Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku
z dnia 1 czerwca 2006 r.
II SA/Bk 13/06

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Prutis.

Sędziowie Asesorzy, WSA: Małgorzata Roleder, Wojciech Stachurski (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2006 r. sprawy ze skargi A. R. na czynność Burmistrza W. w przedmiocie projektowania i budowy kanalizacji - oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

A. R. wniósł do Sądu skargę "na naruszenie przez Burmistrza W. jego interesu prawnego, polegającego na pominięciu nieruchomości skarżącego przy projektowaniu i budowie kanalizacji sanitarnej na osiedlu D. w W. Skarżący wniósł o zobowiązanie Burmistrza W. do ujęcia jego nieruchomości w przedmiotowej inwestycji".

W uzasadnieniu skargi A. R. podniósł, że jest właścicielem dwóch działek położonych w W. przy ulicy (...) L., os. D. W drugiej połowie listopada 2005 r. zauważył, że przy ulicy (...) L. wykonywane są roboty budowlane, mające za przedmiot skanalizowanie os. D. Ze środków miasta W. finansowane jest wykonanie kanalizacji do granic poszczególnych nieruchomości położonych w granicach tego osiedla. Inwestycja nie obejmowała jednak wykonania przyłączy kanalizacyjnych do granic nieruchomości stanowiących własność skarżącego.

W związku z powyższym dnia 24 listopada 2005 r. skarżący wystąpił do Burmistrza W. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z 1 grudnia 2005 r. zdaniem skarżącego, Burmistrz W. odmówił usunięcia ruszenia prawa, powołując się na nieprawdziwe okoliczności. Podana przez Burmistrza data sporządzenia dokumentacji kanalizacji nie jest datą prawdziwą. Na dokumentacji inwestycji jako data sporządzenia figuruje data z czerwca 2004 r., a jako data zatwierdzenia przez Starostwo Powiatowe data z listopada 2004 r. O oddaniu przez skarżącego do użytkowania budynku gospodarczego posadowionego na działkach nr (...) z przeznaczeniem na magazyn artykułów spożywczych Burmistrz W. powziął wiadomość w roku 2000; budynku mieszkalnego (działka (...)) - w grudniu 2003 r. Jednocześnie Burmistrz zapewnił skarżącego o ujęciu jego nieruchomości w kolejnym etapie inwestycji kanalizacyjnej. To zapewnienie budzi jednak poważne wątpliwości skarżącego. W Biuletynie Samorządu Gminy W. z października 2005 r. wskazano bowiem, iż w kolejnym etapie tej inwestycji skanalizowane zostaną wsie S. i D. Nieruchomości skarżącego położone są w odległości ok. 1 km od wsi D. Skoro istnieją przeszkody w skanalizowaniu jego nieruchomości w toku obecnie wykonywanej inwestycji - gdy doprowadzenie kanalizacji do granic działek sprowadza się jedynie do wykonania przecisku pod drogą asfaltową - to tym bardziej skarżący nie widzi szans na wykonanie kanalizacji do jego nieruchomości, gdy będzie to wymagało pociągnięcia ponad kilometrowego odcinka kanalizacji ze wsi D., w dodatku pod górę.

W związku z odmową usunięcia naruszenia prawa przez Burmistrza W. skarżący wystosował do Burmistrza kolejne pismo w tej sprawie. W odpowiedzi Burmistrz powołał się na warunki dotyczące infrastruktury technicznej, a zdaniem skarżącego, wszyscy mieszkańcy os. D. mieli takie same warunki zabudowy w zakresie infrastruktury sanitarnej. Nie stało to jednak na przeszkodzie w potraktowaniu skarżącego w sposób inny, niż w przypadku pozostałych mieszkańców osiedla. Wiele nieruchomości na os. D. nie zostało jeszcze oddanych do użytku, a bez względu na to jest wprowadzana na ich rzecz kanalizacja do granic działek. Skarżący podniósł, że użytkuje swoją nieruchomość i ponosi koszty wywozu ścieków z szamba trzykrotnie przewyższające wysokość opłat za pobór wody, a mimo to jest traktowany gorzej od osób, które w ogóle nie użytkują swych nieruchomości. Skarżący podniósł także, że na kolejne swoje pismo skierowane do Burmistrza w dniu 21 grudnia 2005 r. nie otrzymał żadnej odpowiedzi.

Końcowo A. R. stwierdził, że postępowanie Burmistrza W. godzi w drobną przedsiębiorczość. Skarżący płaci większe kwoty podatku od nieruchomości, niż inni mieszkańcy osiedla. W jego przedsiębiorstwie pracuje 12 osób, a codziennie odwiedza go od 10 do 20 osób. Niezrozumiałym jest też dla skarżącego, jakim prawem możliwe jest ujęcie w inwestycji przecisku pod drogą asfaltową do zakładu położonego przy ulicy D. (najbliższa poprzeczna) i jednoczesne pominięcie w tej inwestycji jego nieruchomości.

W odpowiedzi na powyższą skargę Burmistrz W. wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że pismem z 1 grudnia 2005 r. poinformował A. R., że w chwili obecnej brak jest możliwości prawnych i technicznych do rozszerzenia zakresu prowadzonych robót budowlanych sieci kanalizacji sanitarnej na osiedlu D. i wykonania sieci tej kanalizacji dla obszaru położonego po południowej stronie ulicy (...) L. w W. W piśmie tym wyjaśniono również, że dokumentacja na przedmiotową sieć była opracowana w 2003 r. i dotyczyła jedynie osiedla D., leżącego po północnej strome ulicy (...) L. Jednocześnie poinformowano, że realizacja wniosku o wykonanie sieci kanalizacji sanitarnej obok nieruchomości skarżącego nastąpi w kolejnym etapie skanalizowania tego obszaru miasta.

Następnie w odpowiedzi na pismo A. R. z 12 grudnia 2005 r. Burmistrz ponownie poinformował, iż wniosek skarżącego z dnia 24 listopada 2005 r. dotyczący wykonania kanalizacji będzie realizowany przez Urząd. Ponadto wyjaśniono, że brak kanalizacji sanitarnej przy granicy jego nieruchomości nie uniemożliwia użytkowania budynków zgodnie z warunkami odnośnie infrastruktury technicznej, jakie zostały ustalone w decyzjach ustalających warunki zabudowy i pozwolenia na budowę, zgodnie z ich wolą i żądaniem.

Burmistrz W. wyjaśnił jednocześnie, że obszar, na którym znajdują się działki A. R. i jego siostry J. K. znajdujące się po południowej stronie ul. (...) L. jest zaniżony w stosunku do strony północnej tej ulicy (osiedle D.) o ponad 2 metry, co wymaga opracowania niezbędnej dokumentacji technicznej i uzyskania stosownych decyzji w celu rozpoczęcia budowy tej infrastruktury technicznej. Wobec konieczności wykonania robót przygotowawczych i uzyskania stosownych decyzji nie jest możliwe spełnienie żądania skarżącego, aby natychmiast wybudowano kanał sanitarny przy jego posesjach.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej - art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Kontrola ta polega między innymi na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym; inne, niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; a także na bezczynność organów w tych przypadkach - art. 3 § 1 pkt 1- 4 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w dalszej części przywoływana w skrócie p.p.s.a.

Dla oceny dopuszczalności uruchomienia trybu sądowej kontroli niezbędne jest w tych sprawach ustalenie, czy przedmiot skargi wykazuje cechy aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. poglądy wyrażone na gruncie przepisu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm., zawarte w uchwałach 7 sędziów NSA: z dnia 7 grudnia 1998 r., sygn. akt FPS 18/98, ONSA 1999/2/43; z dnia 4 grudnia 2000 r., sygn. akt FPS 13/00, ONSA 2001/2/58).

Z powyższym koreluje zapis art. 50 § 1 p.p.s.a., w świetle którego, co do zasady, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Interes prawny przejawia się tym, że skarżący ma roszczenie o przyznanie mu uprawnienia lub zwolnienie go z obowiązku. Interes prawny jest kwalifikowaną postacią interesu faktycznego. Tym różni się od interesu faktycznego, że jest oparty na przepisie prawa. W literaturze wskazuje się, że przyjęte w art. 50 § 1 p.p.s.a. kryterium interesu prawnego oznacza, że ze skargą może wystąpić podmiot, który wykaże "związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej (zob.

W. Chróścielewski, Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, "Państwo i Prawo" 2004, nr 3, s. 63).

W niniejszej sprawie A. R. podniósł, że Burmistrz W., poprzez pominięcie jego nieruchomości przy projektowaniu i budowie kanalizacji sanitarnej na osiedlu D., naruszył jego interes prawny. Zdaniem sądu, w tym przypadku można, co najwyżej mówić o interesie faktycznym skarżącego. Bez wątpienia w interesie A. R. jest, aby do granic jego działek doprowadzona została kanalizacja sanitarna. Nie jest to jednak wystarczające do wykazania interesu prawnego. W tym przypadku niezbędne jest wskazanie przepisu prawa, na którym mogłoby być oparte roszczenie skarżącego o skanalizowanie przez gminę jego nieruchomości.

Źródłem takiego roszczenia i co za tym idzie interesu prawnego A. R. nie może być przepis art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), ani też przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008). Pierwszy wskazuje, że do zadań własnych gminny należą między innymi sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych. Według drugiego, utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy.

Sąd Najwyższy wyraził pogląd prawny, że nałożenie przez oba przywołane przepisy na gminę obowiązku budowy urządzeń kanalizacyjnych i oczyszczalni ścieków nie prowadzi do powstania po stronie mieszkańca gminy ani żadnego innego podmiotu (np. inwestora budującego osiedle mieszkaniowe) prawa podmiotowego, na podstawie którego przysługiwałoby mu roszczenie cywilnoprawne o budowę przez gminę takiego urządzenia lub o zwrot kosztów jego budowy. Termin i sposób realizacji zadań własnych gmin pozostawiony jest ich samorządnej dyspozycji, a zadania te wykonywane muszą być według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 1997 r. Nr 9, poz. 43), które nie przewidują żadnych rygorów co do decyzji o czasie i kolejności realizowania tych zadań. (zob. wyrok z dnia 21 marca 2003 r., sygn. akt II CKN 1261/00, opubl. LEX nr 78846). Podobne stanowisko, na gruncie praw i obowiązków administracyjno-prawnych wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 1311/97, opubl. "Wspólnota" 1998, nr 49, s. 26). Stwierdził, że dysponowanie terenami przeznaczonymi w planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo mieszkaniowe nie rodzi automatycznie (w pierwszej kolejności) obowiązku gminy realizacji na nich infrastruktury technicznej. Sposób realizacji zadań własnych gminy, a w szczególności finansowania, został pozostawiony samodzielnym dyspozycjom jednostek samorządu terytorialnego. Poglądy te akceptuje również Sąd orzekający w niniejszej sprawie i przyjmuje, że wymienione przepisy nie dają A. R. interesu prawnego w przedmiotowej sprawie.

Źródłem interesu prawnego A. R. w tej sprawie nie mogą być także uchwały budżetowe Rady Miasta W., w których zaplanowano realizację inwestycji polegającej na budowie kanalizacji sanitarnej na osiedlu D. w W. (k. 57 -73 akt sądowych). Ujęte w budżetach jednostek samorządu terytorialnego i planach finansowych jednostek budżetowych wydatki, z wyłączeniem wydatków finansowanych z dochodów własnych jednostek budżetowych, oraz rozchody - stanowią nieprzekraczalny limit - art. 34 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.). Zamieszczenie w uchwalonym budżecie wydatków na określone cele nie stanowi podstawy prawnej do powstania obowiązków prawnych lub też uprawnień dla podmiotów spoza kręgu państwowych (samorządowych) organów i jednostek organizacyjnych. (por. C. Kosikowski i E. Ruśkowski (red.), Finanse publiczne i prawo finansowe, wyd. II, Warszawa 2006, s. 337).

Niezależnie więc od argumentów Burmistrza W., że nieruchomości skarżącego nie należą do os. D. (miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego zabudowy jednorodzinnej z 1988 r.), w przywołanych wyżej okolicznościach faktycznych i prawnych zarzuty skargi nie mogły być uwzględnione.

Fakt, że skarżący nie miał interesu prawnego we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego ma ten skutek, że skarga podlega oddaleniu, a nie odrzuceniu (zob. wyrok NSA z dnia 27 września 2000 r., sygn. akt II SA 2109/00, opubl. OSP 2001/6/86). Brak interesu prawnego po stronie skarżącego w zasadzie czyni skargę niedopuszczalną, ale nawet niewielkie wątpliwości powodują konieczność rozgraniczenia w toku postępowania sądowego niedopuszczalności skargi od jej bezzasadności, a w wyniku tego trzeba uznać, że powinna ona być oddalona (zob. J. Borkowski, Glosa do wyroku NSA z dnia 27 września 2000 r., II SA 2109/00, opubl. OSP 2001/6/86).

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.-