Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2220494

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi
z dnia 27 stycznia 2017 r.
II SA/Łd 600/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Stępień (spr.).

Sędziowie WSA: Jolanta Rosińska, Sławomir Wojciechowski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2017 r. sprawy ze skarg U. Z., M. C. i A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargi. LS

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.:

1)

po rozpatrzeniu odwołania A. M. od decyzji Burmistrza S. z dnia (...) znak (...) o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch turbin wiatrowych o mocy do 2 MW każda wraz z niezbędną infrastrukturą, przewidzianego do realizacji na dz. nr ewid. 53/1, obręb (...), gm. S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem A. M.;

2)

po rozpatrzeniu odwołań: U. Z., A. M., M. C., M. W., I. W., A. G., A.Ż., H. F., P.W. od wspomnianej wyżej decyzji Burmistrza S. z dnia (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. - uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej rodzaju i miejsca realizacji przedsięwzięcia oraz w części określającej działania, do których zobowiązany jest inwestor, dotyczących zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy, zaś w pozostałym zakresie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Jak wynika z akt administracyjnych organ I instancji, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzja z dnia (...) ustalił środowiskowe uwarunkowania dla wspomnianego wyżej przedsięwzięcia.

Od tej decyzji odwołali się U. Z., A. M., M. C., M. W., I. W., A. G., A. Ż., H. F., P. W. i A. M.

U. Z., A. M., M. C. w analogicznie brzmiących odwołaniach wnieśli o uchylenie w całości decyzji organu I instancji zarzucając raportowi wiele nierzetelnych informacji. Przykładowo podali, że w monitoringu chiropterologicznym znajduje się zapis "W trakcie kontroli zabudowań przyległego obszaru w promieniu 1 km w okresie zimowym nie stwierdzono miejsc hibernacji, a w okresie rozrodczym nietoperzy". Zdaniem odwołujących kontroli takiej nie było.

W ich ocenie inwestor zaokrąglił odległość planowanej inwestycji od doliny rzeki L., podając w raporcie, że dolina rzeki L. znajduje się w odległości powyżej 1,5 km od przedsięwzięcia. Według odwołujących odległość planowanej inwestycji od najbliższych zabudowań wynosi 580 m, a odległość zabudowań od doliny rzeki L. jest mniejsza od 1 km Odwołujący pokreślili nadto, że planowana inwestycja na etapie eksploatacji ma również wpływ na dobra materialne właścicieli sąsiadujących działek i ogranicza w przyszłości wykorzystanie gruntów wokół inwestycji. Obawiają się zapisów decyzji dotyczących warunków wykorzystania terenu w fazie eksploatacji przedsięwzięcia, że nie należy sadzić drzew, kopać stawów, ogradzać terenu wokół elektrowni i tworzyć zbiorników wodnych oraz, że zaleca się zaniechanie zadrzewień wzdłuż dróg technologicznych. Odwołujący zarzucili, że decyzja środowiskowa nie określa, czy i w jakim zakresie zostanie ograniczona możliwość zabudowy od strony północnej, czyli od strony oddziaływania elektrowni.

M. W., I.W., A. G., A. Ż., H. F., P. W. i A. M. w jednobrzmiących odwołaniach wnieśli o uchylenie decyzji organu I instancji, zwracając uwagę na konieczność ochrony zdrowia, którą gwarantuje art. 68 pkt 1 Konstytucji RP. Podnieśli, że według Departamentu Zdrowia Publicznego Ministerstwa Zdrowia odległość turbin wiatrowych od siedzib ludzkich powinna być nie niniejsza niż 2-4 km, aby dotrzymane zostały normy hałasowe oraz ograniczyć wpływ migotania cienia. Według odwołujących w wymaganiach dotyczących ochrony środowiska w decyzji organu I instancji brak jest wymogu budowy nowego wiatraka, więc możliwe jest, że powstanie stara, wyeksploatowana konstrukcja. Decyzja środowiskowa nie określa jasno wymagań, jakie musi spełnić turbina używana. Postawienie wiatraka w tej lokalizacji zatrzyma rozwój budownictwa K. i K. Odwołujący podnieśli także, że inwestor nie przeprowadził żadnej kampanii informacyjnej, zaś informacja o proteście mieszkańców wsi K. przeciwko budowie elektrowni, który wpłynął do Burmistrza S. w dniu 20 października 2011 r., nie została przesłana przez ten organ do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, więc nie była brana pod uwagę przy wydawaniu postanowienia. Brak jest wreszcie reakcji Burmistrza na prośby o niewydawanie decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. Wskazali także, że decyzja środowiskowa powinna szczegółowo określić poziom hałasu i jego zasięg. Decyzja organu I instancji warunków tych nie spełnia, ponieważ odwołuje się jedynie do niesprecyzowanych norm i przepisów prawa dla terenu objętego realizacją przedsięwzięcia. Poza tym decyzja określa, że tereny wokół inwestycji należy użytkować jako grunty orne, ale bez podania na jakim obszarze, a takie sformułowanie zamyka możliwość przekształcenia działki na budowlaną oddaloną nawet 4 km od inwestycji.

Decyzją z dnia (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. orzekło jak wskazano we wstępnej części uzasadnienia.

Motywując podjęte rozstrzygnięcie Kolegium przywołało treść art. 127 § 1 k.p.a., art. 28 k.p.a. i wywiodło, że w świetle akt sprawy A. M. została uznana przez organ I instancji za stronę postępowania jako właściciel działki nr 388, obręb (...), pomimo tego, że działka ta należy do innej osoby. W toku postępowania przed Kolegium ustalono, że A. M. nie figuruje w ewidencji gruntów jako właściciel wymienionej działki, ani też żadnej innej działki w zasięgu oddziaływania inwestycji. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że A. M. nie wykazała legitymacji do bycia stroną postępowania, co uzasadniało umorzenie postępowania odwoławczego wszczętego jej odwołaniem w trybie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Organ II instancji odnosząc się z kolei do odwołań stron postępowania stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Kolegium wyjaśniło, że postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach podlega regułom określonym zarówno w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353), dalej u.o.ś., jak i k.p.a., zaś jego celem jest ocena oddziaływania na środowisko, przez którą należy rozumieć postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia - art. 3 ust. 1 pkt 8 u.o.ś. W dalszej części uzasadnienia organ przywołał brzmienie art. 62 ust. 1, art. 71 ust. 1, art. 73 ust. 1, art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 77 ust. 1 u.o.ś. i stwierdził, że przedmiotowe przedsięwzięcie, stosownie do § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (obecnie Dz. U. z 2016 r. poz. 71) - w skrócie "rozporządzenie", jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, które może wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.

W przedmiotowej sprawie organ I instancji, po zasięgnięciu opinii RDOŚ i PPIS, orzekł o konieczności przeprowadzenia takiej oceny i nałożył obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, określając jego zakres. Przedsięwzięcie to wymaga, po uprzednim uzgodnieniu z organem ochrony środowiska (RDOŚ) i uzyskaniu opinii organu ochrony sanitarnej (PPIS), uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 2 u.o.ś.

W ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie przeprowadzono należycie ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w oparciu o zapisy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zweryfikowanego w toku przeprowadzanej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zgodnego z zakresem wyznaczonym w postanowieniu organu gminy, stwierdzającym potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Warunki realizacji przedsięwzięcia zostały uzgodnione z RDOŚ i zaopiniowane przez PPIS.

W przedmiotowej sprawie zarówno RDOŚ, jak i PPIS, badali raport, który w toku postępowania był uzupełniany na wezwanie RDOŚ w zakresie: elementów farmy wiatrowej, procesu technologicznego, wariantowości przedsięwzięcia, oddziaływania skumulowanego, oddziaływania akustycznego, oddziaływania na środowisko przyrodnicze, oddziaływania na pole i promieniowanie elektromagnetyczne, streszczenia w języku niespecjalistycznym.

RDOŚ, jako organ ochrony środowiska, przedstawiając stanowisko co do warunków realizacji przedsięwzięcia szczegółowo je uzasadnił i uzgadniając realizację planowanego przedsięwzięcia określił warunki odnoszące się do zakresu, skali i miejsca lokalizacji przedsięwzięcia, działań na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, wymagań w zakresie ochrony środowiska, jakie należy uwzględnić w dokumentacji wymaganej do wydania pozwolenia na budowę, działań dotyczących zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, sporządzenia analizy porealizacyjnej, nieprzeprowadzania przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko.

PPIS opinią sanitarną zaopiniował warunki realizacji przedsięwzięcia w zakresie wymagań sanitarno-higienicznych z uwagą odnoszącą się do poziomu mocy akustycznej dla turbiny. Organ ten stwierdził w swojej opinii, że z przeprowadzonej oceny wynika, iż z punktu widzenia jakości środowiska i poszczególnych jego elementów, brak jest przeciwwskazań do realizacji i funkcjonowania projektowanej inwestycji w rozważanej lokalizacji.

Kolegium zgodziło się z zajętym w zaskarżonej decyzji stanowiskiem, aczkolwiek - w jego ocenie - należało je zreformować w częściach określonych w rozstrzygnięciu, ponieważ organ I instancji określił w tych częściach warunki nieodpowiadające w pełni treści uzgodnienia dokonanego przez RDOŚ.

Dalej organ II instancji wskazał, że z charakterystyki projektowanego przedsięwzięcia przedstawionej w raporcie i jego uzupełnieniu, oraz ze stanowisk RDOŚ i PPIS wynika, że planowane przedsięwzięcie nie będzie powodować negatywnego oddziaływania na środowisko oraz warunki życia i zdrowie ludzi, nie przyczyni się do degradacji środowiska przyrodniczo-kulturowego, nie będzie powodować konfliktów przestrzennych i uzasadnionych konfliktów społecznych, nie naruszy interesu osób trzecich i nie wymaga ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. Dla poszczególnych rodzajów oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określono zakres działań prewencyjnych i ograniczających, w sferze tych działań określono rodzaj urządzeń i instalacji koniecznych do realizacji w celu minimalizacji skutków oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Rodzaj i zasięg emisji powodowanych eksploatacją przedsięwzięcia nie będą powodować przekroczenia norm ochrony środowiska oraz uciążliwości dla warunków życia ludzi - przewiduje się zastosowanie odpowiednich rozwiązań ograniczających zasięg oddziaływania przedsięwzięcia, dobranych adekwatnie do wielkości przedsięwzięcia i jego usytuowania. Zdaniem Kolegium analiza raportu uzupełnionego w toku postępowania pozwala stwierdzić, że jest to środek dowodowy mający w istocie przesądzające znaczenie w sprawie. Zawarte w nim wnioski logicznie wypływają z dokonanych analiz. Zawiera on analizę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jak również opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie i ograniczenie negatywnych oddziaływań na środowisko. Ocena zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przy zastosowaniu działań, na które wskazano w raporcie, i na które zwrócił uwagę organ I instancji, pozwala na stwierdzenie, że przedsięwzięcie to nie pogorszy walorów środowiska. W opinii Kolegium, przedłożony przez inwestora raport jest rzetelny, spójny, nie budzi zastrzeżeń i nie zawiera nieścisłości czy nieprawidłowości. Nie ma podstaw, aby odmówić mu waloru wiarygodności i przyjąć za podstawę ustaleń faktycznych. Brak jest przy tym dowodów przeciwnych w tym względzie.

W ocenie Kolegium planowana inwestycja nie ma wpływu na użytkowanie i zagospodarowanie terenów sąsiednich, o ile uwzględni się jej cechy oraz projektowane rozwiązania techniczne i technologiczne. W tych okolicznościach ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko nie mogła zostać zakwestionowana, czemu dał wyraz organ I instancji podejmując zaskarżoną decyzję, spełniającą warunki, o których mowa w art. 82 i 85 u.o.ś. Zdaniem Kolegium dokumentacja przedmiotowej sprawy była wystarczająco szczegółowa, aby określić środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia.

Organ odwoławczy wskazał na brzmienie art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b i pkt 5 u.o.ś. i art. 83 u.o.ś. wywodząc następnie, że zaskarżoną decyzją organ nałożył obowiązek zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, określając zakres tych działań. Właśnie w tej części Kolegium zreformowało zaskarżoną decyzję, co przedstawiono szczegółowo w rozstrzygnięciu decyzji, jako że organ I instancji nie uwzględniał w pełni uzgodnienia RDOŚ w zakresie punktów kontrolnych pomiarów.

Na inwestora nałożony też został obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej, w ramach której należy dokonać porównania ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko w trakcie jego eksploatacji. Pomiary emisji hałasu mają być prowadzone w granicach oddziaływania inwestycji na środowisko na obszarze, na którym będzie oddziaływać przedsięwzięcie (wraz z oddziaływaniem skumulowanym),

w czasie faktycznej i pełnej pracy elektrowni wiatrowych w ciągu jednej godziny dla pory nocy, w punktach charakterystycznych dla zabudowy znajdującej się w najbliższej odległości od inwestycji, czyli przy zabudowie zagrodowej na działce nr ewidencyjny 393 i 397 obręb (...) Analiza ta ma być wykonana w stosownym terminie, a jej wyniki przedstawione RDOŚ.

Kolegium zauważyło, że odwołujący nie przedstawili żadnych dowodów co do negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko, dlatego też ich zarzuty nie mogą skutecznie podważać zasadności określenia środowiskowych uwarunkowań dla ww. przedsięwzięcia. Zaskarżona decyzja określa warunki, których spełnienie ma zapewnić, że planowane przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko.

W przekonaniu Kolegium niezrozumiałe są zarzuty odwołań, że w decyzji brak jest wymogu budowy nowego wiatraka oraz, że decyzja nie określa jasno wymagań, jakie musi spełnić turbina używana. W zaskarżonej decyzji jednoznacznie wskazano, iż planowane przedsięwzięcie należy zrealizować w zakresie obejmującym dwie fabrycznie nowe turbiny wiatrowe. Kolegium odnosząc się do zarzutu, że planowana inwestycja zatrzyma rozwój budownictwa miejscowości K. i K. podniosło, iż plany właścicieli nieruchomości odnośnie zabudowy ich działek same w sobie nie są przeszkodą do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzja środowiskowa wydawana jest na wniosek konkretnego inwestora i określa dla niego m.in. warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji. W zaskarżonej decyzji takie warunki określono. Kolegium wyjaśniło również, że obowiązujące przepisy nie nakładają na inwestora obowiązku przeprowadzenia akcji informacyjnej wśród mieszkańców. Nie podzieliło także zarzutu odwołania, że informacja o proteście mieszkańców wsi K. przeciwko budowie elektrowni, który wpłynął do Burmistrza S. w dniu 20 października 2011 r., nie została przesłana przez ten organ do RDOŚ. Przepisy u.o.ś. wyraźnie określają, jakie dokumenty organ gminy obowiązany jest przekazać organom współdziałającym. Niewątpliwie nie należą do nich protesty mieszkańców. SKO ustosunkowując się do kwestii odległości "siedzib ludzkich" od turbin wiatrowych podniosło, że w polskim prawodawstwie brak jest zapisów regulujących minimalną odległość lokalizacji elektrowni wiatrowych od terenów zamieszkałych, co jednak nie oznacza dowolności przy lokalizacji turbin wiatrowych.

W Polsce ograniczenia w lokalizacji farm wiatrowych wynikają z istniejących regulacji i zostały oparte o inne kryteria, niż sztywno określona granica minimalnej odległości. Odległość elektrowni wiatrowej od zabudowań, w szczególności tych zamieszkałych przez ludzi, warunkowana jest przede wszystkim, dopuszczalnym poziomem hałasu, emitowanym przez elektrownie wiatrowe. Jednocześnie organ zauważył, że w obecnym stanie prawnym brak jest unormowań w zakresie hałasu infradźwiękowego, zaś domniemany negatywny wpływ tych emisji ze strony elektrowni wiatrowych na zdrowie ludzi nie znajduje obecnie naukowego potwierdzenia.

Jednobrzmiące skargi na powyższą decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wywiedli U. Z., M. C. i A. M., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. Skarżący podtrzymali zarzuty sformułowane w odwołaniach od decyzji organu I instancji. Skargi zarejestrowano kolejno za sygn. akt II SA/Łd 600/16, II SA/Łd 601/16, II SA/Łd 602/16.

Odpowiadając na skargi Kolegium wniosło o ich oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 27 stycznia 2017 r. sąd połączył sprawy o sygn. akt II SA/Łd 601/16 i II SA/Łd 602/16 ze sprawą sygn. akt II SA/Łd 600/16, celem ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, wskazując że dalej sprawa będzie prowadzona za sygn. akt II SA/Łd 600/16. Następnie każdy ze skarżących poparł swoją skargę.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) - przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd kontrolując w zakreślonych wyżej granicach legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa materialnego i procesowego, wobec czego brak jest podstaw do usunięcia jej z obrotu prawnego, jak wnioskowali o to skarżący.

W pierwszej kolejności godzi się przypomnieć, że w tej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z dnia 13 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 736/13 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...) czerwca 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza S. z dnia (...) marca 2013 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. W rezultacie organy obu instancji rozpoznając sprawę ponownie, podobnie jak i tutejszy sąd, zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. związane były oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem (vide: wyrok NSA z dnia 2 września 2016 r. sygn. akt II OSK 2971/14 - Lex nr 2119370).

Analiza akt sprawy dowiodła, że organ I instancji realizując zalecenia wynikające z powyższego wyroku wezwał inwestora do uzupełnienia dokumentacji o czytelne mapy ewidencyjne, uwzględniające obszar oddziaływania inwestycji w zakresie hałasu i cienia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie inwestor w dniu 20 stycznia 2015 r. przedłożył mapy ewidencyjne, na których jednoznacznie określono obszar oddziaływania planowanego przedsięwzięcia.

Stosując się następnie do wytycznych sądu organ I instancji przed podjęciem rozstrzygnięcia pismem z dnia 7 maja 2015 r. ponownie zwrócił się do PPIS z prośbą o zaopiniowanie środowiskowych uwarunkowań z uwagi na uzupełnienie informacji w raporcie, przedkładając pełną wersję raportu. W efekcie PPIS w dniu 4 sierpnia 2015 r. pozytywnie zaopiniował realizację przedsięwzięcia przedstawiając stosowne uwagi w tym zakresie.

Nie budzi wreszcie wątpliwości, że zalecenia sądu zostały również uwzględnione w toku postępowania odwoławczego, ponieważ Kolegium wydało jedną decyzję rozpoznającą łącznie wszystkie odwołania wniesione od decyzji organu I instancji.

Wskazać następnie trzeba, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że planowane przedsięwzięcie polegające na budowie dwóch turbin wiatrowych o mocy do 2 MW każda wraz z niezbędną infrastrukturą, przewidziane do realizacji na działce nr ewid. 53/1, obręb (...), gmina S., zostało prawidłowo zaklasyfikowane w myśl § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b rozporządzenia jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego w rozumieniu art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.ś. może być wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Dla potrzeb tej sprawy, po uprzednim uzyskaniu stanowiska RDOŚ (postanowienie z (...) października 2011 r.) i PPIS (pismo z 19 października 2011 r.) zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.ś. co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i ewentualnego zakresu raportu (art. 66, art. 67 i art. 68 u.o.ś) oraz nałożeniu, według art. 63 ust. 1 u.o.ś., mocą postanowienia Burmistrza S. z dnia (...) lutego 2012 r. obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko rozważanego przedsięwzięcia, został sporządzony na zlecenie inwestora i przedłożony do akt sprawy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest podstawowym (kluczowym) dowodem w sprawach dotyczących ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla danego przedsięwzięcia, a organy administracji mają obowiązek dokonania na podstawie art. 80 k.p.a. oceny wartości dowodowej raportu. Raport jest dokumentem prywatnym, opracowywanym na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją określonej inwestycji, zaś inne podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony lub na prawach strony mają wynikającą z przepisów o postępowaniu dowodowym w administracji możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia tego dowodu, np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadająca odpowiednia wiedzę. Zadaniem organu administracji jest rzetelna, wnikliwa i wszechstronna ocena raportu oraz ewentualnych innych dowodów, przy zachowaniu wszystkich obowiązujących reguł dowodowych. Zasada prawdy obiektywnej obliguje organ do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego, zwłaszcza oceny, czy raport uwzględnia wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2016 r. sygn. akt II OSK 339/15 - Lex nr 2102273). Przyjmuje się także, że każdorazowe zastrzeżenia strony skarżącej wobec ustaleń raportu nie mogą być gołosłowne, tylko powinny być w zakresie wiadomości wymagających wiedzy specjalistycznej poparte np. ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskaże wady danego raportu. Podważanie treści raportu nie może opierać się na zarzutach natury ogólnej czy też przypuszczeniach nie opartych na odpowiednich ocenach (badaniach) specjalistycznych. Wnioski raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko sporządzonego przez osoby legitymujące się odpowiednią wiedzą nie mogą być zwalczane jedynie za pomocą samej negacji, niepopartej żadnymi konkretnymi argumentami, gdyż taki sposób argumentowania pozbawia spór charakteru jurydycznego. Sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej oceny raportu o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko, lecz tylko kontroluje ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy. Dlatego też zastrzeżenia składane do raportu nie mogą być gołosłowne, tylko powinny być poparte np. kontrraportem lub ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskaże na wady raportu. Powinno to nastąpić w postępowaniu administracyjnym, a nie dopiero w postępowaniu sądowym (vide: wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 września 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 795/16 - Lex nr 2136682 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 28 lipca 2016 r. sygn. akt II OSK 1076/15 - Lex nr 2118230 i II OSK 2661/14 - Lex nr 2118244, 11 maja 2015 r. sygn. akt II OSK 2313/13 - Lex nr 1754669, 28 sierpnia 2014 r. sygn. akt II OSK 495/13 - Lex nr 1572744, 20 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2564/12 - Lex nr 1511156, 11 lipca 2013 r. sygn. akt II OSK 639/13 - Lex nr 1369033, 1 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2105/11 - Lex nr 1340187).

Przedmiotowy raport bez wątpienia był kilkakrotnie uzupełniany przez inwestora na wezwanie RDOŚ we wskazanym przezeń zakresie. Ostateczna wersja raportu została uzgodniona przez RDOŚ postanowieniem z dnia (...) października 2012 r., w którym szczegółowo sprecyzowano warunki realizacji przedsięwzięcia, uwzględnione następnie przez organ I, jak i II instancji przy wydawaniu kontrolowanej obecnie decyzji. Został on także pozytywnie zaopiniowany przez PPIS w dniu 4 sierpnia 2015 r. Spełnione wobec tego zostały bez wątpienia wymogi określone w art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 77 ust. 3, ust. 4 i ust. 7 oraz w art. 78 ust. 1 u.o.ś.

W ocenie sądu ostateczna wersja raportu będąca w aktach sprawy odpowiada przesłankom z art. 66 u.o.ś. W motywach podjętych rozstrzygnięć organy orzekające w sprawie zgodnie z zasadami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oceniły wartość dowodową raportu, dochodząc do trafnej konkluzji, że jest on wiarygodny, jasny, logiczny i spójny oraz może stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie. Rozważany dokument zawiera bezspornie: opis planowanego przedsięwzięcia, jego lokalizację, charakterystykę planowanej inwestycji, precyzuje główne cechy charakterystyczne procesów produkcyjnych, określa wysokość turbiny wiatrowej w kontekście przeszkody lotniczej, a także przewidywaną ilość wykorzystywanej wody, surowców, materiałów, paliw oraz energii, zawiera także charakterystykę środowiska przyrodniczego i kulturowego na terenie gminy G. Autor raportu opisał w nim analizowane warianty, określając przewidywane skutki dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia, przedstawił wariant I - realizacyjny i wariant II - alternatywny, wariant wzajemnego oddziaływania i rzeczowo uzasadnił wybór wariantu wraz ze wskazaniem wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Następnie przedmiotem analizy uczynił kwestie oddziaływania inwestycji na stan środowiska w fazie budowy, eksploatacji i likwidacji odnosząc się do oddziaływania na: wody powierzchniowe, środowisko gruntowo-wodne, gospodarkę odpadami, klimat akustyczny, emisję zanieczyszczeń do powietrza. Zbadał również oddziaływanie przedsięwzięcia w zakresie: promieniowania elektromagnetycznego, migotania cieni, na florę i faunę, na ludność oraz na dobra materialne i dobra kultury. Autor raportu odniósł się także do zagadnień: oblodzenia, ruchów masowych ziemi, transgranicznego oddziaływania na środowisko. Ocenił także wpływ i użytkowanie farmy wiatrowej na awiufaunę i środowisko przyrodnicze ptaków oraz na nietoperze, po uprzednim przeprowadzonym rocznym monitoringu. W przedmiotowym dokumencie zawarto również opis: metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz przewidywanych działań mających na celu zapobieganie negatywnych oddziaływań na środowisko. Autor raportu ocenił również ryzyko wystąpienia poważnej awarii, przeanalizował konflikty społeczne związane z przedmiotowym przedsięwzięciem, przedstawił propozycję monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia oraz porównał proponowaną technologię z technologią spełniająca wymagania, o których mowa w art. 143 ustawy Prawo ochrony środowiska. Wskazał wreszcie na trudności wynikające z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy oraz odniósł się do kwestii ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. Każdy z elementów raportu został następnie streszczony w języku niespecjalistycznym oraz opatrzony nazwiskami i podpisami osób sporządzających raport.

Akta sprawy dowodzą także, że w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a także na etapie postępowania odwoławczego, pomimo licznych odwołań wniesionych od decyzji organu I instancji, nie został przedłożony dowód przeciwny w postaci kontrraportu lub ekspertyzy, w którym na podstawie specjalistycznych badań doszłoby do wskazania wad raportu i skutecznego obalenia wynikających zeń wniosków.

Wobec powyższego sąd stwierdził, że ustalony przez organ stan faktyczny sprawy stanowił dostateczną podstawę do wydania przez Burmistrza S. decyzji określającej dla K. D. środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. W treści decyzji z poszanowaniem regulacji art. 80 ust. 1 u.o.ś. uwzględniono niewątpliwie ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, opinię PPIS oraz wyniki uzgodnienia dokonanego z RDOŚ, czego ewidentnym wyrazem jest modyfikacja zaskarżonej decyzji przez Kolegium w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że decyzja środowiskowa zawiera wszystkie elementy sprecyzowane w art. 82 ust. 1 u.o.ś., a jej załącznikiem w rozumieniu art. 82 ust. 3 u.o.ś. jest charakterystyka przedsięwzięcia. Rozważane rozstrzygnięcie określa mianowicie: rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia; warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich; wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie wykonawczym; wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych oraz w zakresie ograniczenia transgranicznego oddziaływania na środowisko. Organ I instancji stwierdził także brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę oraz postępowania transgranicznego oddziaływania na środowisko. Ponadto na inwestora mocą decyzji środowiskowej zostały nałożone obowiązki: sporządzenia analizy porealizacyjnej w przedmiocie efektu migotania cienia, opracowania porealizacyjnego monitoringu ornitologicznego i chiropterologicznego, a także monitorowania klimatu akustycznego. W decyzji określono częstotliwość prowadzenia monitoringu oraz warunki, które muszą zostać uwzględnione przy prowadzeniu badań. W ocenie sądu uzasadnienie decyzji zostało sporządzone zarówno z poszanowaniem reguł art. 107 § 3 k.p.a. jak i wymogów art. 85 ust. 1 i 2 u.o.ś. Motywując zaskarżoną decyzję Kolegium, podobnie jak i organ I instancji, rzetelnie i rzeczowo zweryfikowało wartość dowodową raportu oraz ustosunkowało się do zarzutów odwołania.

Materiał dowodowy sprawy niniejszej potwierdza również, że organy orzekające obu instancji stosownie do regulacji art. 79 ust. 1 u.o.ś. przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zapewniły społeczeństwu możliwość udziału w postępowaniu środowiskowym oraz jak stanowi o tym przepis art. 85 ust. 3 u.o.ś. podały do publicznej wiadomości informacje o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią oraz z dokumentacją sprawy, w tym z uzgodnieniem dokonanym z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz opinią organu, o którym mowa w art. 78.

W ocenie sądu bez zastrzeżeń pozostaje także poprawność rozstrzygnięcia Kolegium o umorzeniu w trybie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. postępowania odwoławczego wszczętego odwołaniem A.M. Z poczynionych przez organ II instancji ustaleń wynika, że A. M. została błędnie uznana przez organ I instancji za stronę niniejszego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Ustalono mianowicie, że odwołująca nie jest właścicielką działki nr ewid. 388, obręb (...), ani też żadnej innej nieruchomości znajdującej się w zasięgu oddziaływania inwestycji.

Sąd odnosząc się do zarzutów skargi, po dogłębnej analizie materiału dowodowego stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Z całą zaś pewnością żaden z zarzutów nie mógł skutkować uchyleniem decyzji. Jak zostało to już wcześniej zaznaczone, w toku niniejszego postępowania nie został przedłożony dowód przeciwny w postaci kontrraportu lub ekspertyzy, który podważyłby skutecznie wartość dowodową raportu sporządzonego dla potrzeb niniejszego postępowania. Sformułowane przez skarżących zarzuty są bez wątpienia ogólnikowe i nie zostały powiązane z konkretnymi normami prawa materialnego lub procesowego. Zupełnie gołosłowny i nieznajdujący żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy jest niewątpliwie zarzut skargi o nieprzeprowadzeniu monitoringu chiropterologicznego, czy też o nieścisłościach w określeniu odległości inwestycji od doliny rzeki L., czy odległości od najbliższych zabudowań. Podobnie rzecz się przedstawia, jeśli chodzi o bliżej nieskonkretyzowany w przepisach prawa negatywny wpływ inwestycji na dobra materialne właścicieli sąsiadujących działek czy możliwość przyszłego wykorzystania gruntów. Póki co, w najbliższym otoczeniu terenu inwestycji znajdują się tereny użytkowane rolniczo. Wskazać nadto trzeba, że przyszłe i bliżej nieskonkretyzowane plany inwestycyjne skarżących (chociażby w postaci decyzji o pozwoleniu na budowę) nie mogły być przedmiotem oceny w toku niniejszego postępowania. Z całą zaś pewnością nie mogły one skutkować wydaniem decyzji negatywnej dla inwestora, ponieważ analiza budowy elektrowni wiatrowej wykazała, że rozwiązania techniczne zabezpieczą środowisko przed szkodliwym zanieczyszczeniem, gdyż są zgodne z obowiązującymi wymogami prawnymi oraz aktualnym stanem wiedzy technicznej.

Reasumując, zebrany w sprawie poprawnie materiał dowodowy i ustalony na jego podstawie stan faktyczny sprawy stanowiły bez wątpienia przesłankę do ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch turbin wiatrowych o mocy do 2 MW. W toku niniejszego postępowania, którego poszczególne etapy zostały jasno sprecyzowane w przepisach u.o.ś. i zweryfikowane przez tutejszy sąd, rozpoznano i przeanalizowano wszelkie możliwe zagrożenia i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska, określono wpływ planowanej inwestycji na poszczególne elementy środowiska, a następnie warunki likwidacji lub minimalizacji stwierdzonych zagrożeń. Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia ma charakter związany, co oznacza, że odmowa ustalenia środowiskowych uwarunkowań może nastąpić jedynie w przypadkach ściśle określonych w ustawie. Nieprzychylność lokalnego społeczeństwa w stosunku do powstania planowanych farm wiatrowych w świetle u.o.ś., nie może stanowić przyczyny odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań.

W orzecznictwie sądów administracyjnych, które tutejszy sąd w pełni aprobuje, zauważa się, że sprzeciw mieszkańców gminy nie może stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Przepisy nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag i wniosków, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. Zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu nie może być zatem rozumiane jako swoiste referendum nad dopuszczalnością proponowanej inwestycji (vide: wyrok WSA

w Bydgoszczy z dnia 27 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 429/15 - Lex nr 2076558).

Mając powyższe na uwadze sąd oddalił skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. k.ż.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.