Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1513165

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku
z dnia 14 stycznia 2014 r.
II SA/Bk 762/13
Zarządzenie pokontrolne inspektora ochrony środowiska jako akt administracji publicznej niebędący decyzją administracyjną.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Wincenciak.

Sędziowie: WSA Marek Leszczyński, NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Zakładu Energetyki Cieplnej Wodociągów i Kanalizacji w Ch. Sp. z o.o. na zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. z dnia (...) maja 2013 r. nr (...) w przedmiocie podjęcia działań mających na celu dostosowanie miejsca czasowego magazynowania osadów ściekowych do wymogów ochrony środowiska oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

P. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w B. zarządzeniem pokontrolnym z dnia (...) maja 2013 r. nr (...) na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2007 r. Nr 44, poz. 287 z późn. zm.) oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach (...)04.2013 r. i (...)04.2013 r. w Zakładzie Energetyki Cieplnej Wodociągów i Kanalizacji w Ch. Sp. z o.o. dotyczącej funkcjonowania oczyszczalni ścieków w Ch., udokumentowanych protokołem kontroli nr (...) nakazał tej spółce podjąć działania mające na celu dostosowanie miejsca czasowego magazynowania osadów ściekowych do wymogów ochrony środowiska, w terminie do (...) czerwca 2013 r. Jednocześnie wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień (...) lipca 2013 r.

Uzasadniając powyższe stanowisko organ stwierdził, że przeprowadzona w Zakładzie Energetyki Cieplnej Wodociągów i Kanalizacji w Ch. Sp. z o.o. kontrola wykazała nieprawidłowości w postaci przestrzegania wymagań ochrony środowiska w zakresie magazynowania osadu nadmiernego, powstającego w procesie oczyszczania ścieków, na terenie oczyszczalni, niewłaściwie dostosowanym do tego celu. Organ wyjaśnił ponadto, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21) gospodarkę odpadami należy prowadzić w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, w szczególności gospodarka odpadami nie może powodować zagrożenia dla wody, powietrza, gleby, roślin lub zwierząt, Nie zgadzając się z powyższym zarządzeniem pokontrolnym Zakład Energetyki Cieplnej Wodociągów i Kanalizacji w Ch. Sp. z o.o. w dniu (...) czerwca 2013 r. zwrócił się do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, zarzucając mu:

1.

nałożenie obowiązków w zarządzeniu pokontrolnym, które nie zostały wystarczająco jasno sprecyzowane, gdyż zostały wywiedzione stwierdzenie o nieprzystosowaniu placu do funkcji składowania oraz stwierdzono obowiązek wykonania drenażu odprowadzającego odcieki z osadów. Tymczasem zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 5a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2012 r. poz. 21) ewentualne wymogi wskazujące na nieprzystosowanie placu nowego i wykonanie drenażu odprowadzającego odcieki z osadów należy odnosić do procesu określonego ustawowo jako wstępne magazynowanie odpadów osadów przez ich wytwórcę (tekst jedn.: oczyszczalnię ścieków należąca do tut. Zakładu). Takie sprecyzowanie zakresu ustawowego pozwala na jednoznaczne rozgraniczenie składowania od tymczasowego magazynowania, co nie zostało wskazane jednoznacznie w protokóle kontroli. Zgodnie z art. 25 ust. 2, ust. 3, ust. 4 ustawy o odpadach magazynowanie jest dopuszczone na terenie, do którego posiadacz ma tytuł prawny, prowadzone jest w ramach wytwarzania odpadów i magazynowane w okresie maksymalnie do 3 lat z uwagi na stosowane procesy technologiczne i organizacyjne. Skarżąca uznała, że ww. warunki ustanowione obowiązującym prawem są w związku z powyższym spełniane na oczyszczalni ścieków w Choroszczy, a wskazany w protokóle kontroli obowiązek wykonania drenażu odprowadzającego odcieki z osadów został wyznaczony bez podstawy prawnej, ponieważ przepisy art. 25 ust. 1, 7 i 8 ustawy o odpadach przewidują fakultatywną możliwość ustanowienia w drodze rozporządzenia właściwego ministra do spraw środowiska szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów obejmującą wstępne magazynowanie odpadów przez wytwórcę. Ponieważ przepisy takie nie zostały na dzień wydania zarządzenia pokontrolnego wydane przez upoważnionego ministra stwierdzenia o nieprzystosowaniu placu i konieczności wykonania drenażu są przedwczesne. Organ nie może bowiem nakładać obowiązków nie mających podstawy prawnej w powszechnie obowiązującym prawie, a wskazanie w zarządzeniu pokontrolnym jako podstawy prawnej art. 16 ust. 1 ustawy o odpadach, zamieszczonego w Działu II wskazanej wyżej ustawy pod nazwą "Zasady ogólne gospodarki odpadami" bez wskazania jakichkolwiek umotywowanych podstaw faktycznych (np. wynik badania gleby lub wody) do stwierdzenia zagrożenia dla wody, powietrza, gleby, roślin lub zwierząt jest nieuprawnione jako oparte na przypuszczeniach i domniemaniach. Również nałożenie obowiązku podjęcia konkretnych działań w ściśle wskazanym terminie ((...).06.2013 r.) na podstawie zarządzenia pokontrolnego, a nie odrębnej decyzji administracyjnej - wskazanej w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska jest kwalifikowane przez sądy jako nieprawidłowe. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżąca spółka przytoczyła wyroki sądów administracyjnych,

2.

sformułowanie treści uzasadnienie zarządzenia pokontrolnie niezgodnie z zasadami logiki i wydanym zarządzeniem, zaś zmiana zarządzenia pokontrolnego zgodnie z obowiązującymi przepisami jest niemożliwa,

3.

nieprawidłowe wyznaczenie terminu wykonania zarządzenia pokontrolnego na dzień (...) czerwca 2013 r. pozbawiając możliwości skutecznego zaskarżenia tego zarządzenia,

4.

nieprawidłowy tryb przeprowadzenia kontroli tj. kontrola została wszczęta w związku z anonimowym zgłoszeniem telefonicznych z dnia (...)04.2013 r. dotyczącym przedostawania się ścieków nieczyszczonych z oczyszczalni ścieków w Ch. do rzeki H. Stosownie do art. 12a ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska do kontroli działalności gospodarczej stosuje się rozdział 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.). Zgodnie z art. 79 ust. 1. i ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej o zamiarze wszczęcia kontroli organ: powiadamia przedsiębiorcę na minimum 7 dni przed wszczęciem kontroli lub zgodnie z art. 79 ust. 2 pkt 5 tej w przypadku zagrożenia życia, zdrowia lub środowiska naturalnego nie informuje o zamiarze wszczęcia kontroli, uzasadnienie braku zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli organ zamieszcza stosownie do art. 79 ust. 7 tej ustawy w książce kontroli i protokóle kontroli.

Odpowiadając pismem z dnia (...) lipca 2013 r. na powyższe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa P. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w B. nie podzielił zarzutów Zakładu Energetyki Cieplnej Wodociągów i Kanalizacji w Ch. Sp. z o. o i odmówił usunięcia naruszenia prawa oraz ponowił obowiązki określone zarządzeniem pokontrolnym z dnia (...)05.2013 r. dokonując zmiany w zakresie nowego terminu przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań do dnia (...)08.2013 r.

W dniu (...) sierpnia 2013 r. Zakład Energetyki Cieplnej Wodociągów i Kanalizacji w Ch. Sp. z o. o wniosła skargę na zarządzenie pokontrolne P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia (...) maja 2013 r., zarzucając mu:

1.

naruszenie przepisów art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2007 r. Nr 44, poz. 287 z późn. zm.) przez przedwczesne wydanie zarządzenia pokontrolnego przy braku jednoznacznie określonych i wyjaśnionych ustaleń dotyczących ewentualnych naruszeń i nieprawidłowości gospodarki odpadami pozwalających na wydanie takiego zarządzenia, brak podania w zarządzeniu pokontrolnym ustawowego wymogu "wskazania naruszeń" i jasno sprecyzowanych obowiązków spółki jako przedsiębiorcy oraz bezpodstawne ogólnikowe odwołanie się w nim do protokołu kontroli Nr (...) nie zawierającego jasnego i precyzyjnego naruszenia obowiązków ani wskazania działań jakie powinien podjąć kontrolowany podmiot, aby doprowadzić do wyeliminowania wskazanych naruszeń, co czyni zarządzenie pokontrolne sprzeczne z prawem i niedopuszczalne,

2.

naruszenie przepisów art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz przepisów art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 5 i w zw. z art. 25 ust. 1, 2, 3, 4, 7 i 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21) poprzez wydanie zarządzenia pokontrolnego bez podstawy prawnej i bez udokumentowanych podstaw faktycznych popartych wynikami badań gleby lub wody uzasadniających stwierdzenie istnienia zagrożenia dla środowiska w postaci wody, gleby, roślin, zwierząt lub powietrza,

3.

naruszenie przepisów art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska przez nałożenie obowiązku podjęcia działań w ściśle określonym terminie do (...)06.2013 r. w zarządzeniu pokontrolnym zamiast w odrębnej decyzji wskazanej w art. 12 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, określenia tego terminu w sposób pozbawiający zobowiązany podmiot możliwości wyczerpania drogi sądowej kontroli tego zarządzenia przez sądy administracyjne, co czyniło je niewykonalnym w dacie jego wydania, ponowne bezpodstawne nałożenie przez organ niesprecyzowanych obowiązków i wyznaczenie nowego terminu do (...)08.2013 r. w odpowiedzi organu z dnia (...)07.2013 r. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, co stanowi niedopuszczalną z mocy art. 12 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy zmianę zarządzenia pokontrolnego z dnia (...)05.2013 r. nr (...),

4.

naruszenie przepisów art. 12a w zw. z art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska w zw. z art. 79 ust. 1 i 4, art. 79 ust. 2 pkt 5, art. 77 ust. 6, art. 81 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.) przez wydanie zarządzenia pokontrolnego opartego na wynikach kontroli przeprowadzonej z naruszeniem przepisów prawa i z wykorzystaniem dowodów nie mogących stanowić dowodu w żadnym postępowaniu, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik tej kontroli i pozyskanie dowodów z naruszeniem prawa skutkujących nieważnością protokołu kontroli Nr (...) i brakiem podstaw do wydania zarządzenia pokontrolnego z (...)05.2013 r. nr (...).

Na tej podstawie skarżąca spółka wniosła o uchylenie zarządzenia pokontrolnego w całości i zasądzenie od organu administracji publicznej na rzecz skarżącego kosztów postępowania według obowiązujących przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Ponownie podkreślił, iż w ocenie organu nie został naruszony art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska. Zarządzenie zostało wydane na podstawie ustaleń przeprowadzonej w dniach (...)04.2013 r.-(...)04.2013 r. Ustalenia te zostały zawarte w protokole kontroli nr (...). W tabeli (punkt 2 protokołu "naruszenia i nieprawidłowości") wpisano jako nieprawidłowość, czasowe magazynowanie osadów ściekowych w miejscu niewłaściwie dostosowanym do tego celu, co zostało stwierdzone podczas oględzin terenu oczyszczalni, wskazując, że naruszone zostały zapisy art. 16 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Protokół z kontroli Nr (...) na podstawie, którego wydano przedmiotowe zarządzenie pokontrolne został podpisany w dniu (...)04.2013 r. przez Pana Prezesa Zarządu - G. G. B. i nie wniesiono zastrzeżeń do jego ustaleń.

W trakcie kontroli organ nie oceniał, w jakim stopniu wyżej opisany sposób postępowania z osadami wpłynął na zanieczyszczenie wód i ziemi, a jedynie stwierdził, iż miejsce magazynowania odpadów nie jest właściwie zabezpieczone i może stanowić przyczynę zanieczyszczenia środowiska. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 14d ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 145) przez ścieki rozumie się wprowadzanie do wód i do ziemi między innymi wód odciekowych z miejsc magazynowania odpadów. Obecność w osadach ściekowych na przykład metali ciężkich lub innych zanieczyszczeń może spowodować przenikanie i kumulowanie się w glebie nadmiernej ich ilości, jak też powodować zanieczyszczenie wód gruntowych, co w konsekwencji może wpływać na rośliny i zwierzęta występujące w tym środowisku. Zgodnie z art. 42 ust. 1 powyższej ustawy wprowadzający ścieki do wód lub do ziemi są obowiązani zapewnić ochronę wód przed zanieczyszczeniem, w szczególności przez budowę i eksploatację urządzeń służących tej ochronie. Wydane zarządzenie pokontrolne nie nakłada na podmiot wykonywania żadnych konkretnych urządzeń np. drenażu odprowadzającego odcieki z osadów do oczyszczalni, jedynie zwraca uwagę, że stosowany obecnie przez spółkę sposób magazynowania odpadów jest niezgodny z prawem i należy bezzwłocznie podjąć kroki w celu zabezpieczenia gruntu przed zanieczyszczeniem. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. Nr 75, poz. 493 z późn. zm.) w przypadku wystąpienia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku podmiot korzystający ze środowiska jest obowiązany niezwłocznie podjąć działania zapobiegawcze. Gdyby natomiast organ stwierdził pogorszenie stanu środowiska lub zagrodzenie życia i zdrowia ludzi, potwierdzając to badaniami, mógłby w drodze decyzji wstrzymać użytkowanie instalacji zgodnie z art. 364 w zw. z art. 367 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150).

W wydanym zarządzeniu pokontrolnym wyznaczono termin podjęcia działań mających na celu usuniecie nieprawidłowości oraz termin wysłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań, którego obowiązek jest zapisany w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska.

Końcowo organ zaakcentował także, że nie naruszył również przepisów art. 12a w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska, w związku z ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.). Kontrola została przeprowadzona na wniosek o interwencję zgłoszony w dniu (...)04.2013 r. Zgodnie z nim wystąpiło prawdopodobieństwo bezpośredniego zagrożenia życia zdrowia lub środowiska naturalnego. W związku z powyższym zgodnie z art. 79 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej zawiadomienia o wszczęciu kontroli nie dokonuje się. Informacja ta znalazła się w upoważnieniu Nr (...) z dnia (...)04.2013 r. do przeprowadzenia kontroli w dniu (...)04.2013 r. w ZECWiK w Ch. Sp. z o.o.

W dniu 8 stycznia 2014 r. skarżąca spółka w uzupełnieniu zarzutów skargi wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentów tj. wyników badań laboratoryjnych niepotwierdzających na datę (...)11.2013 r. zanieczyszczenia gleby na terenie oczyszczalni oraz informacji WIOŚ w B. zawartej w Biuletynie Informacji Publicznej, dotyczącej rozpatrywania skarg i wniosków nie zawierających imienia i nazwiska.

Na rozprawie przed Sądem w dniu 14 stycznia 2014 r. pełnomocnik organu podniósł, iż w dniu (...) kwietnia 2013 r. otrzymali anonimowy telefon o zalewaniu rzeki, ale również otrzymali telefon z centrum zarządzania kryzysowego z tą samą informacją. Organ odniósł się także do dołączonych przez stronę skarżącą wyników badań i wskazał, że zostały one sporządzone dopiero w listopadzie 2013 r.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki sąd Administracyjny w zważył, co następuje.

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a okoliczności podniesione w skardze nie podważają jej legalności, dlatego też skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena zarządzenia pokontrolnego P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. z dnia (...) maja 2013 r., wydanego na podstawie udokumentowanych protokołem kontroli nr (...), w którym zobowiązano Zakład Energetyki Cieplnej Wodociągów i Kanalizacji w Ch. Sp. z o.o, podjąć działania mające na celu dostosowanie miejsca czasowego magazynowania osadów ściekowych do wymogów ochrony środowiska, w terminie do (...) czerwca 2013 r.

Materialnoprawną podstawą przedmiotowego zarządzenia stanowił art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2007 r. Nr 44, poz. 287 z późn. zm.) zgodnie, z którym na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Z treści powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że zarządzenie pokontrolne jest odrębną od decyzji administracyjnej prawną formą działania inspektora ochrony środowiska. Wydawanemu przez tego inspektora zarządzeniu pokontrolnemu, mimo że nie jest decyzją administracyjną, nie można odmówić charakteru aktu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ ma ono bez wątpienia charakter władczy i rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego podmiotu. Zarządzenie to wpływa na prawa i obowiązki kontrolowanego, ponieważ niewykonanie tego zarządzenia lub niezgodne z prawdą poinformowanie o jego wykonaniu zagrożone jest odpowiedzialnością karną, na co wskazuje treść art. 31a ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Skoro przepisy ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska uprawniają wskazany w nich organ do wydawania zarządzeń pokontrolnych na podstawie wyników dokonanych kontroli, a jednocześnie nie przewidują środka zaskarżenia tych zarządzeń do organu wyższego stopnia, to zarządzenie pokontrolne, stwierdzające istnienie po stronie kontrolowanej osoby fizycznej określonego obowiązku, a więc będące działaniem władczym w indywidualnej sprawie, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 1009/08, ONSAiWSA 2010, Nr 5, poz. 86). Jest to bowiem akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Przepis art. 52 p.p.s.a. przewiduje, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest dopuszczalne po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, a jeżeli środki zaskarżenia nie są przewidziane - po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszeń prawa. Treść art. 52 § 3 p.p.s.a. nakazuje, aby przed wniesieniem skargi na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wezwano organ do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W niniejszej sprawie wskazane wymogi zostały zachowane.

W pierwszej kolejności odnosząc się do pierwsze i drugiego z zarzutów skargi wskazać należy, że zarówno w wezwaniu do usunięciu naruszenia prawa jak i w skardze skarżąca spółka wskazała na przedwczesne wydanie zarządzenia pokontrolnego przy braku jednoznacznie wyjaśnionych ustaleń dotyczących ewentualnych naruszeń i nieprawidłowości gospodarki odpadami, a także zbyt lakoniczne i ogólne zalecenia pokontrolne. Ustalenia takie została dokonane na podstawie przeprowadzonej w dniach (...) kontroli, w trakcie której uznano za nieprawidłowość, czasowe magazynowanie osadów ściekowych w miejscu niewłaściwie dostosowanym do tego celu, wskazując, że naruszone zostały zapisy art. 16 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Protokół z kontroli nr (...) na podstawie, którego wydano przedmiotowe zarządzenie pokontrolne został podpisany Prezesa Zarządu spółki i nie wniesiono zastrzeżeń do jego ustaleń. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącą spółką, iż nie wskazano naruszeń jakich dopuściła się spółka, ani też ich podstawy prawnej, w sytuacji gdy organ powołał się na przepis art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21) zgodnie, z którym gospodarkę odpadami należy prowadzić w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, w szczególności gospodarka odpadami nie może powodować zagrożenia dla wody, powietrza, gleby, roślin lub zwierząt. O tym, iż zarządzenie pokontrolne było czytelne i wykonalne świadczy również fakt, iż na datę następnej kontroli w dniu (...) listopada 2013 r., co potwierdzają dołączone przez skarżącą spółkę do akt sprawy opinie i wynika badań, nie stwierdzono zanieczyszczeń gleby i terenu Oczyszczalni Ścieków w Ch.

W trakcie kontroli organ nie oceniał, w jakim stopniu wyżej opisany sposób postępowania z osadami wpłynął na zanieczyszczenie wód i ziemi, a jedynie stwierdził, iż miejsce magazynowania odpadów nie jest właściwie zabezpieczone i może stanowić przyczynę zanieczyszczenia środowiska. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 1 pkt 14d ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 145) przez ścieki rozumie się wprowadzanie do wód i do ziemi między innymi wód odciekowych z miejsc magazynowania odpadów, co w konsekwencji może wpływać na rośliny i zwierzęta występujące w tym środowisku. Zgodnie z art. 42 ust. 1 powyższej ustawy wprowadzający ścieki do wód lub do ziemi są obowiązani zapewnić ochronę wód przed zanieczyszczeniem, w szczególności przez budowę i eksploatację urządzeń służących tej ochronie. Wydane zarządzenie pokontrolne nie nakładało zatem na skarżącą spółkę konkretnych obowiązków, a jedynie zwracało uwagę, że stosowany obecnie przez Spółkę sposób magazynowania odpadów może negatywnie wypłynąć na środowisko i należy bezzwłocznie podjąć kroki w celu zabezpieczenia gruntu przed zanieczyszczeniem. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. Nr 75, poz. 493 z późn. zm.) w przypadku wystąpienia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku podmiot korzystający ze środowiska jest obowiązany niezwłocznie podjąć działania zapobiegawcze. Trafnie przy tym organ podniósł, iż w przypadku przeprowadzenia szczegółowych badań stwierdzających pogorszenie stanu środowiska lub zagrożenie życia i zdrowia ludzi, mógłby w drodze decyzji wstrzymać użytkowanie instalacji zgodnie z art. 364 w zw. z art. 367 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150). Tym samym zarzuty strony skarżącej dotyczące analizy definicji składowania, magazynowania, czy też tymczasowego magazynowania odpadów na gruncie ustawy o odpadach zbędne było w stanie faktycznym niniejszej sprawy i nie miało wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie.

Ustosunkowując się do okoliczności prowadzenia kontroli w trybie nadzwyczajnym, a zatem bez uprzedniego zawiadomienia o takim zamiarze, należy stwierdzić, że było ono o tyle uprawnione, że istniało prawdopodobieństwo bezpośredniego zagrożenia życia, zdrowia i środowiska naturalnego. Nie doszło zatem do naruszenia przepisów art. 12a w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, w związku z ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.). W takim przypadku zgodnie z art. 79 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej zawiadomienia o wszczęciu kontroli nie dokonuje się. Informacja ta znalazła się natomiast w Upoważnieniu Nr (...) z dnia (...)04.2013 r. do przeprowadzenia kontroli w dniu (...)04.2013 r. w ZECWiK w Ch. Sp. z o.o. (k. 42). Należy zatem zaakcentować, iż obowiązek umieszczenia uzasadnienia braku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli w książce kontroli ma charakter wyłącznie informacyjny, a żaden z przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, nie uzależnia wszczęcia i prowadzenia kontroli przedsiębiorcy od uprzedniego dokonania stosownych wpisów w książce kontroli. Należy przyjąć, iż wskazanie przez organ jedynie podstawy prawnej, tj. art. 79 ust. 2 pkt 2 tej ustawy bądź opisanie tej podstawy, jest wystarczające dla stwierdzenia, iż organ zachował się zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi (podobnie WSA w Łodzi w wyroku z dnia 9 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Łd 1408/11, LEX nr 1116073).

Kontrola w niniejszej sprawie została przeprowadzona na telefoniczny wniosek o interwencję zgłoszony w dniu (...)04.2013 r., ale także na skutek informacji z centrum zarządzania kryzysowego (vide: protokół z rozprawy k. 73). Skarżąca spółka podnosiła, iż zgodnie z informacją zawartą w Biuletynie Informacji Publicznej przedmiotowego organu anonimowa skarga, wniosek powinny zostać bez rozpoznania. Niemniej jednak w takich okolicznościach organ wprawdzie nie może wszcząć postępowania wnioskowego, ale informacja o jakichkolwiek naruszeniach i zagrożenia dla środowiska stanowi dla takiego organu "sygnał", stanowiący podstawę do wszczęcia takiego postępowania z urzędu, tak aby prawidłowo realizować cele zawarte w ustawie o Inspekcji Ochrony Środowiska (art. 1 tej ustawy) tj. kontrolę przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badanie i ocenę stanu środowiska.

Sąd nie znalazł też podstaw, by podzielić zarzut skarżącej spółki co do nałożenia obowiązku podjęcia działań w ściśle określonym terminie w zarządzeniu pokontrolnym, a nie w decyzji. Takie uprawnienie organu zawarte są wprost w przepisie art. 12 ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, który wskazuje, iż kontrolowana jednostka w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, ma obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Przesunięcie zaś tego terminu przez organ w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, nie stanowi żadnego uchybienia, gdyż termin ten nie został określony żadnymi przepisami i ma wyłącznie charakter instrukcyjny. Wskazany w zarządzeniu pokontrolnym termin przy tym nie pozbawia stronę możliwości zaskarżenia powyższego rozstrzygnięcia w trybie opisanym na wstępie, co też skarżąca spółka skutecznie uczyniła.

Reasumując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne zostało wydane zgodnie prawem. Zostało ono wydane po przeprowadzeniu kontroli, o jakiej mowa w przepisach rozdziału 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.) i z zachowaniem procedury tam określonej.

Na podstawie tej kontroli organ wydał kwestionowane przez stronę zarządzenie pokontrolne, do czego był uprawniony na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.