II SA/Gl 1577/14 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach - OpenLEX

II SA/Gl 1577/14 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1676619

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 marca 2015 r. II SA/Gl 1577/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Żurawik.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Wojewody (...) z dnia (...) r., znak (...) w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie anulowania czynności materialno - technicznej zameldowania w zakresie wniosków o udzielenie prawa pomocy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

A. C. złożył skargę z dnia (...) r. na postanowienie Wojewody (...) z dnia (...) r. znak (...), w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie anulowania czynności materialno - technicznej zameldowania. Złożył jednocześnie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych.

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach postanowieniem z dnia 26 lutego 2015 r. oddalił wniosek Skarżącego. Od powyższego postanowienia ten złożył sprzeciw, wnioskując dodatkowo o wyznaczenie mu pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu powtórzył swą argumentację z wniosku, stwierdzając dodatkowo, że nie ma możliwości opłacenia pełnomocnika z własnych środków.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym wtedy, gdy osoba wnioskująca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie. Do takich osób można zaliczyć np. bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia (M. Niezgódka - Medek (w:), B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, LEX-el., teza 4 do art. 246). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje znowuż wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Instytucja prawa pomocy ma zatem na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem administracyjnym stronom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym oraz kosztów pomocy prawnej udzielonej im przez profesjonalnego pełnomocnika.

Dodać należy, że określenie zawarte w art. 246 § 1 p.p.s.a. "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Przy tym "na etapie rozpatrywania wniosku o przyznanie prawa pomocy sąd pierwszej instancji nie prowadzi postępowania dowodowego, lecz jedynie dokonuje oceny oświadczeń strony, uzupełnionych ewentualnie w trybie art. 255 p.p.s.a." (M. Niezgódka - Medek (w:), B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, LEX-el., teza 2 do art. 246).

Podkreślenia wymaga, że niewykazanie niezbędnych danych dotyczących bieżących wydatków uniemożliwia ustalenie, czy poniesienie przez stronę kosztów postępowania uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 4 października 2006 r., III SA/Wa 604/06, niepubl.; H. Knysiak - Molczyk, (w:) T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, teza 8 do art. 246, s. 1091; M. Niezgódka - Medek (w:), B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, LEX-el., teza 2 do art. 246).

Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie wszyscy podatnicy. Przy tym instytucja ta powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., według którego to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Skarżący nie wykazał przy tym, nawet w drugim oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, by zachodziły okoliczności pozwalające uwzględnić jego wniosek. Referendarz wzywał go o przedłożenie dodatkowych danych, niezbędnych do rozpoznania wniosku, Skarżący jednak tego nie uczynił, choć przesłał odpowiedź do Sądu. Dane zawarte w formularzu nie zostały zatem przez Skarżącego nawet uprawdopodobnione, a co za tym idzie, nie można ich przyjmować bezkrytycznie za prawdziwe. Skarżący np. uchylił się od podania personaliów osób, na utrzymaniu których pozostaje, jak i uprawdopodobnienia zobowiązań, o których wspomina. Są to tymczasem kwestie kluczowe dla rozstrzygnięcia jego wniosku.

Mając powyższe na uwadze i działając na podstawie 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.