Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1525518

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 17 lutego 2014 r.
II SA/Gl 1132/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.).

Sędziowie WSA: Maria Taniewska-Banacka, Rafał Wolnik.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2014 r. sprawy ze skargi Z. D. (D.) na uchwałę Rady Gminy Mykanów z dnia 24 stycznia 2002 r. nr 231/XXIX/2002 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

1)

stwierdza nieważność § 13 zaskarżonej uchwały w zakresie dotyczącym działki nr 74 karta mapy 3 Kokawa, położonej na terenie oznaczonym w tej uchwale symbolem 25 TLD;

2)

przyznaje radcy prawnemu P. D. kwotę 874,53 (osiemset siedemdziesiąt cztery złote pięćdziesiąt trzy grosze), w tym 163,53 zł podatku VAT, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.

Uzasadnienie faktyczne

Uchwałą z dnia 24 stycznia 2002 r. nr 231/XXIX/2002 Rada Gminy Mykanów uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego fragmentów gminy Mykanów. Podstawą prawną uchwały był art. 26 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.) oraz art. 18 ust. 2 pkt 5 oraz art. 15 pkt 1 i 2 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 56, poz. 679 z późn. zm.)

Pismem z dnia 8 maja 2012 r. wezwał Radę Gminy Mykanów do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego zaskarżoną uchwałą. W wezwaniu strona podniosła bezprawne przeznaczenie na dolesianie działki nr (...) k.m 3 w Kokawie stanowiącą grunt IV klasy bonitacyjnej, utrzymywanej w dobrej kulturze upraw. Zdaniem strony nieprawdą jest stwierdzenie że działka była w 1997 r. zadrzewiona. Strona zarzuciła też lekceważenie przez Radę Gminy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 maja 2010 r. o sygn. akt II SA/GI 288/09 dotyczącego tej samej nieruchomości. Strona zarzuciła też nieprawidłowości przy uchwalaniu planu polegające na ukrywaniu przed nią faktu podjęcia uchwały dotyczącej jej nieruchomości.

Uchwałą z dnia (...) r. nr (...) r. Rada Gminy Mykanów odmówiła uwzględnienia wezwania strony do usunięcia naruszenia prawa.

W ustawowym terminie Z. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na uchwałę z dnia 24 stycznia 2002 r. nr 231/XXIX/2002 Rady Gminy Mykanów. Skargą zaskarżył również uchwałę nr (...) oraz projekt zalesień i granicy polno leśnej w zakresie działki rolnej nr (...) k.m. 3.

Na rozprawie w dniu 21 grudnia 2012 r. skarżący wycofał skargę na projekt zalesień ze względu na rozpoznanie już tej sprawy przed tutejszym Sądem. Na rozprawie tej Sąd wyłączył sprawę skargi na uchwałę nr (...) do oddzielnego rozpoznania.

W skardze z 25 czerwca 2012 r. oraz w szeregu pism procesowych uzupełniających zarzuty skargi strona zarzuciła że:

- uchwalony plan zagospodarowania przestrzennego gminy Mykanów nie wynikał z planu dla Województwa Śląskiego,

- został uchwalony z naruszeniem procedury, poprzez nie informowanie zainteresowanych stron o toczącym się postępowaniu a nawet celowym ukrywaniu informacji,

- bezprawnie zmieniono przeznaczenie działki (...) k.m. 3 w Kokawie której jest współwłaścicielem. Skarżący nie zgodził się ze zmianą przeznaczenia spornej działki gdyż została przyjęta mimo, że jest ona utrzymywana w dobrej kulturze rolnej a powierzchnia działki (1,5 ha) i klasa bonitacyjna (IVa) wykluczała zmianę jej przeznaczenia na dolesianie

- nie prawdą jest ustalenie zgodnie z którym nieruchomości otaczające sporną działkę są w znacznej części zadrzewione. Na potwierdzenie tego faktu skarżący dołączył wydrukowaną mapę obejmującą sporną nieruchomość oraz sąsiadujące z nią inne nieruchomości. Zdaniem skarżącego z mapy wynika, że w roku 1998 i 2002 r. jedynie na działce graniczącej z jego działką od strony południowej były tzw. samosiewki, natomiast od strony północnej i zachodniej nie było zadrzewień.

- załącznik graficzny do planu nr 12a różni się od załącznika nr 12 właśnie co do oznaczenia działki (...) k.m. 3

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że przy uchwalaniu planu została dochowana procedura określona w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym z 7 lipca 1994 r. Organ zaznaczył, że projekt planu był wyłożony do publicznego wglądu, oraz był zapewniona możliwość składania protestów i zarzutów przez zainteresowanych właścicieli nieruchomości.

Zdaniem organu projekt planu nie naruszał interesów właścicieli nieruchomości objętych planem, dlatego zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 5 nie był zobowiązany do pisemnego ich informowania o wyłożeniu do wglądu projektu planu.

Organ zwrócił uwagę, że zarówno na podstawie poprzedniego planu zagospodarowania przestrzennego kwalifikującego działkę nr (...) k.m. 3 jako teren rolniczy, oraz na podstawie nowego planu kwalifikującego tą działkę jako teren do prowadzenia gospodarki leśnej, obowiązywał na niej zakaz lokalizacji jakichkolwiek obiektów kubaturowych. Dodał także, że działka w dalszym ciągu mimo zmiany planu zagospodarowania przestrzennego może być wykorzystywana rolniczo.

Odnosząc się do zarzutu bezprawnego zakwalifikowania spornej działki mimo powierzchni 1,5 ha i kl. IVa organ uznał, że argumenty te miały znaczenie przy obowiązującej niegdyś ustawy z 8 czerwca 2001 o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. z 18 lipca 2001 r.)

Organ zaznaczył, że podstawą takiego przeznaczenia działki było opracowane w sierpniu 1998 r. projektu granicy polno leśnej dla gminy Mykanów przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w C. Dodał także, że o prawidłowości uchwały przyjmującej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego świadczy pozytywna ocena Wojewody Śląskiego.

Na rozprawie w dniu 17 lutego 2014 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił także zaskarżonej uchwale naruszenie art. 14 ust. 2 ustawy o lasach z dnia 28 września 1991 r. Skarżący natomiast doprecyzował skargę, wnosząc o stwierdzenie nieważności planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Mykanów z dnia 24 stycznia 2002 r. w części dotyczącej działki nr (...).

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Nie budzi wątpliwości, że skarga dotyczy uchwały Rady Gminy Mykanów nr 231/XXIX/2002 r. z dnia 24 stycznia 2002 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Mykanów, którym to planem działkę nr (...) karta mapy 3 Kokowa, której współwłaścicielem od roku 1997 r. był skarżący, przeznaczono pod zalesienie (symbol plan z 2002 r. 25 TLD) zgodnie z planem z 2002 r., dla działki nr (...) uchwalono przeznaczenie - teren lasów dla prowadzenia gospodarki leśnej, gdzie obowiązuje m.in. zakaz wznoszenia wszelkich obiektów kubaturowych, przeznaczono pod zalesienie (symbol TLD). Zgodnie z treścią planu z 2002 r. tereny oznaczone symbolem TLD maja być zalesione: winna być (na nich) prowadzona gospodarka leśna wg panu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu.

Zgodnie natomiast z poprzednio obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego z dnia 29 grudnia 1992 r. nr (...) działka oznaczona nr (...) k.m. 3 w strefie Kokowa położona była w strefie rolnej (7) Kokowa tj. tereny rolnicze przestrzeni produkcyjnej stanowiące użytki rolne i zielone różnych klas bonitacyjnych do zachowania bez zmiany sposobu użytkowania z zakazem lokalizowania jakichkolwiek obiektów kubaturowych. Porównując zapisy planu zagospodarowania przestrzennego z 2002 r. i obowiązującego uprzednio planu zagospodarowania przestrzennego z 1992 r. należy stwierdzić, że ten pierwszy plan wprowadził niewątpliwie zmianę w zakresie przeznaczenia działki nr (...) k.m. obręb Kokowa. Plan z 1992 r. zdecydował bowiem o rolniczym przeznaczeniu działki nr (...), natomiast plan z 2002 r. przeznaczył ją pod zalesienie (symbol planu TLD). Zdaniem Sądu zmiana przeznaczenie działki - w tym wypadku działki nr (...) - obligowała zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym zarząd gminy do zawiadomienia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu (art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a), jak również właścicieli nieruchomości, od których może być pobrana opłata, o której mowa w art. 36 ust. 3 (tej ustawy - art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. b).

Z kolei art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym przesądza o nieważności uchwały rady gminy w całości lub części w przypadku naruszenia przepisów art. 18 tej ustawy. Procedurze sporządzania planu miejscowego określonej w art. 18 ustawy ustawodawca nadał niezwykle wysoką rangę. Jakiekolwiek bowiem naruszenie tej procedury powoduje z mocy art. 27 nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części. Ustanowienie tego rodzaju zasady było z wszech miar uzasadnione. Skoro bowiem plan miejscowy był przepisem gminnym (art. 7 ustawy z 1994 r.), a więc prawem lokalnym powszechnie obowiązującym rygory jego stanowienia powinny być ściśle przestrzegane. Stanowi to jedną z gwarancji państwa prawnego w tworzeniu prawa lokalnego. Nie można przy tym pominąć, że ustalenia planu miejscowego kształtują sposób wykonywania własności (art. 33 ustawy), a w rezultacie ograniczają niejednokrotnie prawo własności.

Zmian sposobu zagospodarowani działki nr (...) z terenów rolnych (w poprzednio obowiązującym planie z 1992 r.) na tereny "pod zalesienie" (w planie z 2002 r.) niewątpliwie kształtowała sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 33 ustawy z 1994 r.), zmieniała sposób zagospodarowania spornej działki, przez co godziła w interes prawny jej współwłaścicieli. Z art. 18 ust. 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wynika obowiązek zawiadomienia na piśmie (przez zarząd gminy) o terminie wyłożenia projektu właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu. Projekt planu, jak wynika to z dołączonych akt planistycznych, był wyłożony do publicznego wglądu w okresie od 20 października 2001 r. do 3 listopada 2001 r. i w okresie od 27 listopada 2001 r. do 18 grudnia 2001 r. jednakże w żadnym z tych terminów nie zostali o jego wyłożeniu (projektu planu) zawiadomieni właściciele lub władający nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu, w tym współwłaściciel działki nr (...), tj. skarżący.

Zdaniem Sądu, nie ma racji Gmina twierdząc, że ustalenia planu z 2002 r. nie naruszały interesów właścicieli gruntów objętych obszarem planowania. Plan z 2002 r. zmieniał bowiem przeznaczenie gruntów w stosunku do planu z 1992 r. a więc wpływał na wykonywanie prawa własności nieruchomości (art. 33 ustawy z 1994 r.). Oznacza to, że właściciele nieruchomości (współwłaściciele) mieli pełne prawo do zawiadomienia ich o wyłożeniu projektu planu uchwalonego (z 2002 r.) i nic w tej materii nie zmieniał art. 37 obowiązującej ustawy z 1994 r.

Niewątpliwie uchwała w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego musi być też zgodna z przepisami powszechnie obowiązującego prawa w okresie jej podjęcia odnośnie działki (której dotyczy skarga po jej sprecyzowaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2014 r.) nr (...), która miała przed podjęciem kwestionowanego planu klasę IVa o powierzchni 1,5 ha. Należy stwierdzić, że jej przeznaczenie pod zalesienie narusza ustawę z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. Ustawa ta bowiem obowiązywała w czasie podjęcia zaskarżonej uchwały (24 stycznia 2002 r.), weszła w życie dopiero 1 stycznia 2002 r. (art. 17).

W art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia bowiem określono rodzaj gruntów rolnych będących częścią gospodarstwa lub stanowiących jego całość, które mogą być przedmiotem zalesienia.

W świetle art. 3 ust. 1 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, działka nr (...) k.m. 3 o powierzchni - 1,5 ha kl. IVa nie spełniała warunków określonych w powyższym artykule do zalesienia. Nie została naruszona zaskarżoną uchwałą ustawa o lasach. Przepisy ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2011 r. poz. 12 z późn. zm.) przewidują w art. 14 ust. 1, że powierzchnia zasobów leśnych powstaje w szczególności w wyniku zalesienia gruntów. W art. 14 ust. 2 wskazano, że do zalesienia mogą być przeznaczone nieużytki, grunty rolne nieprzydatne do produkcji rolnej i grunty rolne nieużytkowane rolniczo i inne grunty nadające się do zalesienia. Wyliczenie to jednak nie ma charakteru zamkniętego. Natomiast zgodnie z art. 3 tego przepisu grunty przeznaczone do zalesienia określa miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Uchwała nie narusza tekstu ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych z dnia 3 lutego 1995 r. (Dz. U. z 22 lutego 1995 r. z późn. zm.), bowiem ochrona gruntów rolnych polega na ograniczeniu ich przeznaczenia na cele nierolnicze lub nieleśne (art. 3 ust. 1) a więc przeznaczenie na cele leśne nie jest limitowane ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych (por. wyrok WSA Gliwice 1604/12).

Skoro zatem zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 r., a nadto jest sprzeczna z ustawą z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, to na podstawie art. 27 tej ustawy stwierdzono jej nieważność w części dotyczącej działki nr (...) - położonej na terenie oznaczonym w uchwale symbolem 25 TLD - orzeczenie w tym zakresie nastąpiło na podstawie art. 147p 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.)

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.