Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim
z dnia 17 maja 2006 r.
II SA/Go 34/06

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Bohdanowicz.

Sędziowie Asesorzy WSA: Anna Juszczyk - Wiśniewska, Michał Ruszyński (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006 r. sprawy ze skargi J.J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją administracyjną z dnia (...) maja 2005 r. Nr (...) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił J.J. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym (...) w 1940 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na okoliczność pobytu w obozie przesiedleńczym J.J. przedłożył oświadczenia świadków: H.W. oraz M.S. Powyższe zeznania w ocenie organu nie stanowią wiarygodnego dowodu w sprawie, ponieważ świadkowie ci nie pochodzą z tej samej miejscowości co strona. Ponadto zaświadczenie Archiwum Państwowego z dnia (...).03.2005 r. stwierdza, że w aktach Centrali Przesiedleńczej z lat 1939-1945 i na wykazach osób i rodzin wysiedlonych w 1940 r. z b. nie odnaleziono nazwiska strony ani jej rodziny.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się J.J. i złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku J.J. wskazał, że hitlerowcy wywozili ludzi nie tylko (...), ale także i z sąsiednich wsi. Wyjaśnił, że świadkowie H.W., oraz M.S. znały jego ojca i całą rodzinę. Dlatego też osoby te poświadczyły pobyt odwołującego się oraz jego rodziny w obozie przesiedleńczym w (...).

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia (...) listopada 2005 r. Nr (...) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia (...) maja 2005 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że kluczowe dla rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) było zweryfikowanie twierdzeń strony odnośnie jej pobytu w obozie przesiedleńczym w (...). Organ wskazał, że J.J. twierdzi, że w obozie tym przebywał od października 1940 r., gdyż w dacie tej był wysiedlony wraz z rodziną z miejscowości (...). Organ podkreślił, że nie można dać wiary oświadczeniom H.W. i M.S., które twierdzą, że w obozie tym przebywał J.J. z rodziną od października 1940 r. W zasobach archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji

- 3 - Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, oraz Archiwum Państwowego potwierdzono wszakże wysiedlenie ludzi z miejscowości (...). Było to jednak wysiedlenie jedynie częściowe, które objęło 20 osób. Jak wynika z pisma IPN miało ono miejsce w październiku 1941 r. a wysiedleni zostali wywiezieni do Generalnej Guberni, na tereny województwa kieleckiego i warszawskiego. Wysiedlenia dokonywała Żandarmeria zaś wysiedleńcy byli transportowani podwodami, pociągiem na wskazane w zaświadczeniu tereny. Także pismo AP wskazuje, iż na listach osób wysiedlonych z b. powiatu Włocławek nie odnaleziono ani nazwiska strony, ani nazwy miejscowości (...). Zarówno AP, jak również IPN nie potwierdziły pobytu strony w obozie przesiedleńczym (...). Organ wskazał, że powyższe dowody korzystają z domniemanie prawdziwości przewidzianego w art. 76 k.p.a., zatem należy uznać je za w pełni wiarygodne.

Decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia (...) listopada 2005 r. J.J. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący ponownie oświadczył, że do obozu przesiedleńczego był deportowany w październiku 1940 r. Skarżący dołączył do skargi drugie oświadczenie M.S., która potwierdza pobyt skarżącego w obozie w (...) w 1940 r., oraz oświadczenia świadków B.Ć. i T.Ć., którzy także poświadczają pobyt skarżącego w obozie w 1940 r. Skarżący wskazał, że świadkowie ci przed wojną i obecnie mieszkają w (...).

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozbieżności ustaleń dotyczących pobytu skarżącego w obozie przesiedleńczym w (...), który został wymieniony w § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1154 ze zm.). Rozporządzenie to wymienia inne miejsca odosobnienia określone w art. 4 ust. 1 pkt 1c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami

- 4 - represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.). Według Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie można dać wiary wyjaśnieniom skarżącego i oświadczeniom świadków, że skarżący w październiku 1940 r. został wysiedlony z miejscowości (...) do obozu przejściowego w (...). Zdaniem organu przeczą tym twierdzeniom następujące okoliczności:

- Instytut Pamięci Narodowej w oddziałach oraz Archiwum Państwowe potwierdziły wysiedlenie miejscowości (...),

- wysiedlenie to było jedynie częściowe i objęło 20 osób,

- miało miejsce w październiku 1941 r. a nie w październiku 1940 r.,

- wysiedleni zostali wywiezieni do Generalnej Guberni,

- na listach nie odnaleziono nazwiska strony ani miejscowości (...),

- wyżej wymienione instytucje nie potwierdziły pobytu skarżącego w obozie przejściowym w (...),

- wysiedlenie z terenu powiatu włocławskiego miało miejsce w październiku 1941 r. a świadkowie przebywali w obozie przy (...) w roku 1940 r.

Według zaś skarżącego pobyt jego rodziny w obozie przesiedleńczym w (...) został potwierdzony przez oświadczenia świadków. Należy w tym miejscu zauważyć, że rzeczywiście poza oświadczeniami świadków nie ma w aktach sprawy dowodu potwierdzającego przebywanie skarżącego i jego rodziny w obozie w (...). Ustalenia jednak podstawowych istotnych dla sprawy okoliczności nie były precyzyjne. Faktem bezspornym powinno być to, że skarżący został wraz z rodziną wywieziony do Generalnej Guberni. Przywołana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ankieta została sporządzona w 1970 r. a więc również po upływie znacznego okresu czasu od opisywanych zdarzeń. Wynika z niej, że została ona opracowana w oparciu o " dane MO zebrane na terenie powiatu włocławskiego ". Przywołuje nieznanych świadków i wymienia ale nie wiadomo w jakim kontekście sierżanta S.K. Nie wiadomo też dlaczego na końcu ankiety wśród czterech nazwisk wymienia nazwisko A.J. z żoną i 3 dzieci. Wymieniony jest tam również A.Ć. Wprawdzie ankieta jest dokumentem urzędowym ale jej moc dowodowa w świetle wyżej przytoczonych faktów jest nikła i może być obalona wszelkimi innymi dowodami.

Skoro z oświadczeń przywołanych przez skarżącego i świadków wynika, że przebywali oni z rodziną skarżących w obozie w (...) w 1940 r. to konieczne jest ich przesłuchanie. Przesłuchanie powinno zmierzać do ustalenia, czy świadkowie ci opisują zdarzenia istotne dla rozstrzygnięcia na podstawie własnych obserwacji, czy też znają fakty z opowieści innych uczestników zdarzeń. Konieczne będzie wyjaśnienie rozbieżności między datą wysiedlenia z (...) (październik 1940 r.) a zeznaniami o pobycie w obozie w (...) w roku 1940. Należy też ustalić stopień znajomości świadków z rodziną skarżącego. Konieczne będzie też ustalenie czy i dlaczego powołani przez skarżącego świadkowie mimo identycznej ze skarżącym sytuacji nie ubiegali się o uprawnienia kombatanckie.

Dopiero ustalenie powyższych okoliczności pozwoli organowi wydanie stosownej decyzji.

Mając na uwadze powyższe stwierdzenia orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

M. Ruszyński M. Bohdanowicz A. Juszczyk - Wiśniewska II SA/ Go 34/06 22 maja 2006 r.

ZARZĄDZENIE

Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć:

- skarżącemu,

- organowi administracyjnemu, Z pouczeniem o skardze kasacyjnej.

Michał Ruszyński