Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach
z dnia 20 października 2006 r.
II SA/Ke 134/06

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal.

Sędziowie WSA: Dorota Chobian (spr.), Beata Ziomek.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 października 2006 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) znak: (...) w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej

I.

uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji;

II.

stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania W. S. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia (...) w sprawie przyznania W. S. zaliczki alimentacyjnej dla trojga dzieci: P., W. i G. S. w kwocie po (...) złotych miesięcznie na każde dziecko, na okres od 1 listopada 2005 r. do 31. 08. 2006 r. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia 16 listopada 2005 r. / data wpływu do Komornika Sądowego / W. S. zwróciła się do Urzędu Miasta i Gminy o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na troje dzieci. Do wniosku dołączyła stosowne dokumenty, w tym zaświadczenie o bezskuteczności prowadzonej przez Komornika Sądowego egzekucji oraz o wysokości wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego.

W wyniku rozpoznania tego wniosku organ I instancji wydał decyzję, od której odwołanie złożyła W. S. wnosząc o przyznanie jej zaliczki alimentacyjnej począwszy od miesiąca września 2005 r. a także o podwyższenie kwoty zaliczki w ten sposób, aby na dwoje dzieci zaliczka ta wynosiła po (...) zł miesięcznie, zaś na trzecie dziecko (...) zł miesięcznie. Odwołująca zarzuciła, że jej rodzina nie może być pokrzywdzona przez to, że dochód został przekroczony o (...) zł. Nadto wskazała, że już w lipcu 2005 r. prowadziła korespondencję z Komornikiem i dwukrotnie przesyłała mu druki zaświadczenia o bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego, bo takie druki otrzymała w Urzędzie Miasta Gminy. Ponieważ nie dano jej druku wniosku, nie mogła w stosownym czasie przesłać go Komornikowi. Nadto poinformowano ją, że otrzyma pieniądze z wyrównaniem za wrzesień, październik i listopad, tak jednak się nie stało. Z uwagi na odległość nie mogła się skontaktować osobiście z komornikiem i złożyć odpowiednich dokumentów, potrzebnych do uzyskania zaliczki alimentacyjnej.

Odnosząc się do tych zarzutów, jedynie drugi z nich Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za zasadny wskazując, że nie bez znaczenia w niniejszej sprawie jest to, że siedziba Komornika Sądowego, właściwego dla sprawy mieści się w O. i prawdopodobnie ten utrudniony z uwagi na odległość kontakt został sprowadzony do korespondencji strony z komornikiem. Jak wynika z zaświadczenia Komornika W. S. już w dniu 2 sierpnia 2005 r. w odpowiedzi na wezwanie przesłała do Komornika druk, jednakże był to ponownie druk zaświadczenia o bezskuteczności prowadzonej egzekucji zamiast wniosku.

Z powodu ewentualnej niewiedzy lub niezrozumienia swojej sytuacji prawnej nie może ona ponosić negatywnych skutków. Dlatego też organ I instancji powinien rozważyć, ponownie rozpoznając sprawę, możliwość przyjęcia w tej konkretnej sprawie, że strona złożyła wniosek już w sierpniu, a prawo do zaliczki nabyła od września 2005 r., o ile potwierdzone zostanie przez Komornika, że postępowanie egzekucyjne wobec dłużnika w okresie ostatnich trzech miesięcy / przed datą 4 sierpnia 2005 r. tj. datą wydania przez komornika zaświadczenia o wysokości wyegzekwowanych w 2004 r. alimentów/ było bezskuteczne lub skuteczne w określonym zakresie. Natomiast odnosząc się do zarzutu odwołania, dotyczącego wysokości należnej zaliczki Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zarzut ten za niezasadny z następujących powodów. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej / Dz. U. Nr 86 poz. 732 ze zm.) zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583 zł Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 zaliczka przysługuje do wysokości świadczenia alimentacyjnego albo różnicy między kwotą odpowiadającą świadczeniu alimentacyjnemu a kwota wyegzekwowaną w danym miesiącu, nie więcej jednak niż - w przypadku, gdy w rodzinie są trzy lub więcej osoby uprawnione do zaliczki- 120 zł dla osoby uprawnionej. Gdy dochód rodziny nie przekracza 50% kwoty 583 zł, kwotę zaliczki zwiększa się do 250 zł dla osoby uprawnionej, w przypadku, gdy w rodzinie są trzy osoby uprawnione do zaliczki. W przypadku W. S. nie budzi wątpliwości, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił wysokość dochodu rodziny w 2004 r. na łączną kwotę (...) zł Z Zaświadczenia Urzędu Skarbowego wynika bowiem, że strona uzyskała dochód netto w wysokości (...) zł, który pomniejszony o część składki zdrowotnej wynosi (...) zł. Ponadto z zaświadczenia Komornika Sądowego wynika, że w 2004 r. tytułem alimentów przekazał on kwotę (...) zł Łączny dochód wynosi zatem (...) zł, co miesięcznie daje kwotę (....]zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie kwotę (...) zł. Jest to kwota wyższa od kwoty stanowiącej 50% kryterium dochodowego, czyli od kwoty (...) zł. Fakt, że jest niewiele wyższa nie może wpłynąć na potraktowanie sprawy odwołującej się w inny sposób, niż nakazują to przepisy obowiązującego prawa.

Skargę na tę decyzję wniosła W. S. opisując swoją trudną sytuację materialną. Skarżąca wskazała, że na dzieci ma zasądzone alimenty w kwocie (...) zł podczas, gdy od maja 2004 r. otrzymywała je w formie zaliczki alimentacyjnej w wysokości (...) zł. Ponieważ wówczas pracowała, pogodziła się z utratą kwoty (...) zł miesięcznie. Od 19 lutego 2005 r. straciła pracę i utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych w wysokości (...) zł. który kończy się z dniem 7 marca 2006 r. Przyznana kwota(...) zł wystarczy jedynie na zakup chleba.

W odpowiedz na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej / Dz. U. Nr 86 poz. 732 ze zm.) w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą, a także przepisy k.p.a. Stosownie do tego uregulowania organy obu instancji ustalając, czy skarżąca może domagać się przyznania zaliczki alimentacyjnej, dochód w jej rodzinie ustalały zgodnie z definicją dochodu rodziny, zawartą w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, czyli biorąc pod uwagę dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy - w tym wypadku w roku 2004 r. Niewątpliwie zarówno świadczenia rodzinne jak i zaliczki alimentacyjne mają na celu zaspokojenie bieżących potrzeb osób uprawnionych.

Ustawodawca przewidział jednak, że sytuacja rodziny i osób uprawnionych do świadczeń może w międzyczasie ulec zmianie. Zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny, pomniejszonego o utracony dochód. Definicja utraconego dochodu zawarta jest w art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym utratą dochodu jest m.in. utrata dochodu spowodowana utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło. Ponieważ przepisy ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych nie zawierają samodzielnej regulacji dotyczącej zmiany sytuacji materialnej osoby uprawnionej, związanej z utratą dochodu ( jedynie w art. 10a przewidziano możliwość zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji w związku ze zmianą sytuacji rodzinnej lub dochodowej) zdaniem sądu w sprawie tej, przy ustalaniu dochodu rodziny, powinny mieć zastosowanie powołane wyżej przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organy obu instancji ustalając wysokość zaliczki alimentacyjnej dysponowały dowodami w postaci zaświadczenia o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych za rok 2004 oraz zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 18 lipca 2005 r. o wysokości pobieranego przez W S. zasiłku dla bezrobotnych. Z porównania obu tych dokumentów wiadome było, iż sytuacja skarżącej musiała ulec radykalnej zmianie. Zgodnie z art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa. Z kolei w myśl art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obwiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania.

W niniejszej sprawie z naruszeniem obu tych przepisów organy nie wyjaśniły, czy W. S. utraciła dochód w rozumieniu powołanych wcześniej przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz, czy w związku z tym zasadnie domaga się przyznania zaliczki alimentacyjnej na dzieci w wysokości określonej w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 22 kwietnia o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Dlatego też zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzją organu I instancji podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art. 152 orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.