jacek Czaja (spr.), Marta Laskowska-Pietrzak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 26 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi k.c. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) r., znak: (...), w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie obiektu budowlanego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2017 r., znak: (...), Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu zażalenia k.c. (dalej także: skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. (dalej także: organ pierwszej instancji) z dnia (...) lipca 2017 r., znak: (...), o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zbiornika na ścieki zlokalizowanego na działce gruntu nr ewid. (...).

W uzasadnieniu tego postanowienia organ odwoławczy wskazał, że jak prawidłowo przyjął organ pierwszej instancji, w niniejszej sprawie zachodziła "inna uzasadniona podstawa" uniemożliwiająca wszczęcie postępowania - stosownie do art. 61a § 1 ustawy z dnia (...) czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."). Sprawa ta została już bowiem wcześniej rozstrzygnięta prawomocną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia (...) października 2014 r., znak: (...)

W skardze do Sądu na powyższą decyzję oraz w piśmie procesowym z dnia (...) listopada 2017 r. skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji, Skarżąca opisała przebieg postępowania w sprawie, wskazując, że w jej ocenie zaskarżone postanowienie zapadło w wyniku naruszenia zasady bezstronności. Skarżąca stwierdziła, że opisany na wstępie zbiornik na ścieki jest usytuowany niezgodnie z prawem, a ponadto został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, co uzasadnia nakazanie jego rozbiórki. Skarżącą wniosła również o przeprowadzenie dowodów z dokumentów:

- mapy do celów projektowych działki nr (...) według stanu na dzień (...) września 1998 r., na której nie ma uwidocznionego spornego zbiornika na ścieki, natomiast istnieje studnia dostarczająca wodę do spożycia przez ludzi, przy której w latach następnych wybudowano ten zbiornik,

- mapy do celów projektowych działki nr (...) i (...) według stanu na dzień (...) września 2011 r., na której znajduje się omawiany zbiornik a na działce sąsiada nr (...) znajduje się studnia dostarczająca wodę do spożycia przez ludzi.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Stwierdzić trzeba, że odmowa wszczęcia postępowania następuje z przyczyn o charakterze procesowym, które czynią stosowny wniosek niedopuszczalnym. Organ na tym etapie postępowania bada zatem, czy zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania, dokonując oceny, czy istnieją przesłanki procesowe uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku. Oznacza to, że odmowa wszczęcia postępowania ma miejsce w sytuacjach oczywistych, nie wymagających przeprowadzenia dowodów. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi bowiem postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Z treści art. 61a § 1 k.p.a. wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną postępowania (B. Adamiak, Komentarz do art. 61a (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, SIP Legalis, nb. 8).

Zdaniem Sądu, prawidłowo oceniły organy, że w rozpoznanej sprawie zachodziła "inna uzasadniona podstawa", uniemożliwiająca - w myśl art. 61a § 1 k.p.a. - wszczęcie postępowania.

Zauważyć należy, że w piśmie z dnia (...) czerwca 2017 r., nazwanym "zawiadomieniem", skarżąca poinformowała organ pierwszej instancji, że "H. i A. H. nie otrzymali pozwolenia na budowę szamba położonego na działce gruntu nr (...) w L. ". Podkreśliła, że w tej sytuacji obowiązkiem organów nadzoru budowlanego jest przeprowadzenie postępowania zmierzającego do przywrócenia wykonanych robót budowalnych do stanu zgodnego z prawem, w trybie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 z późn. zm.; dalej: Prawo budowlane) (k. 1, 2 akt adm. I inst.).

Poza sporem jest przy tym, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją ostateczną z dnia (...) października 2014 r., znak: (...), działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 Prawa budowlanego, odmówił nałożenia na rzecz H. i A. małż. H., obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy zbiorniku na ścieki zlokalizowanego na działce gruntu nr ewid. (...) (k. 6 akt adm. I inst.).

Niewątpliwie zatem toczyło się już jurysdykcyjne postępowanie administracyjne dotyczące sprawy, której wszczęcia domaga się obecnie skarżąca, to jest dotyczące legalności robót budowlanych wykonanych przy zbiorniku na ścieki na opisanej działce nr ewid. (...).

W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości tożsamość żądania podnoszonego obecnie przez stronę z istotą sprawy, zakończonej wspomnianą wyżej decyzją organu pierwszej instancji z dnia (...) października 2014 r. Bezsprzecznie zarówno we wskazanym piśmie z dnia (...) czerwca 2017 r., jak i w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji z dnia (...) lipca 2017 r., znak: (...), skarżąca (jako właścicielka działki nr (...)) domagała się zbadania legalności budowy opisanego zbiornika na ścieki na sąsiedniej działce nr (...).

Skoro zatem w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocna decyzja orzekająca o odmowie nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy spornym zbiorniku na ścieki, obowiązkiem organów obu instancji było orzeczenie o odmowie wszczęcia postępowania na skutek wniosku skarżącej z dnia (...) czerwca 2017 r., na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Oczywiste jest bowiem, że w razie wszczęcie postępowania w tej sprawie i wydania merytorycznej decyzji kończącej postępowania, organy dopuściłyby się istotnego naruszenia zasady trwałości decyzji ostatecznych, skutkującego - z mocy art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. - stwierdzeniem nieważności wydanej decyzji.

Niezasadne były również pozostałe zarzuty zawarte w skardze oraz we wspomnianym piśmie procesowym.

Wbrew zarzutom strony organy obu instancji wyjaśniły w sprawie wszystkie istotne okoliczności sprawy, zgodnie z wymogami określonymi w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., a organ odwoławczy - również zgodnie z art. 136 k.p.a.

Ponadto Sąd nie dopatrzył się naruszenia w niniejszej sprawie innych przepisów postępowania, w tym zasady zaufania (art. 8 k.p.a.), które to naruszenie mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodów z dokumentów - kopii map do celów projektowych, wskazanych w piśmie procesowym z dnia (...) listopada 2017 r. Podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów wyłącznie wówczas, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i dodatkowo nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przeprowadzenie przez Sąd opisanych dowodów było nieuzasadnione, albowiem - jak wskazano wyżej - wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały wyjaśnione.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.