Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2759403

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim
z dnia 12 grudnia 2019 r.
II SA/Go 480/19
Opieszałość organów generująca koszty przechowywania pojazdu.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Staniszewska.

Sędziowie WSA: Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.), Asesor Jarosław Piątek.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi K.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (...) z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie orzeczenia o obowiązku zapłaty uchyla zaskarżoną decyzję.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) marca 2019 r. znak; (...) Starosta (...), powołując się na art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm. - określanej dalej jako k.p.a.) oraz art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 z późn. zm. - określanej dalej jako p.r.d.), orzekł o obowiązku zapłaty kwoty 35.448,00 zł z tytułu kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem na parkingu strzeżonym przejętego przez Powiat (...) pojazdu marki (...) o nr rejestracyjnym (...), należącego uprzednio do K.N., zamieszkałego w (...).

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że samochód marki (...) został w dniu (...) sierpnia 2015 r. usunięty z drogi, zgodnie z dyspozycją nr (...) wydaną przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w (...), ponieważ osoba prowadząca pojazd nie posiadała uprawnień do kierowania nim. Pojazd został umieszczony na parkingu strzeżonym prowadzonym przez firmę A., o czym K.N. został skutecznie powiadomiony z pouczeniem o możliwości odebrania go z parkingu po uiszczeniu opłaty za jego usunięcie i przechowywanie. Z kolei pismem z dnia (...) listopada 2015 r. przedsiębiorca prowadzący parking strzeżony, działając w trybie art. 130a ust. 10g p.r.d., powiadomił Starostwo o nieodebraniu pojazdu w ustawowym terminie przez jego właściciela.

W związku z brakiem odbioru pojazdu z parkingu strzeżonego, Starosta powiadomił K.N., że zgodnie z art. 130a ust. 10 p.r.d. zamierza wystąpić do właściwego miejscowo sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu. Strona została pouczona, iż w przypadku orzeczenia przez sąd przepadku dotychczasowy właściciel zobowiązany będzie do pokrycia wszystkich kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i przejęciem samochodu przez samorząd. Następnie w dniu 23 października 2017 r. Powiat (...) - reprezentowany przez Starostę - złożył w Sądzie Rejonowym w (...) wniosek o orzeczenie przepadku pojazdu marki (...) na rzecz Powiatu. W dniu 28 sierpnia 2018 r. do Starosty wpłynął odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia (...) grudnia 2017 r., (...), w którym orzeczono przepadek powyższego pojazdu na rzecz Powiatu (...).

W tych okolicznościach Starosta pismem nr (...) z dnia (...) stycznia 2019 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej o zapłacie kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem wartości oraz sprzedażą lub zniszczeniem wspomnianego pojazdu informując jego właściciela o możliwości zapoznania się ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją. Pismo to zostało doręczone K.N. w dniu 1 lutego 2019 r., który nie podjął w tej sprawie żadnych czynności. Następnie w dniu 21 lutego 2019 r. poinformowano stronę zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami w sprawie i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów. Strona nie skorzystała jednak z tego prawa W dalszej części uzasadnienia decyzji organ I instancji podał, że zgodnie z art. 130a ust. 10h p.r.d. koszty związane z usuwaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia (tj. od dnia (...) sierpnia 2015 r.) do zakończenia postępowania równoznacznego z uprawomocnieniem się orzeczenia o przepadku pojazdu na rzecz powiatu (tj. do dnia 19 stycznia 2018 r.) ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi.

Następnie organ I instancji dokonał wyliczenia powyższych kosztów z uwzględnieniem uchwał Rady Powiatu (...) w sprawie ustalenia wysokości opłat i kosztów związanych z usunięciem oraz przechowywaniem pojazdów, które przedstawiają się w sposób następujący:

- za usunięcie pojazdu - 485,00 zł oraz przechowywanie pojazdu - od dnia (...).08.2015 r. do (...).12.2015 r. - 146 dób x 39 zł - 5.694 zł, na podstawie uchwały z dnia 28 października 2014 r., nr XLVIII/274/14;

- za przechowywanie pojazdu - od dnia (...).01.2016 r. do (...).12.2016 r. - 366 dób x 39 zł - 14.274 zł, na podstawie uchwały z dnia 27 października 2015 r., nr XV/57/2015;

- za przechowywanie pojazdu od dnia (...).01.2017 r. do (...).12.2017 r. - 365 dób x 39 zł - 14.235 zł, na podstawie uchwały z dnia 25 października 2016 r.nr XXXI/132/16;

- za przechowywanie pojazdu od dnia (...).01.2018 r. do (...).01.2018 r.- 19 dób x 40,00 zł - 760,00 zł" na podstawie uchwały nr XLlV/205/17 z dnia 24 października 2017 r.; co daję łączną kwotę 35.448,00 zł.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł K.N., zarzucając obrazę art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 35 § 1 k.p.a. w zakresie w jakim organ dopuścił się zwłoki w załatwieniu sprawy nie podejmując czynności zmierzających do orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz Powiatu przez okres ponad 2 lat, nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz wydał decyzję bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego celowo generując wysokie koszty po jego stronie. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 130a ust. 10h i art. 130a ust. 5c p.r.d. oraz art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie w jakim organ orzekł obowiązek zapłaty kwoty określonej w decyzji na podstawie okoliczności, że skarżący nie odebrał pojazdu z parkingu strzeżonego, w sytuacji gdy jego odbiór uzależniony był od uiszczenia opłat za usunięcie pojazdu z drogi i parkowanie, przy czym przepis art. 130a ust. 5c p.r.d. uznany został za sprzeczny z konstytucją.

Decyzją z dnia (...) maja 2019 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (...), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 130a ust. 10h p.r.d., utrzymało w całości zaskarżoną decyzję w mocy.

W pierwszej części uzasadnienia organ przytoczył zastosowane w sprawie przepisy, tj. art. 130a ust. 10, ust. 10a, ust. 10e, ust. 10h oraz ust. 10i p.r.d., art. 130a ust. 5c p.r.d., art. 130a ust. 6 p.r.d., a następnie wskazał, iż z treści przytoczonych przepisów wynika, że koszty o których mowa w ust. 10h art. 130a p.r.d. co do zasady ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w chwili wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi.

W dalszej części uzasadnienia Kolegium przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania, zwracając uwagę, że usunięcie spornego pojazdu marki (...) nastąpiło w dniu (...) sierpnia 2015 r., gdyż K.N. nie posiadał uprawnień do kierowania tym pojazdem, o czym został on powiadomiony zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej (Dz. U. Nr 143, poz. 846). Ponadto stwierdziło, że z akt sprawy wynika, że w dniu usunięcia pojazdu odwołujący był jego właścicielem.

Organ odwoławczy podkreślił, iż rozstrzygnięcie o kosztach następuje po zakończeniu postępowania przed sądem powszechnym w sprawie orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 p.r.d., zatem są to koszty wyliczone wyłącznie do dnia wydania prawomocnego postanowienia sądu powszechnego o przepadku. Wszystkie natomiast koszty powstałe po tym dniu - związane z przechowywaniem, sprzedażą czy złomowaniem samochodu powinien ponosić, po orzeczeniu jego przepadku, jego właściciel, czyli powiat. Wobec powyższego zasadnie - w ocenie Kolegium - zostały naliczone koszty związane z usunięciem i przechowywanie pojazdu na parkingu strzeżonym, tj. od dnia (...) sierpnia 2015 r. do dnia (...) stycznia 2018 r. przy uwzględnieniu wysokości wskazanych w uchwałach Rady Powiatu (...), uznając przedstawione przez organ wyliczenia za prawidłowe.

Kolegium stwierdziło, iż nie jest zasadny zarzut zwłoki w załatwieniu sprawy, co miało bezpośredni wpływ na wysokość orzeczonej kwoty. Przepisy art. 130a p.r.d. nie zawierają bowiem regulacji, która umożliwiłaby uwzględnienie przy ustalaniu wysokości kosztów, o których mowa w ust. 10h, takich okoliczności jak to, czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do odbioru usuniętego pojazdu dołożono należytej staranności lub czy właściciel (osoba uprawniona) został prawidłowo i terminowo powiadomiony o możliwości odbioru tego pojazdu. Zgodnie z art. 130a ust. 10e p.r.d. okoliczności te są badane tylko przez sąd powszechny w sprawie o przepadek pojazdu.

Organ odwoławczy podkreślił, że wysokość kosztów o których mowa w art. 130a ust. 10h p.r.d. nie została uzależniona od tego z uwagi na jakie okoliczności wydano dyspozycję usunięcia pojazdu, czy w niezwłocznym terminie czy też w okresie dłuższym niż "niezwłocznie" powiadomiono właściciela pojazdu (osobę uprawnioną do odbioru) o jego usunięciu i możliwości odbioru, a także z jakich przyczyn właściciel nie odebrał pojazdu w wyznaczonym terminie. W ocenie Kolegium, nie ma więc podstaw, aby w drodze wykładni przyjąć takie rozumienie tego przepisu, które pozwalałoby na zrekonstruowanie normy prawnej umożliwiającej określenie wysokości kosztów w zależności od tego czy dochowany został "niezwłoczny" termin powiadomienia właściciela pojazdu. Stanowisko to jest uzasadnione gdy uwzględni się, że to przede wszystkim właściciel pojazdu ponosi odpowiedzialność za jego stan i funkcjonowanie w ruchu drogowym (udostępnienie osobom trzecim, porzucenie, pozostawienie w miejscu niedozwolonym).

Kolegium wyjaśniło również, że przepisy p.r.d. nie określają terminu do złożenia wniosku przez starostę do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu. W art. 130a ust. 10 p.r.d. wskazuje się jedynie, że czynność ta nie może być podjęta przed upływem 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu oraz przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu (art. 130a ust. 10a p.r.d.). Skoro więc właściciel pojazdu K.N. był prawidłowo powiadomiony o obowiązku odbioru pojazdu i o skutkach jego nieodebrania, powinien pojazd odebrać, w innym przypadku powinien liczyć się z obowiązkiem poniesienia kosztów związanych z jego przechowywaniem na parkingu strzeżonym. Organ podkreślił, że wydawana na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. decyzja ma charakter związany, co oznacza, że w każdym przypadku ziszczenia się przesłanek wskazanych w tym przepisie właściciel pojazdu będzie obciążony kosztami związanymi z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, niezależnie od tego kiedy wydana została dyspozycja usunięcia i kiedy sąd orzekł przepadek pojazdu. Jak wynika z akt sprawy, sam odwołujący nie interesował się losem stanowiącego jego własność pojazdu, m.in. niedopełniając przy tym obowiązku jego przerejestrowania, co dodatkowo utrudniało organom ustalenie jego właściciela. Kolegium zaznaczyło, że w uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie p.r.d. oraz niektórych innych ustaw (druk Sejmu RP VI kadencji nr 2816), uzasadniając konieczność wprowadzenia przepisu nakładającego na właściciela pojazdu obowiązku uiszczenia należności za usunięcie, przechowywanie, oszacowanie. sprzedaż lub zniszczenie pojazdu, w przypadku gdy właściciel nie odbierze pojazdu z parkingu w ustawowym terminie (art. 130a ust. 10h), stwierdzono, że to groźba uiszczenia znacznych kwot pieniężnych i poddaniu ich późniejszej egzekucji administracyjnej ma skłonić właściciela do odbioru pojazdu z parkingu po uiszczeniu stosownych opłat. Projektowany przepis ma na celu zredukować liczbę pozostawionych i nieodebranych pojazdów, co w konsekwencji wpłynie również na poprawę stanu środowiska naturalnego, bowiem znaczną cześć pojazdów usuniętych i nieodebranych przez uprawnioną osobę stanowią pojazdy zdekapitalizowane - przedstawiające niewielką wartość.

Zdaniem organu odwoławczego strona miała możliwości odebrania pojazdu już od 8 sierpnia 2015 r., a ponadto na każdym etapie postępowania była informowana o toczącym się postępowaniu tak administracyjnym, jak i sądowym w sprawie o przepadek pojazd, ale pozostawała bierna, nie składała żadnych wniosków ani oświadczeń do sprawy. Organ pierwszej instancji słusznie przyjął, że odwołujący był skutecznie informowany w tym zakresie. W kontekście tych rozważań zarzut obciążenia K.N. kosztami spowodowanymi przez wyłączne i niezasadne działanie organu jest całkowicie bezzasadne.

Kolegium podkreśliło również, iż wprawdzie 5 grudnia 2018 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 130a ust. 5c oraz ust. 7 pkt 1 p.r.d. w zakresie, w jakim przewiduje, że pojazd usunięty z drogi pozostaje na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez starostę do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, jednakże zakwestionowane przepisy te stracą moc obowiązującą z upływem dziewięciu miesięcy od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw.

Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniósł K.N., zaskarżając ją w całości. Skarżący przywołał zarzuty i argumenty tożsame z tymi, które zawarł w odwołaniu od decyzji organu I instancji, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Starosty w całości.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej pod względem legalności pozostawała w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Starosty orzekająca o obowiązku zapłaty kwoty 35.448,00 zł z tytułu kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem na parkingu strzeżonym przejętego przez Powiat (...) pojazdu marki (...), należącego uprzednio do K.N.

Podstawę materialną powyższych decyzji stanowił art. 130a ust. 10h p.r.d., zgodnie z którym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

W kontrolowanej sprawie bezsporne jest, iż w dniu w dniu (...) sierpnia 2015 r. usunięty został z drogi opisany powyżej samochód marki (...), zgodnie z dyspozycją nr (...) wydaną przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji, na podstawie art. 130 ust. 1 pkt 6 p.r.d., ponieważ osoba prowadząca pojazd, tj. K.N. nie posiadała uprawnień do kierowania nim. Pojazd ten następnie został umieszczony na parkingu strzeżonym w (...), o czym skarżący został skutecznie powiadomiony wraz pouczeniem o możliwości odebrania go z parkingu po uiszczeniu opłaty za jego usunięcie i przechowywanie. Nie ulega również wątpliwości, że w chwili wydania powyższej dyspozycji właścicielem tego pojazdu był skarżący, co wynika z umowy sprzedaży, stwierdzonej fakturą VAT z dnia (...) maja 2015 r. (k. 30 akt administracyjnych) oraz że postanowieniem z dnia (...) grudnia 2017 r. wydanym w sprawie o syn. akt (...) Sąd Rejonowy w (...) orzekł przepadek tego pojazdu na rzecz Powiatu (...).

Organ wydając decyzję, o której mowa w art. 130a ust. 10h p.r.d. jest zobligowany do wyjaśnienia:

1) czy wydana została dyspozycja usunięcia określonego pojazdu;

2) kto w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu był jego właścicielem;

3) czy i kiedy, po momencie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, został on usunięty, przechowywany, oszacowany, sprzedany lub zniszczony, w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu;

4) czy od uprawomocnienia się orzeczenia sądu o przepadku pojazdu upłynęło 5 lat (art. 130a ust. 10k p.r.d.).

W postępowaniu, w przedmiocie wydania decyzji na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. organ nie ustala tego, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Kwestie te są bowiem w świetle art. 130a ust. 10e p.r.d. przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym w sprawie przepadku pojazdu (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2017 r., I OSK 2142/15).

W świetle przytoczonych uregulowań wynikających z p.r.d. uznać należy, iż co do zasady zostały spełnione przesłanki do obciążenia skarżącego kosztami usunięcia i przechowania, będącego jego własnością pojazdu marki (...). Zdaniem Sądu organy w niniejszej sprawie nie poczyniły jednak wystarczających ustaleń - zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. - niezbędnych do określenia prawidłowej wysokości tych kosztów.

Przede wszystkim należy podkreślić, iż w przepisie art. 130a ust. 10h p.r.d. jest mowa o naliczeniu kosztów do zakończenia postępowania. Określenie "zakończenie postępowania" odnosi się do postępowania o stwierdzenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu cywilnego o przepadku właścicielem pojazdu staje się bowiem powiat i nie ma już podstaw do obciążania kosztami osoby nie będącej już właścicielem pojazd (por. wyroki NSA: z dnia 12 kwietnia 2018 r., I OSK 2331/17, z dnia 6 kwietnia 2017 r., I OSK 1959/15). W niniejszej sprawie organy wskazywały, iż powołane powyżej postanowienie Sądu Rejonowego w (...) uprawomocniło się dnia 19 stycznia 2018 r., nie zauważając, iż wskazana data nie jest datą uprawomocnienia się tego orzeczenia, lecz datą w której nadano klauzulę wykonalności, która zawiera jedynie informację, że "orzeczenie podlega wykonaniu jako prawomocne". Ponadto na podstawie żadnego z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych nie sposób określić daty uprawomocnienia się powyższego postanowienia, a w konsekwencji ustalić prawidłowości końcowej daty odpowiedzialności skarżącego za koszty przechowywania spornego pojazdu.

Sąd nie podziela również stanowiska organu odwoławczego, iż zaniechania organu I instancji w sferze sprawności prowadzonego postępowania dotyczącego usuniętego pojazdu, są okolicznością pozostają bez wpływu na wysokość kosztów jego przechowywania, którymi można obciążyć jego właściciela. W ocenie Sądu właściciel pojazdu (osoba uprawniona do odbioru pojazdu) nie może bowiem ponosić negatywnych konsekwencji związanych z opieszałością, czy brakiem wymaganej staranności organu w procedurze, której konsekwencje wskazane są w art. 130a ust. 10h p.r.d. Właściciela pojazdu powinny obciążać tylko koszty uzasadnione, czyli takie, które są normalnym skutkiem jego niewłaściwego zachowania, a nie takie, które są wynikiem zaniechań czy bezczynności organów. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie w swym orzecznictwie wskazywał, że z art. 2 Konstytucji RP wywodzić należy zasadę lojalności państwa wobec obywatela, która wyraża się w takim stanowieniu i stosowaniu prawa, by nie stawało się ono swoistą pułapką dla obywatela i aby mógł on układać swoje sprawy w zaufaniu, że nie naraża się na prawne skutki, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji i działań. Jednostka powinna mieć możliwość określenia konsekwencji poszczególnych zachowań i zdarzeń na gruncie obowiązującego w danym momencie stanu prawnego. Zasada lojalności państwa wobec obywatela musi być uwzględniana także przy wykładni przepisów prawa, stanowiących podstawę decyzji administracyjnych nakładających na obywateli określone obowiązki (por. wyrok NSA z 25 maja 2018 r., I OSK 2990/17, wyrok WSA w Gliwicach z 17 kwietnia 2019 r., II SA/Gl 374/18, wyrok WSA w Łodzi z 29 czerwca 2017 r.,III SA/Łd 303/17, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 6 września 2017 r., II SA/Go 282/17, wyrok WSA w Olsztynie z 9 stycznia 2018 r., II SA/Ol 736/17, wyrok WSA w Kielcach z 21 czerwca 2018 r., II SA/Ke 109/18).

Również w piśmiennictwie wskazuje się, że naruszenie przez administrację jej powinności sprawnego prowadzenia postępowania nie może powodować negatywnych skutków dla strony. Zasada ta znajduje normatywne uregulowanie w art. 2 Konstytucji RP. Naruszałoby standardy rzetelności prawa, gdyby ocenę zachowania administracji oprzeć na założeniu, iż ryzyko zaniedbań, błędów czy opieszałości administracji należy umiejscowić w sferze interesów i praw stron postępowania (por. E. Łętowska, Glosa do wyroku NSA z dnia 26 lutego 2003 r., V SA 1131/02, OSP 2003/7-9/93).

Nie można przy tym zgodzić się ze stanowiskiem organu wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że starosta nie jest związany żadnym terminem do wystąpienia z wnioskiem do sądu cywilnego o orzeczenie przepadku pojazdu. W przepisie art. 130a ust. 10 p.r.d. faktycznie nie ma mowy o żadnym terminie, w którym należy złożyć wniosek o orzeczenie przepadku. Jedynie w ust. 10a powyższego artykułu wskazano, iż starosta występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 10, nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia. Nie oznacza to jednak całkowitej dowolności organu w tym zakresie. Przechowywanie pojazdu na parkingu strzeżonym generuje bowiem koszty i jest rzeczą zrozumiałą, że organ powinien podjąć działania, aby je zminimalizować. Powinien zatem wystąpić z wnioskiem, o którym mowa w art. 130a ust. 10 p.r.d. w miarę rozsądnym terminie. Przyjęcie poglądu, że organ może w dowolnym czasie wystąpić z wnioskiem do sądu cywilnego oznaczałoby świadome przerzucanie na właściciela pojazdu kosztów przechowywania a koszty te miałyby pokrywać również bezczynność organu w tym zakresie. Stanowisko takie - w ocenie sądu - jest nie do przyjęcia (por. wyrok WSA w Łodzi z 10 października 2017 r., III SA/Łd 500/17, wyrok WSA w Gdańsku z 17 maja 2018 r., III SA/Gd 99/18).

Jedynie na marginesie należy zauważyć, iż w tożsamej pod względem prawnym sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z (...) grudnia 2018 r. nr (...), podzieliło powyżej przedstawioną argumentację, co Sądowi jest znane z urzędu ze sprawy II SA/Go 625/19.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż Kolegium niezasadnie uchyliło się od oceny zgromadzonego materiału dowodowego i poczynienia ustaleń w zakresie tego czy koszty, którymi został obciążony skarżący, są kosztami uzasadnionymi. Niewątpliwie tego rodzaju analiza była konieczna, jeśli się zważy, iż aktywność organ I instancji po otrzymaniu w dniu 5 listopada 2015 r. zawiadomienia od podmiotu prowadzącego parking o nieodebraniu pojazdu sprowadzała się do kierowania do Komendanta KPP w okresie od stycznia 2016 r. do października 2016 r. co miesiąc (za wyjątkiem lipca 2016 r.) pism, w których wskazywano, że Starostwo nie otrzymało dokumentów dotyczących przekazywanego do jego dyspozycji samochodu marki (...), a których brak uniemożliwia wystąpienie do sądu. Przy czym brak jest dowodów, że powyższe pisma dotarły do wyżej wymienionego adresata, a nawet czy w ogóle zostały one wysłane. Ponadto należy zwrócić uwagę, że organ dysponował kopiami dokumentów w postaci dyspozycji usunięcia pojazdu nr (...), protokołu przyjęcia pojazdu na parking z dnia (...) sierpnia 2015 r. oraz powiadomienia skarżącego z tej samej daty o usunięciu pojazdu wraz z pouczeniem o skutkach nieodebrania pojazdu. Dokumenty te umożliwiały identyfikację pojazdu oraz osoby, której pojazd został odebrany. Natomiast pierwsza czynność nakierowana na ustalenie osoby właściciela została podjęta dopiero 31 października 2016 r. i polegała na skierowaniu do Urzędu Miejskiego (...) pisma o podanie danych dotyczących wyżej wymienionego pojazdu i jego właściciela. Pomimo, że organ dysponując od 3 stycznia 2017 r. fakturą wskazującą, że to skarżący jest właścicielem usuniętego pojazdu, którego nie przerejestrował na swoje nazwisko, kolejna czynności została podjęta po blisko 3 miesiącach, a mianowicie w dniu 28 marca 2017 r. w którym poinformowano skarżącego, że Starosta "zamierza wystąpić do sądu o przejęcie pojazdu na mienie Powiatu" oraz wezwano wyżej wymienionego do ponownego rozważenia "decyzji o nieodebraniu usuniętego samochodu z parkingu". Natomiast wniosek o orzeczeniu przepadku został skierowany do Sądu Rejonowego (...) dopiero w dniu 20 października 2017 r. Powyżej przedstawiona chronologia podjętych czynności oraz ich merytoryczna treść wskazuje, iż działania organu nie cechowała należyta staranność, która uzasadniałaby obarczenie skarżącego - mimo niezgłoszenia nabycia pojazdu do organ rejestrującego - kosztami przechowywania tego pojazdu za cały przypisany mu okres.

W związku z tym należało uznać, iż organy dokonały wspomnianej błędnej wykładni przepisu art. 130a ust. 10h p.r.d. z pominięciem jego odczytania w kontekście art. 2 Konstytucji RP, co kolei zdeterminowało zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego, a tym samym organy nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a które to naruszenia mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W konsekwencji dopuściły się także naruszenia zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 - określanej dalej jako p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję.

Za niezasadny Sąd uznał natomiast zarzuty skarżącego oparte na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2018 r., sygn. akt K 6/17 (Dz. U. z 12 grudnia 2018 r., poz. 2322), w którym orzeczono, że art. 130a ust. 5c p.r.d. w zakresie, w jakim przewiduje, że pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 i 2 p.r.d. pozostaje na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez starostę do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie oraz art. 130a ust. 7 pkt 1 p.r.d. są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także, że wymienione powyżej przepisy tracą moc obowiązującą z upływem 9 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że w chwili podejmowania przez organy decyzji w kontrolowanej sprawie powyższe przepisy były elementem obowiązujące porządku prawnego. Ponadto w uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż wyeliminowanie normy uzależniającej wydanie pojazdu od uprzedniego uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie nie oznacza zwolnienia właściciela pojazdu z obowiązku uregulowania stosownych należności, będących dochodem budżetu powiatu, a odroczenie skutków orzeczenia jest niezbędne dla zapewnienia niezakłóconego poboru opłat za usunięcie i parkowanie pojazdów oraz dla zagwarantowania stabilności systemu finansowania zadania powiatów, o którym mowa w art. 130a ust. 5f p.r.d. Stąd powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie mógł wywołać oczekiwanego przez skarżącego skutku w postaci odstąpienia od obciążenia go kosztami usunięcia i przechowywania pojazdu za okres, w którym powyższe przepisy obowiązywały i uniemożliwiały organowi wydania pojazdu bez uprzedniego pokrycia przez właściciela wspomnianych kosztów.

Jako, że rolą sądu administracyjnego - jak słusznie wskazał NSA w powołanym powyżej wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 2990/17 - nie jest wyręczenie organów administracji w gromadzeniu i ocenie materiału dowodowego oraz rozstrzyganiu sprawy, to organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany będzie ustalić datę prawomocności postanowienia Sądu Rejonowego (...) orzekającego przepadek spornego pojazdu i dokonać szczegółowej oceny za jaki okres możliwe jest uznanie kosztów przechowywania za uzasadnione, a mianowicie które nie są wynikiem zaniechań i bezczynności organu I instancji, uwzględniając oceny i wskazania zawarte w treści niniejszego uzasadnienia.

Sąd nie orzekł o kosztach postępowania na rzecz skarżącego stosownie do art. 200 p.p.s.a. Mimo bowiem stosowanego pouczenia zawartego w zawiadomieniu o terminie rozprawy (k. 32v) skarżący nie złożył przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia wniosku o przyznanie kosztów związanych z postępowaniem przed sądem I instancji, a w konsekwencji zgodnie z art. 210 § 1 p.p.s.a. jego uprawnienie do zwrotu należnych kosztów wygasło

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.