Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach
z dnia 28 kwietnia 2006 r.
II SA/Ke 684/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka.

Sędziowie WSA: Renata Detka (spr.), Asesor Sylwester Miziołek.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Wojewody z dnia (...) numer (...) w przedmiocie: statusu osoby bezrobotnej oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) wydaną z upoważnienia Starosty K., na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. organ orzekł o wygaśnięciu decyzji:

-

z dnia (...) o uznaniu B. Z. z tym dniem za osobę bezrobotną i przyznaniu mu prawa do zasiłku od 19 grudnia 2002 r.,

-

z dnia (...) o utracie przez B.Z. z dniem 19 grudnia 2003 r. prawa do zasiłku z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania.

Rozpoznając odwołanie B. Z., decyzją z dnia (...), Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Jako podstawę prawną swojego orzeczenia organ odwoławczy wskazał przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Organ ustalił, że dnia 16 grudnia 2004 r. do Powiatowego Urzędu Pracy wpłynęło pismo ZUS Oddziału w K. informujące o nabyciu przez B.Z. prawa do renty za okres od 1 listopada 2002 r. do 5 maja 2003 r. Przyznanie zaś stronie przez organ rentowy renty z tytułu niezdolności do pracy od 1 listopada 2002 r. tj. od dnia poprzedzającego datę jego rejestracji w PUP, powoduje w konsekwencji nie spełnienie przez niego w dniu rejestracji warunków ustawowych osoby bezrobotnej.

Skargę od tej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył B. Z., nie formułując jednak żadnych zarzutów po jej adresem.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonych decyzji podnieść należy, że w toku rozpoznania sprawy organy obu instancji nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego ani materialnoprawnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie był pomiędzy stronami sporny.

Nie ulega wątpliwości, że w dacie (...) gdy organ I-szej instancji wydawał decyzję o uznaniu za osobę bezrobotną i orzekał o prawie do zasiłku, skarżący spełniał wszelkie przesłanki określone w obowiązującej wówczas ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r., o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U.03.58.514 ze zm.), do przyznania mu statusu bezrobotnego.

Dopiero gdy utracił on prawo do zasiłku z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania, ale nadal uznany był za bezrobotnego, rozstrzygnięte zostały roszczenia rentowe B. Z., przy czym renta została mu przyznana datą wsteczną tj. od dnia 1 listopada 2002 r. do 5 maja 2003 r.

Ta nowa okoliczność, powstała już po wydaniu decyzji o uznaniu za bezrobotnego z dniem (...) nie mogła pozostać bez wpływu na przyznane skarżącemu tą decyzją uprawnienia. Skoro bowiem był on rencistą w dacie 11 grudnia 2002 r., to nie mógł jednocześnie posiadać statusu bezrobotnego, gdyż taką sytuację wykluczał przepis art. 2 ust. 1 pkt 2c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Na przyjęcie takiego skutku prawnego nie ma wpływu okoliczność, że fakt przyznania mu renty nastąpił dopiero w 2004 r., albowiem prawo do renty skarżący nabył z datą wsteczną.

W tej sytuacji, jedyną prawną możliwością uregulowania zaistniałego stanu rzeczy, było skorzystanie przez organ z dyspozycji art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., który zezwala na stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej ze względu na jej bezprzedmiotowość między innymi wówczas, gdy podjęcie takiego rozstrzygnięcia leży w interesie społecznym.

Bezprzedmiotowość decyzji wiąże się z istnieniem stosunku administracyjnoprawnego, a więc z istnieniem jego przedmiotu, podmiotów oraz obowiązków i uprawnień stron. Kiedy powstaną nowe przesłanki faktyczne, które czynią decyzję nieodpowiadającą rzeczywistości, przestaje istnieć stosunek prawny w postaci skonkretyzowanej w tej decyzji i sama decyzja staje się bezprzedmiotowa (por. G. Łaszczyca, Cz. Marzysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005).

Taka właśnie sytuacja ma miejsce w sprawie, jako że przyznanie skarżącemu prawa do renty jest nową okolicznością, powstałą już po wydaniu decyzji z (...) o uznaniu go za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku, powodującą, że decyzja ta nie odpowiada rzeczywistości, a co za tym idzie stała się bezprzedmiotowa.

Nie jest przy tym możliwe stwierdzenie bezprzedmiotowości decyzji jedynie w części, a więc w tym przypadku za okres od 11 grudnia 2002 r. do 5 maja 2003 r., jak zdawał się wnioskować skarżący w odwołaniu od decyzji organu I-szej instancji. Decyzja stała się bezprzedmiotowa w całości, jako że wskutek uzyskania przez skarżącego prawa do renty od 1 listopada 2002 r., straciła ona rację bytu. Upadł też stosunek prawny będący jej treścią, a nawiązany w oparciu o art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Nie można zatem przyjąć, że z chwilą utraty przez skarżącego prawa do renty, tj. z dniem 6 maja 2003 r., stosunek ten nawiązał się samoistnie, albowiem za każdym razem uznanie statusu bezrobotnego wymaga stosownej rejestracji i podjęcia czynności sprawdzających przez właściwy organ.

Ponieważ bezprzedmiotowa decyzja nie może stanowić narzędzia służącego realizacji zadań nałożonych przez prawo na organy administracji publicznej, stwierdzenie jej wygaśnięcia z punktu widzenia interesu społecznego jest zawsze konieczne (por. wyrok NSA z 9 listopada 2001 r., LEX nr 81751).

Dlatego uznać należy, że wszelkie okoliczności o jakich mowa w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. zostały w stanie faktycznym sprawy spełnione, a stwierdzenie wygaśnięcia obu decyzji było zgodne z prawem.

Wprawdzie decyzja Wojewody błędnie powołuje jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 33 ust. 4 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), jednak uchybienie to nie ma wpływu na wynik sprawy i na samą treść zaskarżonego orzeczenia. Przepisy powyższe dotyczą pozbawienia przez starostę statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków określonych art. 2 ust. 1 pkt 2 i nie mogą mieć zastosowania w sprawie. Pozbawienie statusu osoby bezrobotnej w trybie przepisu powołanego przez organ odwoławczy, następuje bowiem w razie ustalenia, że po wydaniu decyzji o uznaniu za bezrobotnego nastąpiły nowe okoliczności, które powodują, że dana osoba nie spełnia już przesłanek umożliwiających uznanie jej za bezrobotną. W stanie faktycznym sprawy oznacza to, że organ mógłby skorzystać z dyspozycji art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, gdyby skarżący nabył prawo do renty po dniu 11 grudnia 2002 r., przy czym prawo to przysługiwać by mu musiało także w dacie wydania decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego. Poza tym, decyzja wydana w trybie powołanego wyżej przepisu miałaby zupełnie inną treść (o pozbawieniu statusu bezrobotnego) aniżeli decyzja wydana w oparciu o przepis art. 162 k.p.a.

Nie ulega jednak wątpliwości, że organ I-szej instancji stwierdzając wygaśnięcie decyzji, powołał w swoim rozstrzygnięciu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. i skoro decyzja o takiej treści utrzymana została w mocy przez Wojewodę, to wskazanie przez ten ostatni organ błędnej podstawy prawnej nie ma ostatecznie wpływu na wynik sprawy, a tym samym nie powoduje konieczności uchylenia zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy o p.p.s.a.

Należy także nadmienić, że sposób rozliczania pobranego zasiłku między innymi w takiej w sytuacji, jaka miała miejsce w sprawie, określa przepis art. 78 ust. 1 i 3 w zw. z art. 139 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Stanowi on, że w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę za okres, za który pobierał zasiłek, pobrane z tego tytułu kwoty w wysokości uwzględniającej zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych i składkę na ubezpieczenie zdrowotne zalicza się na poczet przyznanego przez organ rentowy świadczenia i traktuje jak świadczenia wypłacane w kwocie zaliczkowej w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Organ rentowy przekazuje przy tym kwotę zaliczoną na poczet przyznanego świadczenia, na rachunek bankowy Funduszu Pracy powiatowego urzędu pracy, który wypłacił zasiłek.

Bezprzedmiotowość decyzji z (...) powoduje konieczność stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia (...) o utracie przez skarżącego prawa do zasiłku. Podstawą do wydania tej drugiej decyzji był niewątpliwie istniejący stosunek administracyjnoprawny, skonkretyzowany w decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku. Skoro upadł on wraz z ustaleniem B. Z. prawa do renty, bezprzedmiotowym stało się także rozstrzygnięcie o utracie przez niego prawa do zasiłku.

W tej sytuacji skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku i skoro brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Ubocznie Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że zaskarżona decyzja organu II instancji wymaga sprostowania, albowiem przedmiotem odwołania była decyzja z dnia (...) nie zaś z dnia (...).