Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 19 marca 2008 r.
II SA/Gl 35/08

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Łukasz Strzępek (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. i J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r. Nr (...) w przedmiocie uprawnienia do kierowania pojazdami w kwestii wniosku skarżącego J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy

Uzasadnienie faktyczne

Na druku urzędowego formularza PPF skarżący J. S. wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, wniosek ten motywując podeszłym wiekiem oraz szczupłością dochodów. Skarżący powołał się przy tym na okoliczności zawarte w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy, który obejmował zwolnienie od kosztów sądowych.

Z zawartych w formularzu informacji wynika, że J. S. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z córką - B. S., synem - D. S. (odpowiednio (...) i (...) lat) oraz małżonką - J. S. Rodzina skarżącego zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym o pow. (...) m2, utrzymując się z emerytury J. S. w kwocie (...) zł brutto miesięcznie.

Pismem z dnia 13 lutego 2008 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do udokumentowania faktu, iż B. S. i D. S. są osobami nieuzyskującymi dochodów.

W odpowiedzi na to wezwanie J. S., w piśmie z dnia (...) r. uchylił się od udzielenia wyjaśnień w tym zakresie argumentując, iż brak jest podstaw do badania sytuacji materialnej członków jego rodziny.

Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:

Na wstępie wypada zaznaczyć, że stanu majątkowy skarżącego był już przedmiotem analizy zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (postanowienie z dnia 2 lipca 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 78/07) jak i Naczelnego Sadu Administracyjnego (postanowienie z dnia 15 października 2007 r. sygn. akt I OZ 772/07 wydane na skutek rozpoznania zażalenia na postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 2 lipca 2007 r.). W obu przypadkach odmówiono zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych.

Jedną z zasad przyjętych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) jest nałożenie na strony oraz uczestników tego postępowania obowiązku ponoszenia kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Trzeba jednakże zauważyć, że bezwzględne egzekwowanie tego obowiązku mogłoby niejednokrotnie prowadzić do zamknięcia drogi sądowej tym podmiotom, których ze względu na sytuację finansową nie stać na poniesienie wspomnianych kosztów (por. M. Jaśkowska, M. Masternak, E. Ochendowski Postępowanie sądowo - administracyjne Warszawa 2007 s. 2017, M. Niezgódka-Medek (w:) A. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka - Medek Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych Warszawa 2007 s. 135.).

Ustawodawca, zakładając iż nie wszystkich stać na poniesienie kosztów postępowania sądowego przewidział możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.

Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie adwokata z urzędu prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zarazem trzeba wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z dobrodziejstwa prawa pomocy jest uzależnione od wykazania, a zatem przedstawienia dowodów, które potwierdzałyby trudną sytuację materialną wnioskodawcy. Przywołany wyżej przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa ciąży na wnioskodawcy. Wskazać wypada, że ustawodawca formułując cytowany wyżej przepis użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s.805). Zatem, o ile wnioskodawca uchyla się od uprawdopodobnienia okoliczności, o które został wezwany, może to skutkować negatywną dla niego oceną zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy informacji.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że J. S. nie wykazał, aby jego sytuacja majątkowa uzasadniała przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Skarżący uchylił się bowiem od przedstawienia dowodu potwierdzającego fakt, iż jego potomstwo, pomimo osiągnięcia pełnoletniości oraz ukończenia studiów wyższych (co sam wielokrotnie podkreślał) nie pracuje kontynuując naukę. Okoliczność ta jest o tyle istotna, że ustawodawca w sposób zamierzony przewidział konieczność uwzględniania dochodów i majątku osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym. W tym kontekście wypada wskazać, że od osób pełnoletnich, mających wyższe wykształcenie należy oczekiwać, że podejmą pracę i w ten sposób udzielą wsparcia swoim rodzicom, zwłaszcza, jeżeli okoliczności sprawiły, że wciąż mieszkają razem z nimi. Skarżący wskazał przy tym, że ww. osoby osiągają dochody, przy czym nie określił ich wysokości, ograniczając się do ogólnikowego stwierdzenia, że są one "skromne " i "ledwie starczają m.in. na ksiązki, pomoce naukowe, wyjazdy na konferencje, sympozja naukowe itp.". W takiej sytuacji niepodobna oczekiwać, że z budżetu Skarbu Państwa wyłożone zostaną środki na pokrycie kosztów pełnomocnika ustanowionego z urzędu, skoro skarżący uchyla się od wskazania rzeczywistego poziomu dochodów uzyskiwanych w jego rodzinie. Prawo pomocy stanowi instytucję pozwalającą na pomoc osobom znajdującym się w naprawdę trudnej sytuacji materialnej, nie zaś takim, których subiektywne odczucie nakazuje oczekiwać pomocy ze strony Państwa.

Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.