Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1760261

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach
z dnia 7 maja 2015 r.
II SA/Ke 259/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Sylwester Miziołek.

Sędziowie WSA: Jacek Kuza, Beata Ziomek (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 stycznia 2015 r. znak: (...) w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami we wznowionym postępowaniu

I.

uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji;

II.

uchyla postanowienie Starosty z dnia 24 października 2014 r. znak: (...);

III.

stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku;

IV.

zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz R. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 14 stycznia 2015 r. znak: (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania R. W. uchyliło decyzję Starosty znak: (...) z dnia 28 listopada 2014 r. odmawiającą uchylenia decyzji tego organu znak: (...) z dnia 24 lipca 2014 r. i umorzyło postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z dnia 20 października 2014 r. R. W., powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zwrócił się do Starosty o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu znak: (...) z dnia 24 lipca 2014 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi na okres 6 miesięcy, począwszy od dnia 11 kwietnia 2014 r. W uzasadnieniu wskazywał, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania tej decyzji, nieznane organowi w postaci postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2013 r. sygn. IKZP 4/13, w którym stwierdzono, że "jeżeli Sąd z obrazą art. 43 § 3 k.k. nie zobowiązał skazanego do zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów, to bieg okresu, na który orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów rozpoczyna się z dniem uprawomocnienia się orzeczenia.

Postanowieniem z dnia 24 października 2014 r. wydanym na podstawie art. 147 i art. 149 § 1 k.p.a. Starosta wznowił z urzędu postępowanie zakończone ostateczną decyzją tego organu znak: (...) z dnia 24 lipca 2012 r. W uzasadnieniu podniesiono, że cofnięcie R. W. uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w określonym w decyzji zakresie ma związek z wydanym przez Sąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia 26 maja 2014 r. sygn. akt (...), w którym orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy. Organ stwierdził, że z uwagi na orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 13 listopada 2001 r. sygn. akt (...) zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, warunkiem przywrócenia cofniętych uprawnień będzie uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminów kontrolnych. Jednocześnie organ wskazał, że R. W. złożył wniosek o wznowienie postępowania i o uchylenie decyzji.

Decyzją z dnia 28 listopada 2014 r. Starosta na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówił uchylenia decyzji znak: (...) z dnia 24 lipca 2014 r. z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia. Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania po jego wznowieniu uznał, że nie znajduje w sprawie żadnych nowych okoliczności, które wyszłyby na jaw, a były istotne dla sprawy, albowiem R. W. posiadał wiedzę o wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 13 listopada 2001 r., choćby z tego względu, iż składał od niego apelację.

W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia Starosty R. W. podtrzymywał argumentację odnośnie braku wiedzy o uprawomocnieniu się wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 13 listopada 2001 r. Zdaniem strony, z uwagi na postanowienie Sądu Najwyższego z 20 marca 2014 r. sygn. akt III KK 416/13 oraz z dnia 20 czerwca 2013 r., sygn. akt IKZP 4/13, z których wynika, że w przypadku, gdy Sąd z obrazą art. 43 § 3 k.k. nie zobowiązał skazanego do zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów, to bieg okresu na który orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów rozpoczyna się z dniem uprawomocnienia się wyroku skazującego, - brak podstaw do uzależnienia zwrotu prawa jazdy od warunku zdania egzaminu kontrolnego. W jego przypadku bowiem w kwestionowanej decyzji określono zatrzymanie prawa jazdy na okres 6 miesięcy, co mieści się w dyspozycji art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylając w całości decyzję Starosty z dnia 28 listopada 2014 r. i umarzając postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania uznało, że wbrew wynikającym z Kodeksu postępowania administracyjnego regulacjom dotyczącym wznowienia postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 5, art. 148 § 1 organ I instancji nie zbadał wymogów formalnych złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że skoro wniosek o wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a został złożony w dniu 20 października 2014 r., natomiast decyzję Starosty z dnia 24 lipca 2014 r. R. W. odebrał w dniu 8 sierpnia 2014 r. to miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie upłynął w dniu 7 września 2014 r. Uchybienie przewidzianemu w art. 148 § 1 k.p.a terminowi, skutkuje brakiem możliwości przejścia do merytorycznego rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania i analizy zasadności przesłanki wznowienia postępowania, co oznacza, że błędnie wszczęte postępowanie należało umorzyć.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł R. W., zarzucając temu rozstrzygnięciu obrazę art. 7, art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. polegającą na niesłusznym przyjęciu, że skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania z przekroczeniem miesięcznego terminu liczonego od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania i niewłaściwe przyjęcie, że była nią data otrzymania decyzji w dniu 8 sierpnia 2014 r., a nie data faktycznego dowiedzenia się o przyczynie wznowienia postępowania, co skutkowało uznaniem za błędne wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego oraz bezpodstawnym uchyleniem zaskarżonej decyzji organu I instancji i umorzeniem postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania. Wobec powyższego Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO lub stwierdzenie jej nieważności i poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia 28 listopada 2014 r., stwierdzenie przez Sąd Administracyjny, że istnieją podstawy do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 24 lipca 2014 r. i do jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

W uzasadnieniu stanowiska autor skargi podniósł, że z przepisu art. 148 k.p.a. nie wynika, aby termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania był liczony od daty doręczenia decyzji stronie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 ustawy p.p.s.a. sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną.

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylająca decyzję Starosty o odmowie uchylenia decyzji tego organu z dnia 24 lipca 2014 r. oraz umarzająca postępowanie w przedmiocie wznowienia tego postępowania.

Stosownie do art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania administracyjnego następuje z urzędu lub na żądanie strony z tym, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz w art. 145a następuje wyłącznie na żądanie strony. Z kolei zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. odmowa wznowienia postępowania administracyjnego następuje w drodze postanowienia. Wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania następuje wówczas, gdy wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a., a także jeśli wniosek o wznowienie postępowania nie zawiera żadnych przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1 k.p.a. Wystąpienie jednej z wymienionych okoliczności skutkuje wydaniem przez właściwy organ postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania administracyjnego.

Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Z kolei stosownie do art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Z powyższych uregulowań wynika, że właściwy organ administracji w pierwszej kolejności obowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie terminu określonego w 148 § 1 i § 2 k.p.a. Dopiero pozytywne ustalenie w zakresie zachowania przedmiotowego terminu uzasadnia wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Natomiast w przypadku uchybienia przez wnioskodawcę terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, obowiązkiem organu administracji jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania - na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.

W literaturze przedmiotu i w orzecznictwie podkreśla się, że to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, kiedy (w jakiej dacie), dowiedziała się o okolicznościach (art. 148 § 1 k.p.a.) lub decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.) stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt: I OSK 99/09 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt. I SA/Wa 1235/07, LEX nr 517145). W przeciwnym wypadku należy wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania - w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. Jakkolwiek organ swobodnie ocenia przedstawione w tym zakresie dowody, to musi ocenić je i przedstawić swoje stanowisko w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy słusznie zauważył, że Starosta, do którego wpłynął wniosek R. W. o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 24 lipca 2014 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi na okres 6 miesięcy począwszy od dnia 11 kwietnia 2014 r., w ogóle pominął badanie terminu do wniesienia podania o wznowienie, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a, w związku z tym rozstrzygając sprawę merytorycznie na podstawie art. 151 k.p.a., naruszył przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy. Kolegium wprawdzie podjęło starania zmierzające do ustalenia tej kwestii jednakże błędnie przyjęło, że datą dowiedzenia się przez stronę o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania jest data doręczenia stronie kwestionowanej decyzji tj. 8 sierpnia 2014 r.

Brzmienie art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. nie daje podstaw do stwierdzenia, że data doręczenia decyzji jest równoznaczna z datą powzięcia wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Skarżący we wniosku z dnia 20 października 2014 r. wskazywał jako podstawę wznowienia postępowania art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stosownie do którego, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, uznając za nie postanowienie Sądu Najwyższego z 20 czerwca 2013 r. sygn. akt IKZP 4/13, którego tezę przytoczył w uzasadnieniu swojego pisma.

Wskazanie przez skarżącego jako podstawy wznowienia postępowania pkt 5 § 1 art. 145 obligowało więc organ I instancji do ustalenia kiedy strona dowiedziała się o wymienionym przez nią postanowieniu, nie zaś jak przyjęło Kolegium, kiedy skarżący skarżącemu doręczono decyzję organu I instancji.

Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji zbada z urzędu zachowanie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania i w zależności od poczynionych ustaleń wyda postanowienie o wszczęciu bądź odmowie wznowienia postępowania. Przy czym należy podkreślić, iż wadliwe jest, tak jak to uczynił organ I instancji w postanowieniu z dnia 24 października 2014 r., rozstrzygnięcie "o wznowieniu z urzędu" postępowania, w sytuacji kiedy z uzasadnienia tego postanowienia jak i z materiału dowodowego wynika, że inicjatywa do wszczęcia postępowania należy do strony, co znajduje wyraz w treści złożonego przez nią wniosku. Dopiero w sytuacji, gdy organ ustali zachowanie terminu, winien on przystąpić do dalszego etapu postępowania polegającego na wyjaśnieniu, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte wadliwością określoną we wniosku z dnia 20 października 2014 r., co uprawnia organ do merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 k.p.a.

Wymienione wyżej naruszenia prawa procesowego, jako że miały istotny wpływ na wynik sprawy, spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Ponieważ uchybienia dotyczą także rozstrzygnięć organu pierwszej instancji, Sąd uznał za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy uchylenie także, w oparciu o art. 135 p.p.s.a., decyzji organu pierwszej instancji z dnia 28 listopada 2014 r. oraz postanowienia tego organu z dnia 24 października 2014 r.

Orzeczenie zawarte w pkt III wyroku oparto o przepis art. 152 p.p.s.a.

Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 200 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.