II SA/Gd 163/18, Ograniczenie zakresu dostępu do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiortwa. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2500952

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 maja 2018 r. II SA/Gd 163/18 Ograniczenie zakresu dostępu do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiortwa.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska.

Sędziowie WSA: Janina Guść, Dariusz Kurkiewicz (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2018 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi B. Ł. na decyzję Bałtyckiej Agencji Artystycznej z dnia 22 stycznia 2018 r., nr (...) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej

1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Bałtyckiej Agencji Artystycznej z dnia 15 stycznia 2018 r., nr (...),

2. zasądza od Bałtyckiej Agencji Artystycznej na rzecz skarżącego B. Ł. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Skarga B. Ł. na decyzję A. z dnia 22 stycznia 2018 r., nr (...), wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Wnioskiem złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej z dnia 19 grudnia 2017 r. wnioskodawca B. Ł. wystąpił do A., stanowiącej komunalną instytucję kultury wpisaną do Rejestru Instytucji Kultury Miasta, (dalej zwanej A.), z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w formie udostępnienia skanów na adres elektroniczny (...) lub (..]:

* wszystkich aktualnie obowiązujących umów wraz z ewentualnymi aneksami zawartych przez A. z podnajemcami budynku przy ul. M. w S.,

* wszystkich umów wraz z ewentualnymi aneksami zawartych z tymi podmiotami, które poprzedzały zawarcie umów obowiązujących.

Decyzją nr (...) z dnia 15 stycznia 2018 r. Dyrektor A. odmówił wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej w zakresie treści umów zawartych z jednym z podnajemców budynku przy ul. M. w S. - B., powołując się na ograniczenie w dostępie do tych informacji, jakim jest tajemnica przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej).

Umowy z pozostałymi podnajemcami zostały wnioskodawcy udostępnione.

Od powyższej decyzji wnioskodawca wniósł w dniu 16 stycznia 2018 r. odwołanie, wnosząc o ponowne rozpoznanie sprawy, uchylenie decyzji z dnia 15 stycznia 2018 r. i udostępnienie informacji publicznych jak wyżej. W treści uzasadnienia wnioskodawca wskazał na stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2016 r., sygn. I OSK 603/15, zgodnie z którym "nie sposób podzielić poglądu, jakoby o szczególnej wartości dla przedsiębiorcy określonych informacji świadczy wystarczająco to, że przedsiębiorca podjął decyzję o ich szczególnej ochronie i podjął działania zmierzające do wyeliminowania możliwości ich dotarcia do osób trzecich w normalnym toku zdarzeń."

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 22 stycznia 2018 r., nr (...), wydaną na podstawie art. 5 ust. 2 w zw. z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, Dyrektor A. ponownie odmówił udostępnienia informacji publicznej.

Organ odwoławczy podniósł, iż o ile można zgodzić się ze wskazanym w treści odwołania cytatem, nie bez znaczenia pozostaje fakt, że wydając decyzję o odmowie udostępnienia treści umowy A. nie oparła się wyłącznie na treści zapisu umowy z najemcą, obejmującego zastrzeżenie tajemnicy handlowej. A. uznała, że wobec podjęcia przez drugą stronę kroków mających na celu zachowanie poufności informacji w postaci wprowadzenia przedmiotowego zapisu umowy, umowa taka może zawierać postanowienia i informacje, które uznane być mogą za tajemnicę przedsiębiorstwa. Dlatego też w pewnym zakresie - co do którego brak było podstaw do uznania, by zastrzeżona informacja stanowiła faktyczną tajemnicę przedsiębiorstwa, informacje zostały wnioskodawcy przekazane. Nadto A. podjął dodatkowe czynności, zwracając się ponownie do B. o wyrażenie zgody na udostępnienie treści umów. Jednakże pismem z dnia 11 stycznia 2018 r. B. ponownie odmówiła wyrażenia zgody, wskazując na ochronę tajemnicy handlowej.

We wniesionej do Sądu w dniu 26 stycznia 2018 r. skardze skarżący B. Ł. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jak również o zobowiązanie Dyrektora A. do udostępnienia informacji publicznej, zarzucając, że decyzje te wydane zostały z naruszeniem prawa do informacji publicznej przewidzianego w art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W treści uzasadnienia skargi skarżący wskazał, iż Dyrektor Naczelny A. odmawiając udzielenia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa ograniczył się jedynie do zapytania swojego kontrahenta - B., czy wyraża zgodę na udostępnienie treści umowy. Gdy podmiot ten odmówił, Dyrektor Naczelny A., również wydał decyzję odmowną co do udostępnienia informacji publicznej. Dyrektor zgodnie z treścią decyzji nr (...) z dnia 15 stycznia 2018 r. udostępnił wszystkie inne umowy z pozostałymi podnajemcami uzasadniając, iż te podmioty wyraziły na to zgodę. Świadczy to, iż o udostępnieniu informacji publicznych przez A. decydują arbitralnie przedsiębiorcy, a A. nie podejmuje żadnej analizy, czy żądane informacje rzeczywiście stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Skarżący podkreślił ponadto, iż tajemnica przedsiębiorstwa ma charakter obiektywny, nie można wobec tego istnienia takiej tajemnicy subiektywizować w oparciu jedynie o oświadczenia osób reprezentujących przedsiębiorcę, które to osoby - z istoty rzeczy - nie są zainteresowane ujawnianiem jakichkolwiek faktów ze sfery prowadzonej działalności gospodarczej.

Dyrektor Naczelny A. nie wyjaśnił także, czy żądane dokumenty zawierają informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności, a więc, czy chodzi tu o kwestie wynalazcze, związane z działalnością marketingową, czy może o tzw. know-how produkcyjne, ewentualnie know-how handlowe bądź inne.

W odpowiedzi na skargę z dnia 23 lutego 2018 r. A. podtrzymało stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ponadto A. stwierdziło, że definicja legalna tajemnicy przedsiębiorstwa zawarta jest w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, gdzie wskazane jest, że tajemnicą przedsiębiorstwa jest każda nieujawniona do wiadomości publicznej informacja techniczna, technologiczna, organizacyjna przedsiębiorstwa lub inna informacja posiadająca wartość gospodarczą, co do której przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. W razie zawarcia w umowie zapisów o tajemnicy przedsiębiorstwa, informacja, w szczególności w razie żądania przedstawienia treści umowy w całości - powinna być, przed jej udostępnieniem w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, indywidualnie oceniona pod kątem zakwalifikowania jej jako tajemnicy przedsiębiorcy.

Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Za taki przejaw woli z pewnością może być uznany zapis umowny "warunki tej umowy stanowią tajemnicę handlową", jak i brak zgody na udostępnienie treści umowy wyrażony na zapytanie A.

Uzasadnienie prawne

Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek B. Ł. z dnia 19 grudnia 2017 r. zainicjował postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej, które zostało uregulowane przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 z późn. zm.).

Analiza przepisów tej ustawy uprawnia zaś do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie wystąpiły podmiotowe i przedmiotowe przesłanki warunkujące udostępnienie żądanej przez skarżącego informacji.

Przede wszystkim uznać należy, że Dyrektor Naczelny A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania posiadanej przez siebie informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. A. jest komunalną instytucją kultury - osobą prawną działającą na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Natomiast odpowiedzialnym za udostępnienie informacji publicznej bądź jej odmowę jest Dyrektor Naczelny A. jako organ uprawniony do jej reprezentacji stosownie do art. 15 przywołanej ustawy.

Ponadto, w przekonaniu Sądu żądana przez skarżącego we wniosku z dnia 19 grudnia 2017 r. informacja w postaci przedstawienia umów aktualnie obowiązujących oraz wcześniejszych wraz z aneksami zawartymi z podnajemcami budynku przy ul. M. w S. stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W skład majątku, którym dysponuje A., wchodzi między innymi tzw. "(...)" (grunt o pow. 353 m2, budynek o pow. 666 m2) wraz z ogródkiem letnim (pow. 367 m2) położone w S. przy ul. M. Nieruchomość została wydzierżawiona A. do 31 maja 2029 r. (ogródek na czas nieoznaczony). Umowa dzierżawy jest odpłatna. Informacją publiczną jest bowiem między innymi treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego (por. np. wyrok WSA w Opolu z dnia 30 września 2010 r. - sygn. akt. II SAB/Op 12/10; wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2012 r. - sygn. akt. II SAB/Wa 442/11). Umowa ta stanowi - zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznych - informację o sprawach publicznych, a stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f i pkt 5 lit. b ustawy, dostarczając wiedzy na temat majątku publicznego i sposobu jego zagospodarowania, podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie.

Zgodnie zaś z treścią art. 1 ust. 1 tej ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Informacją publiczną jest zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Przy czym informacja publiczna dotyczy sfery faktów i jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2904/12, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 721/08, LEX nr 423325). W szczególności zaś, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, o: polityce wewnętrznej i zagranicznej, w tym o programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c); podmiotach władzy publicznej, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f); zasadach funkcjonowania podmiotów publicznych, w tym o: trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a); danych publicznych w tym treść i postać dokumentów urzędowych a w szczególności treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a); majątku publicznym, w tym majątku jednostek samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c). Zauważyć przy tym należy, że do informacji o majątku, którym dysponują podmioty zobowiązane do udostępniania informacji należy zaliczyć informacje o nieruchomościach, rzeczach ruchomych oraz innych prawach majątkowych, a także prawa na dobrach niematerialnych, ukształtowane jako prawa bezwzględne albo względne zobowiązania (zob. M. Bernaczyk, M. Jabłoński, K. Wygoda, Biuletyn Informacji Publicznej. Informatyzacja administracji, Wrocław 2005, str. 187).

W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym ustalono ponadto, że informacją publiczną jest treść umów cywilnych, jak i ugody oraz treść orzeczeń sądów w sprawach publicznych, w których jedną ze stron była jednostka samorządu terytorialnego lub jej organ (zob. P. Brzozowski, Pojęcie informacji publicznej, LEX/el 2010 r.). Zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej objęte są zatem umowy cywilnoprawne, zawierane przez organy władzy publicznej oraz osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie wykonywanych przez nie zadań publicznych i gospodarowania majątkiem publicznym (zob. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 września 2012 r., sygn. I OSK 916/12, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego stanowi informację publiczną (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt IV SA/Po 224/06, Wspólnota 2007, nr 39, str. 44). Tak samo kopie aktów notarialnych nieruchomości lokalowych, będących własnością jednostki samorządu terytorialnego, zbytych na rzecz ich najemców, jak również treść innych umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego stanowią niewątpliwie informację publiczną (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2014 r., sygn. akt II SAB/Wa 616/13, Lex nr 1458694). Udostępnieniu podlegają przy tym wszystkie umowy cywilnoprawne, których jedną ze stron jest podmiot wykonujący zadania władzy publicznej, nawet jeżeli ich wykonywanie nie skutkuje wydatkowaniem środków publicznych. Jeżeli zatem jest faktem zawarcie umowy przez podmiot publiczny to treść tej umowy z całą pewnością stanowi informację publiczną (zob. P. Sitniewski, Dostęp do informacji publicznej. Pytania i odpowiedzi. Wzory pism, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 274 - 275).

Kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje Dyrektora Naczelnego A. z dnia 15 stycznia 2018 r. oraz 22 stycznia 2018 r. w przekonaniu Sądu nie zawierają uzasadnienia dla zastosowania ograniczenia skarżącemu w dostępie do żądanych przez niego informacji publicznych z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy.

Art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazuje, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Analizując użyte w tym przepisie pojęcie tajemnicy przedsiębiorcy, należy odwołać się do definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa zawartej w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2018 r. poz. 419, z późn. zm.), zgodnie z którym przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Z powołanego przepisu wynika, że aby dana informacja stanowiła tajemnicę przedsiębiorstwa, musi spełniać warunki: poufności, braku ujawnienia i zabezpieczenia informacji. Przy czym, jeżeli przedsiębiorca nie podjął działań w celu zabezpieczenia poufności to informacja nie jest poufna, skoro każdy może mieć do niej dostęp. Informację można uznać za chronioną na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji tylko wówczas, jeśli jest ona poufna. Pozostałe przesłanki w postaci braku ujawnienia informacji i podjęcia działań zabezpieczających są jedynie konsekwencją przesłanki poufności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2108/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednakże, aby można było mówić o skutecznym zastrzeżeniu danych informacji jako objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, muszą być spełnione dwa warunki: a) sam przedsiębiorca musi podejmować działania mające na celu zachowanie określonych danych w poufności; b) muszą to być działania usystematyzowane, które obiektywnie dowodzą chęci zachowania w poufności określonych informacji i działania te nie mogą być wyłącznie reakcją na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, lecz powinny mieć charakter stały (zob. P. Sitniewski, Dostęp do informacji publicznej. Pytania i odpowiedzi. Wzory Pism, Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 278).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2112/13, wyjaśnił, że aby dana informacja podlegała ochronie na podstawie przepisu art. 11 ust. 4, musi zostać spełniona zarówno przesłanka formalna jak i materialna. Przesłanka formalna jest spełniona wówczas, gdy zostanie wykazane, iż przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania poufności tych informacji. Nie wystarczy samo przekonanie podmiotu dysponującego informacją o działalności przedsiębiorcy, że posiadane przez niego dane mają charakter poufny. Poufność danych musi być wyraźnie lub w sposób dorozumiany zamanifestowana przez samego przedsiębiorcę. To na nim bowiem spoczywa, w razie sporu, ciężar wykazania, że określone dane stanowiły tajemnicę przedsiębiorcy. Ponadto musi zostać spełniona przesłanka materialna tzn. aby określone informacje mogły zostać objęte tajemnicą przedsiębiorcy muszą, ze swej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnienie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy z wyłączeniem informacji, których upublicznienie wynika np. z przepisów prawa (zob. Lex nr 1456979).

Przepis art. 35 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.) stanowi zaś, że klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa. Z uwagi na powyższe, jak wskazuje się w doktrynie, przedsiębiorca nie może zastrzec tajemnicą przedsiębiorstwa informacji dotyczącej ceny, terminu wykonania zamówienia, okresu gwarancji warunków płatności, nawet jeżeli dana umowa nie jest realizowana w obszarze zamówień publicznych, co wynika z ogólnej zasady jawności finansów publicznych, w tym m.in. jawności umów, których przedmiotem jest dyspozycja środkami publicznymi. Wyłączenie tych informacji z obszaru jawności podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej ma prawo uznać za niezastrzeżone, oceniając granice zastrzeżenia poczynionego przez przedsiębiorcę (zob. P. Sitniewski, Dostęp do informacji publicznej. Pytania i odpowiedzi. Wzory Pism, Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 280).

W orzecznictwie na tym tle ustalono, że z uwagi na to, iż zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa stanowi wyjątek od zasady jawności to jednostka sektora publicznego nie może polegać wyłącznie na oświadczeniu przedsiębiorcy co do jej istnienia, ale powinna samodzielnie dokonać oceny złożonego przez przedsiębiorcę zastrzeżenia pod kątem istnienia tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Złożone zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania, pozytywnie przesądzi, że zastrzeżone informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W przeciwnym razie o dostępie do informacji publicznej ujmując rzecz w pewnym uproszczeniu, decydowałby sam przedsiębiorca (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1639/145, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Złożone zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania, pozytywnie przesądzi, że zastrzeżone informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 11 ust. 4 powołanej ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Jeżeli w wyniku weryfikacji okaże się, że zastrzeżona informacja nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa, to zadeklarowane zastrzeżenie staje się bezskuteczne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1483/12, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zauważyć ponadto należy, że z samej treści art. 5 ust. 2 ustawy wynika, iż prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w ściśle określonym zakresie, tj. ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Przepis ten nie mówi o całkowitym wyłączeniu prawa do informacji publicznej, ale o jego ograniczeniu w takim zakresie, w jakim wymaga tego ochrona prywatności osoby fizycznej lub tajemnicy przedsiębiorcy. Nie ma zatem prawnych przeszkód, ażeby wniosek o udostępnienie informacji publicznej mógł zostać równocześnie rozpatrzony poprzez częściowe udostępnienie danych oraz w pozostałej części załatwiony odmownie z powołaniem się na ograniczenia wskazane w art. 5 ust. 2 ustawy. Wydanie decyzji odmownej z powołaniem na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga przy tym wyczerpującego uzasadnienia wystąpienia przesłanek z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

W uzasadnieniach kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji Dyrektor Naczelny A. stwierdził zaś, że odmowa udostępnienia informacji publicznej spowodowana jest tajemnicą przedsiębiorstwa, nie dokonując jednak konkretyzacji, jakiego rodzaju informacje uzasadniały zawarcie przedmiotowej klauzuli w umowach. Dyrektor wskazał przy tym, iż wystąpił do dwóch podmiotów, z którymi zawarte zostały umowy, których udostępnienia treści żąda skarżący. Jeden z nich wyraził zgodę na udostępnienie informacji, co też Dyrektor uczynił, jednak drugi z nich - B., takiej zgody nie wyraził powołując się ogólnie na tajemnicę handlową.

Kontrolowane decyzje nie zawierają zatem oceny dokonanego przez B. zastrzeżenia pod kątem istnienia w żądanych przez skarżącego informacjach publicznych tajemnicy przedsiębiorstwa, ani pod kątem jego charakteru ani pod kątem jego elementów. Dyrektor stanowisko wyrażone w decyzjach oparł wyłącznie na oświadczeniu złożonym przez spółkę, nie poddając go żadnej weryfikacji we wskazanym powyżej kontekście. Stwierdzić przy tym należy, ze oświadczenie to nie zostało poparte żadną argumentacją uzasadniającą, że zastrzeżone informacje są tego rodzaju, iż wpisują się w definicję tajemnicy przedsiębiorstwa a ponadto, niewątpliwie, wydane zostało w reakcji na złożony przez skarżącego wniosek o udostepnienie informacji publicznej. Co istotne, Sąd w pełni podziela stanowisko skarżącego, iż w przypadku udostępniania informacji publicznej przez A., miało miejsce arbitralne podejmowanie decyzji w tym zakresie przez przedsiębiorców, poparte jedynie subiektywnym przeświadczeniem.

Podkreślić należy, że nie jest w tym wypadku decydująca wola przedsiębiorcy nadającemu całemu pakietowi informacji klauzulę poufności. Kontrola sądowa w tym zakresie nie może być iluzoryczna, a w związku z tym musi być ona w zasadzie prowadzona na podstawie dokumentów źródłowych. W takich przypadkach organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawę ochrony danych i tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Dopiero taka argumentacja organu w połączeniu z udostępnionymi sądowi materiałami źródłowymi umożliwi temu sądowi ocenę zasadności zastosowania przesłanek utajnienia danej informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. I OSK 192/13, LEX nr 1336339).

Wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej z powołaniem na tajemnicę przedsiębiorcy bez wyczerpującego uzasadnienia wystąpienia przesłanek z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji świadczy o wydaniu jej z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zarówno zaskarżoną decyzję Dyrektora Naczelnego A. z dnia 22 stycznia 2018 r. jak i poprzedzającą ją decyzję z dnia 15 stycznia 2018 r., wskazując jednocześnie, że przy ponownym rozpoznawaniu wniosku skarżącego z dnia 19 grudnia 2017 r. organ ten uwzględni oceną prawną i wskazania wyrażone w uzasadnieniu wydanego wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł zaś na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.