Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku
z dnia 6 czerwca 2006 r.
II SA/Bk 113/06

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska.

Sędziowie NSA: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Elżbieta Trykoszko (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Z.H. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia (...) grudnia 2005 r., nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności:

Skarżący Z.H. ubiegał się o stwierdzenie choroby zawodowej wymienionej w pozycji 22 pkt 2 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w/s wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), będącej następstwem wykonywanej przez niego pracy zawodowej.

Z.H. pracował w latach 1972-2002 jako operator sprzętu ciężkiego w różnych zakładach pracy.

Z uwagi na pogarszający się stan zdrowia powziął podejrzenie, że objawy (występujące podczas chodzenia bóle okolicy krzyżowo-lędźwiowej, drętwienie, mrowienie palców dłoni, łatwe marznięcie kończyn dolnych itp.) mogą wskazywać na chorobę zespołu wibracyjnego.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. dnia (...).11.2005 r. wydał decyzję (nr (...)) o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego. W uzasadnieniu podał, iż Przychodnia Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. orzeczeniem lekarskim nr (...)/2005 z dnia (...).03.2005 r. oraz Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. orzeczeniem lekarskim nr (...) z (...).09.2005 r. stwierdziły brak podstaw do rozpoznania zespołu wibracyjnego.

Od powyższej decyzji Z.H. wniósł odwołanie, wnosząc o uchylenie decyzji i stwierdzenie choroby zawodowej, wymienionej w poz. 22 pkt 3 wykazu chorób zawodowych, określonych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) lub tez przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Strona zwróciła uwagę, iż orzeczenie lekarskie IMP w Ł. wskazuje na istnienie choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa oraz objawowego zespołu korzeniowego lędźwiowo-krzyżowego. Nie wyjaśnia ono jednak, czy taki stan spowodowany został wieloletnim zatrudnieniem w warunkach zagrażających zdrowiu pracownika, czy też został wywołany czynnikami pozazawodowymi, wynikającymi z naturalnego rozwoju stanu chorobowego. Ze względu na to, że Z.H. przez około 17 lat był narażony na drgania o oddziaływaniu ogólnym i miejscowym, niezbędne jest wykonanie oceny narażenia zawodowego, a następnie przedłożenie jej do IMP w celu dokonania dodatkowej konsultacji i weryfikacji wydanego orzeczenia lekarskiego.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia (...) grudnia 2005 r., po rozpoznaniu odwołania skarżącego, orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ odwoławczy wskazał na przebieg pracy zawodowej skarżącego, wymieniając poszczególne okresy zatrudnienia i zajmowane stanowiska w różnych zakładach pracy oraz zaakcentował, że organ I instancji zebrał informacje dotyczące rodzaju i stopnia ekspozycji strony na wibrację miejscową i ogólną. Z tych informacji wynika, że skarżący będąc zatrudnionym w wymienionych zakładach pracy i wykonując prace maszynisty ciężkich maszyn budowlanych posiadał świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach i w narażeniu na drgania mechaniczne o działaniu ogólnym i miejscowym pracował około 17 lat. Tym samym zarzut braku oceny ryzyka zawodowego zdaniem organu II instancji jest nieuzasadniony.

Następnie organ odwoławczy odwołał się do treści orzeczeń lekarskich wydanych w sprawie najpierw przez Przychodnię Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B., a następnie przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. Organ przytoczył znaczne fragmenty uzasadnień obu tych orzeczeń i stwierdził, że rozpoznania kliniczne chorób skarżącego nie wystarczają do uznania choroby zawodowej. Zgodnie bowiem z § 2.1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny narażenia warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Dlatego też do rozpoznania zawodowej przyczyny schorzenia konieczne jest spełnienie następujących warunków:

1.

choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych,

2.

do oceny skutków zdrowotnych, będących następstwem działania zawodowych czynników szkodliwych jest niezbędne określenie rodzaju, stopnia natężenia i czasu działania czynnika szkodliwego, sposobu wykonywania pracy,

3.

zespół objawów choroby zawodowej powinien odpowiadać skutkom biologicznym działania czynnika szkodliwego.

Nie mogą być uznane za choroby zawodowe choroby występujące z dużą częstotliwością w populacji ogólnej (np. zmiany zniekształcająco-zwyrodnieniowe kręgosłupa oraz innych kości i stawów, dyskopatie), których przebieg może być modyfikowany przez warunki pracy, ale wpływ tych warunków na powstanie chorób jest niewielki lub zgoła hipoteczny, a czynnikiem dominującym są przyczyny pozazawodowe.

W myśl § 6.1 cytowanego rozporządzenia orzeczenie lekarskie wydawane jest na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Oznacza to, że organy administracyjne nie mogą w sposób dowolny orzekać, a postępowanie w tych sprawach przewiduje specjalny tryb. W toku postępowania strona była zawiadamiana o jego przebiegu, mogła składać dowody w sprawie lub żądać ich przeprowadzenia, została również zawiadomiona o zakończeniu prowadzonego postępowania.

Nadto organ zaznaczył, iż organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej wydają decyzje na podstawie orzeczenia lekarskiego i są związane treścią tego orzeczenia. Nie mają prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia - wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 lipca 1998 r. sygn. akt II SA 634/98 Pr. Pracy 1998/12/38, wyrok z 24 lutego 1998 r. NSA 1520/97 publ. ONSA 1998/4/150.

We wniesionej do sądu administracyjnego skardze Z.H. podniósł zarzuty naruszenia art. 7, 31 ust. 3 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, prawa materialnego w postaci § 8 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 6, 7, 10 i 77 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu zarzutów skargi skarżący kładzie nacisk na brak przeprowadzonej w sprawie niniejszej oceny narażenia zawodowego, o której sporządzenie występował pismem z (...).10.2005 r. Przy braku oceny narażenia zawodowego, orzeczenia jednostek lekarskich należy uznać za wydane na podstawie niekompletnej dokumentacji. W dodatkowym piśmie procesowym, złożonym (...) maja 2005 r. (k. 29 akt sądowych) skarżący podniósł, że istotny wpływ na treść orzeczenia lekarskiego miało niewskazanie typu obsługiwanego przez skarżącego sprzętu i brak pomiarów narażenia na wibracje na zajmowanych stanowiskach pracy. Stwierdził, że organ II instancji, wbrew przepisowi art. 9 k.p.a., bezpodstawnie zaniechał zasięgnięcia u skarżącego informacji o typach obsługiwanych spycharek. Skarżący dołączył przy tym do pisma wykaz typów obsługiwanego sprzętu w poszczególnych zakładach pracy.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu albowiem decyzja o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego nie naruszyła przepisów prawa.

Państwowy Inspektor Sanitarny podejmując decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w danej sprawie i nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lipca 1998 r. sygn. II SA 634/98 - Prawo Pracy 1998 Nr 12, poz. 38). Chorobą zawodową jest zaś wyłącznie choroba objęta wykazem chorób zawodowych, spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy, stwierdzona o osoby zatrudnionej na podstawie stosunku pracy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 października 1996 r. sygn. II SA/Po 61/96 - Prawo Pracy 1997 Nr 8, poz. 41). Wykaz chorób zawodowych zawarty w Rozporządzeniu Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr 132, poz. 1115 z późn. zm.) ma charakter zamknięty. Jedynie jednostki chorobowe wymienione w stanowiącym załącznik ww. rozporządzenia wykazie, mogą być chorobami zawodowymi. Skarżący ubiegał się o stwierdzenie wystąpienia u niego choroby zawodowej z pozycji 22 pkt 3 wykazu chorób zawodowych tj. zespołu wibracyjnego w postaci mieszanej: naczyniowo-nerwowej i kostno-stawowej. Wczytanie się w treść orzeczeń lekarskich wydanych w sprawie przez Przychodnię Chorób Zawodowych PWOMP w B. w pierwszej instancji i przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. w drugiej instancji, prowadzi zaś do wniosku, że schorzenia skarżącego nie stanowią jednostki chorobowej wymienionej w pozycji 22 pkt 3 wykazu chorób zawodowych. W orzeczeniu lekarskim I instancji czytamy między innymi: "W Przychodni Chorób Zawodowych PWOMP w B. przeprowadzono badania internistyczne, neurologiczne, ortopedyczne, laryngologiczne z audiometrią tonalną progową, radiologiczne, 3-krotnie wykonano próby wibracyjne, nie stwierdzono cech zespołu wibracyjnego w postaci naczyniowo-nerwowej i postaci kostnej: ciepłota dłoni prawidłowa, test uciskowej białej plamy w normie, próby oziębieniowe w normie, czucie wibracji prawidłowe, radiologicznie - miernego stopnia zmiany zwyrodnieniowe stawów dłoni, nadgarstków, stawów łokciowych, stosownie do wieku".

W orzeczeniu lekarskim drugoinstancyjnym stwierdzono zaś, co następuje:

"Wyniki aktualnie przeprowadzonych badań, a także ocena dostarczonych radiogramów i analiza całej dokumentacji medycznej dołączonej do skierowania, nie pozwalają na przyjęcie z przeważającym prawdopodobieństwem, że rozpoznane zmiany chorobowe dotyczące układu kostno-stawowego są następstwem przebytej zawodowej ekspozycji na wibracje. W szczególności nie znaleziono dostatecznych podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii zmian w obrębie kręgosłupa oraz kości rąk i stawów łokciowch. W żadnych z badań progu czucia wibracji oraz badań czynnościowych obwodowego układu naczyniowego (przeprowadzonych w tutejszej Przychodni, trzykrotnie w PWOMP w 2005 r. i (...).05.2003 r.) nie stwierdzono zmian należących do obrazu postaci naczyniowo-nerwowej zespołu wibracyjnego."

Podkreślić przy tym należy, że obie jednostki orzecznicze przyjęły, iż skarżący pracował przez 17 lat w warunkach narażenia na drgania ogólne i miejscowe.

Nie zachodzi zatem w sprawie potrzeba uzupełniania oceny narażenia zawodowego strony, sporządzonej przez organ inspekcji sanitarnej, albowiem wystąpienie narażenia na wibrację u skarżącego zostało przyjęte jako pewnik. Rzecz w tym, że stwierdzone schorzenia klinicznie nie przybrały obrazu postaci mieszanej zespołu wibracyjnego. Potwierdziły to szczegółowe badania lekarskie, którym skarżący został poddany przez jednostki orzecznicze, Skarżący podważając trafność decyzji odmawiającej stwierdzenie choroby zawodowej pomija fakt, że diagnoza postawiona przez jednostki orzecznicze została oparta na szczegółowych i wielorakich badaniach, które wykluczyły wystąpienie u skarżącego choroby pod nazwą zespołu wibracyjnego postaci mieszanej.

Mając powyższe na uwadze Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i jako bezzasadną ją oddalił (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.