Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach
z dnia 31 maja 2006 r.
II SA/Ke 1051/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Żak.

Sędziowie WSA: Renata Detka (spr.), Asesor Sylwester Miziołek.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2006 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Wojewody z dnia (...) numer (...) w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...), wydaną z upoważnienia Starosty, Powiatowy Urząd Pracy w K. na podstawie art. 76 ust. 1 i 2 oraz art. 9 pkt 14 lit. c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w zw. z art. 104 k.p.a., orzekł zwrot przez S. P. nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego za okres od dnia 15 października 2003 r. do dnia 14 października 2004 r. w kwocie 7.275,90 zł brutto, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

W uzasadnieniu organ ustalił, iż S. P. zarejestrował się w dniu 7 października 2003 r. jako bezrobotny z prawem do zasiłku od dnia 15 października 2003 r. W dniu 6 maja 2005 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w K. wpłynęło pismo, z którego wynikało, iż S. P. od 8 stycznia 1991 r. posiada zarejestrowaną działalność gospodarczą, o czym nie poinformował Urzędu w dniu rejestracji. W wyniku powyższego wznowiono postępowanie i dnia (...) wydano decyzję, na podstawie której odmówiono uznania S. P. z dniem 7 października 2003 r. za osobę bezrobotną. Z uwagi na fakt, iż skarżącemu wypłacono świadczenie, które zgodnie z treścią art. 76 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy należy uznać za nienależne, organ I instancji orzekł jego zwrot.

Rozpoznając odwołanie wniesione od tego rozstrzygnięcia przez S.P., Wojewoda decyzją z dnia (...) utrzymał je w mocy.

W uzasadnieniu organ II instancji powołał się na treść art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy podnosząc, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest z nimi zgodne. Skarżący posiadał bowiem trzy niezależne od siebie zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, w chwili rejestracji jedynie dwa wpisy zostały z ewidencji wykreślone. Trzecia działalność zarejestrowana przez S.P. w dniu 8 stycznia 1991 r. została przez niego zawieszona z dniem 4 lutego 2003 r. Organ II instancji podkreślił, iż w druku "oświadczenia rejestrowanego" przy podpunktach "podjąłem pozarolniczą działalność gospodarczą i jej nie wyrejestrowałem" oraz "posiadam zarejestrowaną działalność gospodarczą", skarżący niezgodnie z prawdą zaznaczył odpowiedź "NIE". Wojewoda podniósł, iż zawieszenie i wyrejestrowanie działalności gospodarczej nie są pojęciami tożsamymi, gdyż działalność zawieszona jest w dalszym ciągu działalnością zarejestrowaną. Organ II instancji nadmienił również, że skarżący został w dniu rejestracji pouczony o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w przypadkach niespełnienia warunków wymienionych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Skargę od powyższego rozstrzygnięcia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył S. P., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o nr (..) przez Wojewodę.

Skarżący zarzucił, iż organy dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 76 ust. 2 pkt 2 oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nie wyjaśniły wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuściły się sprzeczności istotnych ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym polegającej na przyjęciu, że prowadził działalność gospodarczą. Zarzucił również naruszenie zasad wyrażonych w art. 6, 7, 8 i 10 k.p.a.

S. P. podniósł, iż organ wydający decyzję powinien zażądać od Burmistrza Miasta i Gminy dokumentacji dotyczącej rejestracji, wyrejestrowania oraz zawieszenia działalności gospodarczej, a także ustalić, dlaczego w jego dowodzie osobistym została wbita pieczątka o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącego organ powinien również ustalić, czy faktycznie prowadził działalność gospodarczą od chwili jej zawieszenia do wznowienia.

Odpowiadając na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Sądowa kontrola legalności orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a.).

Na wstępie odnieść się należy do zawartego skardze wniosku o zawieszenie postępowania sądowego do czasu uprawomocnienia się decyzji Wojewody z dnia(...) znak. (...). Jak wynika z akt administracyjnych dołączonych do sprawy tut. Sądu II SA/Ke 926/05 (z których dowód został dopuszczony na rozprawie), powyższą decyzją utrzymano w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty z dnia (...), uchylającą wcześniejsze orzeczenia tego organu:

-

o uznaniu S. P. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od 15 października 2003 r.,

-

orzekającą o utracie prawa do zasiłku z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania oraz odmawiającą uznania S. P. z dniem 7 października 2003 r. za osobę bezrobotną.

Skarga S. P. na decyzję Wojewody z dnia (...) złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach nie została jeszcze rozpoznana.

Przypadki konieczności i możliwości zawieszenia postępowania sądowego przewidują przepisy art. 124, 125 i 126 ustawy o p.p.s.a, jednak żaden z nich nie zachodzi w sprawie niniejszej.

Stosownie do treści art. 125 § 1 pkt 1 ustawy (mając na uwadze motywy jakie legły u podstaw zawartego skardze wniosku o zawieszenie postępowania, ten właśnie przepis - w ocenie S. P. - winien mieć zastosowanie), sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Nie można jednak na gruncie cytowanego przepisu upatrywać podstawy do zawieszenia postępowania w fakcie, że decyzja Wojewody z dnia (...) nie jest jeszcze prawomocna.

Po pierwsze, zakres kognicji sądów administracyjnych obejmuje kontrolę podejmowanych w toku postępowania administracyjnego rozstrzygnięć pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dacie ich wydawania oraz wedle stanu faktycznego, jaki wówczas miał miejsce. Nie ulega natomiast wątpliwości, że w dniu (...), kiedy Wojewoda wydawał decyzję będącą aktualnie przedmiotem osądu, kwestia odmowy uznania skarżącego za osobę bezrobotną z dniem (...) została już ostatecznie rozstrzygnięta decyzją tego samego organu z dnia (...). O ile zatem organy obu instancji tę ostatnią decyzję przyjęły za przesłankę swoich orzeczeń o zwrocie nienależnego świadczenia, to uczyniły to w zgodzie z prawem, skoro była ona ostateczna.

Po drugie, przepis art. 76 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia instytucjach rynku pracy, będący podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia, został tak sformułowany, że pozwalał organowi na samodzielną ocenę, czy wypłacony skarżącemu zasiłek dla bezrobotnych był - w stanie faktycznym sprawy - świadczeniem nienależnym czy też nie.

Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw faktycznych ani prawnych do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego.

Nie można również zarzucić naruszenia prawa organowi II instancji, który nie uwzględnił wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania odwoławczego.

Rozpoznając skargę merytorycznie przytoczyć należy na wstępie treść powołanego już art. 76 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 04.99.1001 ze zm.), zgodnie z którym osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się m.in. świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie.

W przedmiotowej sprawie niewątpliwym pozostaje fakt, iż skarżący wypełniając "oświadczenie rejestrowanego" uczynił to niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy skoro napisał, że nie posiada zarejestrowanej działalności gospodarczej. To z kolei, w powiązaniu z innymi okolicznościami sprawy spowodowało przyznanie mu statusu bezrobotnego i wypłatę zasiłku. Definicja bezrobotnego zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U.03.58.514 ze zm.), obowiązującej w dacie rejestracji S. P. zakładała bowiem, że status bezrobotnego może otrzymać osoba, która poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z zamiarem i gotowością jej podjęcia, osoba taka nie może pracować zarobkowo, jak i prowadzić innej działalności zarobkowej, a tym bardziej być podmiotem gospodarczym. Zachowanie statusu osoby bezrobotnej możliwe jest jedynie w wypadku, gdy osoba bezrobotna wykaże, że pomimo uzyskania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nie podjęła działalności do chwili jej wyrejestrowania (por. uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996 r., ONSA 1997/2/47).

Stan faktyczny ustalony przez organy w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości i odpowiada dowodom, znajdującym się w aktach administracyjnych dołączonych do sprawy II SA/Ke 926/05.

S. P. w dniu 7 października 2003 r., tj w dacie zarejestrowania się z Powiatowym Urzędzie Pracy w K., miał zarejestrowaną od 8 stycznia 1991 r. działalność gospodarczą (dwie pozostałe działalności wyrejestrował 30 września 1994 r. i 10 kwietnia 1995 r.; tej ostatniej dotyczy wpis do dowodu osobistego okazanego Sądowi na rozprawie), którą - jak wynika z jego wniosku złożonego do Urzędu Miasta i Gminy - zawiesił z dniem 1 lutego 2003 r., ale nie wyrejestrował. Jak słusznie podkreślił organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zawieszenie działalności gospodarczej nie oznacza jej wyrejestrowania, a póki działalność gospodarcza jest zarejestrowana, póty nie ma podstaw do uzyskania statusu bezrobotnego. Podjęcie działalności gospodarczej, a następnie jej zawieszenie wywołuje natomiast utratę statusu bezrobotnego (por. wyroki NSA z dnia 28 lipca 1993 r., sygn. II SA 1078/93, nie publ., z dnia 12 marca 1993 r., sygn. akt II SA 311/93, "Jurysta" 1993 nr 3, s.29; z dnia 26 listopada 1993 r., sygn. akt SA/Kr 1642/93).

Nie ulega zatem wątpliwości, że gdyby S. P. w "oświadczeniu rejestrowanego" podał zgodnie z rzeczywistością, iż ma zarejestrowaną działalność gospodarczą, nie zostałby uznany za osobę bezrobotną i nie otrzymałby zasiłku, albowiem nie spełniał ustawowych przesłanek, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 obowiązującej wówczas ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Z tych też względów ocena organów obu instancji, iż pobrane przez niego świadczenie z tego tytułu jest nienależne i podlega zwrotowi, odpowiada dyspozycji art. 76 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

W nawiązaniu do zarzutu skargi, iż "Powiatowy Urząd Pracy nie wykazał", aby w okresie przyznania statusu osoby bezrobotnej skarżący podjął pozarolniczą działalność gospodarczą podnieść należy, że znaczenie w sprawie miałoby jedynie ustalenie, że S. P. nie podjął pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. Żadne dowody w sprawie nie wskazują jednak na taki stan rzeczy (chociażby z uwagi na brak wyrejestrowania działalności),

a ponadto wykazanie powyższego i ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na samym zainteresowanym (por. cyt. wyżej uchwałę NSA z dnia 16 grudnia 1996 r. wraz z jej uzasadnieniem).

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).