Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 26 lipca 2006 r.
II SA/Gd 735/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.).

Sędziowie: WSA Mariola Jaroszewska, NSA Barbara Skrzycka-Pilch.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lipca 2005 r., sygn. akt (...) w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia 14 marca 2005 r., nr (...).

Uzasadnienie faktyczne

Wójt Gminy decyzją z dnia 14 marca 2005 r., na podstawie art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 7, art. 10, art. 20 ust. 3 oraz art. 24 ust. 1 i 2 i art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku A. P., złożonego w dniu 9 marca 2005 r., przyznał wnioskodawczyni dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem M. P. w czasie korzystania z urlopu wychowawczego, w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od dnia 9 marca 2005 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wnioskodawczyni spełnia warunki do uzyskania określonego świadczenia.

Zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy dodatek przysługujący za niepełne miesiące wypłaca się w wysokości 1/30 dodatku miesięcznego za każdy dzień. W związku z tym, że wnioskodawczyni komplet dokumentów niezbędnych dla wypłaty tego dodatku przedłożyła w dniu 9 marca 2005 r. obniżono jej świadczenie za ten miesiąc do kwoty 306,70 zł.

W uzasadnieniu pouczono również wnioskodawczynię, ze w następnych miesiącach uzyska pełny dodatek do zasiłku rodzinnego w kwocie 400 zł.

A. P. wniosła odwołanie od tej decyzji, w którym kwestionując zasadność ograniczenia jej świadczenia za miesiąc marzec 2005 r., wywodziła, że przed urodzeniem córki M. przebywała na urlopie wychowawczym na córkę K. Urlop wychowawczy na córkę M. rozpoczął się w dniu 15 lutego 2005 r. i będzie trwał do 15 lutego 2007 r. W tej sytuacji wypłata świadczenia powinna nastąpić od miesiąca, w którym rozpoczął się urlop wychowawczy.

Odwołująca się wskazywała, że przed rozpoczęciem urlopu wychowawczego informowała się w Urzędzie Gminy, jakie dokumenty ma złożyć, aby uzyskać określone wyżej świadczenie na drugą córkę. Kierowniczka tego Urzędu poinformowała ją, że dla uzyskania dodatku niezbędne jest przedłożenie tylko zaświadczenia z zakładu pracy o udzieleniu urlopu wychowawczego. Po złożeniu tego zaświadczenia Kierowniczka poinformowała ją, że musi złożyć dodatkowo zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zgłoszeniu do ubezpieczenia społecznego, na które musiała czekać ponad 20 dni. Kiedy przybyła do Urzędu z tym drugim zaświadczeniem kierowniczka, po jej wyjaśnieniu, odmówiła potwierdzenia na dokumentach, iż była ona pierwotnie w urzędzie miesiąc wcześniej, czyniąc adnotację na jej dokumentach, ze wszystkie zostały złożone dopiero w dniu 9 marca 2005 r.

A. P. wywodziła, że zakład pracy udzielił jej urlopu wychowawczego na córkę M. już od 15 lutego 2005 r. i gdyby była prawidłowo poinformowana o tym, jakie dokumenty są niezbędne dla uzyskania wyżej wymienionego dodatku, to wszystkie te dokumenty złożyłaby w lutym 2005 r. Na potwierdzenie swoich racji odwoływała się do złożonych do akt sprawy dokumentów:

zaświadczenia o udzieleniu urlopu z datą 9 lutego 2005 r.

zaświadczenia o pobycie na urlopie wychowawczym z datą 21 lutego 2005 r.

wniosku o wydanie odpowiedniego zaświadczenia ZUS z datą 21 lutego 2005 r.

W piśmie uzupełniającym odwołanie z dnia 16 sierpnia 2005 r. A. P. wskazała, że okoliczności te może potwierdzić J. W. zamieszkały T. (...) C. W., który był z nią w Urzędzie w tych sprawach.

Nie uwzględniając tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w dniu 11 lipca 2005 r., podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia.

Ustosunkowując się do zarzutu odwołania Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od dnia, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnianymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Organ odwoławczy uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza zasadność i termin przyznania należnego świadczenia.

A. P. wniosła skargę do Sądu na powyższe rozstrzygnięcie, w której, poza ponowieniem zarzutów odwołania, wskazała, że gdyby w czasie jej pierwszej wizyty w Urzędzie Gminy w C. W. prawidłowo podano jej jakie dokumenty są wymagane dla uzyskania przedmiotowego świadczenia, to mogłaby je złożyć wraz ze stosownym wnioskiem pod koniec lutego 2005 r., tym bardziej, że urlop wychowawczy został jej udzielony od dnia 15 lutego 2005 r.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, powołując się na uzasadnienie faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uznać za uzasadnioną, a jej zarzuty za słuszne w części, w jakiej dotyczy niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, niezbędnych dla wyjaśniania sprawy.

Skarżąca akcentowała już w odwołaniu, że przebywając na urlopie wychowawczym na pierwsze dziecko w lutym 2005 r. przybyła do urzędu Gminy w C. W., aby uzyskać kompletną informacje dotyczącą tego, jakie dokumenty są niezbędne dla uzyskania określonego wyżej świadczenia na drugie dziecko, tj. córkę M. P.

Wówczas poinformowano ją, że świadczenie to uzyska automatycznie i ma przedłożyć wyłączenie zaświadczenie o udzieleniu urlopu wychowawczego. Zaświadczenie takie uzyskała ona od pracodawcy w dniu 9 lutego 2005 r. (por. zaświadczenie k. 7 akt organu I instancji) i ponownie stawiła się w Urzędzie w połowie lutego 2005 r., z inną osobą dorosłą, która może potwierdzić, że dopiero wówczas zażądano od niej przedłożenia dalszych dokumentów, w tym zaświadczenia ZUS, które uzyskała dopiero po 20 dniach. Okoliczność tą potwierdza znajdujący się w aktach sprawy organu na karcie 8 wniosek noszący datę 17 lutego 2005 r.

Zarzuty skarżącej zawarte w skardze oraz odwołaniu, dotyczące niepełnego poinformowania ją w lutym 2005 r. o obowiązku przedłożenia wszystkich dokumentów niezbędnych dla uzyskania świadczenia potwierdzają opisane wyżej dokumenty oraz daty ich zgłoszenia.

Błędny jest zarzut zawarty w skardze, że datą, od której należało się skarżącej świadczenie był dzień, od którego przebywała na urlopie wychowawczym, lecz jednocześnie uzasadniony był zarzut skargi, iż błędne (niepełne) pouczenie skarżącej o jej sytuacji prawnej mogło mieć wpływ na datę złożenia przez nią odpowiedniego wniosku wraz z kompletem dokumentów.

Postępowanie administracyjne, a w szczególności postępowanie w sprawach dotyczących przyznawania obywatelom świadczeń rodzinnych, świadczeń z zakresu pomocy społecznej, oraz innych będących realizacją konstytucyjnych zasad opieki nad macierzyństwem, dzieckiem, osobami niepełnosprawnymi itp. winno się toczyć z zachowaniem podstawowych zasad k.p.a., a w szczególności określonej w art. 9 zasady udzielenia informacji.

Przepis ten stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Inna zasada ogólna k.p.a. wymaga, aby organ administracji prowadziły postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów państwa oraz ich świadomość i kulturę prawną (por. art. 8 k.p.a.)

Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że jeżeli skarżąca przybyła do Urzędu Gminy w C. W. w lutym 2005 r. w celu uzyskania informacji jakie warunki musi spełnić, aby uzyskać opisane wyżej świadczenie rodzinne na kolejne dziecko, to pouczenie jej winno być pełne, konkretne, a praktycznie przez doręczenie jej pisemnego pouczenia o warunkach i rodzaju dokumentów, jakie musi przedłożyć właściwemu organowi oraz w jakim terminie, aby nie ponieść szkody.

Podkreślić należy z cała mocą, że to na organie administracji ciąży obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o ich prawach, a konsekwencje błędnego pouczenia nie mogą prowadzić do pozbawienia stron należnych im świadczeń.

W dalszym postępowaniu w tej sprawie organy obydwu instancji będą zobowiązane do przesłuchania wskazanych przez skarżącą świadków na okoliczności: kiedy skarżąca była w Urzędzie Gminy w C. W., jakich jej udzielono informacji, oraz jakie były konsekwencje błędnego lub niepełnego udzielenia jej informacji.

Przy ocenie dowodów w tym zakresie organ będzie zobowiązany uwzględnić opisane wyżej dokumenty i daty ich sporządzenia, które w znacznym stopniu uprawdopodabniają zarzuty skargi. Od udziału we wszystkich tych czynnościach oraz wydaniu decyzji wyłączeni będą pracownicy GOPS w C. W., którzy brali udział w udzielaniu skarżącej informacji (por. art. 24 § 3 k.p.a.) związanej z przyznaniem jej tego świadczenia.

Wskazać również należy, że przedmiotem ponownego rozstrzygnięcia będzie wyłącznie kwestia dotycząca daty, od której skarżącej powinno być przyznane opisane wyżej świadczenie rodzinne.

Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.