Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2226600

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 1 lutego 2017 r.
II SA/Gl 877/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska.

Sędziowie WSA: Maria Taniewska-Banacka (spr.), Artur Żurawik.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia 15 października 2014 r. M. P. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. o skontrolowanie czy właścicielka działki nr 1, M. P., posiada pozwolenia na zabudowanie działki konstrukcjami stalowo-betonowymi o znacznej wielkości tzw. "bilboardami reklamowymi".

Pismem z dnia 7 stycznia 2015 r. PINB zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zgodności z przepisami prawa budowlanego robót budowlanych związanych z realizacją tablic reklamowych na działce nr 1 przy ul. (...) w R. Jednocześnie poinformowano, iż strony na każdym etapie postępowania mają możliwość zapoznania się z aktami sprawy, uzyskania wyjaśnień oraz składania wniosków i zastrzeżeń.

W dniu 1 kwietnia 2015 r. PINB przeprowadził doraźną kontrolę na ww. działce. Dokonano pomiarów przedmiotowej reklamy. Wysokość obiektu: 3,79 m, szerokość: 2,5 m. Sposób posadowienia w gruncie: zakotwiona w gruncie na głębokość ok. 0,40-0,60 m i ustabilizowana betonem. Słupy zagłębione w gruncie, na powierzchni gruntu brak widocznego betonu, zastrzały niepowiązane z gruntem. Opis konstrukcji tablicy: 2 słupki o przekroju kwadratowym 5x5 cm z zastrzałami jednostronnymi. W aktach sprawy organu I instancji znajduje się dokumentacja fotograficzna z dnia 1 kwietnia 2015 r., obrazująca przedmiotowy obiekt.

Pismem z dnia 14 maja 2015 r. PINB zwrócił się do Wydziału Architektury UM R. o sprawdzenie w posiadanych rejestrach, czy M. P. dokonała zgłoszenia lub uzyskała pozwolenie na budowę tablic reklamowych znajdujących się na działce nr 1. Wskazano także, iż zgłoszenie mogło zostać ewentualnie dokonane przez L. S., poprzednią właścicielkę nieruchomości. W odpowiedzi wskazano, iż w badanych rejestrach od 1996 r. nie odnaleziono powyższych dokumentów. Także przesłuchany J. G., pracownik Urzędu Miasta R., potwierdził, że podjął się odszukania wniosku M. P. w sprawie lokalizacji ww. tablic reklamowych jednak wniosku takiego nie odszukano. Jak wskazał, rejestry te są kompletne, a zatem wniosku takiego nie było.

Decyzją nr (...) z dnia (...) r. PINB w R. nałożył na M. P. obowiązek rozbiórki tablicy reklamowej, dla potrzeb postępowania określonej jako tablica nr 2, o wysokości 3,79 m położonej w odległości 4,65 od ulicy (...) i 3,94 m od ogrodzenia posesji nr 4 przy ul. (...) w R. Decyzja wydana została na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 290 w brzmieniu obowiązującym na dzień 27 czerwca 2015 r.) oraz w związku z art. 6 ustawy o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw z 20 lutego 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 443). W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w związku z faktem, iż tablice reklamowe nie mogą być zaliczone do budynków, jak również do kategorii obiektów małej architektury winny być skatalogowane jako budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, na realizację których wymagane jest uprzednie uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę.

W związku z powyższym w odniesieniu do tablic reklamowych zrealizowanych w warunkach samowoli budowlanej zastosowanie ma art. 48 ustawy Prawo budowlane. Rozważając z kolei ewentualną możliwość legalizacji organ przeprowadził analizę zapisów planu zagospodarowania przestrzennego obowiązujących na tym terenie zarówno w dacie realizacji tablicy reklamowej w 2010 r., jak i obecnie.

Działka nr 1 objęta jest zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta R. nr (...) z (...) r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. dla terenów (...) (Dz. Urz. Woj. (...). z (...) r. Nr (...) poz. (...)). Działka ta położona jest w większości na terenach oznaczonych w planie symbolem 1KDG - tereny dróg publicznych głównych. Jedynie niewielki fragment działki od strony ul. Rudzkiej położony jest na terenach oznaczonych w planie symbolem 15.MN, U - tereny zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności i jednorodzinnej oraz usług. Tablice reklamowe stanowiące przedmiot postępowania położone są od strony ul. (...), na terenach oznaczonych w planie symbolem 1KDG.

Dla terenów oznaczonych w planie symbolem KDG przeznaczenie podstawowe stanowią publiczne drogi główne, na terenach tych dopuszcza się chodniki, ścieżki rowerowe, zieleń niską zieleń wysoką w miejscach nie kolidujących z istniejącym i planowanym uzbrojeniem terenów, sieci infrastruktury technicznej, urządzenia związane z organizacją ruchu kołowego oraz urządzenia infrastruktury technicznej.

Zdaniem PINB tablice reklamowe nie mieszczą się w ww. katalogu. W konsekwencji z uwagi na fakt, że przedmiotowa tablica reklamowa zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, narusza przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na tym terenie (zarówno w dacie realizacji tablicy, jak i obecnie), budowla musi podlegać rozbiórce.

Od powyższej decyzji odwołała się M. P. reprezentowana przez r. pr. A. B. Decyzji pełnomocnik zarzuciła naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane polegające na jego pominięciu i niezastosowaniu przy rozstrzyganiu sprawy, a także błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu przez organ administracji, że przedmiotowa tablica reklamowa nr 2 jest konstrukcją przestrzenną stanowiącą całość techniczno-użytkową i odpowiada ogólnym cechom budowli o jakich mowa w art. 3 pkt 1 lit. b ustawy prawo budowlane.

Decyzją z dnia (...) r. nr (...) (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał zaskarżone doń rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy.

W uzasadnieniu obszernie zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż na gruncie Prawa budowlanego można mówić o co najmniej dwóch grupach urządzeń reklamowych. Do pierwszej z nich należy zaliczyć, wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, na które wymagane jest pozwolenie na budowę, jako że ich budowa nie została wymieniona jako niewymagająca pozwolenia na budowę w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego. Natomiast do drugiej grupy zaliczyć należy tablice i urządzenia reklamowe, na instalowanie których wymagane jest jedynie, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi.

W ocenie organu, przedmiotowa inwestycja wykracza poza ramy przepisu art. 29 Prawa budowlanego, w związku z czym jej realizacja wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazać należy, że przepis art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, definiując pojęcie budowli, stanowi, że budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a ponadto wskazuje listę przykładowych desygnatów definiowanego pojęcia. Posiadane cechy konstrukcyjne oraz wielkość urządzenia nie pozwalają zaliczyć przedmiotowego obiektu ani jako budynku (ze względu na brak przegród budowlanych, fundamentu i dachu - art. 3 pkt 3), ani jako obiektu małej architektury, którym są zazwyczaj obiekty niewielkie, nieskomplikowane pod względem technicznym, łatwe do posadowienia czy przeniesienia w inne miejsce. Niewątpliwie jest on konstrukcją przestrzenną stanowiącą budowlaną i techniczno-użytkową całość, odpowiada zatem ogólnym cechom budowli, o jakich mowa w art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego. Wykonanie takiego obiektu jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, a tym samym wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę.

W związku z powyższym, zasadnie organ I instancji zastosował tryb przewidziany przepisami 48 Prawa budowlanego. Poprawnie też organ I instancji podjął stosowne kroki zmierzające do ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie możliwa jest legalizacja budowy, mianowicie poddał analizie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty Uchwałą Rady Miasta R. nr (...) z dnia (...) r. ustalając, że tablica reklamowa, stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania jest położona od strony ul. K., a więc na terenie oznaczonym symbolem 1KDG. Na terenie tym, oprócz chodników ścieżek rowerowych, zieleni i sieci infrastruktury dopuszcza się "urządzenia związane z organizacją ruchu kołowego". Jednakowoż tablice reklamowe w katalogu tym się nie mieszczą.

W związku z powyższym, uznać należy, iż obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania, nie jest obiektem, którego budowę dopuszczają ww. przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatem jego lokalizacja na tym terenie nie jest dopuszczalna.

Z uwagi na niezgodność samowolnie zrealizowanej inwestycji, z aktualnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie jest możliwe przeprowadzenie procesu legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego. Zatem, zdaniem WINB, organ powiatowy w zaskarżonej decyzji zasadnie, na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nakazał inwestorce dokonać rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego.

Pismem z dnia 12 sirpnia 2016 r. M. P. reprezentowana przez r. pr. A. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła, analogicznie jak w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, naruszenie prawa materialnego tj. art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane polegający na jego pominięciu i niezastosowaniu przy rozstrzyganiu sprawy oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu przez organ administracji, że przedmiotowa tablica reklamowa nr 2 jest konstrukcją przestrzenną stanowiącą całość techniczno-użytkową i odpowiada ogólnym cechom budowli o jakich mowa w art. 3 pkt 1 lit. b ustawy Prawo budowlane. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej. W uzasadnieniu pełnomocnik podniosła m.in., że tablica reklamowa nr 2 jest usytuowana na prywatnej działce, nie jest usytuowana na obiekcie wpisanym do rejestru zabytków, ani też nie jest podświetlana. Tak więc w przedmiotowej sprawie należało zastosować art. 29 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy.

Skarga została wniesiona w terminie. Zawierała nadto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten Sąd oddalił postanowieniem z dnia 14 listopada 2016 r.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, odpowiada obowiązującemu prawu, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem składu orzekającego, nie może zostać uwzględniona. Trafnie bowiem zaskarżoną decyzją organ II instancji utrzymał w mocy orzekającą o obowiązku rozbiórki decyzję PINB.

W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że przedmiotowy nośnik reklamowy został wykonany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Prawidłowo zatem uznały organy, że został on zrealizowany z naruszeniem art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego.

Wskazać bowiem należy, że w myśl art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak (...) wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Mając na uwadze definicję budowli określoną w przywołanym przepisie, stwierdzić trzeba, iż urządzenie reklamowe, wolno stojące, trwale związane z gruntem stanowi obiekt budowlany, o jakim mowa w art. 3 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, aby zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. O tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, ani technologia wykonania i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (por. np. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2006 r. II OSK 923/05 oraz z dnia 1 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2558/10).

Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że znaczna wielkość przedmiotowego urządzenia reklamowego, jak i sposób osadzenia, jednoznacznie świadczą o tym, że jest to wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 3 pkt 3 Prawo budowlane. Zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa sądów administracyjnych budowa urządzeń reklamowych wolnostojących trwale związanych z gruntem wymaga pozwolenia na budowę i nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy (por. np. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2006 r., II OSK 923/05 oraz wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2006 r., II OSK 931/05). Wskazać w tym miejscu należy, że w dniu 1 kwietnia PINB w R. przeprowadził doraźną kontrolę na działce nr 1. Dokonano pomiarów przedmiotowej reklamy. Wysokość obiektu: 3,79 m, szerokość: 2,5 m. Sposób posadowienia w gruncie: zakotwiona w gruncie na głębokość ok. 0,40-0,60 m i ustabilizowana betonem. Słupy zagłębione w gruncie. Opis konstrukcji tablicy: 2 słupki o przekroju kwadratowym 5x5 cm z zastrzałami jednostronnymi. W aktach sprawy organu I instancji znajduje się dokumentacja fotograficzna z oględzin, obrazująca przedmiotowy obiekt stanowiący niewątpliwie budowlę stabilnie posadowioną w gruncie i odporną na działania czynników atmosferycznych.

Poprawnie organy zatem wywiodły, że konstrukcja, rozmiary, posadowienie spornego nośnika reklamowego wyczerpuje znamiona budowli, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Parametry techniczne przedstawione w materiale dowodowym nie pozwalają na odmienną kwalifikację.

W konsekwencji prawidłowo Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zastosował w niniejszej sprawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ I instancji podjął w efekcie stosowne kroki zmierzające do ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie możliwa jest legalizacja budowli, analizując obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty Uchwałą Rady Miasta R. nr (...) z dnia (...) r. Przedmiotowa działka nr 1 położona jest w większości na terenach oznaczonych w planie symbolem 1KDG - tereny dróg publicznych głównych oraz w niewielkiej części 15 MN, U - tereny zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności i jednorodzinnej oraz usług. Tablica reklamowa, stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania jest położona od strony ul. (...), a więc na terenie oznaczonym symbolem 1KDG.

Zgodnie z § 6 ust. 3 pkt 4 Na terenach objętych planem dopuszcza się: tereny o symbolach KDG, KDZ, KDL, KDD:

chodniki, ścieżki rowerowe, zieleń niska, zieleń wysoka xv miejscach nie kolidujących z istniejącym i planowanym uzbrojeniem terenów, sieci infrastruktury technicznej, urządzenia związane z organizacją ruchu kołowego oraz urządzenia infrastruktury technicznej, Przy czym, jak wskazał organ I instancji, pod pojęciem urządzenia związane z organizacją ruchu kołowego, rozumieć należy urządzenia niezbędne dla funkcjonowania ruchu drogowego, takie jak znaki drogowe, sygnalizację świetlną. Tablice reklamowe nie mieszczą się w katalogu urządzeń dopuszczalnych związanych z organizacją ruchu kołowego.

W związku z powyższym, uznać należy, iż organy prawidłowo oceniły, że obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania, nie jest obiektem, którego budowę dopuszczają ww. przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatem jego lokalizacja na tym terenie nie jest dopuszczalna.

Z uwagi na niezgodność samowolnie zrealizowanej inwestycji z aktualnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie jest możliwe przeprowadzenie procesu legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego. Zatem organ powiatowy w zaskarżonej decyzji zasadnie, na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nakazał inwestorce dokonać rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, prawidłowo w konsekwencji WINB utrzymał w mocy zaskarżone doń rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

Sąd nie dopatrzył się też w postępowaniu odwoławczym zarzucanego w skardze naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym art. 7, 8, k.p.a. Prowadzone przez organ II instancji postępowanie wbrew twierdzeniom skargi prowadzone było wnikliwie, wykazało wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, a wydana przez organ decyzja, obszernie uzasadniona, zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. Bez znaczenia prawnego jest nadto podniesiony w skardze argument, iż działka stanowi działkę prywatną, stan prawny ukazany powyżej nie wprowadza bowiem dla własności prywatnej odrębnych, w zakresie tablic reklamowych, uregulowań.

W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi uznając ją za niezasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.