Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2029995

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku
z dnia 12 kwietnia 2016 r.
II SA/Bk 795/15
Zakres czynności podejmowanych przez pełnomocnika procesowego strony po jej śmierci.

UZASADNIENIE

Sentencja

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego B. M. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie sporządzenia opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi E. Sz. na decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w W. M. z dnia (...) października 2015 r. Nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uznania mięsa jako niezdatnego do spożycia przez ludzi postanawia oddalić wniosek.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 16 lutego 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku przyznał E. Sz. prawo pomocy w zakresie obejmującym m.in. ustanowienie radcy prawnego. Stosownie do powyższego Okręgowa Izba Radców Prawnych w B. wyznaczyła do prowadzenia niniejszej sprawy radcę prawnego B. M. (k. 46).

Dnia 23 marca 2016 r. radca prawny B. M. wniósł o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 marca 2016 r., umarzające postępowanie zażaleniowe w niniejszej sprawie oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone (k. 55). Jednocześnie złożył do akt sprawy opinię o braku podstaw do wniesienia zażalenia (k. 56-57).

Na wstępie należy podnieść, iż z dniem 1 stycznia 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1805) i z tym dniem rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490 z późn. zm.) przestało obowiązywać. Jednakże na mocy § 22 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W związku z powyższym wniosek o wynagrodzenie za czynności dokonane przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia należy rozpoznać na starych zasadach.

Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a. wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.

Stosownie do § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490 z późn. zm.), który dotyczy stawek minimalnych należnych pełnomocnikowi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w postępowaniu administracyjnym w II instancji wynagrodzenie może być przyznane za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (§ 14 ust. 2 pkt 2 lit. a), sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (§ 14 ust. 2 pkt 2 lit. b), za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (§ 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) oraz w postępowaniu zażaleniowym (§ 14 ust. 2 pkt 2 lit. d).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zdecydowanie przeważa stanowisko, że katalog czynności radcy prawnego w postępowaniu przed sądem drugiej instancji, za które przysługuje wynagrodzenie, o którym mowa w § 14 ust. 2 wskazanego rozporządzenia ma charakter zamknięty. Zatem wynagrodzenie radcy prawnego za czynności, które nie zostały wymienione w § 14 ust. 2 pkt 2 tego rozporządzenia, nie stanowi niezbędnych kosztów postępowania, o których mowa w art. 204 oraz w art. 205 § 2 p.p.s.a. (vide: wyrok NSA z dnia 19 listopada 2010 r. I OSK 112/10 LEX nr 741505; postanowienie NSA w z dnia 16 czerwca 2004 r. sygn. akt FSK 93/04, LEX 132243, z dnia 17 września 2010 r., sygn. akt II OSK 854/09, z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1900/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W sprawie niniejszej radca prawny B. M. przedłożył dokumenty potwierdzające sporządzenie opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia zażalenia. Niemniej jednak mając na uwadze ww. orzeczenia NSA należy podkreślić, że wśród czynności wymienionych w § 14 ust. 2 pkt 2 omawianego rozporządzenia nie ma czynności prawnej polegającej na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia. Wprawdzie ustawodawca w § 14 ust. 2 pkt 2 lit. d cytowanego rozporządzenia wskazuje ogólnie na postępowanie zażaleniowe, jednak należy przyjąć, iż zarówno wykładnia literowa jak i celowościowa tego przepisu nakazuje uznać, iż postępowanie zażaleniowe wszczęte jest dopiero w momencie wniesienia zażalenia. Powyższe skutkuje tym, iż wynagrodzenie może być przyznane w postępowaniu zażaleniowym za wniesienie zażalenia, a taka sytuacja nie miała tu miejsca. Nadto przepis ten we wcześniejszych podpunktach odnosi się, za jaką opinię może być przyznane wynagrodzenie, a nie jest to opinia wskazana we wniosku. Brak jest zatem podstaw prawnych do zaliczenia wynagrodzenia radcy prawnego za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia do niezbędnych kosztów postępowania.

W niniejsze sprawie istotna okolicznością, która również rzutuje na odmowę przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu jest śmierć mocodawcy tj. skarżącego E. Sz. w dacie (...) marca 2016 r. (k. 61).

Wskazać bowiem należy, iż zgodnie z art. 43 p.p.s.a. w razie śmierci strony pełnomocnictwo wygasa. Jednakże pełnomocnik procesowy działa aż do czasu zawieszenia postępowania. W myśl ponadto art. 251 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała.

Pełnomocnik procesowy w dniu 15 marca 2016 r. zapoznawał się z aktami sprawy i miał już świadomość śmierci swojego mocodawcy. Mógł zatem podjąć jedynie niezbędne czynności procesowe zmierzające do zwieszenia postępowania. W pozostałym zakresie jego pełnomocnictwo w chwili śmierci mocodawcy wygasło.

W tej sytuacji, stosując przepisy art. 250 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a-d rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu i § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1805), orzeczono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.