Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2585916

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi
z dnia 23 listopada 2018 r.
II SA/Łd 857/18
Wymogi formalne podania. Rygor pozostawienia sprawy bez rozpoznania - obowiązki informacyjne organu.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski.

Sędziowie WSA: Magdalena Sieniuć, Joanna Tarno (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2018 r. sprawy ze skargi A Spółki komandytowej z siedzibą w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia (...) roku nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej

1)

uchyla zaskarżone postanowienie;

2)

zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz strony skarżącej A Spółki komandytowej z siedzibą w R.

kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. P.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło niedopuszczalność odwołania A W.S. Sp. komandytowa z siedzibą w R. przy ul. B 2 (dalej: Spółka) od decyzji Zarządu Województwa (...) z dnia (...) w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Zarząd Województwa (...) decyzją z dnia (...) orzekł o odmowie udostępnienia informacji publicznej w przedmiocie udostępnienia całej korespondencji prowadzonej miedzy Zamawiającym a Nadzorem Inwestorskim dla inwestycji pn. "Termomodernizacja budynku głównego i biblioteki Centrum Kształcenia Ustawicznego Samorządu Województwa (...) w T. ul. C 47".

Organ wyjaśnił, że odwołanie Spółki od tej decyzji zostało opatrzone wyłącznie podpisem komandytariusza G.L. i nie zostało załączone jakiekolwiek pełnomocnictwo. Tymczasem z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (nr: (...)), wynika, że jako sposób reprezentacji tego podmiotu wskazano: "Sposób reprezentacji spółki bez ograniczeń przez wspólnika - komplementariusza W.B.S."; w rubryce dane wspólników reprezentujących Spółkę wskazano - W.B.S.

Pismem z dnia 24 maja 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wezwało G.L. do usunięcia braku formalnego wniesionego odwołania poprzez przedstawienie - w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania - pełnomocnictwa udzielonego przez Spółkę do jej reprezentowania przez komandytariusza G.L. w postępowaniu odwoławczym od decyzji przed Kolegium, pod rygorem negatywnych skutków prawnych.

Pomimo doręczenia wezwania w dniu 15 czerwca 2018 r. (w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) pozostało ono bezskuteczne.

Mając na uwadze powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., uznało odwołanie za niedopuszczalne.

Powołując się na treść art. 6, art. 134, art. 64 § 2, art. 29, art. 63 § 3, art. 128 i art. 32 k.p.a., Kolegium wskazało, że żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego powinno pochodzić od podmiotu uprawnionego. Natomiast organ administracji jest zobowiązany do zbadania czy żądanie pochodzi od podmiotu, który posiada przymiot strony. Kolegium wyjaśniło, że strona może działać przez pełnomocnika, a pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa Odnosząc przywołane powyżej przepisy do rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że Spółka nie podpisała odwołania od zaskarżonej decyzji w sposób prawem przewidziany. Odwołania tego nie podpisał również ustanowiony w sprawie pełnomocnik, bowiem pomimo udzielenia stosownego terminu na przedłożenie pełnomocnictwa, ten brak formalny w wyznaczonym terminie nie został usunięty, co - w ocenie organu stanowi, że odwołanie to nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym na gruncie art. 63 § 3 k.p.a.

Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia (...) Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając naruszenie:

- art. 44 k.p.a poprzez przyjęcie, że doszło do doręczenia zastępczego, podczas gdy do takiego doręczenia dojść nie mogło, gdyż G.L. przebywał na urlopie i nie mógł w tym czasie odebrać pisma, które było do niego adresowane, nie dokonano doręczenia na adres G.L. oraz uznanie, że przesyłka była awizowana podczas gdy nie pozostawiono zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym;

- art. 64 § 2 w zw. art. 9, art. 32, art. 33 § 2, art. 63 § 3 k.p.a poprzez uznanie, że wezwanie do uzupełnienia braków przez G.L. do złożenia pełnomocnictwa i jego nieuzupełnienie powinno skutkować postanowieniem o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, podczas gdy brak taki należało konwalidować i wezwać Spółkę jako stronę wnosząca pismo, do podpisania zgodnie z reprezentacją.

Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego i zasądzenie kosztów postępowania w sprawie na rzecz skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, ponosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. jeżeli podanie (w tym odwołanie) nie czyni zadość innym (niż wskazane w art. 64 § 1 k.p.a.) wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

Odwołanie co do zasady jest niesformalizowanym środkiem prawnym, jednakże nie budzi wątpliwości, że powinno spełniać wymogi pisma procesowego określone w art. 63 k.p.a. Odwołanie powinno zatem zawierać, co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Przepis art. 63 § 3 k.p.a. stanowi, że podanie (odwołanie) wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego. Podanie wniesione przez stronę niebędącą osobą fizyczną (a taką jest skarżąca), powinno być podpisane przez jej ustawowych lub statutowych przedstawicieli, tj. osoby uprawnione do jej reprezentacji (art. 30 § 3 k.p.a.).

Podanie (odwołanie) wniesione przez taki podmiot, które jest co prawda podpisane, ale niezgodnie z jej sposobem reprezentacji - jest dotknięte brakiem formalnym tożsamym z brakiem podpisu osoby wnoszącej podanie (por. prawomocny wyrok z dnia 12 sierpnia 2015 r. o sygn. akt II SA/Wr 361/15 - wszystkie orzeczenia dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Stwierdzenie przez organ, że odwołanie nie czyni zadość wskazanym powyżej wymaganiom formalnym, nakłada na organ odwoławczy obowiązek wezwania wnoszącego odwołanie do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.).

W wyroku z dnia 21 czerwca 2017 r. o sygn. II GSK 2760/15 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że odwołanie wniesione przez stowarzyszenie będące osobą prawną, które zostało podpisane niezgodnie ze sposobem reprezentacji tej osoby jest dotknięte brakiem formalnym, który jest tożsamy z brakiem podpisu osoby wnoszącej odwołanie. Zatem organ odwoławczy, do którego wpłynęło takie odwołanie, powinien - zamiast rozstrzygać o niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. - wezwać stowarzyszenie w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia braków formalnych, tj. do podpisania odwołania przez osoby upoważnione do reprezentowania stowarzyszenia. Dopiero po dopełnieniu obowiązku wezwania i upływie terminu, organ powinien przystąpić do oceny wykonania wezwania przez stronę postępowania, a następnie do oceny dopuszczalności odwołania.

W rozpatrywanej sprawie odwołanie zostało podpisane przez komandytariusza, który nie był uprawniony do reprezentowania Spółki.

Zgodnie bowiem z art. 118 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1577 z późn. zm.) komandytariusz może reprezentować spółkę jedynie jako pełnomocnik.

Zasadą jest reprezentacja spółki przez komplementariuszy. Ci ostatni mogą jednak dopuścić komandytariuszy do podejmowania czynności reprezentacyjnych. To od woli komplementariuszy zależeć będzie, czy zdecydują się na powierzenie reprezentowania spółki osobom, które mają ograniczoną odpowiedzialność. Udzielenie pełnomocnictwa powinno odbyć się zgodnie z zasadami reprezentacji spółki (por. A. Kidyba Komentarz aktualizowany do art. 118 Kodeksu spółek handlowych, stan prawny na 30 czerwca 2018 r.).

Pełnomocnictwo, aby mogło wywrzeć skutki w postępowaniu musi zostać uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu po myśli art. 33 § 2 k.p.a. Informacja ta zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą pisemności (art. 14 § 1 k.p.a.) musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy. Stosownie bowiem do art. 33 § 3 zd. 1 k.p.a. pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Przez akta, o których mowa w art. 33 § 3 k.p.a. należy rozumieć akta konkretnego postępowania administracyjnego.

Skoro zgodnie z art. 33 § 3 k.p.a. na pełnomocniku ciąży formalny obowiązek przedstawienia organowi dokumentu pełnomocnictwa, to w razie braku takiego dokumentu, organ powinien zwrócić się do pełnomocnika o uzupełnienie tego braku formalnego. Obliguje go do tego przepis art. 64 § 2 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

Tak właśnie (choć nie całkiem) było w omawianej sprawie, w której organ wezwał komandytariusza do przedstawienia pełnomocnictwa w terminie siedmiu dni "pod rygorem negatywnych skutków prawnych".

W tym kontekście należy zwrócić uwagę po pierwsze, że organ wprost nie określił jakie negatywne skutki prawne powstaną w przypadku niezłożenia pełnomocnictwa. Oznacza to zatem, że organ nie pouczył wzywanej osoby w sposób prawidłowy.

W ocenie Sądu surowy rygor pozostawienia sprawy bez rozpoznania, powinien być okolicznością, która nakłada na organ konieczność szczegółowego i wyczerpującego formułowania wezwania do usunięcia braków. Zatem pozostawienie podania bez rozpoznania może wywołać tylko wezwanie zawierające kompletną i wyczerpującą informację o tym jak ma zostać przeprowadzone usunięcie braku oraz jakie konkretne skutki wywoła niedokonanie tej czynności.

Po drugie, należy zwrócić uwagę, że komandytariusz najczęściej nie jest pełnomocnikiem profesjonalnym, tj. adwokatem czy radcą prawnym. Na organie zatem spoczywa obowiązek udzielania informacji i wyjaśnień, wynikający z art. 9 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Zasada udzielania informacji nakazuje organowi administracji udzielanie stronie informacji o konsekwencjach jej działań lub zaniechań w celu ustalenia jej rzeczywistej woli. Ponieważ z treści odwołania, tj. jego nagłówka, w sposób jednoznaczny wynika, że odwołanie zostało złożone przez Spółkę, zatem brak właściwego podpisu pisma, powinien skutkować wezwaniem skierowanym również do Spółki (tj. strony postępowania) w celu usunięcia braków w terminie, z odpowiednim pouczeniem.

Reasumując należy stwierdzić, że kwestionowane postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania było przedwczesne, bowiem zastosowano art. 134 k.p.a., nie umożliwiając stronie uzupełnienia braków złożonego środka zaskarżenia w trybie art. 64 § 2 k.p.a., ewentualnie nie umożliwiając jej potwierdzenia czynności prawnej dokonanej w jej imieniu przez nieumocowanego pełnomocnika. Stanowi to o naruszeniu art. 9, 134 i 64 § 2 k.p.a., które niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy, bowiem istnieje duże prawdopodobieństwo uzupełnienia braków przez stronę, co umożliwiałoby merytoryczne rozpoznanie odwołania.

Rozpoznając sprawę ponownie organ powinien prawidłowo wezwać stronę do podpisania odwołania przez osobę upoważnioną do reprezentowania Spółki, ewentualnie o załączenie pełnomocnictwa dla komandytariusza.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c), art. 200 i 205 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.

k.ż.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.