Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1603603

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 19 listopada 2014 r.
II SA/Gd 654/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.).

Sędziowie WSA: Tamara Dziełakowska, Jolanta Górska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 sierpnia 2014 r., nr (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2014 r., nr (...), na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie słupa stanowiącego element linii energetycznej 110kV, wybudowanego na terenie działki nr (...) przy ul. W. (w odległości około 18,9 m od granicy z ul. G.) w M.,

w latach 1975-1977 bez wymaganego pozwolenia na budowę przez poprzednika prawnego obecnego właściciela "E" SA w G., ponieważ rozpatrzenie sprawy zależy od rozstrzygnięcia przez sąd powszechny zagadnienia wstępnego, tj. od rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy w M., złożonego przez "E" SA w G., wniosku o ustanowienie służebności przesyłu.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., po rozpatrzeniu zażalenia A. Ł., postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2014 r., nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Zdaniem organu odwoławczego kwestia posiadania przez "E" SA w G. prawa do dysponowania nieruchomością - działką nr (...) przy ul. W. w M., w zakresie obejmującym lokalizację i użytkowanie słupa stanowiącego element linii energetycznej 110kV jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które winno zostać uwzględnione w rozstrzygnięciu w trybie nadzoru budowlanego w ponownym rozpatrzeniu sprawy, w świetle wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 136/12 i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2192/12.

W skardze na powyższe postanowienie A. Ł. zarzucił mu:

- naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), poprzez pominięcie oceny prawnej i wskazań zawartych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 136/12 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2191/12,

- naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez błędną jego interpretację, skutkującą uznaniem, że tocząca się przed Sądem Rejonowym w M. sprawa z wniosku inwestora o ustanowienie służebności przesyłu na działce skarżącego stanowi zagadnienie wstępne mające mieć wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, bez uwzględnienia treści art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wniósł o:

- uchylenie zaskarżonego postanowienia;

- przeprowadzenie dowodu z akt sprawy tutejszego Sądu - sygn. akt II SA/Gd 136/12, w tym znajdującego się w aktach sprawy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2191/12,

- obciążenie organu kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych/ W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że w toku postępowania administracyjnego skutkującego rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie sygn. akt II SA/Gd 136/12, potwierdzonym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II OSK 2191/12, wykazał, iż słup stanowiący element linii energetycznej 110kV, wybudowany na terenie działki nr (...), stanowiącej własność skarżącego, stanowi samowolę budowlaną wymagającą usunięcia w rozumieniu przepisu art. 37 ustawy z 1974 r. - Prawo budowlane.

W ocenie skarżącego organ w zaskarżonym postanowieniu wybiórczo zastosował zasadę określoną w art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyjaśnił, że organ całkowicie pominął twierdzenia Sądu dotyczące przede wszystkim potwierdzenia bezprawności działań inwestora, a także, co w sprawie wydaje się niezwykle istotne, pominął twierdzenia Sądu, wskazujące, że skarżącego chronią w polskim systemie prawnym przede wszystkim bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa cywilnego o ochronie własności, które zapewniają skarżącemu prawo do decydowania o przeznaczeniu swojej własności. W przedmiotowym przypadku skarżący od 2008 r. ma ustalone warunki zabudowy działki pod budynek mieszkalno-usługowy i z prawa mu przyznanego nie może nadal korzystać. Treść uzasadnień orzeczeń Organów obu instancji jednoznacznie pozwala stwierdzić, że dążą do naruszenia oczywistego interesu skarżącego, uwzględniając jedynie interes inwestora.

W ocenie skrzącego organ rozstrzygnął o zawieszeniu postępowania, uznając że sprawa o ustanowienie służebności przesyłu stanowi rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, przy całkowitym pominięciu treści orzeczeń sądowych zapadłych w poprzednim postępowaniu.

Zdaniem skarżącego nawet jeżeli przed sądem powszechnym zapadłoby prawomocne orzeczenie o ustanowieniu służebności przesyłu na rzecz inwestora przedmiotowego słupa, to stanowiłoby kolejne naruszenie prawa własności skarżącego i sankcjonowałoby stan niezgodny z prawem, gdyż skarżący, powołując się również na swoje prawa jako właściciela, odmawia zgody na ustanowienie służebności przesyłu. W sprawie nie zachodzi zatem bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy toczącą się sprawą, a sprawą o ustanowienie służebności przesyłu.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

W prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 136/12, zawarta została ocena prawna, wg której organy niedostatecznie rozważyły, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki rozbiórki obiektu przewidziane w art. 37 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Organy nie ustaliły bowiem, czy inwestor kiedykolwiek dysponował prawem do terenu, w zakresie dotyczącym usytuowania spornego słupa. Nie ustaliły również, czy obecnie takie prawo posiada. W ocenie Sądu okoliczność ta jest istotna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w trybie art. 37 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., zatem winna zostać w niniejszej sprawie wnikliwie zbadana. Sąd w ww. wyroku dodał, że w okolicznościach niniejszej sprawy istotne jest nie tylko, że inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę, ale również ustalenie, czy inwestor kiedykolwiek mógłby się o nie ubiegać, jeśli nie miał prawa do terenu i prawdopodobnie nadal go nie posiada. W tym zakresie organy powinny były dokonać niezbędnych ustaleń. Organy nadzoru budowlanego winny były w niniejszej sprawie zbadać prawo następcy prawnego inwestora do dysponowania działką, na której znajduje się przedmiotowy słup, na cele budowlane. Sad podkreślił przy tym, że inne ważne przyczyny w rozumieniu art. 37 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. organy winny ustalać i oceniać na datę wydania decyzji. Tym samym również prawo inwestora, czy też jego następcy prawnego, do dysponowania nieruchomością na cele budowlane winno być badane na tę datę. Oznacza to, że jeżeli obecny właściciel słupa nie dysponuje takim prawem, może je uzyskać w toku niniejszego postępowania, np. występując do sądu powszechnego o ustanowienie służebności przesyłu - art. 3051-3054 k.c. Zdaniem Sądu ustawodawca wprowadził instytucję służebności przesyłu, mając na względzie m.in. sytuacje takie jak powstałą w niniejszej sprawie, chcąc umożliwić przedsiębiorcom zajmującym się m.in. dostarczaniem energii, a więc realizującym cele o charakterze publicznym, uregulowanie tzw. zaszłości, czyli takie stany faktyczne, w których urządzenia przesyłowe już istnieją na terenach, co do których przedsiębiorca nie ma żadnego tytułu prawnego.

Ocenę prawną w powyższym zakresie podzielił także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lutego 2014 r. oddalającym skargę kasacyjną od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

Ocena prawna zawarta w ww. wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiąże zarówno tutejszy Sąd, jak i organy rozpatrujące przedmiotową sprawę.

Skoro "E" SA w G. przedłożyła w toku przedmiotowego postępowania wniosek o ustanowienie służebności przesyłu obciążającej nieruchomość oznaczona jako działka nr (...) przy ul. W. 1,2 w M., stanowiącą własność A. Ł., a zatem wykazała, że toczy się postępowanie, którego wynik przesądzi, czy obecnie, ww. podmiot, jako następca prawny inwestora, posiada prawo dysponowania ww. nieruchomością na cele budowlane (dla usytuowania słupa energetycznego na tej działce), to w sprawie zachodziła przesłanka zawieszenia postępowania określona w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Z treści wyżej wskazanych wyroków Sądów obu instancji wynikało bowiem jednoznacznie, że istotna dla rozstrzygnięcia sprawy jest m.in. okoliczność, czy następca inwestora posiada tytuł prawny do usytuowania przedmiotowego słupa na ww. nieruchomości. Sąd I instancji wprost wskazał na możliwość uzyskania takiego tytułu w drodze ustanowienia służebności przesyłu przed sądem powszechnym. Następca inwestora skorzystał z takiej możliwości. Wynik tego postępowania stanowi zatem zagadnienie wstępne, od którego zależy wynik przedmiotowego postępowania w sprawie rozbiórki przedmiotowego słupa energetycznego.

Organy, wbrew twierdzeniom skargi, nie naruszyły, lecz w pełni zastosowały się do oceny prawnej zawartej w ww. wyrokach Sądów, stosując się do nakazu wynikającego z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Realizacja tych nakazów wymagała zawieszenia przedmiotowego postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Okoliczność, że skarżący odmawia zgody na ustanowienie służebności przesyłu nie podlegała badaniu w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Swoje twierdzenia w tym zakresie winien on przedstawić w postępowaniu przed sądem powszechnym o ustanowienie służebności przesyłu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.