Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2597678

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku
z dnia 11 grudnia 2018 r.
II SA/Bk 671/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.).

Sędziowie Asesor sądowy, WSA: Elżbieta Lemańska, Marek Leszczyński.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia (...) sierpnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w rodzinie zastępczej oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) sierpnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z (...) lipca 2018 r. (Nr (...)) o ustaleniu wobec skarżącej J. K. opłaty za pobyt syna G. K. w rodzinie zastępczej w wysokości 1 000 złotych miesięcznie za okres od 1 marca 2018 r. do 31 maja 2018 r. oraz 1052 złotych miesięcznie za okres od 1 czerwca 2018 r. do 31 sierpnia 2018 r. Utrzymana w mocy decyzja zobowiązała skarżącą do wniesienia opłaty oraz informowała o naliczaniu odsetek za opóźnienie w płatności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji przytoczyło treść art. 193 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej i w oparciu o analizę zapisów przytoczonego przepisu stwierdziło, że decyzja w sprawie ustalenia opłaty rodziców za pobyt ich dziecka w pieczy zastępczej ma charakter związany. Właściwy organ jest zobowiązany do wydania decyzji a wysokość miesięcznej opłaty jest uzależniona od wysokości przyznanych rodzinie zastępczej świadczeń oraz dodatków. Kwoty świadczeń przysługujących rodzinom zastępczym i prowadzącym rodzinny dom dziecka, regulowane są urzędowo i są waloryzowane. Opłata jest ustalana za okres od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej a pozbawienie, ograniczenie czy zawieszenie władzy rodzicielskiej nie uchyla obowiązku rodziców ponoszenia opłaty. Syn skarżącej G. K. znajduje się w pieczy zastępczej od 2004 r. W okresach poprzedzających obecny okres ustalenia opłaty (objęty zaskarżoną decyzją), ponoszenie opłaty było regulowane wcześniejszymi, odrębnymi decyzjami. Ostatnią decyzją z dnia (...) marca 2017 r. organ I instancji odstąpił od ustalenia opłaty od dnia 1 marca 2017 r. do 28 lutego 2018 r. Kolegium podkreśliło, że ustalenie opłaty za okres po 1 marca 2018 r. poprzedziło ostatecznie zakończone postępowanie w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty na kolejny okres. Decyzja odmawiająca zgody na odstąpienie od opłaty stała się ostateczna (...) czerwca 2018 r. Postępowanie w sprawie ustalenia opłaty było konsekwencją odmowy odstąpienia od jej ustalenia.

Kolegium nie podzieliło zarzutu odwołującej się skarżącej, że w postępowaniu w sprawie ustalenia opłaty organ winien ponownie analizować sytuację finansową i majątkową rodzica. Wskazał, że ta kwestia została ostatecznie rozstrzygnięta w postępowaniu poprzedzającym, dotyczącym odstąpienia od ustalenia opłaty za okresy objęte decyzją organu I instancji. Podkreśliło również, że na etapie egzekwowania obowiązku strona może wystąpić o umorzenie w całości lub w części opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, o odroczenie płatności przypisanej opłaty, rozłożenia płatności na raty a także może występować z wnioskiem o odstąpienie od ustalenia opłaty na kolejne okresy. Takie uprawnienie wynika z uchwały Rady Miejskiej B. z dnia (...) marca 2012 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.

W skardze wniesionej do sądu na powyższą decyzje ostateczną J. K. podniosła, iż decyzja ją krzywdzi, gdyż nie uwzględnia jej bardzo ciężkiej sytuacji życiowej i materialnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;

Skarga podlegała oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu materialnemu i została wydana po przeprowadzeniu w sposób prawidłowy postępowania administracyjnego a zatem nie narusza prawa. Sąd administracyjny kontroluje zaś każdą zaskarżoną decyzję poprzez pryzmat jej zgodności z prawem a nie dostrzegając niezgodności z prawem, skargę oddala.

Bezsporny w sprawie był stan faktyczny. Małoletni syn skarżącej - G. K. przebywa w rodzinie zastępczej na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia (...) września 2004 r. sygn. (...). Ojcostwo małoletniego nie zostało ustalone.

Zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 697 z późn. zm.) za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Zgodnie z art. 193 ust. 1a ustawy opłatę, o której mowa w ust. 1, rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. Stosownie zaś do art. 193 ust. 2 ustawy za ponoszenie opłaty rodzice odpowiadają solidarnie, co oznacza, że realizacji zobowiązania można żądać od obojga rodziców łącznie lub od każdego z osobna. Zgodnie z art. 193 ust. 6 ustawy, opłatę ponoszą także rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej lub którym władza rodzicielska została ograniczona albo zawieszona. Od opłaty naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym decyzja ustalająca opłatę stała się ostateczna (art. 193 ust. 7a ustawy). Opłatę ustala w drodze decyzji starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo - wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo - terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym.

Z akt administracyjnych bezspornie wynika, że świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania małoletniego G. K. w rodzinie zastępczej (w osobie K. P.) do dnia 31 maja 2018 r. było wypłacane w kwocie 1 000 złotych miesięcznie, a od 1 czerwca 2018 r. w kwocie 1052 złotych miesięcznie. Kwoty wypłaconych świadczeń były naliczane w wysokości przewidzianej przepisami ustawy.

Z akt administracyjnych bezspornie także wynika, że przed wydaniem decyzji o ustaleniu opłaty J. K. za pobyt jej syna w rodzinie zastępczej od dnia 1 marca 2018 r. do dnia 31 sierpnia 2018 r., rozpatrywana była sprawa z wniosku J. K. o odstąpienie od ustalenia opłaty od dnia 1 marca 2018 r. Ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia (...) czerwca 2018 r. (nr (...)) utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia (...) kwietnia 2018 r. (nr (...)) o odmowie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt syna skarżącej w rodzinie zastępczej od dnia 1 marca 2018 r.

Sąd administracyjny zgadza się ze stanowiskiem SKO w B., że decyzja o ustaleniu wobec rodzica biologicznego opłaty za pobyt jego dziecka w pieczy zastępczej, ma charakter związany, co oznacza, że w przypadku braku zgody organu na odstąpienie od ustalenia takiej opłaty, organ bezwzględnie musi wydać decyzję ustalającą opłatę. Trudna sytuacja materialna rodzica biologicznego, nie może być okolicznością prowadzącą do podważenia legalności decyzji o ustaleniu opłaty. Kwestia złej sytuacji materialnej rodzica biologicznego jest bowiem przedmiotem badania w odrębnym postępowaniu w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty. W tym konkretnym przypadku była przedmiotem badania w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną SKO w B. z dnia (...) czerwca 2018 r. nr (...). J. K. nie skarżyła do sądu administracyjnego decyzji odmawiającej odstąpienia od ustalenia opłaty na okres od dnia 1 marca 2018 r. a tylko w skardze od tej decyzji mogłaby powoływać się na fakty związane z jej sytuacją życiową (osobistą, zdrowotną, materialną) i niemożność poniesienia opłaty oraz kwestionować prawidłowość oceny organu wniosku o odstąpienie od ustalenia opłaty.

Jak trafnie zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. przysługuje skarżącej prawo do ubiegania się o przyznanie przez Prezydenta Miasta B. ulg w spłacie ustalonej opłaty w oparciu o obowiązującą uchwałę Nr (...) Rady Miejskiej B. z dnia (...) marca 2012 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz. Urz. W. Podl. z 2012 r., poz. 1144). Z wnioskiem o zastosowanie ulg skarżąca może wystąpić do organu I instancji.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.