II SA/Kr 42/20, Oddziaływanie obiektu. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3018317

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2020 r. II SA/Kr 42/20 Oddziaływanie obiektu.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.).

Sędziowie WSA: Joanna Człowiekowska Jacek Bursa.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody z dnia (...) października 2019 r. nr (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę po wznowieniu postępowania 1/ uchyla zaskarżoną decyzję; 2/ zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego

Uzasadnienie faktyczne

Starosta (...) decyzją nr (...) z 16 lipca 2018 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił dla Inwestora: (...) pozwolenia na budowę obejmującego: przebudowę i rozbudowę istniejącego pawilonu stacji paliw płynnych.

Starosta (...) działając na wniosek K. K. postanowieniem z 26 września 2018 r. wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - postępowanie w sprawie zakończonej decyzją własną nr (...) z 16 lipca 2018 r. pozwolenia na budowę. Starosta (...) po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego - decyzją z 15 października 2018 r. znak: (...) odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej nr (...) z 16 lipca 2018 r. znak: (...) na postawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zakresie przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Od tej decyzji odwołanie wniósł K. K. - właściciel zabudowanej nieruchomości - działka ew. nr (...) (KW (...) w M. D.) oraz - działki ew. nr (...) obr. G. W odwołaniu zarzucono naruszenie: art. 105 § 1, art. 107 § 1 pkt 4, art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 151 § 1 pkt 1, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez odmowę uchylenia decyzji pozwolenia na budowę, z uwagi że jest właścicielem nieruchomości pozostającej w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego objętego decyzją pozwolenia na budowę nr (...) z 16 lipca 2018 r.

Wojewoda decyzją z dnia 23 października 2019 r. nr (...) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że w omawianej sprawie przesłanką wznowienia była okoliczność zawarta w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Innymi słowy brak udziału strony bez własnej winy w postępowaniu, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania. Działki nr (...) i nr (...) obr. G. będące własnością K. K. nie znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie działek zajętych pod inwestycję. Wobec powyższego należy ocenić, czy działki te wymienione we wniosku o wznowienie postępowania tj. nr (...) i nr (...) obr. G. znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji czy też położone są poza jego zasięgiem. Posiadanie przymiotu strony przez właściciela nieruchomości położonej "w zasięgu oddziaływania obiektu" jest uzależnione od tego czy projektowany obiekt może oddziaływać ujemnie na działki sąsiednie, co jest równoznaczne z naruszeniem interesu prawnego. Projekt budowlany zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta M. D., zatwierdzonego Uchwałą Rady Miasta M. D. Nr (...) z dnia 28 grudnia 2004 r. Zgodnie z § 30 planu inwestycja znajduje się w terenach oznaczonych symbolem UC (w jednostce strukturalnej oznaczonej jako A5): tereny zabudowy usługowej-usługi komercyjne objęte częściowo liniami rozgraniczającymi ulicy głównej ruchu pospiesznego o symbolu KBGP. Przeznaczenie podstawowe gruntów obejmuje obiekty handlu detalicznego i hurtowego, gastronomię, rzemiosło, hotelarstwo itp. Przeznaczenie dopuszczalne obejmuje utrzymanie istniejących składów, magazynów, hurtowni w obiektach kubaturowych oraz stacji paliw. Zgodnie z § 10 rozdział II ustalenia ogólne dla całego obszaru objętego planem (który otrzymał nowe brzmienie w wyniku zmiany planu w 2016 r.): ustala się, że istniejąca zabudowa przeznaczona zostaje do utrzymania z dopuszczeniem remontu, przebudowy, rozbudowy i nadbudowy z możliwością dostosowania gabarytów i wysokości budynków do architektury obiektów istniejących. Z części architektoniczno-budowlanej rysunkowej i opisowej projektu budowlanego wynika, że projektowany pawilon stacji paliw wraz z elementami infrastruktury towarzyszącej ma charakter zabudowy usługowo-handlowej i komercyjnej, a zaproponowany układ przestrzenny i funkcjonalny ma służyć celom określonym dla funkcji tego typu budynków. Przeznaczeniem głównym inwestycji jest obsługa klientów tankujących paliwa oraz korzystających z zaproponowanych powierzchni komercyjnych. Układ urbanistyczny i komunikacyjny ma zapewnić prawidłowe funkcjonowanie dla całego kompleksu: pawilonu stacji paliw, 2 stanowisk tankowania (z jednego inwestor zrezygnował), powierzchni handlowych, usługowych i biurowych oraz zaprojektowanego garażu podziemnego. Powierzchnia kondygnacji parterowej przeznaczona jest dla obsługi klientów stacji paliw (usługowo-handlowa) oraz dla usług komercyjnych handlowych z zapleczem magazynowym. Powierzchnia kondygnacji 1 piętra przeznaczona jest pod lokale handlowo-biurowe. Program użytkowy został dostosowany do obecnych standardów obowiązujących dla stacji paliw płynnych sytuowanych przy drogach krajowych. Nie projektuje się w budynku funkcji mieszkalnych. Jak z powyższego wynika funkcja całego zamierzenia budowlanego w zakresie programu użytkowego jest zgodna ponadto z przeznaczeniem podstawowym określonym w terenach UC: tereny zabudowy usługowej - usługi komercyjne: handel detaliczny i hurtowy, gastronomia, rzemiosło, hotelarstwo itp. Inwestycja jest zgodna z ustaleniami planu także co do wysokości budynku nieprzekraczającej 13 m, powierzchni biologiczne czynnej nie mniejszej niż 15%. Innymi słowy jak z powyższego wynika, obszar inwestycji położony jest w terenach zabudowy usługowej - usługi komercyjne, a częściowo w terenach dróg publicznych. Przeznaczenie podstawowe gruntów w planie obejmuje obiekty handlu detalicznego i hurtowego, gastronomii, rzemiosła, hotelarstwa itp., natomiast przeznaczenie dopuszczalne obejmuje między innymi utrzymanie istniejących składów, magazynów, hurtowni w obiektach kubaturowych oraz stacji paliw. Nadto z ustaleń ogólnych planu wynika, że istniejąca zabudowa przeznaczona zostaje do utrzymania z dopuszczeniem remontu, przebudowy, rozbudowy i nadbudowy z możliwością dostosowania gabarytów i wysokości budynków do architektury obiektów istniejących. W konkluzji, także w odniesieniu do zarzutów odwołania należy stwierdzić, że zapisy planu dotyczące terenu objętego inwestycją dopuszczają budowę nowych (dotychczas nieistniejących) obiektów wymienionych w przeznaczeniu podstawowym w przedmiotowym przypadku jest to budynek handlowo-usługowy o wysokości nie przekraczającej 13 m, a więc zgodnej z planem o dwóch kondygnacjach nadziemnych i jedną podziemną z garażem podziemnym. Częścią całego zamierzenia jest stacja paliw zatem w kontekście powyższego planowane przedsięwzięcie jako zmierzające do utrzymania dotychczasowego przeznaczenia terenu jest zgodne z planem. Projektant w części opisowej do projektu architektoniczno-budowlanego stwierdza, że bryła budynku pawilonu została zaproponowana w nowoczesnej zwartej formie dla zadanej funkcji budynku - pawilonu stacji paliw o funkcji usługowo-handlowej i powierzchni komercyjnej. Stanowić będzie użytkowo funkcjonalna całość w połączeniu z obszarem sąsiednim. Zaproponowano rozwiązania nowatorskie zarówno formy architektonicznej pawilonu jak i jego konstrukcji (duży wysięg płyty żelbetowej - zadaszenie w elewacji frontowej). Inwestor przedłożył decyzję Burmistrza Miasta M. D. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z 22 września 2017 r. uchyloną w części decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. S. z 4 maja 2018 r. - w tym zakresie SKO orzekł co do istoty sprawy: nie stwierdza się konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Obie decyzje zostały wprawdzie uchylone wyrokiem WSA w Krakowie z 30 października 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 887/18, jednakże wyrok ten jest nieprawomocny. W zaistniałej sytuacji, wobec nieprawomocności ww. wyroku, rozważając czy działki objęte wnioskiem o wznowienie postępowania tj. nr (...) i nr (...) obr. G. w M. D. znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji należy wziąć pod uwagę także dane zawarte w decyzji środowiskowej w uzasadnieniu której organ odniósł się w sposób szczegółowy do każdej podnoszonej przez strony kwestii. Z uzasadnienia wynika, że Inwestor określił zamierzenie jako "przebudowa i rozbudowa stacji paliw", oraz wykazał, że stacja paliw jest istniejąca, wymagająca utrzymania i dostosowania do nowych wymagań. Inwestycja jest zgodna z ustaleniami MPZP. Planowana działalność zostanie znacznie ograniczona w stosunku do istniejącej między innymi poprzez likwidację warsztatu samochodowego, likwidację dwóch stanowisk myjni oraz likwidację stacji diagnostycznej. Inwestor celem ograniczenia uciążliwości robót budowlanych zaproponował zastosowanie w trakcie budowy przenośnych ekranów, które ograniczałyby emisję hałasu do środowiska. Organ zauważył, że sąsiedztwo drogi krajowej DK 28 - ul. (...), z uwagi na duże natężenie ruchu, stanowi uciążliwość na tyle dużą, że potencjalna uciążliwość stacji paliw nie będzie miała zasadniczego znaczenia. Organ przyjął za prawidłowe wielkości hałasu i wielkości sprzedawanych paliw podane przez Inwestora. Odnośnie obszaru oddziaływania inwestycji inwestor wyjaśnił, że zostały wykonane obliczenia (stymulacje komputerowe) w zakresie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Oddziaływanie to zamknie się w granicach terenu do którego Inwestor ma tytuł prawny. Miejscem gdzie mogą powstać zagrożenia wybuchowe, pożarowe i toksyczne jest dystrybutor gazu płynnego propan-butan. Tutaj przewidziano specjalne zabezpieczenia powodujące, że układ gazu propan-butan jest całkowicie hermetyczny, który należy poddawać próbie szczelności co 5 lat. W konkluzji stwierdzono, że planowane przedsięwzięcie nie będzie wytwarzało ponadnormatywnego wpływu na komponenty środowiska. W ocenie organu odwoławczego tj. SKO w N. S., Burmistrz Miasta M. D. w ramach przeprowadzonej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w sposób wszechstronny zweryfikował raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przedłożony w toku postępowania przez inwestora, jak też uzyskał m.in. uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia wydane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. Przedstawione przez inwestora w raporcie oddziaływania na środowisko obliczenia maksymalnych wartości stężeń zanieczyszczeń gazów i pyłów (benzenu, dwutlenku azotu, dwutlenku siarki, pyłu zawieszonego PM 10, tlenku węgla, węglowodorów alifatycznych, węglowodorów aromatycznych) pozwalają jednakże stwierdzić, że funkcjonowanie przedsięwzięcia nie będzie powodowało przekraczania obowiązujących poziomów dopuszczalnych tych substancji i wartości odniesienia. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, że WSA w Krakowie w ww. wyroku z 30 października 2018 r. nie zakwestionował ustaleń raportu oddziaływania na środowisko dla przedmiotowej inwestycji. Wojewoda stwierdził, iż K. K. był stroną w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej, jednakże w trakcie postępowania o wydanie decyzji pozwolenia na budowę z 16 lipca 2018 r., w związku ze zmiana przez inwestora zakresu wniosku, dotyczącą rezygnacji ze zbiornika gazu LPG (1x10 m3) - K. K. nie został uznany przez organ I instancji za stronę tego postępowania. Działki nr (...) i nr (...) obr. G., objęte wnioskiem o wznowienie postępowania nie znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie działek zajętych pod inwestycję, gdyż są oddzielone dwoma działkami drogowymi jak wynika z projektu zagospodarowania terenu - zwanego dalej PZT, co zgodnie z orzecznictwem sądowym nie oznacza że automatycznie działki te nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 9 stycznia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1267/11 stwierdził, że samo zachowanie wymaganych odległości dla danych obiektów czy też brak ograniczeń dopływu światła dziennego nie oznacza jeszcze, że oddziaływanie planowanego obiektu nie wykracza poza teren nieruchomości, na której jest realizowana inwestycja. Ustawowa definicja "obszaru oddziaływania obiektu" nie daje podstaw do zawężającego rozumienia tego określenia. Ustawodawca wprowadzając w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego definicję "obszaru oddziaływania obiektu" odsyła do przepisów odrębnych, do których należy zaliczyć nie tylko Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ale i przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej, przepisy Prawa wodnego, Prawa ochrony środowiska, przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego itp. (...). O obszarze oddziaływania za każdym razem będą zatem decydować indywidualne cechy obiektu budowlanego, jego przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu. W nawiązaniu do powyższego wyroku, w przypadku zaprojektowania stacji gazu płynnego LPG na terenie istniejącej stacji paliw płynnych, organ wydający pozwolenie na budowę byłby obowiązany sprawdzić zgodność PZT z wymaganiami zawartymi w obowiązujących przepisach. W omawianym przypadku są to przepisy warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie, o których mowa w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. (Dz. U. 2014.1853) - dalej Rozporządzenie. W szczególności, czy zachowane zostały przepisy § 124 ust. 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 4, pkt 7 tego Rozporządzenia, dotyczące odległości: odmierzaczy gazu płynnego na stanowisku tankowania pojazdów samochodowych, zbiorników gazu płynnego od budynku stacji paliw płynnych - 10 m, od miejsc postojowych dla pojazdów samochodowych oraz od krawędzi jezdni - 10 m od budynków mieszkalnych jednorodzinnych - 30 m, od obiektów użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych wielorodzinnych - 60 m, od zbiorników naziemnych innych paliw płynnych - 6 m. Zgodnie z § 124 ust. 2 rozporządzenia: odległości o których mowa w ust. 1 pkt 1-5, mogą być zmniejszone o połowę w przypadku zbiorników podziemnych. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć wypada, że zaprojektowane zostały dwa podziemne stalowe, dwupłaszczowe zbiorniki o pojemności 50 m3 każdy do magazynowania benzyny. Jeden zbiornik podziemny gazu płynnego LPG (z którego inwestor ostatecznie zrezygnował) zaprojektowano w południowo-zachodnim narożniku działki, stalowy, dwupłaszczowy o pojemności 10 m3. Z powyższego wynika, że ww. odległości zawarte w § 124 ust. 1 pkt 1-5 rozporządzenia mogą być zmniejszone o połowę. W omawianej sprawie wymieniona wyżej odległość od budynku mieszkalnego na działce nr (...), będącej własnością odwołującego wynosi ok. 40 m (wg odczytu ze skali na mapie ewidencyjnej, karta nr (...) akt I instancji, gdyż mapa do celów projektowych na której wykonano PZT nie pokazuje tego budynku). Strefy zagrożenia wybuchem na podstawie ww. § 124 ust. 1 rozporządzenia uwidocznione są na PZT. Uwzględniając jednakże zapisy § 124 ust. 2 rozporządzenia stwierdzić należy, że wymagana przepisami odległość od budynku mieszkalnego na działce nr (...), będącej własnością K. K. mogłaby zostać zmniejszona do 15 m a wynosi ok. 40 m. Inwestor zmienił jednakże wniosek rezygnując tym samym ze zbiornika gazu LPG (1x 10 m3), a Starosta (...) nie uznał K. K. za stronę w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Obszar oddziaływania inwestycji wynikający z rozdzielnika badanej decyzji Starosty (...) z 16 lipca 2018 r. udzielającej pozwolenia na budowę obejmuje nie tylko działki inwestycyjne nr (...); nr (...); nr (...); nr (...) -jak wskazał projektant - ale też działkę sąsiadującą bezpośrednio z inwestycją nr (...) - (własność J. i E. K.). Wojewoda w związku z powyższymi okolicznościami uznał, że działania Starosty (...) w sprawie wydania pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji były prawidłowe, co zostało omówione wyżej. Działki nr (...) i nr (...) obr. G. wymienione we wniosku o wznowienie postępowania nie znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. W przedmiotowej sprawie K. K. nie wykazał istnienia własnych interesów prawnych podlegających ochronie, ani przepisu prawa, który ogranicza możliwości zagospodarowania działek będących jego własnością.

Na tę decyzję K. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając naruszenie:

1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez rozpatrzenia całych akt sprawy oraz bez nie ustalenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, w tym przede wszystkim bez ustalenia obszaru oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia budowlanego, co doprowadziło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej, zasady kompletności materiału dowodowego oraz przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów;

2) art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez odmowę uchylenia decyzji nr (...) z dnia 16 lipca 2018 r. pomimo, iż odwołujący się powinien zostać uznanym za stronę postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę z uwagi na fakt, iż jest właścicielem nieruchomości pozostającej w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego objętego decyzją nr (...) z dnia 16 lipca 2018 r. Tym samym Odwołujący się winien zostać uznanym za stronę postępowania, a z uwagi na fakt iż został pominięty podczas wydawania decyzji nr (...) z dnia 16 lipca 2018 r. decyzja ta powinna zostać uchylona w całości;

3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która dotknięta była istotnymi wadami prawnymi wskazanymi w odwołaniu;

4) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię, co skutkowało nie uznaniem skarżącego za stronę postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Starosty (...) z dnia 16 lipca 2018 r. nr (...).

W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.

Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu podlega ocena legalności decyzji o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę obejmującej przebudowę i rozbudowę istniejącej stacji paliw płynnych. Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu wznowieniowym. W ocenie organu, podmiot inicjujący postępowanie wznowieniowe nie miał przymiotu strony postępowania zakończonego decyzją z 16 lipca 2018 r., ponieważ nieruchomość, której jest właścicielem nie znajduje się o obszarze oddziaływania inwestycji objętej przedmiotowym pozwoleniem na budowę. W ocenie strony skarżącej, planowana inwestycja narusza jej prawo własności, gdyż ogranicza zagospodarowanie jego nieruchomości z uwagi ma odległość należącej do niego działki od terenu inwestycji. Ponadto zgodnie za raportem oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, nieruchomość skarżącego znajduje się w obrębie przenikania związków chemicznych generowanych nową stacją paliw. W skardze zwrócono uwagę także na uciążliwość obiektu objętego pozwoleniem na budowę dla terenów sąsiednich. W ocenie sądu skarga oparta jest na racjonalnych podstawach i zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi z kolei, iż organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b. Utrwalonym w orzecznictwie jest, iż jeżeli składający wniosek o wznowienie postępowania podnosi, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, w którym nie brał w nim udziału bez swojej winy, to weryfikacja tego stanowiska następuje we wstępnej fazie postępowania prowadzonego po wydaniu przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania. Wyrazem ustalenia, że podanie wniósł podmiot faktycznie nie będący stroną tego postępowania, będzie decyzja wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej (por. M. Jaśkowska i A. Wróbel, Komentarz do k.p.a., Zakamycze 2005, s. 882 wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2008 r. II OSK 1892/06, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2011 r. II OSK 1406/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2014 r. II GSK 451/13).

W postępowaniu o udzieleniu pozwolenia na budowę wolą ustawodawcy krąg stron tego postępowania został ograniczony w stosunku do innych postępowań administracyjnych. Stroną tego postępowania nie jest ten, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.) ale jest nim inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu (art. 28 ust. 2 tej ustawy Prawo budowlane - dalej ustawa), Definicję obszaru oddziaływania zawiera przepis art. 3 pkt 20 ustawy wskakując, iż pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W orzecznictwie przyjmuje się, że nie musi być to sąsiedztwo bezpośrednie, w sensie współgraniczenia działek. Oddziaływanie obiektu może obejmować również dalsze nieruchomości. Istotne jest natomiast, aby wystąpiło powiązane oddziaływania planowanego obiektu z regulowanym przepisami prawa materialnego aspektami dotyczącymi ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiedniej. Przepisami tymi są zarówno przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak i przepisy dotyczące ochrony środowiska (m.in. dotyczące ochrony przed hałasem, promieniowaniem), a także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 marca 2007 r., II OSK 208/06). Pojęcie to - oddziaływania obiektu projektowanego na tereny sąsiadujące, materializuje się, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji, jej przedmiotu, funkcji i formy czy też wielkości - konkretyzują się normy wynikające z przepisów o których mowa wyżej, które będą wytyczać pewną strefę oddziaływania projektowanego obiektu na tereny sąsiadujące (por. wyroki NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r. II OSK 644/10 i 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 666/09). Oznacza to także, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki, czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym jej właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone przepisami prawa materialnego oraz aktów wykonawczych i czy zachowane są odległości nakazane stosownymi przepisami prawa.

Przytoczyć należy także pogląd prawny wyrażony przez Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 30 listopada 2017 r. II OSK 574/16 w którym wskazano, iż "ocena wpływu konkretnej inwestycji na sąsiedni obszar obejmuje szereg zagadnień związanych z oddziaływaniem projektowanego obiektu na znajdujące się w sąsiedztwie nieruchomości, co należy oceniać w kontekście prawa publicznego, ale też cywilnego. Analizując oddziaływanie oznaczonej inwestycji w aspekcie interesu prawnego właścicieli nieruchomości pobliskich lub sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji organ nie może ograniczać się tylko do ustalenia takiego oddziaływania, które stanowi naruszenie określonych norm. Podkreślenia wymaga to, że przy ocenie, czy dana osoba jest stroną postępowania nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tej osoby, a jedynie to, czy interes taki oznaczonej osobie przysługuje. W sprawach pozwolenia na budowę należy przyjąć, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel tejże działki ma status strony i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określane stosownymi przepisami oraz aktami wykonawczymi (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2012 r., II OSK 1494/11, wyrok NSA z 25 stycznia 2013 r., II OSK 1698/11, wyrok NSA z 14 lipca 2011 r., II OSK 1182/10, wyrok NSA z 16 sierpnia 2012 r., II OSK 832/11, wyrok NSA z 9 października 2007 r., II OSK 1321/06, wyrok NSA z 14 września 2006 r., II OSK 1090/05, wyrok NSA z 12 kwietnia 2011 r., II OSK 644/10, wyrok NSA z 6 grudnia 2011 r., II OSK 1764/10, wyrok NSA z 25 lutego 2014 r., II OSK 2271/12, wyrok NSA z 9 czerwca 2014 r., II OSK 46/13, wyrok NSA z 29 stycznia 2014 r., II OSK 2064/12, wyrok WSA w Gliwicach z 17 czerwca 2010 r., II SA/Gl 983/09, wyrok WSA w Gliwicach z 24 sierpnia 2011 r., II SA/Gl 250/11). Ponadto w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażano pogląd, że do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego należą także przepisy prawa cywilnego w zakresie ochrony prawa własności. Wskazuje się również, że przez ograniczenie możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć także utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem (zob. wyrok NSA z 28 marca 2007 r., II OSK 208/06, wyrok NSA z 26 czerwca 2012 r., II OSK 1613/11)". Pogląd prawny wyrażony w tym orzeczeniu, sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, co do zasady podziela.

Podkreślić też wymaga, że ustalając kręg stron w postępowaniu o udzielenia pozwolenie na budowę organ winien szczególną uwagę zwrócić na to, jaki jest przedmiot objęty tym postępowaniem, przede wszystkim jakie uciążliwości wiążą się z realizacją zamierzenia dla terenów sąsiednich tj. jakie będzie negatywne (choćby w rozumieniu uciążliwości) oddziaływanie tego obiektu na grunty sąsiednie. Jeżeli charakter zamierzenia jest taki, że powoduje ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiednich, bądź inwestor względem tych nieruchomości musi zachować szczególne względy w uwagi na przepisy techniczno-budowlane, czy w końcu, w sytuacji gdy inwestycja ta będzie oddziaływała na nieruchomości sąsiednie poprzez generowanie hałasu, zanieczyszczeń, zapachu czy innych uciążliwości właściciel terenu sąsiedniego ma przymiot strony w toczącym się postępowaniu, choćby oddziaływanie te były prawnie dozwolone. Przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie należy utożsamiać z skuteczną możliwością podjęcia działań mających na celu eliminację decyzji z obrotu prawnego, ale z możliwością kontroli procesu decyzyjnego u aspekcie ochrony własnych praw, które potencjalnie mogą być przez tą inwestycję naruszone.

W ocenie sądu organ nie przeprowadził postępowania, które wykazało by, że skarżący nie był stroną się postępowania o pozwolenie na budowę. W zasadzie organ powołał się jedynie na decyzję środowiskową, która w ocenie organu wykazuje, zamierzenie nie będzie wytwarzało ponadnormatywnego wpływu na komponenty środowiska oraz nie będzie przekraczało maksymalnych wartości stężeń zanieczyszczeń gazów pyłów. Organ wskazuje także na odległości planowanej inwestycji od nieruchomości skarżącego wskazując, że są one zgode z przepisami warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych (...).

Sąd zwraca uwagę, że po pierwsze (o czym mowa wyżej) dla przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie jest konieczne by planowana inwestycja generowała ponadnormatywne oddziaływanie zanieczyszczeniami ale, że generuje takie oddziaływanie. Jeżeli jest ono dozwolone organ powinien udzielić pozwolenia na budowę (jeżeli inwestycja spełnia pozostałe warunki). Nie zmienia to faktu, że właściciel sąsiedniego terenu, na które taka dozwolona ingerencja oddziałuje, jest stroną postępowania.

Co do odległości planowanej inwestycji od działki i zabudowań skarżącego to po pierwsze organ nie przeanalizował czy odległość ta (choćby dozwolona) nie ogranicza możliwości zagospodarowania działki skarżącego. Po drugie skarżący zarzucił, że organ dokonał wadliwych w tym przedmiocie ustaleń. Brak w aktach administracyjnych projektu budowlanego. Sąd nie ma możliwości weryfikacji tych okoliczności. Znamiennym jednak jest, że organ znając stanowisko skarżącego, który wprost zarzuca wadliwość ustaleń zawartych w skarżonej decyzji, w odpowiedzi na skargę do tych twierdzeń się nie ustosunkowuje. Czy zatem przyznaje, że faktycznie odległość działki skarżącego i zabudowań na tej działce są inne niż wskazuje w decyzji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ dokona ustaleń czy planowana inwestycja będzie ingerowała na nieruchomość skarżącego choćby w dozwolony sposób, czy powoduje ona ograniczenie w potencjalnym zagospodarowaniu nieruchomości skarżącego oraz czy inwestor względem działki skarżącego ma obowiązek dokonania ograniczeń z uwagi na przepisy techniczno-budowlane. Pozytywna weryfikacja którejkolwiek w wyżej wskazanych okoliczności skutkowała będzie konieczności przyjęcia, iż skarżący jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę.

Mając na uwadze wyżej przedstawione okoliczności, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 z późn. zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.