Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2557974

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 13 września 2018 r.
II SA/Kr 630/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz.

Sędziowie WSA: Jacek Bursa (spr.), Tadeusz Kiełkowski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2018 r. sprawy ze skargi (...) S.A. w W. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) marca 2018 r. znak: (...) w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy skargę oddala.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z 31 października 2017 r. znak (...) Prezydent Miasta N. S. po rozpatrzeniu zgłoszenia złożonego 17 października 2017 r. przez (...) S.A., w W. wniósł sprzeciw, dla inwestycji pn. budowa obiektu tymczasowego-mobilnego masztu telekomunikacyjnego stacji bazowej sieci (...) S.A. nr (...) N. S. wraz z systemem anten sektorowych, anteną radioliniową oraz urządzeniami sterującymi na działce nr (...) w obrębie (...), przy ul. (...) w N. S., z uwagi na konieczność uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż nie znajduje się w katalogu robót budowlanych zwolnionych z tego obowiązku. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 30 ust. 5 oraz ust. 6 pkt 1, ust. 7 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017.1332 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a.

W odwołaniu spółka zarzuciła naruszenie przepisów ustawy Prawo budowlane w zakresie kwalifikacji przedsięwzięcia, jako wolnostojącego masztu antenowego, przyjęcia, że zgłoszenie dotyczy robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę oraz, że inwestycja oddziałuje na działki sąsiednie i spowoduje uciążliwość dla terenów sąsiednich, a także naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.

Wojewoda decyzją z dnia 21 marca 2018 r. nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu podano, iż wskazana w orzeczeniu decyzji podstawa prawna jest wadliwa ze względu na wskazanie artykułów wykluczających się. Podstawą, wniesienia sprzeciwu może być odpowiednio wskazany punkt art. 30 ust. 6 lub art. 30 ust. 7 prawa budowlanego. Powołanie obu tych przepisów łącznie jest błędem. Ponieważ jednak treść orzeczenia jest spójna z jednym z powołanych artykułów, organ uznał, że powyżej opisany błąd nie ma istotnego znaczenia, aby skutkować musiał uchyleniem zaskarżonej decyzji. Artykuł 30 ust. 7 pkt 4 został wpisany w treść decyzji zbytecznie.

Wg organu odwoławczego analiza treści zgłoszenia, złożonego 17 października 2017 r., nie w pełni jest spójna z treścią wyjaśnień zawartych w odwołaniu od decyzji. W zgłoszeniu, dokonanym z powołaniem art. 29 i 30 ustawy prawo budowlane (bez doprecyzowania ustępów i punktów tych przepisów) nazwano rodzaj wykonywanych robót jako budowę tymczasowego obiektu - mobilnego masztu telekomunikacyjnego stacji bazowej wraz z systemem anten i urządzeniami sterującymi. Nie wskazano, że termin istnienia obiektu tymczasowego nie przekroczy 180 dni. Obiekt tymczasowy to taki obiekt, którego czas użytkowania ma być krótszy od jego trwałości technicznej, przewidziany do ewentualnego przeniesienia w inne miejsce. Zatem samo określenie, że obiekt ma być tymczasowy, nie oznacza, że zamiarem inwestora jest przeniesienie obiektu w inne miejsce przed upływem 180 dni - a tylko takie obiekty mogą podlegać procedurze zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 12). Wskazanie w treści odwołania, jakoby podstawą zgłoszenia był art. 29 ust. 1 pkt 12, nie może naprawiać błędu popełnionego w zgłoszeniu. Nie są prawdziwe informacje zawarte w treści odwołania, że Inwestor podał w zgłoszeniu, że "obiekt jest przewidziany do przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu (...) ale nie później niż przed upływem 180 dni". Rolą organu jest analiza zamiaru inwestycyjnego określonego we wniosku inwestora, a nie dochodzenie czy przypadkiem w zgłoszeniu nie nastąpił błąd lub niedopatrzenie. Niezrozumiałe jest także w tej sprawie zastosowanie określenia "mobilny maszt telekomunikacyjny". Zgodnie z definicją słowa "mobilny" zawartą w słowniku języka polskiego "mobilny to taki, który łatwo daje się wprawić w ruch; zdolny do sprawnego, elastycznego działania; często zmieniający miejsce pobytu lub miejsce pracy". Projektowany maszt ma wysokość 28,3 m, ustawiony jest na ruszcie stabilizującym wspartym na czterech elementach prostopadłościennych, o niewiadomej konstrukcji, położonych na gruncie. Całość stabilizowana odciągami o nieznanej wytrzymałości. Trudno przyjąć, aby taki obiekt budowlany spełniał warunki pozwalające nazwać go mobilnym. Obiekt o takich parametrach powinien być zaprojektowany przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, a jego stabilizacja i bezpieczeństwo użytkowania musi wynikać z odpowiedniego powiązania z gruntem poprzez zaprojektowanie fundamentów lub innych rozwiązań technicznych polegających na wzajemnym oddziaływaniu odpowiednio przygotowanego (zagęszczonego) gruntu i konstrukcji obiektu. Bez względu na zastosowane rozwiązania techniczne obiekt taki jest obiektem budowlanym "niemobilnym". Jego ewentualne przeniesienie w inne miejsce wiązać się musi z demontażem konstrukcji, przewiezieniem poszczególnych elementów przy użyciu sprzętu ciężkiego do nowego, odpowiednio przygotowanego miejsca. Podobne działania są podejmowane np. przy przenoszeniu w inne miejsce budynków drewnianych wykonanych z tzw. bali. Nikt wobec takich budynków nie używa określeń "mobilny" lub nietrwale związany z gruntem.

Słusznie zatem organ I instancji uznał, że zgłoszony zamiar dotyczy obiektu trwale związanego z gruntem.

Skoro zatem część zgłoszonej inwestycji - maszt stanowiący wsparcie dla anten telefonii komórkowej - nie może być zrealizowana w trybie zgłoszenia, należało wobec całego zamiaru inwestycyjnego wnieść sprzeciw uznając, że roboty te wymagają z mocy prawa uzyskania pozwolenia na budowę.

Wykonywanie robót budowlanych polegających na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, nie zostało wymienione w żadnym z ww. przepisów, tym samym należy przyjąć, że roboty takie wymagają pozwolenia na budowę, niezależnie od kryteriów środowiskowych przyjętych w art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego. Jak wynika z powyższego zasadą jest wykonywanie robót budowlanych na podstawie pozwolenia na budowę, a wyjątkiem od zasady wykonywanie takich robót na podstawie zgłoszenia. Wyjątków od zasady nie można zaś nigdy interpretować w drodze wykładni rozszerzającej. Jeżeli więc budowy stacji bazowej telefonii komórkowej nie wymieniono w ust. 1 art. 29 ani też robót budowlanych polegających na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej nie wymieniono wprost w ust. 2 art. 29, to nie można przyjmować, że tego typu zamierzenie budowlane można realizować na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 15 na podstawie zgłoszenia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła spółka zarzucając naruszenie:

- art. 29 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane w zakresie kwalifikacji przedsięwzięcia poprzez stwierdzenie, że inwestor w zgłoszeniu nie wskazał terminu istnienia obiektu nieprzekracząjącego 180 dni, a nadto, że inwestycja nie stanowi mobilnego masztu telekomunikacyjnego,

- art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, :

- art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a. i art. 77 k.p.a. w zakresie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez organ administracji publicznej.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, iż termin "stacja bazowa" nie jest zdefiniowany ustawowo. "Stacja bazowa" jest zwyczajowym pojęciem technicznym określającym różne przedsięwzięcia z zakresu telefonii mobilnej. Nazwa inwestycji nie może być więc podstawą do jej kwalifikacji prawnej. Z perspektywy ustawy Prawo budowlane "stacje bazowe" mogą przybrać postać: "wolnostojących masztów antenowych", o których mowa w art. 3 ustawy Prawo budowlane lub "antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych", o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy Prawo budowlane. W pierwszym przypadku stacje bazowe są budowlami, na których wykonanie wymagana jest decyzja o pozwoleniu na budowę, natomiast w drugim przypadku - stacje bazowe są urządzeniami (których nie należy utożsamiać z urządzeniami budowlanymi o których mowa w art. 3 ust. 9 ustawy Prawo budowlane), na których budowę nie jest wymagana decyzja o pozwoleniu na budowę. W konsekwencji ustawa Prawo budowlane nie nakłada zawsze na inwestora planującego realizację stacji bazowej telefonii komórkowej obowiązku występowania o pozwolenie na budowę.

Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W konsekwencji organ administracji powinien ustalić, "czy przypadkiem w zgłoszeniu nie nastąpił błąd lub niedopatrzenie". Do zgłoszenia została załączona dokumentacja projektowa oraz wskazano na czynności, które zostaną podjęte przez inwestora w celu realizacji przedsięwzięcia. Inwestor wskazał, że obiekt nie będzie trwale połączony z gruntem i jest przewidziany do przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni.

Pogląd wyrażony przez Wojewodę w zakresie mobilnego masztu nie uwzględnia współczesnego stanu wiedzy technicznej, ponieważ skarżący jest w stanie przenieść obiekt w inne miejsce i nazwać go przez to "mobilnym". Kwestia nazewnictwa nie powinna mieć przy tym kluczowego znaczenia dla kwalifikacji przedsięwzięcia, ale dane wskazane przez skarżącego w zgłoszeniu.

Opis robót nie wskazuje, by inwestor zamierzał wybudować obiekt będący budowlą w sposób trwale połączony z gruntem. O trwałym połączeniu obiektu budowlanego z gruntem nie przesądza wyłącznie zachowanie przez niego stateczności i nośności, o której mowa w art. 5 ust. 1 lit. a ustawy Prawo budowlane. Ustawodawca w sposób przemyślany i celowy, w przepisach ustawy Prawo budowlane użył sformułowania "obiekt nietrwale połączony z gruntem" (art. 3 pkt 5, art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane) i w niezamkniętym katalogu takich obiektów wymienił m.in. strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej. Obiekty te, jak wskazują zasady wiedzy technicznej, o których mowa w art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, są również stawiane na podporach układanych na wyrównanym i utwardzonym gruncie, najczęściej wyposażane również w niezbędne instalacje w tym elektryczne i sanitarne. Jednak z woli ustawodawcy obiekty budowane w taki sposób, gwarantujące wymaganą stateczność i nośność zalicza się do obiektów nietrwale połączonych z gruntem. W przepisie art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane ustawodawca nie doprecyzowuje, czy ma to być obiekt budowlany nietrwale z gruntem, czy obiekt budowlany trwale połączony z gruntem. Jest więc obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Co do istoty zgłaszany zamiar z tytułu przesłanek wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane nie wymaga pozwolenia na budowę. Podlega jednak obowiązkowi zgłoszenia. Tak stanowi przepis art. 29 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.

Nie budzi wątpliwości, że każdy obiekt budowlany, w tym również obiekty niepołączone trwale z gruntem wymienione w art. 3 ust. 5 ustawy Prawo budowlane (kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotów i powłok pneumatycznych, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe itp.) winny być zrealizowane w sposób zapewniający stabilność i uniemożliwiający jego łatwe przesunięcie, przeniesienie lub zniszczenie pod wpływem warunków atmosferycznych. Przepisu art. 3 ust. 5 nie można bowiem rozpatrywać w oderwaniu od przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo budowlane stanowiącego o konieczności zapewnienia m.in. nośności i stateczności konstrukcji (tj. podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych określonych w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę rady 89/206/EWG (Dz.Urz.UE.L 88 z 04.042011, str. 5 z późn. zm.). W świetle powyższego każdy nawet tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem winien być zaprojektowany i wykonany tak, aby był zabezpieczony przed niezamierzonym przesunięciem, zawaleniem czy przemieszczeniem. Za trwałe połączenie z gruntem należy uznać takie obiekty budowlane, dla których w toku projektowania i budowy owo trwałe połączenie została zapewnione m.in. poprzez badanie nośności gruntu, obliczeń geotechnicznych, ukształtowanie konstrukcji obiektu, posadowionego za pomocą fundamentu przekazującego obciążenia od konstrukcji obiektu na nośne warstwy gruntu, realizowanych z użyciem specjalistycznego sprzętu budowlanego i wykonaniem prac ziemnych, a którego demontaż wiąże się z użyciem sprzętu budowlanego i zniszczeniem elementów konstrukcyjnych podczas demontażu. Połączenie z gruntem, które powyższych elementów nie zawiera, stanowić będzie połączenie nietrwałe. Cechą tymczasowego obiektu budowlanego jest przeznaczenie do czasowego użytkowania. Zamiarem inwestora jest temporalne wykorzystanie obiektu i z tej przyczyny wskazał na art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane jako podstawę zgłoszenia. Brak podstaw do uznania, że przedmiotowa mobilna stacja bazowa sieci (...) nie jest tymczasowym obiektem budowlanym i wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Skarżący przeniesie obiekt w inne miejsce lub rozebrania przed upływem 180 dni. W toku postępowania nie została przy tym udowodniona okoliczność przeciwna. Intencją ustawodawcy wyrażoną w art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane nie było ograniczenie możliwości posadowienia na zgłoszenie wyłącznie obiektów niepołączonych z gruntem. Gdyby bowiem tak było, to w ocenie inwestora ustawodawca posłużyłby się sformułowaniem "niepołączonych" zamiast "trwale niepołączonym". Każde połączenie, w przeciwieństwie do położenia czy też posadowienia, zmierza do uniemożliwienia łatwego przesunięcia lub przeniesienia choćby przez czynniki atmosferyczne. Z uwagi na brak definicji "trwałości połączenia" w przepisach budowlanych, konieczne jest posiłkowanie się definicjami zawartymi w przepisach prawa, a w szczególności Kodeksu cywilnego. Przyjmuje się zatem dwie przesłanki kwalifikacji obiektu jako trwale związanego z gruntem: - sposób fizycznego połączenia, przejawiający się brakiem możliwości odłączenia obiektu połączonego bez jego uszkodzenia; - wniesienie obiektu nie nastąpiło do przemijającego użytku. Nie ulega żadnej wątpliwości, że planowany obiekt może zostać odłączony od gruntu bez jego uszkodzenia i przeniesiony w inne miejsce bez uszczerbku dla jego właściwości i użyteczności. Celem jego wybudowania jest korzystanie przez określony czas, ograniczony czas (do przemijającego użytku). Zamiar inwestora wypełnia wszystkie elementy zawarte w definicji tymczasowego obiektu budowlanego (art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane). Tymczasowa mobilna stacja ma zostać posadowiona na gruncie bez trwałego z nim łączenia. Z tego powodu w tej sprawie organ powinien zastosować przepis art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy.

Dokumenty przedłożone przez skarżącego zostały przygotowane zgodnie z aktualnym stanem wiedzy technicznej przez uprawnione do tego osoby. Uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W świetle powyższego rozstrzygnięcie sprawy nie zostało umotywowane dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, co stanowi o naruszeniu art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. Podstawa faktyczna podana jako uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi o tym, że nie doszło do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargi skarżony organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta N. S., którą wniesiono sprzeciw w sprawie zgłoszenia przez (...) S.A. zamiaru budowy obiektu tymczasowego - mobilnego masztu telekomunikacyjnego stacji bazowej sieci (...) nr (...) N. S. wraz z systemem anten sektorowych, anteną radioliniową oraz urządzeniami sterującymi na działce nr (...) w obrębie (...), przy ul. (...) w N. S., dokonanego przez pełnomocnika ww. spółki. Zgłoszenie to zostało wniesione w oparciu o art. 29 i art. 30 ustawy Prawo budowlane (bez doprecyzowania ustępów i punktów tych przepisów) nazywając rodzaj wykonywanych robót jako budowę tymczasowego obiektu - mobilnego masztu telekomunikacyjnego stacji bazowej wraz z systemem anten i urządzeniami sterującymi. W toku kontrolowanego przez Sąd postępowania sporne okazały się zatem kwestie kwalifikacji prawnej przedsięwzięcia, w szczególności odmowy zastosowania przepisu art. 29 ust. 1 pkt 12 tej ustawy. Stosownie do jego treści pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. W art. 30 tej ustawy wymieniono natomiast roboty budowlane podlegające procedurze zgłoszeniowej oraz opisano przebieg tej procedury, w tym sytuację, w której organ administracji architektoniczno-budowlanej zobligowany jest do wniesienia sprzeciwu od dokonanego zgłoszenia, tj. jeżeli, zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę (art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane), który to przepis stanowił podstawę prawną wydania kwestionowanych w przedmiotowej sprawie decyzji.

Tym samym, istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do oceny, czy zgłoszenie przez stronę skarżącą (inwestora) zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych polegających na budowie mobilnego masztu antenowego tymczasowej stacji bazowej telefonii komórkowej - było zgłoszeniem tymczasowego obiektu budowlanego, mieszczącego się w hipotezie normy określonej w art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane. Uznanie bowiem, że wskazany mobilny maszt antenowy tymczasowej stacji bazowej nie ma charakteru tymczasowego obiektu budowlanego skutkowałoby brakiem możliwości wzniesienia go jedynie w oparciu o dokonane uprzednio zgłoszenie, obligując tym samym inwestora do uzyskania pozwolenia na jego budowę, stosownie do treści art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W myśl tego przepisu, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z kolei zaaprobowanie stanowiska strony skarżącej, prowadziłoby do uznania, że przedmiotowe zamierzenie budowlane może być dokonane w ramach trybu zgłoszeniowego, określonego w art. 29 i art. 30 ustawy Prawo budowlane, czyniąc zarazem niezasadnym wniesienie sprzeciwu przez organ na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.

Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia zaistniałego w kontrolowanej sprawie sporu ma zatem ustalenie desygnatów pojęcia tymczasowych obiektów budowlanych, wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane, które to obiekty zostały zwolnione z obowiązku uzyskania dla ich realizacji pozwolenia na budowę, a następnie ich odniesienie do objętego zgłoszeniem inwestora zamierzenia budowlanego polegającego - jak zostało to już wyżej wskazane - na budowie mobilnego masztu antenowego tymczasowej stacji bazowej telefonii komórkowej.

Definicja tymczasowego obiektu budowlanego została zawarta w art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym pod pojęciem tym należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Jak podkreśla się w doktrynie, w przepisie tym ustawodawca wyróżnił dwa rodzaje tymczasowych obiektów budowlanych, pierwszy - przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidzianym do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki (cecha tymczasowości) oraz drugi - niepołączony trwale z gruntem (cecha nietrwałości połączenia z gruntem), przy czym dla zakwalifikowania obiektu do jednej z ww. kategorii będą miały znaczenie przede wszystkim okoliczności faktyczne rozpatrywanej sprawy, jak również konstrukcja projektowanego obiektu budowlanego, ale też i zamiar inwestora (por. A. Despot-Mładanowicz, Komentarz do art. 3 ustawy - Prawo budowlane, uwaga 6 oraz A. Kosicki, Komentarz do art. 29 ustawy - Prawo budowlane, uwaga 24, w: A. Plucińska-Filipowicz (red.), M. Wierzbowski (red.), Prawo budowlane. Komentarz, WKP 2018 LEX online). Nadto organ architektoniczno-budowlany, dokonując oceny zgłoszonego zamierzenia budowlanego nie jest związany subiektywną oceną zgłaszającego, co do wskazanej przez niego kwalifikacji prawnej planowanego obiektu, a zobowiązany jest dokonać samodzielnej kwalifikacji prawnej tego obiektu. Oznacza to, że po stronie organu, do którego wpłynęło zgłoszenie, powstaje obowiązek sprawdzenia, czy objęte zgłoszeniem roboty budowlane lub budowa mogą być realizowane w ramach trybu zgłoszeniowego, zgodnie z art. 29 w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, czy dokonanie w tym zakresie ustaleń jest możliwe na podstawie załączonych dokumentów oraz, czy nie zaistniały inne okoliczności wymienione w art. 30 ust. 6 i 7 ustawy Prawo budowlane, które wykluczałyby zgłoszenie, jako prawną formę powiadomienia organu architektoniczno-budowlanego o planowanym zamierzeniu, pozwalającą na rozpoczęcie robót budowlanych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 18/18, LEX nr 2470683). O kwalifikacji danego obiektu budowlanego jako tymczasowego nie może decydować wyłączanie zamiar inwestora przejawiający się w chęci czasowego (tj. nieprzekraczającego 180 dni od rozpoczęcia budowy) użytkowania takiego obiektu.

Różnica relacji definicji tymczasowego obiektu budowlanego w świetle art. 3 pkt 5 i art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane u.p.b. sprowadza się do wprowadzenia wyraźnego czasowego ograniczenia użytkowania obiektów określonych w art. 29 ust. 1 pkt 12 u.p.b. do 180 dni od rozpoczęcia budowy, po którym to terminie nastąpić ma najpóźniej jego rozbiórka lub przeniesienie w inne miejsce. Ponadto, aby obiekt taki mógł zostać objęty procedurą zgłoszeniową niezbędne jest by był on niepołączony trwale z gruntem, w przeciwnym bowiem przypadku konieczne będzie uzyskanie na jego realizację pozwolenia na budowę. To właśnie ocena, czy zgłaszane zamierzenie wypełnia tą ostatnią ze wskazanych cech określonych w art. 29 ust. 1 pkt 12 (tj. cechę nietrwałości połączenia z gruntem) stanowiło w przedmiotowej sprawie główną oś sporu pomiędzy stronami.

Zdaniem Sądu, o tym czy dany obiekt budowlany jest trwale połączony z gruntem decyduje nie tyle sposób i metoda jego związania z gruntem, czy też technologia wykonania fundamentu, która w aktualnym stanie wiedzy technicznej może być różna oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu budowlanego w inne miejsce, ale to czy jego wielkość, konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2471/15, LEX nr 2314383). Trwałość związania obiektu z gruntem, nie musi oznaczać przy tym stałości tego związania, rozumianego jako brak możliwości odłączenia go od gruntu bez nieodwracalnego naruszenia jego technicznej i funkcjonalnej integralności. Co istotne, trwałości takiego związania z gruntem obiektu budowlanego nie niweczy ustalenie, iż można go zdemontować, gdyż jest to jedynie okoliczność mogąca przesądzać o tymczasowości takiego obiektu, ale nie trwałości jego związania z gruntem (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1365/17, LEX nr 2443777).

Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy wymaga podkreślenia, że zgodnie z treścią zgłoszenia planowany mobilny maszt antenowy tymczasowej stacji bazowej telefonii komórkowej polegać ma na budowie mobilnego stalowego masztu składającego z odciągami (3x4 szt.) o wysokości całkowitej 28,3 m, ustawiony na gruncie za pośrednictwem bloczkow betonowych. Ponadto wskazano, że na maszcie zostaną zamontowane trzy anteny sektorowe na wysokości 25 m n.p.t. oraz urządzenia sterujące umieszczone na konstrukcji podstawy masztu oraz antenę radioliniowa średnicy 0,3 m instalowaną na maszcie na wysokości 26,5 m n.p.t. Dodano również, że zgodnie z załączoną kwalifikacją, przedsięwzięcie nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, nie stanowi także przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r., a więc - w ocenie strony skarżącej - nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i wykonania raportu oddziaływania na środowisko. Parametry tego obiektu, jak wynika z załączonego przy zgłoszeniu rysunku projektowego wskazują, że będzie on liczył po około 10 m - szerokości i długości oraz 28,3 m - wysokości. Już zatem z samego opisu planowanego zamierzenia inwestycyjnego wynika, że stanowić ono będzie całość techniczno-użytkową, wymagającą wykonania szeregu robót budowlanych i innych czynności technicznych mających na celu połączenie drogą kablową poszczególnych urządzeń wchodzących w skład projektowanej stacji bazowej telefonii komórkowej, które nie mogłyby działać zgodnie ze swoim funkcjonalnym przeznaczeniem oddzielnie.

Dlatego też w ocenie Sądu, organy obu instancji zasadnie i zgodnie z prawem przyjęły, że z uwagi na parametry techniczne objętego zgłoszeniem masztu telekomunikacyjnego stacji bazowej telefonii komórkowej, wśród których na szczególne podkreślenie zasługuje jego znaczna wysokość - 28,3 m oraz zainstalowane na tym maszcie anteny sektorowe (umiejscowione 25 m nad gruntem) i antenę radioliniową (umiejscowioną 26,5 m nad gruntem) wraz z systemem urządzeń sterujących, jego klasyfikacja nie pozwala przyjąć - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - iż nie powinien on posiadać cechy trwałego związania z gruntem. Wskazać bowiem należy, iż z "opisu zakresu i sposobu wykonywania robót" oraz załączonych rysunków projektowych wynika, że stalowy ruszt, na którym posadowiony ma być mobilny maszt antenowy będzie opierał się na 4 bloczkach betonowych oraz 4 rusztach stabilizujących. Bloczki oraz ruszty rozstawione w odległości 9 m każdy. Nie ulega wątpliwości Sądu, iż taka konstrukcja pomimo jej opisania jako oparcia na "bloczkach" betonowych wymaga stabilnych czterech podstaw (stóp) odpowiednio obciążonych balastami (odpowiedniej masie), a dodatkowo, dodatkowo zakotwiczonych w podłożu. Ponadto bezpieczeństwo całej konstrukcji mobilnej stacji bazowej muszą zapewnić usztywnione odciągi linowe. To zaś prowadzi do wniosku, zgodnie z którym muszą wystąpić prace lub zabezpieczenia, które mają pozwolić na jego użytkowanie, eliminując przy tym możliwość niekontrolowanej zmiany położenia tego obiektu bądź też utraty kontaktu z gruntem, wskutek działania sił fizycznych wywołanych samą konstrukcją tego obiektu albo kumulatywnie: jego konstrukcją i działaniami natury (wiatr, woda, erozja gleby, itp.), ewentualnie innymi czynnikami zewnętrznymi (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1365/17, LEX nr 2443777). Oznacza to, że dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy wielkość zagłębienia w gruncie. Sąd nie kwestionuje przy tym zasadności twierdzeń strony skarżącej w ocenie, której także i te obiekty budowlane wymienione w art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, posiadające cechę tymczasowości muszą być budowane (instalowane) w sposób zapewniający ich stabilność, odporność na warunki atmosferyczne oraz przede wszystkim bezpieczne ich użytkowanie. Niemniej jednak, zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę, gabaryty niektórych obiektów budowlanych, w tym takich jak objęty kontrolowanym postępowaniem, tj. mobilnej stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z systemem anten, wymagają dla bezpiecznego ich użytkowania tak samo mocnego związania z gruntem, zarówno w przypadku ich użytkowania w okresie krótszym niż 180 dni, jak i przez dłuższy czas, co prowadzi do wniosku, że technologia budowy takiego obiektu powinna być w zasadzie - w każdym z tych przypadków - taka sama. Konkludując wskazać należy, że organy obu instancji zasadnie uznały, że budowa (instalacja) mobilnego masztu antenowego, wymagająca jego stabilizacji na gruncie poprzez zapewnienie adekwatnego balastu, przesądza o jego kwalifikacji prawnej, jako obiektu budowalnego trwale związanego z gruntem, objętego wymogiem uzyskania pozwolenia na budowę.

Tym samym niezasadne są podniesione w treści uzasadnienia skargi zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 u.p.b. Sąd nie podziela bowiem argumentacji strony skarżącej, wedle której za trwale związane z gruntem należałoby uznać tylko takie obiekty budowlane, dla których w toku projektowania i budowy obiektu takie trwałe połączenie zostało zapewnione m.in. poprzez wykonanie badań gruntu (w tym jego nośności), wykonanie obliczeń geotechnicznych warunków posadowienia oraz ukształtowanie konstrukcji obiektu - jego fundamentów, aby ww. założenia geotechniczne zostały spełnione, a więc takie, które są posadowione za pomocą fundamentu przekazującego obciążenia od konstrukcji obiektu na nośne warstwy gruntu, realizowane z użyciem specjalistycznego sprzętu budowlanego i wykonaniem prac ziemnych, a których demontaż wiąże się z użyciem ciężkiego sprzętu budowlanego i zazwyczaj zniszczeniem elementów konstrukcyjnych podczas demontaż.

Niezasadna jest także argumentacja skargi odwołująca się do nieuwzględnienia związku pomiędzy treścią art. 5 ust. 1 pkt 1a Prawa budowalnego a art. 3 ust. 5 Prawa budowalnego. W myśl tego pierwszego obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając: 1) spełnienie podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych określonych w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz.Urz.UE.L 88 z 04.04.2011, str. 5, z późn. zm.), dotyczących: a) nośności i stateczności konstrukcji. Z kolei w myśl art. 3 ust. 5 Prawa budowlanego, ilekroć w ustawie jest mowa o tymczasowym obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. W ocenie Sądu z art. 3 ust. 5 Prawa budowlanego "niepołączenie trwałe" z gruntem należy rozumieć funkcjonalnie, instrumentalnie w odniesieniu do pojęcia tymczasowego obiektu, ale w jednoczesnym każdorazowym związku z zapewnieniem bezpieczeństwa użytkowania/bezpieczeństwa budowlanego takiego obiektu tymczasowego, gdyż aksjologia Prawa budowlanego oparta jest na zapewnieniu, zabezpieczeniu bezpieczeństwa budowalnego, co z kolei oznacza, że niepołączenie trwałe jest mniej kwalifikowane prawnie i faktycznie niż połączenie trwałe, ale ma też zapewniać bezpieczeństwo budowlane użytkownikom tymczasowego obiektu budowlanego. Zarazem to do organu należy ocena, czy zgłoszony przez inwestora obiekt jest obiektem tymczasowym, gdyż niepołączonym trwale z gruntem. W tym wypadku chodzi jednak o ocenę, czy obiekt może być z uwagi na bezpieczeństwo budowlane niepołączony trwale z gruntem. Z pewnością mogą istnieć takie proste, względnie nieskomplikowane obiekty budowalne, których gabaryty i funkcja wskazują na to, że takie mniej kwalifikowane "niepołączenie trwałe" zapewnia bezpieczeństwo użytkownikom w tym znaczeniu, że bez szczególnie skomplikowanych obliczeń i ekspertyz, na miarę rozumowania logicznego i zdroworozsądkowego człowieka posiadającego pewne doświadczenie życiowe, jest w zasadzie wiadome, iż niepołączenie trwałe (mniej kwalifikowane) obiektu tymczasowego z uwagi na jego gabaryty i funkcje gwarantuje pełną stabilizację obiektu i nie poddanie się standardowym, w stosunku do pojęcia danej tymczasowości, warunkom atmosferycznym. Nie wystarczy jednak sama subiektywna kwalifikacja obiektu jako tymczasowego przez inwestora, aby uznać, że organ nie może badać, czy dany obiekt zgłoszony jako tymczasowy i nietrwale związany z gruntem, wymaga jednak trwałego połączenia z gruntem bardziej kwalifikowanego niż nietrwale i w konsekwencji wymaga pozwolenia na budowę, kiedy gabaryty, kształt danego obiektu budowlanego wykazują, że z uwagi na wymogi bezpieczeństwa obiekt ma być trwale, czyli bardziej kwalifikowanie niż nietrwale powiązany z gruntem, gdyż względem niego zachodzi zobiektywizowana konieczność wykonania takich prac lub zabezpieczeń, które mają pozwolić na jego użytkowanie, eliminując przy tym możliwość niekontrolowanej zmiany położenia tego obiektu bądź też utraty kontaktu z gruntem, wskutek działania sił fizycznych wywołanych jednak samą konstrukcją tego obiektu albo kumulatywnie: specyfiką jego konstrukcji, funkcji i działaniami sił natury. Zatem dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy wielkość zagłębienia w gruncie. Treść art. 5 ust. 1 pkt 1a Prawa budowalnego wskazuje nadto, iż zarówno obiekty trwale jak i nietrwale połączone z gruntem powinny zachować stateczność i nośność. Z powyższego wynika, że "niepołączenie trwałe" i "połączenie trwałe" są to pojęcia nieoznaczone, które nabierają treści w realiach określonego stanu faktycznego i stosowania Prawa budowlanego, jedno i drugie ma zapewniać nośność i stateczność obiektu budowlanego, przy czym nie w każdym przypadku nośność i stateczność zapewni nietrwale połączenie obiektu budowlanego z gruntem z gruntem. Wbrew ocenie strony skarżącej stanowisko kontrolowanych organów jest zatem prawidłowe co do przyjęcia, że przedmiotowa wieża stanowi obiekt wymagający trwałego połączenia, (kwalifikowanego) z gruntem, które powinno być weryfikowane w ramach pozwolenia na budowę. Argumentacja prawna organów opierają się na trafnym przyjęciu, że budowa stacji telefonii komórkowej ze swej istoty, z zasady wymaga pozwolenia na budowę. Dlatego też, zdaniem Sądu, decyzje organów administracji obu instancji należało uznać za uzasadnione i zgodne z prawem.

Z uwagi na to brak jest również uzasadnionych podstaw do podzielenia zarzutów skargi odnoszących się do naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji spełnia wymogi ustawowe, zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, nadto zostało umotywowane dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, odnoszącymi się do sposobu posadowienia oraz gabarytów spornej konstrukcji. Doszło zatem do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Okoliczności, iż inwestor próbuje wywodzić, iż obiekt taki będzie użytkowany tylko przez krótki (określony) okres czasu okazały się nieistotne wobec wykazanych i uzasadnionych okoliczności, iż wobec niespełnienia przez zgłaszane przez stronę skarżącą zamierzenie inwestycyjne przesłanek określonych w art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane konieczne stało się wniesienie sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 tej ustawy. Nadto w zakresie naruszenia przez organy administracji art. 7 i art. 77 k.p.a., oraz art. 7a k.p.a. zarzuty te są lakoniczne, jedynie w sposób ogólny wskazujące na niepodjęcie przez organy wszelkich kroków w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz niezebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, nie poparte przy tym żadnymi konkretnymi argumentami i w związku z tym, nie zasługują one na uwzględnienie. Strona skarżąca nie wskazała na czym konkretnie polegało nienależyte zebranie materiału dowodowego, w szczególności nie sprecyzowała jakich to konkretnie dokumentów organy administracyjne nie uwzględniły w toku postępowania, a w związku z tym - zdaniem Sądu - nie można czynić organom zarzutu, że dokonały one dowolnych lub niewystarczających ustaleń w tym zakresie. W ocenie Sądu, organy podjęły należyte starania w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, zebrania wszelkich dowodów, a także wskazania właściwej podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia. W zakresie art. 7a k.p.a., w ocenie Sądu, brak było tego rodzaju wątpliwości, co do treści normy prawnej, stanowiącej podstawę kwalifikacji prawnej obiektu objętego zgłoszeniem, który jak zostało to już wyżej wskazane, nie mógł być realizowany w tym trybie w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane. Nie stanowi takich wątpliwości gołosłowny wywód inwestora, iż obiekt taki będzie użytkowany tylko przez krótki (określony) okres czasu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.