Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3090581

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 15 października 2020 r.
II SA/Kr 767/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.).

Sędziowie WSA: Mirosław Bator Agnieszka Nawara-Dubiel.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2020 r. sprawy ze skargi J. W. i B. W. na uchwałę nr XLII/638/2018 Rady Miejskiej w Olkuszu z dnia 18 czerwca 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu północnej części Żurady przy ul. Krucza Góra postanawia:

I. odrzucić skargę,

II. zwrócić solidarnie skarżącym J. W. i B. W. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

Uzasadnienie faktyczne

J.W. i B.W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Nr XLII/638/2018 Rady Miejskiej w Olkuszu z dnia 18 czerwca 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu północnej części Żurady przy ul. Krucza (dalej jako mpzp Żurady).

Wskazując za podstawę art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 446) - w brzmieniu sprzed dnia wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), skarżący zaskarżyli przywołaną wyżej uchwałę w części obejmującej § 9 w zw. z § 18 pkt 1 lit. e) w zw. z § 19 ust. 1 pkt 2 lit. e) mpzp Żurady oraz załącznika nr 1 - rysunek planu w części dotyczącej drogi oznaczonej symbolem 2.KD-D, tj. ul. Krucza Góra w Olkuszu.

Skarżący wnieśli przy tym o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części, a to w zakresie § 19 ust. 1 pkt 2 lit. e mpzp Żurady w części docelowa szerokość pasa drogowego to 10 m oraz załącznika nr 1 - rysunek planu w części dotyczącej drogi oznaczonej symbolem 2.KD-D, tj. ul. Krucza Góra. Wnieśli też o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Wskazanej uchwale zarzucili naruszenie:

- art. 64 w zw. z art. 21 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji w zw. z art. 140 k.c., poprzez nieuzasadnione (nieproporcjonalne) naruszenie prawa własności skarżących, polegające na bezzasadnym przeznaczeniu dotychczas bliżej niesprecyzowanej części nieruchomości skarżących pod drogę̨ publiczną (ul. Krucza Góra), co narusza zasadę̨ proporcjonalności, tj. nakazu wyważenia interesu publicznego oraz interesu prywatnego, w ten sposób, że bezpodstawnie prymat przyznano interesowi publicznemu, podczas gdy organ planistyczny dysponował możliwością̨ ustalenia przebiegu ww. drogi publicznej w granicach działek stanowiących własność' Gminy Olkusz, tj.m.in. działek nr 74/3, 78/3, 82/3, 87/4, obr. Żurada, gm. Olkusz,

- art. 1 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 1 ust. 3 w zw. z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p., poprzez nieuzasadnione (nieproporcjonalne) naruszenie prawa własności skarżących, będące wynikiem przekroczenia władztwa planistycznego i nieuzasadnionego przyznania pierwszeństwa interesowi publicznemu, a to z uwagi na bezzasadne przeznaczenie bliżej nieokreślonej części nieruchomości skarżących pod drogę publiczną,

- art. 20 ust. 1 u.p.z.p., poprzez nieuwzględnienie znajdujących uprawnione podstawy uwag do projektu mpzp Żurady wniesionych przez skarżących, podczas gdy uzasadnione uwagi do ww. projektu powinny zostać zaaprobowane przez organ planistyczny i znaleźć odzwierciedlenie w mpzp Żurady,

- art. 17 pkt 11 w zw. z art. 17 pkt 12 u.p.z.p., poprzez rozpatrzenie uwag wniesionych przez wewnętrzną jednostkę Urzędu Miasta i Gminy Olkusz, tj. Wydziału Geodezji i Gospodarki Mieniem i Wydziału Drogowego, której ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przyznaje uprawnienia do składania uwag w toku procedury planistycznej, co w efekcie oznacza, iż doszło do rozpatrzenia uwagi wniesionej przez podmiot nieuprawniony,

- art. 14 ust. 1 i ust. 2 u.p.z.p., poprzez objęcie tożsamego obszaru dwoma różnymi miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, tj. objęcie tożsamej części ul. Krucza Góra ustaleniami zarówno mpzp Mazaniec - Kamyk, jak i mpzp Żurady, podczas gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego sporządza się dla precyzyjnie określonego obszaru i nie jest dopuszczalne jednoczesne objęcie tego samego terenu ustaleniami dwóch różnych planów miejscowych.

W uzasadnieniu zarzutów skargi na wstępie podniesiono, że nieruchomość gruntowa stanowiąca własność skarżących, tj. działka ewidencyjna nr (...) obr. Olkusz, gm. Olkusz, znajduje się w obszarze objętym mpzp Mazaniec - Kamyk, jednak z uwagi na bezpośrednie naruszenie prawa własności skarżących przez ustalenia mpzp Żurady dotyczące drogi publicznej, tj. ul. Krucza Góra, niezbędne jest również odniesienie się do tego planu miejscowego.

Kolejno skarżący wskazali, iż uchwała w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu północnej części Żurady przy ul. Krucza Góra została podjęta przez Radę Miejską w Olkuszu dnia 23 czerwca 2015 r., czyli procedura planistyczna rozpoczęła się pod rządami ówcześnie obowiązującego p.p.s.a. Dlatego też, stosownie do ówcześnie obowiązującego brzmienia art. 52 § 4 p.p.s.a., do Rady Miejskiej w Olkuszu skierowane zostało stosowne wezwania do usunięcia naruszenia prawa, tj. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego podjęciem Uchwały Nr XLII/638/2018 Rady Miejskiej w Olkuszu z dnia 18 czerwca 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu północnej części Żurady przy ul. Krucza Góra z dnia 23 stycznia 2020 r. (nadane dnia: 24 stycznia 2020 r.), które zostało doręczone Radzie Miejskiej w Olkuszu dnia 30 stycznia 2020 r.

W odpowiedzi na wskazane wyżej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Rada Miejska w Olkuszu wskazała na bezzasadność zarzutów podnoszonych przez skarżących. W uzasadnieniu odpowiedzi organ podniósł, że przy każdym rozwiązaniu podejmował się rozważenia interesu skarżących i ogółu społeczeństwa, uwzględniając zasady proporcjonalności.

W uzasadnieniu niniejszej skargi, odnosząc się do twierdzeń organu, skarżący wskazali, iż każde z rozwiązań proponowanych przez organ bezpośrednio doprowadza do naruszenia własności skarżących poprzez pozbawienia ich pełnego władztwa nad nieruchomością.

Kolejno skarżący podnieśli, iż w toku postępowania administracyjnego wskazywali na konieczność precyzyjnego określenia tekstowego i graficznego części zajmowanej ich nieruchomości pod drogę, albowiem to dotyczy bezpośrednio ich prawa własności. Zdaniem skarżących niezasadne jest twierdzenie organu, iż wobec czynnego uczestnictwa wymienionych w procedurze uchwalenia planów miejscowych byli oni na bieżąco informowani o przyjętych w planach rozwiązaniach. Okoliczność ta nie powoduje prawidłowości procedury planistycznej, gdyż kontakt z organem nie wyklucza nieprawidłowości i wadliwości uchwalonych planów miejscowych.

W opinii skarżących nie jest zasadne powoływanie się przez organ na fakt weryfikacji procedury planistycznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bez podania nawet sygnatury takiego postępowania. Udzielone odpowiedzi na wezwania potwierdzają zatem, iż w trakcie procedur planistycznych Gmina nadużyła przysługującego im władztwa planistycznego, podejmując rozwiązania nie znajdujące oparcia w przeprowadzonych analizach terenu. Wbrew twierdzeniom organu nie doszło także do wyważenia interesów i zastosowania zasady proporcjonalności.

Następnie skarżący wskazali, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia ich interesu prawnego, gdyż dotychczas bliżej nieokreślony fragment nieruchomości został bezzasadnie przeznaczony pod drogę publiczną (tj. ul. Krucza Góra), co w efekcie prowadzi do wyzucia skarżących z prawa własności. Interes prawny skarżących znajdujący normatywne umocowanie w prawie własności został więc naruszony poprzez nieuprawnione ograniczenie, a w istocie także częściowe wyłączenie uprawnień przysługujących wymienionym z tytułu prawa własności.

Jak dalej podnieśli skarżący, na gruncie niniejszej sprawy tożsamy obszar ul. Krucza Góra został objęty ustaleniami zarówno mpzp Mazaniec - Kamyk, jak i mpzp Żurady. Powyższe powoduje dalsze wątpliwości dotyczące szerokości ul. Krucza Góra. Zestawiając bowiem § 24 ust. 1 pkt 2 lit. d mpzp Mazaniec - Kamyk oraz § 19 ust. 1 pkt 2 lit. e mpzp Żurady nie sposób jednoznacznie ustalić szerokości przedmiotowej drogi. Przede wszystkim nie jest możliwe określenie, czy docelowa szerokość (tj. 10,0 m) wskazana w mpzp Mazaniec - Kamyk dotyczy tylko fragmentu ul. Krucza Góra objętego ustaleniami tego planu (analogicznie w przypadku mpzp Żurady), czy całej szerokości tej ulicy. Zdaniem skarżących przyjęcie pierwszego poglądu implikuje z kolei konieczność postawienia pytania o łączną szerokość ul. Krucza Góra, bowiem, w sytuacji gdy 10,0 m ma mieć jedynie część tej drogi objęta ustaleniami mpzp Mazaniec - Kamyk, zaś kolejne 10,0 m szerokości ma część objęta ustaleniami mpzp Żurady, to nie sposób ustalić punktu wspólnego, od którego należy liczyć ww. szerokość, a w rezultacie ustalić jej finalnej szerokości. Zaś w przypadku przyjęcia, że omawiane plany miejscowe ustalają przeznaczenie odrębnych części ul. Krucza Góra jedynym dopuszczalnym wnioskiem jest to, że łączna szerokość ul. Krucza Góra to 20,0 m (suma obu części), a co uznać trzeba za niedopuszczalne w świetle ww. twierdzeń dotyczących przeznaczenia tejże drogi. Przyjęcie z kolei drugiego z przedstawionych poglądów, że parametr ten dotyczy całej szerokości ul. Krucza Góra powoduje, że mpzp Mazaniec - Kamyk (analogicznie mpzp Żurady) ustala przeznaczenie terenu poza granicami tegoż planu miejscowego (gdyż plan ten nie obejmuje swoim zasięgiem całości omawianej ulicy), co należy uznać za niedopuszczalne z uwagi na art. 14 ust. 2 u.p.z.p., zgodnie z którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ustala przeznaczenie precyzyjnie określonych obszarów, a zatem nie może określać sposobu zagospodarowania terenu nieobjętego jego (planu miejscowego) zakresem przedmiotowym.

Zdaniem skarżących powyższe skutkuje wadliwością ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (w tym załączników graficznych - rysunków planu), ale także naruszeniem interesu prawnego (prawa własności) skarżących, którego dodatkowym przejawem jest brak możliwości jednoznacznego wskazania części nieruchomości, która potencjalnie miałaby zostać przeznaczona pod drogę publiczną, tj. ul. Krucza Góra, co w rezultacie musi prowadzić do eliminacji z obrotu prawnego wadliwych regulacji.

Jednocześnie, według skarżących, w świetle powyższego, zmiana granic pasa drogowego przedmiotowej drogi musi być połączona ze zmianą (przesunięciem w kierunku południowym) nieprzekraczalnej linii zabudowy. To oznacza, iż wraz z korektą granic pasa drogowego ulicy Krucza Góra konieczne jest skorygowanie nieprzekraczalnej linii zabudowy, która powinna zostać ustalona w odległości nie większej niż 3,5 m od linii rozgraniczającej skorygowanego pasa drogowego tj. w takiej odległości jak to ustalono w obowiązujących planach po obu stronach ulicy Krucza Góra.

Kolejno skarżący wskazali na możliwość naruszenia interesu prawnego przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w sytuacji, kiedy nieruchomość danego podmiotu co prawda nie znajduje się na terenie objętym ustaleniami tego planu, ale sąsiaduje ona z ww. obszarem, a plan miejscowy ma wpływ na sytuację jednostki spoza administracji. Z uwagi na nierozerwalny związek obu przedmiotowych planów miejscowych sytuacja ta ma miejsce w niniejszej sprawie. Ponadto, zdaniem skarżących, w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek polegający na zachowaniu zasady proporcjonalności i wyważenia interesów, w tym zwłaszcza interesów zgłoszonych przez podmioty zewnętrzne wobec administracji.

Skarżący wskazali, iż granice obszaru, dla którego uchwalono m.p.z.p., określono w sposób nieprecyzyjny, uniemożliwiający jednoznaczną identyfikację obszaru objętego projektem przedmiotowego planu.

W trakcie prac planistycznych projekt mpzp Żurady został trzykrotnie wyłożony do publicznego wglądu. W uzasadnieniu do rozstrzygnięcia w sprawie uwag złożonych w wyniku pierwszego wyłożenia przedmiotowego projektu wskazano, iż korekta w zakresie przesunięcia pasa drogowego w kierunku południowym w sąsiedztwie z terenami leśnymi mieści się w granicach pasa drogowego wyznaczonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Mazaniec - Kamyk, na który uzyskano zgodę na zmianę przeznaczenia terenów leśnych na cele nieleśne. Natomiast korekta przebiegu pasa drogowego na pozostałym odcinku począwszy od strony drogi Olkusz-Trzebinia jest możliwa ponieważ nie narusza istniejącego zagospodarowania na przedmiotowym obszarze. W ocenie skarżących już samo pojęcie "korekty" budzi uzasadnione wątpliwości, bowiem zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego korekta to usuwanie błędów, nieprawidłowości, nanoszenie poprawek, podczas gdy pismo wewnętrznej jednostki Urzędu Miasta i Gminy Olkusz nie zostało złożone w związku z już istniejącą nieprawidłowością dokumentu, a w ramach procedury planistycznej, gdzie jednym z etapów jest wnoszenie uwag do projektu planistycznego tj. oczekiwań, zastrzeżeń, wniosków, propozycji. Nie można więc mówić o korekcie w sytuacji, kiedy akt prawa miejscowego jest dopiero procedowany.

Zdaniem skarżących, w świetle art. 17 pkt 11 u.p.z.p. nie można uznać za dopuszczalne wniesienie uwagi przez Wydział Geodezji i Gospodarki Mieniem lub/i Wydział Drogowy, a tym bardziej uwzględnienia wadliwie wniesionej uwagi i jej odzwierciedlenia w ustaleniach mpzp Żurady, gdyż przepis ten jednoznacznie stwierdza, iż uwagi dotyczące projektu planu miejscowego mogą wnosić osoby fizyczne i prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, co prowadzi do wniosku, iż jest to wyliczenie enumeratywne. Z kolei powyższe nakazuje przyjąć, iż ww. Wydziały nie są żadnym z wymienionych wyżej podmiotów, bowiem są one jedynie niesamodzielnymi i wewnętrznymi jednostkami organizacyjnymi urzędu gminy (Urzędu Miasta i Gminy Olkusz), stanowiącymi część jego struktury organizacyjnej i nieposiadającymi jakiejkolwiek zdolności do samodzielnego występowania w obrocie prawnym. W rezultacie doszło do rozpatrzenia i uwzględnienia uwagi złożonej przez nieuprawnione do tego podmioty, co w istocie powoduje istotną (w stopniu uzasadniającym eliminację z obrotu prawnego wadliwego aktu) niepoprawność procedury przygotowania mpzp Żurady. Spośród uwag wniesionych w wyniku pierwszego wyłożenia ww. projektu uwzględnione zostały dwie uwagi, tj. uwaga wniesiona przed podmiot nieuprawniony oraz uwaga o charakterze jedynie formalnym, dotycząca pomyłki pisarskiej. W efekcie uwzględnienie ostatniej z naprowadzonych uwag nie powodowało konieczności ponownego wyłożenia projektu mpzp Żurady do publicznego wglądu, co z kolei prowadzi do konstatacji, iż wyłączną przyczyną prowadzenia dalszych prac (kolejnego wyłożenia) było uwzględnienie uwagi złożonej przez nieuprawniony podmiot, a co należy uznać za niedopuszczalne.

Dalej, w opinii skarżących, nieprecyzyjne uzasadnienie motywów, ze względu na które organ planistyczny zaaprobował ww. uwagę, nie pozwala nie tylko na ocenę ich zasadności, ale także na dokładne określenie zakresu dokonanej korekty. Porównując załączniki graficzne (rysunki planu) do wyłożonych projektów mpzp Żurady oraz treść załącznika graficznego do mpzp Żurady można wskazać, że korekta pasa drogowego ul. Krucza Góra spowodowała w istocie jego przesunięcie w kierunku północnym, tj. w kierunku nieruchomości skarżących, wraz z jednoczesnym i nieuprawnionym zmniejszeniem przeznaczonej pod przedmiotową drogę publiczną powierzchni działek stanowiących własność Gminy Olkusz. Ponadto, z uwagi na wzajemne sprzężenie obu omawianych planów miejscowych ww. korekta pasa drogowego i jego przesunięcie w kierunku północnym spowodowały także przesunięcie (a tym samym zajęcie obszaru nieruchomości wymienionych pod drogę publiczną) granic tej drogi określonych w mpzp Mazaniec - Kamyk. Dodatkowo w świetle informacji zawartych w uzasadnieniach po pierwszym wyłożeniu dotyczących północnej granicy planu, która przebiega wzdłuż granicy obrębu geodezyjnego wsi Żurady i położenia działek nr (...) i nr (...) w Olkuszu istnieje wątpliwość, czy złożona uwaga Wydziałów w przedmiocie korekty powinna była zostać uwzględniona, skoro dotyczyła działek, które nie były objęte planem. Zdaniem skarżących taki sposób procedowania mpzp Żurady nie może zostać uznany za prawidłowy, a wadliwość ta uzasadnia eliminację z obrotu prawnego mpzp Żurady w przedmiotowym zakresie.

Następnie skarżący wskazali, iż żadna z wniesionych przez nich uwag nie została uwzględniona, co należy uznać za nadużycie władztwa planistycznego. Skarżący podnosili istotną kwestię dotyczącą przebiegu drogi publicznej, której granice naruszają ich fundamentalne prawo - prawo własności. Analiza przedmiotowego zagadnienia doprowadziłaby bowiem organ planistyczny do wniosku, iż konieczna jest modyfikacja ustaleń dotyczących ul. Krucza Góra oraz korekta przebiegu jej granic w ten sposób, że nie obejmowałaby ona swoimi granicami nieruchomości skarżących.

Skarżący podnieśli także, że zgodnie z § 18 pkt 1 lit. e w zw. z § 19 ust. 1 pkt 2 lit. e mpzp Żurady ul. Krucza Góra stanowi drogę publiczną (dojazdową), której szerokość pasa drogowego wyznaczona została, zgodnie z rysunkiem planu, w granicach wyznaczonego terenu pasa drogowego; pozostała część pasa drogowego znajduje się w granicach miasta Olkusz, a docelowa szerokość pasa drogowego to 10,0 m. Zestawiając powyższe z załącznikiem graficznym do mpzp Żurady, zgodnie z którym ww. planem miejscowym zostało objęte ok. 3/4 szerokości ul. Krucza Góra, wątpliwe jest czy wskazana w części tekstowej niniejszego planu miejscowego docelowa szerokość pasa drogowego dotyczy całej szerokości ul. Krucza Góra, czy też jedynie obszaru objętego mpzp Żurady. Gdyby parametr dotyczył szerokości pasa drogowego dla całej ul. Krucza Góra, która nie została w całości objęta mpzp Żurady, to w konsekwencji ustalenie to powinno zostać uznane za sprzeczne z art. 14 ust. 1 i 2 u.p.z.p., zgodnie z którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ustala przeznaczenie precyzyjnie określonych obszarów, a zatem nie może określać sposobu zagospodarowania terenu nieobjętego jego zakresem przedmiotowym. Przyjęcie zaś odmiennej od przedstawionej interpretacji - przy uwzględnieniu ustaleń mpzp Mazaniec - Kamyk, prowadzi do wniosku, iż 3/4 szerokości pasa drogowego ul. Krucza Góra wynosi 10,0 m, zaś całkowita szerokość tejże ulicy wynosi 20,0 metrów, co nie znajduje żadnego uzasadnienia zarówno w przepisach prawa, jak i stanie faktycznym istniejącym na przedmiotowym obszarze, gdyż aktualna szerokość ul. Krucza Góra wynosi ok. 3,5 - 4,0 m. Tym samym taki sposób ustalenia ww. kwestii całkowicie pomija konieczność uwzględnienia w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wymagań przewidzianych w art. 1 ust. 2 u.p.z.p., w szczególności prawa własności, a co prowadzi do przekroczenia tzw. władztwa planistycznego, jak również nie uwzględnia wymogów przewidzianych w Rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.

Mając na względzie powyższe, w ocenie skarżących, niezbędne jest uchylenie § 19 ust. 1 pkt 2 lit. e zd. 2 mpzp Żurady, tj. uchylenie ww. przepisu w części docelowa szerokość pasa drogowego to 10 m. Nadto niezbędne jest także wyeliminowanie z obrotu prawnego części załącznika graficznego nr 1 - rysunku planu do mpzp Żurady w części dotyczącej ul. Krucza Góra, a co prowadzić ma do wyeliminowania zajęcia pod ww. drogę jakiejkolwiek części nieruchomości skarżących, bowiem przebieg ul. Krucza Góra powinien zostać ustalony w obrębie nieruchomości stanowiących własność Gminy Olkusz (tj. m.in. działek nr 87/4, 82/3, 78/3 i 74/3), co wadliwie nie miało miejsca. W sytuacji bowiem, kiedy droga publiczna może zostać zlokalizowana na nieruchomościach stanowiących dobro publiczne (tj. nieruchomościach będących własnością podmiotów publicznych, takich jak gmina), oczywistym powinno być dążenie do maksymalnego wykorzystania tych nieruchomości, poprzez lokalizację na ich terenie planowanej inwestycji przy jednoczesnym ograniczeniu konieczności naruszania prawa własności podmiotów wobec administracji zewnętrznych. Zatem przebieg drogi publicznej powinien zostać wytyczony poza granicami nieruchomości stanowiących "prywatną własność", co w niniejszej procedurze nie zostało uwzględnione.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniesiono, że w odniesieniu do zarzutu nieuzasadnionego i nieproporcjonalnego naruszenia prawa własności skarżących, polegającego na bezzasadnym przeznaczeniu dotychczas bliżej niesprecyzowanej części nieruchomości pod drogę publiczną ul. Krucza Góra, organ stwierdził, że linie rozgraniczające drogi ul. Krucza Góra o szerokości docelowej 10 m zostały zaprojektowane po obydwu stronach granicy, pomiędzy sołectwami Żurady i miastem Olkuszem. Granica pomiędzy sołectwami Żurady i miastem Olkuszem jest również granicą dwóch planów zagospodarowania przestrzennego Mazaniec - Kamyk i fragmentu północnej części Żurady przy ul. Krucza Góra. Niewielki fragment działki nr (...) będącej własnością skarżących znajduje się w liniach rozgraniczających drogi ul. Krucza Góra oznaczonej symbolem (...). Skarżący, którzy czynnie uczestniczyli w procedurze sporządzania planu miejscowego, każdorazowo byli szczegółowo informowani o wielkości terenu niezbędnego dla realizacji drogi, tj. ostatecznie ok. 1,50 m z działki skarżących o długości ponad 340 m. Zdaniem organu przebieg drogi 3.KD-D (ul. Krucza Góra) został ustalony jako optymalny tak dla mieszkańców Olkusza, jak i wsi Żurada. Sankcjonuje on istniejące zagospodarowanie terenów. Według organu nie sposób zgodzić się z twierdzeniem, że 1,5 metrowy pas przeznaczony pod przyszłe poszerzenie drogi stanowi wyraz braku ważenia interesu społecznego nad interesem prywatnym. Pas drogowy po północnej stronie ul. Krucza Góra (o szerokości ok. 1,5 m z działki skarżących) został zaprojektowany mając na uwadze dokonane podziały nieruchomości po obydwu stronach istniejącej drogi, zlokalizowane trwałe ogrodzenia jak również mając na uwadze możliwość prowadzenia chodnika, którego fragment został już przez Gminę zrealizowany. Natomiast szerokość docelowego pasa drogowego po południowej stronie tejże drogi wynosi ok. 5,5 m i przebiega po terenach działek właścicieli obrębu Żurada. Finalnie, biorąc pod uwagę szerokość działki gminy ok. 3,0 m, daje to 10 m szerokości w liniach rozgraniczających drogi 2.KD- D.

Odnosząc się do zarzutu nieproporcjonalnego naruszenia prawa własności skarżących i nieuzasadnionego przyznania pierwszeństwa interesowi publicznemu organ wskazał, że w zakresie przebiegu linii rozgraniczających ul. Krucza Góra, ważąc interes społeczny, mając na uwadze uwagi i wnioski wszystkich zainteresowanych mieszkańców, zarówno właścicieli działek po północnej jak i południowej stronie ul. Krucza Góra, organ określił ich przebieg w sposób optymalny.

Kolejno organ wskazał, że zarzut dotyczący objęcia tożsamej części ustaleniami mpzp planu Żurada jak również planu Mazaniec - Kamyk etap A jest bezzasadny, a interpretacje i analizy dotyczące szerokości pasa drogowego nie znajdują potwierdzenia w treści planu miejscowego, który w § 24 szczegółowo odnosi się do tej kwestii i jest jednoznaczny. Zarzut objęcia dwoma planami tożsamych obszarów nie ma odzwierciedlenia na rysunku planu. Przebieg granicy planu na wysokości działki skarżących przebiega wzdłuż granicy obrębu geodezyjnego. Nadto organ stwierdził, iż badając czy i w jakim zakresie istnieje interes społeczny, w tym zarówno skarżących, jak również właścicieli sąsiednich nieruchomości, ustalił przebieg projektowanego pasa drogowego w sposób rzetelny, po dokonaniu szeregu analiz pod kątem istniejącego zagospodarowania, mając na uwadze stan własnościowy poszczególnych działek.

Za niezasadne organ uznał także zarzut niezamieszczenia uwag uwzględnionych w projekcie planu, gdyż zdaniem organu wszystkie uwzględnione uwagi znajdują swoje odzwierciedlenie w ustaleniach planu miejscowego. Podobnie za niezasadny uznano zarzut nieuwzględnienia uzasadnionych uwag wniesionych do projektu planu miejscowego, ponieważ uwagi, które zdaniem organu były uzasadnione, zostały uwzględnione.

Odnosząc się zaś do zarzutu nieuprawnionego rozpatrzenia uwag wniesionych przez Wydział Geodezji i Gospodarki Mieniem Urzędu Miasta i Gminy Olkusz organ podniósł, że procedura sporządzania planu miejscowego była już przedmiotem badania przez WSA w Krakowie, a Sąd w poprzednich sprawach nie znalazł uchybień w tej kwestii. Formalnie złożona uwaga do planu miejscowego została merytorycznie rozpatrzona, ponieważ na każdym etapie sporządzania projektu planu organ może go zmienić (wprowadzając autokorektę) przy jednoczesnym zachowaniu wszelkich przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a więc po ponowieniu procedury opiniowania i uzgadniania w niezbędnym zakresie i wyłożenia projektu do publicznego wglądu.

Wobec powyższego organ stwierdził, że w procedurze sporządzenia planu czynnie uczestniczyli skarżący, a szereg uwag przez nich składanych zostało uwzględnionych. Podczas wszystkich wyłożeń projektów planów skarżący byli szczegółowo informowani o jego ustaleniach, wielokrotnie analizowano ustalenia planu, możliwości zabudowy nieruchomości, jej podziału czy wydzielenia drogi dojazdowej. Wskazywano wielkości terenów niezbędnych do prawidłowego zrealizowania ul. Krucza Góra, odpowiadano na wszystkie wątpliwości podczas dyskusji publicznych, w których skarżący czynnie uczestniczyli.

Zdaniem organu, w stosunku do planu miejscowego z 1998 r., obowiązujący plan poprawia możliwość' zagospodarowania działki, wskazuje optymalny pas techniczny do przeprowadzenia sieci uzbrojenia terenu oraz zmniejsza szerokość pasa drogowego w liniach rozgraniczających ul. Krucza Góra w zakresie niezbędnym do jej prawidłowego wykonania.

Na rozprawie dnia 1 października 2020 r. pełnomocnik skarżących oświadczył, że dopiero w odpowiedzi na skargę organ wskazał przybliżony pas zajętości na działce skarżących na około 1,5 m. Nadto organ nie wyważył interesu prywatnego i publicznego. W dniu 15 września 2020 r. zmieniło się miejscowe Studium, które przewiduje na tym terenie usługi komercyjne i publiczne, co może skutkować zwiększeniem ruchu na tej drodze, zatem będzie ona uciążliwa. Nadto pełnomocnik wskazał, że mapka dołączona do odpowiedzi na skargę jest nieczytelna i znajdują się w niej nieprawdziwe informacje. Pełnomocnik skarżących oświadczył także, że cała działka skarżących nr (...) leży w obszarze planu miejscowego Mazaniec - Kamyk.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Uzasadnienie prawne

Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia, czy w określonym przypadku jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwana dalej p.p.s.a., stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do legitymacji skarżących do wywiedzenia skargi na uchwałę Nr XLII/638/2018 Rady Miejskiej w Olkuszu z dnia 18 czerwca 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu północnej części Żurady przy ul. Krucza.

Skarga została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie: t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 713), dalej: u.s.g. Stosownie do art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Uwzględnienie skargi wniesionej w trybie omawianego przepisu jest uzależnione od jednoczesnego naruszenia interesu prawnego i naruszenia obiektywnego porządku prawnego. Zaznaczyć przy tym należy, że skarga złożona w trybie powyższego przepisu nie ma charakteru actio popularis (skargi powszechnej) i do jej wniesienia nie legitymuje sama sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04).

U podstaw legitymacji skargowej leży aktualny interes prawny. Podstawą zaskarżenia jest bowiem niezgodność uchwały (zarządzenia) z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy.

O statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje zatem posiadanie interesu prawnego lub uprawnienia, przy czym dopiero naruszenie tego interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę rady gminy otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi.

Zatem, w przeciwieństwie do legitymacji w postępowaniu administracyjnym określonym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, uprawnionym do wniesienia skargi z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia jest zatem przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego i otwiera drogę do jej merytorycznej oceny. Ocena ta zaś dotyczy charakteru naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego występuje wówczas, gdy jest ono konsekwencją naruszenia obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego lub procesowego). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że legitymacja do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. wymaga, aby zaskarżony akt aktualnie i realnie godził w sferę prawną podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych, np. przez zniesienie, ograniczenie czy też uniemożliwienie realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego (Wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2020 r., I OSK 1503/18).

Przez interes prawny, w przeciwieństwie do interesu faktycznego, rozumie się przyznany przepisami prawa materialnego zakres uprawnień podmiotu, kształtujący jego sytuację prawną. Naruszenie tego interesu następuje więc wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 205/09). Musi to być nadto interes indywidualny, bezpośredni i realny (wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 715/05), wynikający z normy obowiązującego prawa, naruszony aktem prawa miejscowego. Istotne jest, by był wykazany przez skarżącego, gdyż dopiero stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę otwiera mu drogę do merytorycznego rozpoznania skargi (wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1539/09).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga wniesiona przez J.W. i B.W. podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.

Sąd dokonał analizy rysunków planu zaskarżonego w niniejszej sprawie oraz planu Mazaniec-Kamyk.

Z analizy tej wynika, że będąca własnością skarżących działka ewidencyjna nr (...), obr. Olkusz, gm. Olkusz jest położna w całości poza obszarem objętym zaskarżonym planem miejscowym fragmentu północnej części Żurady przy ul. Krucza Góra.

Teren działki skarżących jest oddzielony od obszaru objętego planem Żurady ulicą Krucza Góra, po której biegnie granica obu planów.

Ww. działka skarżących leży w całości w obszarze planu miejscowego Mazaniec - Kamyk, uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w Olkuszu Nr XLII/639/2018 z dnia 25 czerwca 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Mazaniec - Kamyk w Olkuszu - etap A, który również został zaskarżony do tut. Sądu (skargą zarejestrowaną w tut. Sądzie pod sygn. akt II SA/Kr 766/20).

Plan miejscowy Mazaniec - Kamyk także obejmuje swoimi regulacjami ulicę Krucza Góra, do której krótszym bokiem przylega działka skarżących.

Sąd ubocznie wskazuje, że nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2020 r. skargi J.W. i B.W. na uchwałę Nr XLII/639/2018 Rady Miejskiej w Olkuszu z dnia 25 czerwca 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Mazaniec - Kamyk w Olkuszu - etap A oddalił skargę.

Wynika z powyższego, że skarżący, z racji własności działki nr (...), obr. Olkusz, mieli możliwość poszukiwania ochrony naruszonego interesu prawnego, właśnie w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 766/20.

Powyższe oznacza, że po stronie skarżących, jako właścicieli działki ewidencyjnej nr (...), obr. Olkusz, nie istnieje interesprawny uzasadniający skuteczne zaskarżenie przedmiotowego planu miejscowego Żurady. Skarżący zatem nie mogli skutecznie wnieść do sądu administracyjnego skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego fragmentu północnej części Żurady przy ul. Krucza Góra z powodu braku w tym zakresie legitymacji skargowej określonej w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Skarżący nie wykazali bowiem, by poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały nastąpiło naruszenie - w chwili zaskarżenia - ich interesu prawnego lub uprawnienia w odniesieniu do działki nr (....]

Na naruszenie interesu prawnego uchwałą dotyczącą planu miejscowego mogą powoływać się osoby, którym do nieruchomości objętej uchwałą przysługują prawa rzeczowe, czyli prawa należące do kategorii praw bezwzględnych, które wywierają skutek względem wszystkich innych podmiotów (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2008 r., II OSK 133/08, LEX nr 459347, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 20 lutego 2008 r., II SA/Bd 735/07, LEX nr 511472). Skarżący nie powołali się na żadne prawa rzeczowe do nieruchomości położonych na terenie objętym zaskarżoną uchwałą.

Sąd w niniejszej sprawie nie tylko wziął pod uwagę stanowisko i argumentację skarżących, ale i z urzędu zbadał, czy interes prawny skarżących i w jakim zakresie został naruszony.

Sąd przy tym wskazuje, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że nie można wykluczyć, że mimo położenia nieruchomości poza obszarem objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ale w jego sąsiedztwie, może dojść do naruszenia interesu prawnego właściciela takiej nieruchomości. Nie ma prostej reguły, która wykluczałaby legitymację skargową każdego bez wyjątku właściciela działki położonej poza terenem, dla którego uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Konieczne jest zatem zbadanie każdego pojedynczego przypadku (por. postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2019 r., II OSK 3802/18). Wiele zależy od tego, w jakim stopniu ustalenia planu wpływają na sytuację prawną sąsiednich nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 1360/08; wyrok NSA z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 591/09; wyrok NSA z dnia 1 września 2009 r., sygn. akt II OSK 900/09; wyrok NSA z dnia 5 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2479/12).

Niemniej taka sytuacja, co wskazano powyżej, nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na uwadze Sąd odrzucił skargę w niniejszej sprawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., orzekając jak w pkt I sentencji postanowienia. W związku z odrzuceniem skargi na przedmiotową uchwałę Sąd nie badał legalności zaskarżonej części uchwały.

Zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. Na podstawie tego przepisu - wobec odrzucenia skargi - Sąd postanowił zwrócić skarżącym kwotę 300 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi, orzekając jak w pkt II sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.