Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2573523

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 12 października 2018 r.
II SA/Kr 856/18
Obliczenie maksymalnej ilości wody podziemnej pobranej na podstawie pozwolenia.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.).

Sędziowie WSA: Krystyna Daniel, Magda Froncisz.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2018 r. sprawy ze skargi (...) Sp. z o.o. Sp. komandytowej z siedzibą w T. na decyzję Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - Dyrektora Zarządu Zlewni w N. S. z dnia (...) kwietnia 2018 r. znak: (...) w przedmiocie ustalenia opłaty stałej za usługi wodne

I.

uchyla zaskarżoną decyzję;

II.

zasądza od Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - Dyrektora Zarządu Zlewni w N. S. na rzecz strony skarżącej (...) Sp. z o.o. Sp. komandytowej z siedzibą w T. kwotę (...) zł (słownie: (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Dyrektor Zarządu Zlewni w N, informacją roczną nr (...), ZZ N. (...), z dnia 20 marca 2018 r., znak: (...), ustalił Podmiotowi: Firma A z siedzibą T. (...), (...), na podstawie decyzji Starosty (...) z dnia 29 grudnia 2014, znak: (...), za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 564.00 PLN (słownie zł: pięćset sześćdziesiąt cztery 00/100 groszy), za pobór wody z ujęć podziemnych - zespołu studni wierconych Pl, P2, P3, P5 w m. T. dla potrzeb technologicznych i socjalno-bytowych Zakładu Firma A

W dniu 11 kwietnia 2018 r. wpłynęła do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Zarządu Zlewni w N. reklamacja spółki Firma A od ustalenia opłaty stałej określonej w ww. informacji rocznej.

W reklamacji wskazano, iż decyzja wodnoprawna OŚ.6341.72.2014, nakłada na podmiot roczny limit poboru wody Qmax/r0k= 22257,6 m3/rok, co po przeliczeniu wynosi 0,000705783 m3/s i to właśnie ta wartość powinna być brana pod uwagę do ustalenia wysokości opłaty stałej.

Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 24 kwietnia 2018 r., znak k.r.ZUO. (...) określił Spółce Firma A z siedzibą T. na podstawie decyzji Starosty (...) z dnia 29 grudnia 2014 r., znak: (...), za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 564.00 PLN (słownie zł: pięćset sześćdziesiąt cztery 00/100 groszy), za pobór wody z ujęć podziemnych - zespołu studni wierconych Pl, P2, P3, P5 w m. T. dla potrzeb technologicznych i socjalno-bytowych Zakładu Firma A Ponadto stwierdził, że opłatę tę należy uiścić w czterech kwartalnych ratach po 141 zł każda. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 273 ust. 6, art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 z późn. zm.), § 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2502) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ administracji wskazał, że przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 2502) określają jednostkowe stawki opłaty stałej, za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód powierzchniowych - § 1 ust. 1 oraz § 15. Naliczenie opłaty stałej w myśl ww. Rozporządzenia reguluje Ustawa Prawo Wodne Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 art. 268 ust. 1p. 1, art. 270 ust. 1, art. 271 ust. 2. Zgodnie z § 15 powyższego Rozporządzenia opłata stała dla Firma A, została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500.00 złotych na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 11.13 m3/h i wynoszącym po przeliczeniu 0.00309167 m3/s. Na podstawie powyższego naliczona opłata w pkt 1 niniejszej decyzji wynosi 564.00 PLN za pobór wody z ujęć podziemnych - zespołu studni wierconych Pl, P2, P3, P5 w m. T. dla potrzeb technologicznych i socjalno-bytowych Zakładu Firma A

Odnosząc się do zarzutów reklamacji wskazano, że:

1. Usługi wodne polegają na zapewnieniu podmiotom publicznym, podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą i gospodarstwom domowym, możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania wód oraz szczególnego korzystania z wód. Wskazanym podmiotom zapewnia się dostęp do usług wodnych na zasadach określonych Prawem Wodnym.

2. W rozliczeniach z Odbiorcą usługi wodnej stosuje się jednakowy system naliczania opłat, zgodnie z zasadami ustawy z dnia 20.07. 2017 r. Prawo Wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 z późn. zm.) oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2502).

3. Zgodnie z art. 271 ust. 2 ustawy Prawo Wodne: "Wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s. która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych. "

Odnosząc się do zarzutu ustalenia opłaty stałej na podstawie nieprawidłowego maksymalnego poboru stwierdzono, iż na podstawie decyzji Starosty (...) z dnia 29 grudnia 2014, znak: (...) udzielono podmiotowi Firma A pozwolenia na pobór wody z ujęć podziemnych - zespołu studni wierconych P 1, P2, P3, P5w m. T. dla potrzeb technologicznych i socjalno-bytowych zakładu w ilości:

Qśr/d = 89,0 m3/d, Qmax/h = 11,13 m3/h, Qmax/rok = 22257,6 m3/rok Analizując powyższe dane, najwyższą wartością poboru wyrażonego w m3/s jest wartość maksymalna godzinowa Qmax/h = 11,13 m3/h, która po przeliczeniu wynosi 0,00309167 m3/s i jest podstawą do ustalenia opłaty stałej.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Firma A zarzucając jej:

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 271 ust. 2 ustawy - Prawo wodne, poprzez przyjęcie, że w rozumieniu tego przepisu prawa maksymalną ilością wody podziemnej wyrażoną w m3/s, która może być pobrana (będąca ilością, od której naliczana jest opłata roczna), jest ilość ustalona w oparciu o maksymalną ilość godzinową określoną w pozwoleniu wodnoprawnym, podczas gdy w rozumieniu tego przepisu maksymalną ilością która może być pobrana jest maksymalna ilość roczna określona w pozwoleniu wodnoprawnym.

Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; Zobowiązanie Organu do wydania decyzji, w której Organ określi Skarżącemu opłatę stałą w wysokości 129 zł oraz o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżona decyzja na podstawie z art. 271 ust. 2 ustawy z 20 lipca 2017 r-prawo wodne, (dalej: "p.w.") określa wysokość opłaty stałej za usługi wodne. W decyzji wskazano sposób obliczenia opłaty, stanowiącej iloczyn odpowiednich wartości. Jednym z współczynników do ustalenia opłaty jest maksymalny pobór wody.

Z treści art. 271 ustawy Prawo wodne wynika, przy obliczaniu opłaty rocznej należy uwzględnić maksymalną wysokość poboru wody/ilości wprowadzanych ścieków, w ujęciu rocznym, ponieważ w danym roku jest to "ilość wody, która może być pobrana"/"ilość wprowadzanych ścieków". Przedmiotowa opłata stanowi bowiem opłatę roczną i obejmuje usługi wodne za dany rok kalendarzowy. Skoro podmiot korzystający z wód jest ograniczony ilością roczną określoną w pozwoleniu wodnoprawnym, to zobowiązany jest także do zapłaty opłaty w granicach rocznego limitu.

W tym miejscu należy wskazać, że w pozwoleniach wskazuje się także maksymalne ilości godzinowe, jednak brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjmowania tych ilości jako podstaw do określania opłaty rocznej.

Maksymalna ilość roczna nie stanowi iloczynu maksymalnej ilości godzinowej oraz ilości godzin w roku kalendarzowym. Maksymalna ilość godzinowa jest ilością stosunkowo znacznie wyższą, której określenie ma na celu ograniczenie chwilowego poboru/zrzutu, aby zapewnić możliwie zrównoważone w czasie korzystanie z wód. Nie jest zatem dopuszczalny ciągły pobór wód/zrzut ścieków zgodnie z godzinowymi ilościami maksymalnymi, ponieważ doprowadziłoby to do przekroczenia ilości rocznych, tj. do naruszenia warunków decyzji. Konsekwentnie, brak jest podstaw do naliczania opłaty w odniesieniu do maksymalnych ilości godzinowych, albowiem tak naliczona opłata byłaby całkowicie nieproporcjonalna do zakresu korzystania z wód możliwego zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym.

Faktyczne roczne korzystanie z wód będzie zawsze obejmować wartości dużo niższe, aniżeli wartości określone w ilościach maksymalnych. Należy zwrócić uwagę, że przepisy ustawy - Prawo wodne, nie przewidują możliwości naliczenia opłaty w oparciu o maksymalne ilości godzinowe.

Nie sposób zaaprobować toku rozumowania Organu, który w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że skoro dana ilość jest najwyższą ilością, to właśnie od niej należy naliczyć opłatę.

W decyzji ustalono opłatę na kwotę 564,00 zł, przy przyjęciu maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu na 11,13 m3/h, tj. w przeliczeniu 0,00309167 m3/s.

Mając na uwadze maksymalny roczny pobór, wynoszący 22257,6 m3, maksymalny pobór w przeliczeniu na m3/s, wynosi: 0,00070578386 m3/s. Należna opłata wynosi więc: 365 x 500 zł x 0,00070578386 = 129 zł.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni w N wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi:

a)

naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b)

naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c)

inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego, jak również przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy - i w związku z tym podlega uchyleniu.

Zaskarżoną decyzją organ administracji określił skarżącej spółce opłatę stałą w wysokości 564,00 PLN za pobór wody z ujęć podziemnych - zespołu studni wierconych dla potrzeb technologicznych i socjalno bytowych zakładu.

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji organ wskazał art. 273 ust. 6, art. 271 ust. 1 i art. 271 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 z późn. zm.) oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2502).

Pierwszy z powołanych przepisów ma charakter proceduralny i przewiduje, że w razie nieuwzględnienia reklamacji od informacji rocznej o wysokości opłaty stałej wydaje się rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej określającej wysokość opłaty za usługi wodne.

Sposób wyliczenia opłaty stałej reguluje art. 271 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo wodne, zgodnie, z którym wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych (ust 2).

Jednostkowa stawka opłaty została z kolei określona w § 15 pkt 1 powołanego rozporządzenia: za pobór wód podziemnych - 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód;

"Czas wyrażony w dniach" należy rozumieć, jako ilość dni w roku, czyli przyjąć ten wskaźnik na poziomie 365. Zgodnie z art. 271 ust. 1 wysokość opłaty stałej m.in. za pobór wód podziemnych "ustalają Wody Polskie (...) w formie informacji rocznej". Oznacza to, że opłata stała określana jest dla każdego roku osobno i obejmuje okres całego roku kalendarzowego.

Przechodząc do trzeciego parametru determinującego wysokość opłaty należy przypomnieć, że w powołanym wyżej art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne mowa jest o "maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych". Kluczowa jest, więc treść pozwolenia wodnoprawnego i określone tam limity roczne, na podstawie, których wylicza się ilość wody w m3/s. Nie jest istotne faktyczne pobranie, lecz maksymalna ilość wody podziemnej, która zgodnie z pozwoleniem może być pobrana na podstawie pozwoleń.

W pozwoleniu wodnoprawnym na pobór wody ze studni tj. decyzji Starosty (...) z 29 grudnia 2014 r., znak (...) zezwolono skarżącej spółce na pobór wody ze studni w ilości: Qśr/d = 89,0 m3/d, Qmax/h = 11,13 m3/h, Qmax/rok = 22257,6 m3/rok.

Określono średni limit dobowy, a także maksymalny limit godzinowy i roczny.

Dla prawidłowego ustalenia wysokości tego parametru należy ustalić w metrach sześciennych na sekundę maksymalną ilość wody powierzchniowej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. W art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne nie jest wprost powiedziane, czy chodzi tutaj o maksymalną wartość roczną, godzinową, czy dobową. Konieczne jest, zatem dokonanie wykładni tego przepisu, czego organ administracji nie uczynił ani w informacji rocznej, ani w zaskarżonej do WSA decyzji.

Maksymalna roczna wartość poboru wody wynika wprost z pozwolenia wodnoprawnego i wynosi 22257,6 m3. Gdyby jednak - jak uczyniono to w zaskarżonej decyzji - obliczyć tę wielkość (maksymalny roczny pobór wody) poprzez przemnożenie maksymalnego poboru godzinowego (11,13 m3) przez ilość godzin na dobę (24) a następnie ilość dni w roku (365), to otrzymamy wynik 97.498,8 m3 na rok. Taka ilość ścieków nie może być odprowadzona na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, bowiem wartość ta znacznie przekracza wynikający wprost z pozwolenia wodnoprawnego limit roczny tj. 22.257,6 m3.

Dyrektor Zarządu Zlewni, nie wyjaśniając podstaw dla takiego ustalenia, przyjął niewłaściwy wskaźnik godzinowy, jako podstawę obliczenia omawianego parametru. W ten sposób naruszył nie tylko art. 7 i 107 § 3 k.p.a., które wymagają dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i uwzględniania słusznego interesu obywateli oraz wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, ale także przepis prawa materialnego - art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne, w znaczny sposób zawyżając należną opłatę za usługi wodne.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić powyższą wykładnię art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne.

Z tego powodu zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu, bowiem ustalona w niej wysokość opłaty jest wadliwa i niezgodna z przepisami ustawy Prawo wodne.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i "c" p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zasądzone koszty w wysokości 387 zł to uiszczony przez stronę skarżącą wpis kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w kwocie 270 zł (§ 2 pkt 2 Rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych) wraz z uiszczoną opłatą skarbową w wysokości 17 zł za pełnomocnictwo.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.