Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2722253

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 24 czerwca 2019 r.
II SA/Kr 392/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.).

Sędziowie WSA: Jacek Bursa, Paweł Darmoń.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia 30 stycznia 2019 r. znak: (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy nakazania wykonania przyłącza

I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji;

II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) na rzecz skarżącego K. J. kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

U S A S A D N I E N I E

Decyzją z 2 maja 2018 r., Burmistrz Miasta i Gminy S., na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2017 r. poz. 2422 z późn. zm.) orzekł o odmowie wydania decyzji nakazującej właścicielom nieruchomości stanowiących działki ewidencyjne nr (...) i (...) J. S. i B. K. wykonanie nowego przyłącza nieruchomości stanowiących ich własność do istniejącej sieci kanalizacyjnej.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że wnioskiem z 28 lutego 2018 r. K. J., zwrócił się o wszczęcie postępowania i nakazanie właścicielom nieruchomości stanowiących działki ewid. (...) oraz (...) położonych w S. przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej.

Na wezwanie organu, (...) Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. w N. wyjaśniło, że budynek B. K. (działka ewid. (...)) oraz budynek J. S. (działka ewid. (...)) są podłączone do kanalizacji sanitarnej. Ponadto (...) PK Sp. z o.o. poinformowało, że istnieje techniczna możliwość wykonania nowego przyłącza kanalizacyjnego w drodze dojazdowej do przedmiotowej posesji i włączenie go do istniejącego odcinka kanalizacji sanitarnej poprzez nadbudowę studzienki kanalizacyjnej, oraz istnieje techniczna możliwość przyłączenia ww. budynków po działkach ewid. (...) i (...) do ulicy O. Miejski Zakład Gospodarki Komunalnej w S. udzielił natomiast informacji, że z posesji położonej w S. przy ul. G. (działka nr (...)) były wywożone nieczystości płynne. Przedstawiono w formie tabelarycznej częstotliwość i ilość wywożonych ścieków komunalnych.

W dalszej części uzasadnienia, organ zwrócił uwagę na działania wnioskodawcy, który uniemożliwia zarówno naprawę istniejącego przyłącza kanalizacji sanitarnej będącego w ewidencji właściciela sieci, czyli (...) Przedsiębiorstwa Komunalnego jak również nie wyraża zgody na wykonanie nowego przyłącza B. K. i J. S. na działce ewid. nr (...) (stanowiącej współwłasność wnioskodawcy i stron).

Podsumowując, Burmistrz Miasta i Gminy S. stwierdził brak podstaw do zastosowania w sprawie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie bowiem z pismem (...) Przedsiębiorstwa Komunalnego Sp. z o.o. w N. nieruchomości zlokalizowane na działkach ewid. nr (...) i (...) są podłączone do sieci kanalizacyjnej, a w przypadku nieprawidłowości funkcjonowania ww. przyłącza obowiązek usunięcia awarii spoczywa na właścicielu przyłącza. Kwestia remontu uszkodzonego istniejącego przyłącza winna zostać rozstrzygnięta w trybie postępowania sądowego, a ewentualna realizacja nowego przyłącza i wydanie decyzji nakazującej wykonanie nowego podłączenia do kanalizacji sanitarnej może nastąpić tylko w przypadku formalnego podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej.

Od powyższej decyzji K. J. wniósł odwołanie, zarzucając obrazę przepisów k.p.a. polegającą na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz wewnętrznej sprzeczności decyzji, a także obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 6 i ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wskazał, że decyzja zawiera rozstrzygnięcie nie odpowiadające treści wniosku z 28 lutego 2018 r. We wniosku domagał się nałożenia na właścicieli działek o numerach (...) i (...) obowiązku przyłączenia ich budynków do sieci kanalizacyjnej. Tym samym wnioskodawca stanął na stanowisku, że wskazane działki nie są podłączone do kanalizacji. Tymczasem Burmistrz Miasta wydał decyzję odmawiającą wykonania cyt. "nowego przyłącza". Wnioskodawca nie domagał się wykonania nowego przyłącza. Intencją wnioskodawcy było doprowadzenie do wykonania jakiegokolwiek przyłącza, które będzie efektywnie odprowadzało ścieki ze wskazanych nieruchomości.

Dalej odwołujący się podniósł, że Burmistrz nie wyjaśnił czy przyłącz we wskazanych nieruchomościach jest sprawny i pozwala na efektywne odprowadzenie ścieków. Nie ustalono jakie ilości ścieków są odprowadzane do kanalizacji oraz jakie opłaty ponoszą z tego tytułu właściciele. Nie ustalono czy opłaty dokonywane są na podstawie pomiaru poboru wody czy ryczałtowo, a także nie zweryfikowano informacji podanych przez wnioskodawcę, że podłączenie jest niedrożne. W ocenie odwołującego przyłącz nie jest sprawny, a studzienka wykorzystywana jako rzekome szambo nie odpowiada jakimkolwiek normom przez co ścieki odprowadzane są do gruntu. Burmistrz nie zweryfikował oraz nie odniósł się do tych argumentów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 30 stycznia 2019 r., znak: (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 28, art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096) oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości.

W uzasadnieniu organ II instancji w pierwszej kolejności wyjaśnił, że na gruncie postępowania administracyjnego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.). Interes prawny jest określany jako osobisty, konkretny i aktualny, prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. Istnieje on więc wówczas, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym.

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że po pierwsze-adresatem decyzji o nakazującej bądź omawiającej wykonania obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach mogą być, stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy, tylko właściciele, współwłaściciele, użytkownicy wieczyści oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Tylko do nich może być skierowana decyzja nakazująca wykonanie obowiązku i tylko oni mogą być stronami postępowania w tym przedmiocie. W sytuacji niewykonania przez nich obowiązków określonych w decyzji, organ może wszcząć postępowanie egzekucyjne i stosując środki przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji doprowadzić do wykonania nałożonych obowiązków. Sąsiedzi, czy też inne podmioty, nieposiadające żadnych praw do nieruchomości nie mają w tym postępowaniu przymiotu strony, bowiem przepisy prawa materialnego regulujące tę kwestię nie określają wobec nich żadnych praw i obowiązków w tym przedmiocie już to w sposób bezpośredni jak i pośredni.

Ponadto postępowanie zmierzające do wydania decyzji nakazującej podłączenie nieruchomości do kanalizacji wszczynane jest z urzędu. Zatem wszczęcia takiego postępowania, nie może domagać się osoba nie będąca stroną, jak w niniejszym przypadku. K. J. nie ma prawa domagać się wszczęcia postępowania, dotyczącego wydania decyzji nakazującej przyłączenie do sieci kanalizacyjnej w budynkach położonych na nieruchomości, wobec której nie ma żadnych praw. W ocenie kolegium, w niniejszej sprawie odwołujący ma jedynie interes faktyczny i nie jest w stanie wykazać się interesem prawnym co do zgłaszanych żądań. Zatem wniosek K. J., organ winien był potraktować jako impuls do ewentualnego wszczęcia z urzędu postępowania i wydania decyzji w trybie art. 5 ust. 7 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

W przypadku istnienia od początku negatywnej przesłanki podmiotowej lub przedmiotowej uniemożliwiającej jego prowadzenie, a więc gdy postępowanie to od początku jest bezprzedmiotowe, zasadna jest odmowa jego wszczęcia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. W przypadku natomiast wystąpienia okoliczności uzasadniających bezprzedmiotowość postępowania w jego toku, jak również gdy organ mylnie dokona wszczęcia postępowania - zobligowany jest umorzyć to postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

K. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Decyzji zarzucił naruszenie art. 61 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w przypadku istnienia szczególnie ważnego interesu strony której przymiot przyznaje w istocie sam organ II instancji, potwierdzając istnienie interesu faktycznego, ponadto gdy interes strony znajduje podstawy z przepisach prawa materialnego tj. art. 323 ustawy Prawo o ochronie środowiska.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd - nie przejmując sprawy do jej końcowego załatwienia - bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Zgodnie z treścią 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą.

Przepis art. 145 § 1 pkt 1- 3 p.p.s.a. stanowi, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Skarga jest zasadna, jakkolwiek nie wszystkie jej zarzuty.

Jak wskazano wyżej przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego 30 stycznia 2019 r., którą uchylono decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z 2 maja 2018 r. orzekającą o odmowie wydania decyzji nakazującej J. S. i B. K. - właścicielom nieruchomości stanowiących działki ewid. nr (...) i nr (...) - wykonanie nowego przyłącza nieruchomości stanowiących ich własność do istniejącej sieci kanalizacyjnej i umorzono postępowanie przed organem I instancji.

Na wstępie należy zauważyć, że organy administracji publicznej zgodnie z zasadą kontroli i nadzoru na przestrzeganiem prawa i prawdy obiektywnej wyrażoną w przepisie art. 7 k.p.a., obowiązane są podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Zasada ta uszczegółowiona została w m.in. w przepisach art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Oznacza to, że trafność rozstrzygnięcia w każdej indywidualnej sprawie wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia argumentów, które stanowiłyby podstawę do podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia, natomiast w uzasadnieniu decyzji wyjaśnia się jej podstawę prawną i faktyczną, o czym stanowi art. 107 § 3 k.p.a. Wydając decyzję organy są zatem zobowiązane do przestrzegania przepisów procedury administracyjnej, w tym zakresie dopuszczalnych sposobów jego wszczęcia. Co do zasady kwestia ta została uregulowana w przepisie art. 61 § 1 k.p.a., który wskazuje, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Należy jednak zauważyć, że art. 61 § 1 k.p.a. nie stanowi samoistnej normy prawnej będącej podstawą wszczęcia postępowania w danego rodzaju sprawie, a o przyjęciu zasady skargowości lub zasady oficjalności przesądzają przepisy prawa materialnego. Co jednak istotne, o ile przekroczenie zasady skargowości przez wszczęcie postępowania na wniosek jednostki niebędącej stroną w sprawie może kwalifikować się jako rażące naruszenie prawa o tyle wszczęcie postępowania w sytuacji gdy przepisy prawa dają podstawę do wszczęcia postępowania z urzędu, a wniosek o jego wszczęcie złożył podmiot nie będący stroną nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji.

Z kolei w świetle art. 233 k.p.a. przepisy prawa nakazują organowi administracji publicznej rozważenie podstaw prawnych wszczęcia postępowania z urzędu. Zgodnie z treścią ww. art. 233 k.p.a. skarga w sprawie indywidualnej, która nie była i nie jest przedmiotem postępowania, powoduje wszczęcie postępowania, jeżeli została złożona przez stronę. Jeżeli skarga taka pochodzi od innej osoby, może spowodować wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu, chyba że przepisy wymagają do wszczęcia postępowania żądania strony (por. wyrok NSA z 13 listopada 2007 r. sygn. akt II OSK 10101/06).

W rozpoznawanej sprawie jej podstawę materialno-prawną stanowi art. 5 ust. 6 i ust. 7 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018. 1454, dalej w skrócie u.c.p.g.) stanowiący, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych (ust. 1 pkt 2). Nadzór nad realizacją obowiązków określonych w ust. 1-4 sprawuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta (ust. 6) W przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1-4, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku (ust. 7). Cyt. Przepis art. 5 ust. 7 daje zatem podstawę do wszczęcia postępowania z urzędu. W konsekwencji oznacza to, że nie ma znaczenia prawnego podjęcie postępowania w sprawie z inicjatywy podmiotu, który nie spełniła przesłanek przyznania statusu strony jak to uczynił organ I instancji. Norma z art. 233 k.p.a. (także z art. 234 i 235 k.p.a) uprawnia do złożenia w sprawie indywidualnej skargi przez osoby będące stronami postępowania lub inne osoby, którym ze względu na brak interesu prawnego w rozumieniu normy z art. 28 k.p.a. status strony nie przysługuje. Podkreślić należy, że złożenie skargi (w trybie skarg i wniosków z działu VIII k.p.a.) przez osobę niebędącą stroną postępowania powoduje jedynie taki skutek, że właściwy organ obowiązany jest działać z urzędu, natomiast osoba ta nie nabywa przymiotu strony w postępowaniu, także wtedy, gdy postępowanie zostało wszczęte na skutek skargi wniesionej przez taką osobę. Wiąże się to bezpośrednio z treścią art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W tej sytuacji podjęcie i prowadzenie postępowania nie zmienia sytuacji prawnej osób, które legitymują się wyłącznie interesem faktycznym.

Przenosząc powyższe na okoliczności rozpoznawanej sprawy należy wskazać, ze nawet gdyby uznać, że skarżącemu K. J. nie przysługuje status strony postępowania wszczętego przez organ I instancji, a następnie umorzonego przez organ odwoławczy jako bezprzedmiotowe z przyczyn podmiotowych (brak przymiotu strony K. J.) to i tak w ocenie Sądu w składzie rozstrzygającym w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w tym art. 233 k.p.a. Dodać należy, że samo wskazanie w zaskarżonej decyzji, że sprawę w trybie art. 5 ust. 7 w zw z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. wszczyna się z urzędu oraz, że stronami takiego postępowania są tylko właściciele, współwłaściciele, użytkownicy wieczyści oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością (art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g), podczas gdy skarżącemu - który złożył pismo z 28. 02. 2018 r. zwracając się o wszczęcie postępowania i nakazanie właścicielom działek ewid. (...) i (...) przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej - status strony nie przysługuje, uznać należy za niewystarczające. Organ nie uwzględnił bowiem normy z art. 233 k.p.a., która daje możliwość wszczęcia postępowania iurysdykcyjnego również w sytuacji gdy pismo (skargę) wnosi osoba, której przysługuje tylko interes faktyczny.

Nadto należy wskazać, że w rozpoznawanej sprawie nie została wyjaśniona kwestia przyłączenia działek nr (...) i (...) do kanalizacji sanitarnej. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy kwestia ta ma znaczenie podstawowe. Organ I instancji przyjął, że działki te są podłączone do kanalizacji sanitarnej, a więc spełniają wymóg z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. Co prawda w przedłożonym do akt administracyjnych piśmie dyrektora (...) Przedsiębiorstwa Komunalnego z dnia 4. 04. 2018 r. skierowanego do organu I instancji poinformowano, ze "budynek P. B. K. (dz. Nr ewid. (...)) oraz budynek P. J. S. (dz. Nr ewid. (...)) są podłączone do kanalizacji sanitarnej", to jednak ustalono i jest to poza sporem, że nieczystości ciekłe z ww. nieruchomości od kilku lat nie są już odprowadzane do kanalizacji sanitarnej, lecz odprowadzane są do studzienki rewizyjnej znajdującej się na posesji nr (...) przy ul. G. w S., a następnie - co również zostało ustalone - nieczystości te są wywożone przez Miejski Zakład Gospodarki Komunalnej. Pismo dyrektora MZGK w S. z 15 marca 2018 r. skierowane do organu I instancji zawiera zestawienie w formie tabelarycznej terminów i ilości wywożonych z posesji nr (...) nieczystości płynnych. W takich okolicznościach organ I instancji uznał, że nieruchomości stanowiące własność B. K. i J. S. są podłączone do kanalizacji sanitarnej. W ocenie Sądu ustalenia te budzą poważne wątpliwości. Trudno bowiem uznać, że nieruchomości te sa podłączone do kanalizacji sanitarnej w sytuacji gdy kiedyś wykonane podłączenie do kanalizacji sanitarnej już od kilku lat nie funkcjonuje - co jest niesporne. Należy dodać, że ww. pisma (...) P Komunalnego z dnia 4. 04. 2018 r. wskazano również, że istnieją dwie możliwości podłączenia przedmiotowych działek do kanalizacji sanitarnej. Z obowiązku podłączenia do sieci kanalizacyjnej zwalnia jedynie posiadanie przydomowej oczyszczalni ścieków (art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy), a takiej właściciele działek nr (...) i (...) nie posiadają Podkreślić trzeba, że realizacja obowiązku podłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej nie polega na tym, że do sieci tej będą odprowadzane powstające na nieruchomości ścieki jednakże przez ich wywożenie ze studzienki rewizyjnej. Nie można także uznać, że istniejące i nie funkcjonujące podłączenie stanowi spełnienie wymogu z art. 5 ust. 1 pkt 2. W sytuacji gdy kiedyś funkcjonujące przyłączenie do sieci już nie funkcjonuje, a istnieje możliwość podłączenia do sieci kanalizacyjnej, przy jednoczesnym braku przydomowej oczyszczalni ścieków, to zachodzą przesłanki do zastosowania przez organ dyspozycji z art. 5 ust. 7 ustawy. Nie mają przy tym znaczenia powody, dla których podłączenie (przyłącze) przestało funkcjonować, kto i w jaki sposób zablokował przepływ nieczystości ciekłych i co albo kto przeszkadza w jego naprawieniu.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi należy uznać, ze nie jest zasadny zarzut niezastosowania przez organy normy z art. 61 ust. 2 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może ze względu na szczególny ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony (razem z jego zgodą).

Na koniec należy dodać, że ponownie rozpoznając sprawę organ powinien również rozważyć kwestię interesu prawnego strony skarżącej, uwzględniając fakt, że funkcjonujące poprzednio przyłącze do przedmiotowych działek w części sytuowane jest na nieruchomości strony skarżącej. Wydaje się, że wąskie rozumienie interesu prawnego o jakim mowa w art. 2. ust. 1 pkt 4 nie jest zasadne w sytuacji gdy - jak w rozpoznawanej sprawie niefunkcjonujące przyłącze znajduje się w części na nieruchomości strony skarżącej. Należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowo - administracyjnym interes prawny w postępowaniu administracyjnym może wynikać nie tylko z norm materialnego prawa administracyjnego, ale również z norm prawa cywilnego. A jeśli tak, to w tym kontekście zasadne będzie rozważenie ewentualnej legitymacji K. J. jako strony przedmiotowego postępowania.

Konkludując, nawet gdyby organ uznał, że skarżącemu nie przysługuje status strony postępowania to nie przesądza to kwestii bezprzedmiotowości z przyczyn podmiotowych przedmiotowego postępowania. Pozostaje bowiem do rozważenia możliwość wszczęcia administracyjnego postępowania (jurysdykcyjnego) w nawiązaniu do normy z art. 233 k.p.a. tj. na wniosek skarżącego. W odniesieniu zatem do osoby, której nie przysługuje status strony organ także może wszcząć postępowanie z urzędu, przy czym - ustawodawca inaczej niż w odniesieniu do strony wskazuje jedynie taka możliwość wszczęcia takiego postępowania. Wiąże się to z nałożeniem na organ wymogu dokonania oceny zasadności wniesionego pisma (skargi) (por. W. Chróścielewski (red.), Zb. Kmiecik (red.) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz el., Lex) Złożenie zatem skargi przez osobę, która nie jest stroną postępowania może także spowodować, że właściwy organ po dokonaniu jej będzie działał z urzędu. Gdyby skarga złożona pochodziła od strony wszczęcie postępowania z urzędu byłoby obligatoryjne.

W związku z powyższym wniesienie skargi w sprawie indywidualnej, która nie była przedmiotem postępowania jurysdykcyjnego wymaga ustalenia czy podmiotowi wnoszącemu taką skargę przysługuje status strony postępowania, a jeśli skarga nie pochodzi od strony w sprawie która może być wszczęta z urzędu organ będzie zobowiązany ocenić ją również w świetle normy z art. 233 k.p.a. tj. pod kątem ewentualnego jej wszczęcia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokonana tez prawidłowych ustaleń dotyczących podłączenia przedmiotowych działek do kanalizacji sanitarnej.

Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd w punkcie I sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obydwu instancji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W punkcie II sentencji orzeczono o kosztach na podstawie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 680 zł składa się: kwota 200 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu i kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokata reprezentującego stronę skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.