Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 638422

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi
z dnia 23 lutego 2010 r.
II SA/Łd 1024/09

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski.

Sędziowie WSA: Renata Kubot-Szustowska, Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego

1.

uchyla zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia (...) znak: (...);

2.

przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi K. J. S., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. (...) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, obejmującą należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem zwrotu uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa. LS

Uzasadnienie faktyczne

Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia (...) roku nr (...) na podstawie art. 2 ust. 4 i 5, ust. 17 lit. c, ust. 18 lit. c, art. 9 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) oraz art. 3 pkt 1 lit. c, pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), § 12 ust. 1, § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 855), po rozpatrzeniu wniosku A.G.z dnia 12 sierpnia 2009 r. o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko J.G. odmówił prawa do tych świadczeń w okresie od 1 października 2009 r..

Organ I instancji ustalił, że skarżąca oraz jej córka J.G. tworzą dwuosobową rodzinę.

Na podstawie zebranych danych organ obliczył, iż ogółem w 2008 r. rodzina skarżącej uzyskała dochód w kwocie 48.158,90 zł, na który złożyły się dochód niepodlegający opodatkowaniu z tytułu alimentów - 6.000 zł oraz dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych - 42.158,90 zł Jednakże do dochodu A.G., organ zastosował instytucję utraty dochodu, z uwagi na to, że skarżąca z dniem 31 lipca 2008 r. została zwolniona z pracy i w rezultacie organ, łączny dochód rodziny (po zastosowaniu utraty dochodu) określił na kwotę 6.000 zł Jednocześnie organ wskazał, że skarżąca podjęła pracę od dnia 22 czerwca 2009 r.. Z dostarczonego przez skarżącą zaświadczenia wynika, że dochód A.G. za pierwszy pełny przepracowany miesiąc (lipiec 2009 r.) wyniósł 1.332,27 zł (dochód uzyskany). W konsekwencji organ obliczył miesięczny dochód rodziny po zastosowaniu instytucji dochodu utraconego oraz dochodu uzyskanego na poziomie 1.832,27 zł, co w przeliczeniu na osobę wyniosło 916,14 zł.

W wyniku powyższych ustaleń organ odmówił przyznania świadczeń uzasadniając to przekroczeniem przez skarżącą progu dochodowego, uprawniającego do przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, który zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wynosi 725 zł.

W terminie przewidzianym ustawą A.G. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, którą uznała za krzywdzącą. Wskazała, iż nie może liczyć na niczyją pomoc, oraz że alimentów od ojca dziecka nie otrzymuje od kwietnia 2009 r., a jej jedynym źródłem utrzymania jest pensja. W piśmie z dnia 19 października 2009 r. odwołująca się podała, że były mąż nie płaci alimentów i sprawę do komornika złożyła w kwietniu 2009 r., jednak działania podjęte w celu wyegzekwowania zasadzonych alimentów okazały się bezskuteczne. Akcentowała również swoją trudną sytuację materialną i rodzinną.

Po rozpoznaniu odwołania A.G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia (...) roku nr (...) na podstawie art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ podkreślił, iż świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje, jeśli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Analizując zebrany materiał dowodowy organu odwoławczego stwierdził, że dochód A.G. za 2008 rok został ustalony w oparciu o:

-

zaświadczenie z Urzędu Skarbowego Ł. o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT-37) i skorygowany zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r. o składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dochód ten za 2008 rok wynosił 42.158,90 zł i jest to dochód utracony,

-

dochód z tytułu uzyskanych w 2008 r. alimentów zasadzonych wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. sygn. akt XII C 894/02 w wysokości 500 zł miesięcznie (12 x 500 = 6 000) w wysokości 6.000 zł,

-

dochód z tytułu uzyskania zatrudnienia za pierwszy pełny miesiąc tj. lipiec 2009 r. w wysokości netto 1.332,27 zł (wg zaświadczenia) i jest to dochód uzyskany.

Tym samym miesięczny dochód na osobę w rodzinie skarżącej wyniósł 916,14 zł (miesięczny dochód z tytułu otrzymania alimentów 500 zł plus dochód uzyskany z tytułu zatrudnienia w lipcu 2009 r. 1.332,27 zł, czyli miesięczny dochód rodziny w ocenie organu wyniósł 1.832,27 zł: 2 = 916,14 zł). Warto nadmienić, iż organ odwoławczy zastosował instytucję dochodu utraconego do dochodu A.G., z uwagi na utratę zatrudnienia w 2008 r. oraz instytucję dochodu uzyskanego do dochodu A.G. z lipca 2009 r. wynikłego z podjęcia nowego zatrudnienia. Wliczenie do dochodu rodziny alimentów organ uznał za uzasadnione z uwagi na brak zaświadczenia komornika sądowego o bezskuteczności alimentów za 2008 rok (postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi zostało wniesione przez stronę w dniu 18 maja 2009 r.. Zaznaczono również, iż w odwołaniu A.G. wskazała, że alimentów nie otrzymuje od kwietnia 2009 r..

Wobec uzyskania przez rodzinę skarżącej dochodu na osobę przekraczającego kryterium dochodowe, wynikające z art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ za zasadne uznał rozstrzygnięcie organu I instancji.

W ustawowym terminie A.G. zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. Ponownie wskazała na swoją trudną sytuację materialną wynikającą między innymi z bezskuteczności egzekucji alimentów od ojca J.G.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje:

Zdaniem sądu, skargę należało uwzględnić.

Przystępując do rozważań wyjaśnić należy, że w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej a zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje w przypadku stwierdzenia: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.); naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b); albo innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd uprawniony jest do zastosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Natomiast z uwagi na treść art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny zobligowany jest do kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach z postępowania prowadzonego przez organy administracji.

Sąd, badając zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia (...) roku, utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia (...) roku, mocą którego odmówiono prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko J.G. w okresie od 1 października 2009 r. stwierdził, iż obie decyzje wydane zostały z naruszeniem zarówno przepisów prawa procesowego jak i materialnego w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Podstawę materialno prawną kwestionowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) a w szczególności art. 9 ust. 1 i 2 i art. 2 pkt 5 tej ustawy w związku z 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz § 11 ust. 1 i § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 855). W oparciu o wskazane przepisy organy uznały, iż dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę przekracza kryterium ustawowe, co uzasadnia odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia.

Stosownie do art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo a świadczenia te przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł.

Definiując pojęcie dochodu i dochodu rodziny, ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów odwołuje się w art. 2 pkt 4 i 5 do znaczenia dochodu i dochodu rodziny, o których mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych.

Stosownie zaś do art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) dochód - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:

-

przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,

-

deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne,

-

inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym między innymi alimenty na rzecz dzieci.

Z kolei art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że dochód rodziny to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W okolicznościach przedmiotowej sprawy badanym okresem jest rok 2008 rok.

Analiza dokumentów zgromadzonych w toku postępowania w kontekście przywołanych przepisów wskazuje, że organy dokonały istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń, w szczególności w zakresie dochodu rodziny, bez należytego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy tak jak przewidują to przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.

Z uzasadnienia kwestionowanej decyzji wynika, że dochód rodziny w 2008 r. wyliczono z uwzględnieniem zasądzonych alimentów na rzecz małoletniej J.G. w oparciu o zaświadczenie komornika informujące, że postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi zostało zainicjowane przez stronę w dniu 18 maja 2009 r. oraz o to, że w odwołaniu A.G. wskazała, że alimentów nie otrzymuje od kwietnia 2009 r.. Tymczasem w aktach administracyjnych znajduje się również oświadczenie A.G., dołączone do wniosku z dnia 12 sierpnia 2009 r. mówiące o uzyskaniu zerowych dochodów niepodlegających opodatkowaniu w roku 2008. W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego. Zakres, treść i forma wniosku zostały uregulowane treścią art. 15 ust. 3 i 4 wskazanej ustawy oraz § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z treści przywołanych przepisów, a w szczególności art. 15 ust. 4 pkt 2 ustawy i § 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia wynika, że do wniosku (złożonego wedle przewidzianego wzoru) należy dołączyć oświadczenie o dochodzie członków rodziny niepodlegających opodatkowaniu, uzyskanym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy. Jak wynika to z przywołanych wyżej przepisów o świadczeniach rodzinnych, inne dochody niepodlegające opodatkowaniu to między innymi alimenty na rzecz dzieci. Jak wynika to z akt sprawy, organ z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie wyjaśnił rozbieżności w oświadczeniach strony co do dochodów niepodlegających opodatkowaniu w 2008 r.. Akta sprawy wskazują, że organ nie rozważył również innych dokumentów dotyczących sytuacji materialnej rodziny. Zauważyć należy, iż z oświadczenia skarżącej z dnia 12 sierpnia 2009 r., a także z dołączonych do wniosku decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. wynika, że w 2008 r. A.G. posiadała status osoby bezrobotnej i otrzymywała świadczenia z tego tytułu. Przypomnieć warto, iż z przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika, że postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny obowiązany jest również z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Z kolei wszystkie dowody zgromadzone w sprawie podlegają ocenie organu. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy ma dla każdego postępowania kluczowe znaczenie, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest ustalenie praw i obowiązków strony tego postępowania. Jedynie dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można właściwie zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem praw i obowiązków strony postępowania sądowoadministracyjnego.

Niezależnie od powyższego stwierdzić trzeba, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego. Podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, która w art. 2 pkt 4 i 5 w zakresie definicji dochodu oraz dochodu rodziny odsyła do przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Zatem organy rozstrzygając wniosek o świadczenie alimentacyjne winny ustalić dochód rodziny wnioskodawcy rozumiany jako przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Jednocześnie jednak prawodawca w art. 15 ust. 9 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów upoważnił ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do określenia w drodze rozporządzenia sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego i wstrzymywania jego wypłaty, sposobu ustalania dochodu uprawniającego do świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz wzorów formularzy. W rezultacie, Minister Pracy i Polityki Społecznej wydał rozporządzenie z dnia 28 lipca 2008 r., w którym w § 12 ust. 1 określił, iż w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń.

Regulacja ta jest w ocenie sądu w sposób oczywisty sprzeczna z ustawową definicją dochodu rodziny, zawartą w art. 3 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1842/07). Należy raz jeszcze podkreślić, iż wprawdzie podstawą rozstrzygnięcia w tej sprawie jest ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, jednakże w zakresie definicji dochodu i dochodu rodziny akt ten odsyła do definicji zawartych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Konsekwentnie więc pojęcia, którymi posługuje się prawodawca w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów prawodawca należy zawsze interpretować w zgodzie z podanymi w art. 3 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jeżeli zatem podstawą ustalenia prawa do świadczeń jest dochód rodziny w przeliczeniu na osobę (art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów), zaś dochodem rodziny jest dochód z roku poprzedzającego okres zasiłkowy, a jego wysokość decyduje o uprawnieniu do świadczeń, to - zgodnie z zasadą lege non distinguente nec nonstrum est distinguere - wszelkie zmiany w dochodzie, o których stanowi art. 2 pkt 17 i 18 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (utrata bądź uzyskanie dochodu) odnosić się mogą wyłącznie do roku poprzedzającego okres zasiłkowy.

W konsekwencji zaliczenie do dochodu rodziny skarżącej kwot uzyskanych z wynagrodzenia za pracę po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń (dochód z tytułu uzyskania zatrudnienia za pierwszy pełny miesiąc tj. lipiec 2009 r. w wysokości netto 1.332,27 zł) pozostaje w sprzeczności z art. 2 pkt 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz art. 3 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Stanowiący delegację ustawową do wydania powyższego rozporządzenia przepis art. 15 ust. 9 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów upoważnia Ministra Polityki Społecznej jedynie do określenia sposobu ustalania dochodu uprawniającego do świadczeń rodzinnych, a nie do określania dodatkowych kryteriów dochodowych mających bezpośredni wpływ na wysokość dochodu rodziny w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sposób ustalenia dochodu nie może oznaczać wprowadzenia nowych zasad jego obliczania, wykraczających poza regulacje ustawowe.

Warto nadmienić, że rozporządzenia wydawane są na podstawie ustaw i w celu ich wykonania i reguła ta determinuje charakter rozporządzenia i ogranicza jego treść w tym sensie, że w drodze delegacji ustawowej do prawotwórstwa administracyjnego nie może zostać przekazane uprawnienie do modyfikacji przepisów rangi ustawowej, jak też upoważnienia ustawowe nie mogą delegować prawa do wkraczania w materię zastrzeżoną wyłącznie dla regulacji ustawowej. Powyższe rozważanie poparte są ukształtowanym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego oraz Sądu Najwyższego (por. uzasadnienie wyroku TK z 5 listopada 2001 r., sygn. U 1/01 OTK 2001/8/247 oraz postanowienia SN z 8 sierpnia 2003 r. sygn. V CK 6/02 OSNC 2004/7-8/131). Zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego panuje przekonanie, że rozporządzenie jako akt wykonawczy wobec ustawy zdeterminowany jest trzema warunkami: 1) wydania rozporządzenia na podstawie wyraźnego, to jest nie opartego tylko na domniemaniu ani na wykładni celowościowej, szczegółowego upoważnienia ustawy w zakresie określonym w upoważnieniu, 2) wydania rozporządzenia, co do przedmiotu i treści normowanych stosunków, w granicach udzielonego przez ustawodawcę upoważnienia do wydania tego aktu, w celu wykonania ustawy, 3) niesprzeczności treści rozporządzenia z normami Konstytucji RP, aktem ustawodawczym, na podstawie którego zostało wydane, a także z wszystkimi obowiązującymi aktami ustawodawczymi, które w sposób bezpośredni lub pośredni regulują materie będące przedmiotem rozporządzenia. Warunki te przełożone na normy prawne, oznaczają odpowiednio zakazy wydawania rozporządzeń: bez upoważnienia ustawowego, nie będących aktami wykonującymi ustawę, sprzecznych z konstytucją i obowiązującymi ustawami.

Dodatkowo zauważyć należy, że organy przyjęły, iż instytucja dochodu utraconego powinna być zastosowana do całości dochodu A.G. w 2008 r. podlegającemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, wykazanego w zaświadczeniu urzędu skarbowego z dnia 18 czerwca 2009 r., pomijając przy tym okoliczność, że wskazane zaświadczenie obejmuje ogół dochodów skarżącej w roku 2008, bez wskazania ich źródeł. Stąd też organy w sposób dowolny oceniły, iż dochodem utraconym jest ten wykazany w zaświadczeniu, podczas gdy skarżąca mogła czerpać dochody podlegające opodatkowaniu również z innych źródeł, a nie tylko ze stosunku pracy, który ustał z dniem 31 lipca 2008 r.. Co więcej, organy niewłaściwie zastosowały instytucję dochodu utraconego przewidzianą w § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r. do całego dochodu uznanego za utracony. Wszak w przypadku utraty przez członka rodziny dochodu, w myśl wskazanego przepisu, od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu.

Wskazane uchybienia obligowały sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonego jak i poprzedzającego rozstrzygnięcia.

Rozstrzygając ponownie sprawę, organ winien, biorąc pod uwagę podniesione wyżej argumenty, ustalić prawidłowo okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności co do wysokości dochodu rodziny w roku poprzedzającym okres świadczeniowy, wyjaśniając wszelkie rozbieżności w materiale dowodowym a następnie dokonać stosownych wyliczeń.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a.,

Sąd orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), Sąd orzekł o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.

m.

ch.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.