Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach
z dnia 3 lutego 2006 r.
II SA/Ke 1040/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.).

Sędziowie WSA: Renata Detka, Asesor Jacek Kuza.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy Piekoszów na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 30 sierpnia 2005 r. znak PN.I-0911/164/2005 w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 30 sierpnia 2005 r. Wojewoda Świętokrzyski na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy Piekoszów z dnia 17 sierpnia 2005 r. nr 82/2005 w sprawie powołania J. K. na stanowisko p.o. Dyrektora Zespołu Placówek Oświatowych w Jaworzni na okres od 17 sierpnia 2005 r. do 31 sierpnia 2005 r.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Wojewoda Świętokrzyski wskazał, iż wydając przedmiotowe zarządzenie Wójt oparł się na przepisie art. 36a ust. 4a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Zastosowanie tego przepisu było bezprzedmiotowe, gdyż stanowisko Dyrektora Zespołu jest do dnia 31 sierpnia 2005 r. obsadzone, pomimo, ze Wójt zarządzeniem z dnia 27czerwcaa 2005 r. nr 61/2005 zawiesił Dyrektora M. C. w pełnieniu obowiązków. Jakkolwiek zarządzeniem z dnia 26 lipca 2005 r. nr 74/2005 Wójt odwołał M. C. ze stanowiska Dyrektora Zespołu ale dopiero z dniem 31 sierpnia 2005 r. Nie było więc żadnej podstawy do wszczynania procedury obsadzania stanowiska Dyrektora, przewidzianej w art. 36a ust. 4a ustawy i wydania przedmiotowego zarządzenia. W konsekwencji wydania kwestionowanego zarządzenia doszło do wytworzenia sytuacji sprzecznej z prawem a polegającej na zajmowaniu stanowiska Dyrektora Zespołu Placówek Oświatowych w Jaworzni w okresie od 17 do 31 sierpnia 2005 r. przez dwie osoby równocześnie. Zawieszenie bowiem M. C. w wykonywaniu obowiązków Dyrektora Zespołu nie skutkowało opróżnieniem tego stanowiska.

W skardze na to zarządzenie Wójt Gminy Piekoszów, domagając się jego uchylenia zarzucił, iż jego zarządzenie z dnia 17 sierpnia 2005 r. dotyczące powołania dyrektora jest zarządzeniem tylko z nazwy. Nie dotyczy ono spraw, wobec których ustawodawca postanowił o załatwianiu ich w formie zarządzenia. Wydane przez niego " zarządzenie" nie może być jego zdaniem wzruszone przy pomocy art. 91 ustawy o samorządzie gminnym. Również przepisy innych ustaw takich jak ustawa o systemie oświaty czy Karta Nauczyciela nie przewidują takich kompetencji dla Wojewody. Nie oznacza to, że jego działania pozostają poza wszelką kontrolą skoro mogą one być zaskarżane do sądu. Organ nadzoru nie może czuć się odpowiedzialny za wyręczanie sądu w jego kompetencjach ani za wyręczanie obywateli w zabiegach o ochronę ich praw na drodze sądowej. Skarżący dodatkowi podniósł, że rozstrzygnięcie nadzorcze wydane zostało w oparciu o rozszerzającą wykładnię przepisów ustawy o samorządzie gminnym podczas gdy jego zdaniem od momentu nowelizacji ustawy o samorządzie na mocy art. 43 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze Wójta. Burmistrza i Prezydenta miasta / Dz. U. Nr 113 poz. 984 ze zm.) doszło do znaczącego ograniczenia możliwości stosowania środka nadzorczego z art. 91 ustawy o samorządzie gminnym w stosunku do aktów organu wykonawczego gminy. Zdaniem skarżącego ustawodawca pod pojęciem "zarządzenie" powziął konkretną normatywną treść, używając go dla określenia formy załatwienia sprawy w konkretnie wskazanych przypadkach. Nie oznacza ono każdej formy działania Wójta ale odnosi się do czynności podjętych w konkretnej formie działania, nazwanej przez ustawodawcę

"zarządzeniem". Skoro nie ma przepisów, w których ustawodawca określił zarządzenie jako prawną formę działania Wójta a ustawodawca enumeratywnie wyliczył sprawy, które Wójt powinien załatwia przez wydanie zarządzenia, jego zdaniem nie można w sposób dowolny przyjmować, że każda forma działania Wójta, która nie jest decyzją administracyjną ani oświadczeniem woli w sprawach majątkowych, jest zarządzeniem. Dlatego też zdaniem skarżącego został naruszony przepis art. 91 ustawy o samorządzie gminnym.

W dopowiedzi na tę skargę Wojewoda Świętokrzyski wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż powołana przez skarżącego nowelizacja ustawy o samorządzie w zakresie nadzoru nad organami wykonawczymi samorządu terytorialnego nie wprowadziła żadnych ograniczeń. Jego zdaniem wydane przez Wójta zarządzenie podlega nadzorowi co potwierdza wyrok NSA

w sprawie o sygn. I OSK 296/2005. Zdaniem organu nadzorczego bezpodstawne jest stanowisko, że ustawodawca w sposób enumeratywny wyliczył sprawy, które Wójt powinien załatwiać przez wydanie zarządzenia i że niezrozumiale jest zawarte w skardze stanowisko, że wydane przez skarżącego zarządzenie jest zarządzeniem tylko z nazwy.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co, następuje Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podniesione w niej zarzuty sprowadzają się do tego, iż zdaniem skarżącego skoro ustawodawca ani w ustawie o systemie oświaty ani w Karcie Nauczyciela nie wskazał wprost, iż podejmowane przez Wójta jako organ prowadzący czynności związane z powierzaniem obowiązków dyrektora szkoły czy też zawieszania w pełnieniu tych obowiązków mają być podjęte w formie zarządzenia, to nie podlegają one nadzorowi z art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

Z takim poglądem nie można się zgodzić. Na wstępie wskazać należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest już ugruntowany pogląd, że powołanie bądź odwołanie dyrektora szkoły jest sprawą z zakresu administracji publicznej z wszystkimi tego konsekwencjami. Uchwałą z dnia 16 grudnia 1996 r. NSA w składzie 7 s orzekł, iż Wojewoda może w trybie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym stwierdzić nieważność uchwały zarządu gminy o odwołaniu dyrektora szkoły podstawowej z powodu sprzeczności tej uchwały z przepisami art. 38 ustawy o systemie oświaty/ ONSA 1997/2/48/. W ocenie sądu uchwała ta zachowała swą aktualność mimo nowelizacji ustawy o samorządzie gminnym wprowadzonej powołaną przez skarżącego ustawą z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta/ Dz. U. Nr 113 poz. 984 ze zm. (. Odpowiednikiem bowiem uchwał kolegialnego organu jakim był zarząd gminy są obecnie zarządzenia wójta. To, iż ustawodawca wprost nie wskazał ani w art. 38 ani też w art. 36a ust. 4a ustawy o systemie oświaty / na podstawie którego skarżący wydał swoje zarządzenie, co do którego z kolei Wojewoda wydał zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze) w jakiej formie organ prowadzący

- w tym wypadku Wójt-podejmuje wskazane w tych przepisach czynności, w ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości, iż tą formą jest właśnie zarządzenie. Zauważyć należy, iż sam skarżący określając podjętą przez siebie w dniu w dniu 17 sierpnia 2005 r. czynność nie miał wątpliwości iż jest to właśnie zarządzenie. Aktualnie podnoszone zarzuty, iż "było to tylko zarządzenie z nazwy" są niczym nie uzasadnione. W wyroku z dnia 30 czerwca 2004 r. sygn. OSK 439/04 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż zarządzenia obok decyzji administracyjnych są prawną formą, w jakiej wójt może podejmować władcze rozstrzygnięcia i że skoro art. 38 ustawy o systemie oświaty nie wskazuje formy dla odwołania dyrektora szkoły, oznacza to, że następuje ono w formie zarządzenia wójta ( OSS 2005/3/69). Pogląd ten skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela uznając iż ma on zastosowanie także do czynności podejmowanych na podstawie art. 36a ust. 4a tej samej ustawy. W ocenie Sądu ponieważ powołanie pełniącego obowiązki dyrektora szkoły jest aktem podjętym w sprawie administracji publicznej brak jest racjonalnych przesłanek, aby tego typu akt wyłączyć spod nadzoru, o jakim mowa w art. 91 ustawy o samorządzie gminnym. Zauważyć nadto należy, iż tego typu czynność/ powołanie pełniącego obowiązki dyrektora/ wbrew temu, co zarzuca skarżący, nie mogłaby zostać skutecznie zaskarżona do sądu powszechnego/ brak interesu osoby powołanej do jej zaskarżenia/.

Pomimo, że Wójt Gminy poza naruszeniem art. 91 ustawy o samorządzie gminnym nie zawarł w skardze żadnych innych zarzutów w szczególności co do samego rozstrzygnięcia nadzorczego to z uwagi na treść art. 134 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd dokonał też jego oceny pod względem zgodności z prawem. W ocenie Sądu zasadnie Wojewoda Świętokrzyski uznał, iż powołanie W. W. na stanowisko p.o. Dyrektora Zespołu Placówek Oświatowych w Jaworzni na podstawie art. 36a ust. 4a ustawy o systemie oświaty w sytuacji, gdy stanowisko to było obsadzone i nie toczyło się postępowanie o którym mowa w art. 36a, było sprzeczne z prawem.

Mając na uwadze powyższe okoliczności skargę jako niezasadną należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).