Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1613700

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy
z dnia 5 listopada 2014 r.
II SA/Bd 996/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz.

Sędziowie WSA: Anna Klotz (spr.), Grzegorz Saniewski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 listopada 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia... 2014 r. nr... w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) maja 2014 r. Nr (...) Prezydent Miasta B. działając na podstawie art. 2 pkt 9, art. 5 ust. 3, ust. 3a i art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1228 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), uznał J. K. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych w okresie świadczeniowym 2013/2014.

W uzasadnieniu organ podał, że: -decyzją nr (...) z (...).10.2013 r. przyznano świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla dziecka M. K. na okres od (...).10.2013 r. do (...).09.2014 r. w kwocie (...) zł miesięcznie; -decyzją nr (...) z (...).10.2013 r. przyznano świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla A. K. na okres od (...).10.2013 r. do (...).09.2014 r. w kwocie (...) zł miesięcznie.

Organ wyjaśnił, że na podstawie art. 3 ust. 5 i art. 8b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o podjęcie wobec J. K., jako dłużnika alimentacyjnego, działań poprzez przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego i odebranie oświadczenia majątkowego.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 3 powołanej ustawy, w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1. złożenia oświadczenia majątkowego, 2. zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, 3. bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W związku z uniemożliwieniem przeprowadzenia wywiadu (informacja ROPS "B." z (...).03.2014 r.), organ w dniu (...).04.2014 r. wszczął postępowanie w przedmiotowej sprawie.

Stosownie do art. 5 ust. 3a powołanej ustawy decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia (...) marca 2001 r. sygn. akt (...) zobowiązano J. K. do płacenia alimentów na rzecz A. K. w kwocie (...) zł miesięcznie oraz na rzecz M. K. w kwocie (...) zł miesięcznie. Na podstawie zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. z dnia (...) maja 2014 r. ustalono, że w okresie ostatnich 6 miesięcy tj. od listopada 2013 r. do kwietnia 2014 r. nie wyegzekwowano od J. K. żadnych kwot tytułem zasądzonych alimentów. Tym samym J. K. nie wywiązał się przez okres ostatnich 6 miesięcy w każdym miesiącu z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Z tych względów organ orzekł o uznaniu ww. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Nie zgadzając się z dokonanym rozstrzygnięciem odwołanie złożył J. K. wnosząc o uchylenie decyzji w całości. Skarżący wskazał, że ustalenia poczynione przez organ nie zgadzają się ze stanem faktycznym sprawy. Zarzucił, że decyzja została wydana na podstawie fałszywych oświadczeń złożonych przez M. M. Podkreślił nadto, że z dniem (...) lipca 2014 r. został zniesiony obowiązek alimentacyjny przez Sąd Rejonowy w B. Skarżący podał, że jest osobą bezrobotną i bezdomną.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia (...) lipca 2014 r. Nr (...), działając na podstawie art. 5 ust. 3 i ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Zdaniem organu II instancji, odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ odwoławczy powołał brzmienie przepisów art. 5 ust. 3 i ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia i wskazał, że wobec obligatoryjnego charakteru decyzji uznającej stronę za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych po stwierdzeniu zaistnienia, przynajmniej jednego z przypadków wymienionych w powołanym art. 5 ust. 3, w niniejszej sprawie jest to uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i nie złożenie oświadczenia majątkowego, organ odwoławczy nie ma podstaw do wydania decyzji zgodnie z oczekiwaniem strony. Ponadto, z zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. z dnia (...) maja 2014 r. wynika, że w okresie od listopada 2013 r. do kwietnia 2014 r. nie wyegzekwowano od strony żadnej kwoty tytułem alimentów. W konsekwencji, przedstawiony stan faktyczny i prawny sprawy obliguje organ do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył J. K. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił niezasadne wypłacanie alimentów mimo wydania wyroku znoszącego obowiązek alimentacyjny. Wskazał, że alimenty są wypłacane osobie nieuprawnionej do ich pobierania i na podstawie fałszywych oświadczeń.

Skarżący podkreślił, że obowiązek zapłaty alimentów, mocą wyroku Sądu Rejonowego, został zniesiony, stąd zaskarżona decyzja jest niezasadna. Podał, że decyzje wydano na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego sprawy. Nadto podał, że jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy. Skarżący podał również, że alimenty płacił.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

W stanie faktycznym sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. zaskarżoną decyzją, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia (...) maja 2014 r., w sprawie uznania skarżącego za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

W ocenie składu orzekającego, organy obu instancji nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych decyzji.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 ww. ustawy, w przypadku, gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Uznanie dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych powiązane jest zatem z przesłanką wymienioną w art. 5 ust. 3 ustawy. Przeszkodą do uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych jest przesłanka negatywna określona w art. 5 ust. 3a ustawy - decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że organy obydwu instancji słusznie wywiodły, że zaistniały podstawy do uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Akta administracyjne sprawy potwierdzają, że niemożliwym było przeprowadzenie ze skarżącym wywiadu (k- 16 akta administracyjnych organu I instancji). Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. wyjaśnił w piśmie z dnia (...) marca 2014 r., że skarżący pomimo odebrania korespondencji pod wskazanym adresem w dniu (...) lutego 2014 r., do dnia (...) lutego 2014 r. nie nawiązał kontaktu z zawodową służbą socjalną Ośrodka. W piśmie z dnia (...) lutego 2014 r. skarżący był przez organ pomocy wzywany do nawiązania kontaktu w zakreślonym terminie, celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego. Organ poinformował skarżącego o skutkach braku kontaktu, który może być potraktowany jako uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji skarżący był zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz A. K. oraz M. K. na mocy wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia (...) marca 2011 r. sygn. akt (...). Zaświadczeniem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. z dnia (...) maja 2014 r. potwierdzono, że w okresie ostatnich 6 miesięcy, tj. od listopada 2013 r. do kwietnia 2014 r. nie wyegzekwowano od skarżącego żadnych kwot bieżąco ustalonych alimentów. Oznacza to, że skarżący nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego, a egzekucja komornicza świadczeń alimentacyjnych jest bezskuteczna.

W ocenie Sądu, bez wpływu na ocenę stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy pozostaje przedłożone do akt sprawy przez skarżącego Postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. i podnoszona przez skarżącego okoliczność, że w dniu (...) lipca 2014 r. został zmniejszony obowiązek alimentacyjny mocą postanowienia z dnia (...) września 2014 r. o umorzeniu wszczętego przeciwko dłużnikowi postępowania egzekucyjnego w części alimentów bieżących na rzecz A. K. od dnia (...) lipca 2014 r. Tym samym postanowieniem w pkt 2 rozstrzygnięcia utrzymano w mocy wszczęte przeciwko dłużnikowi postępowanie egzekucyjne w części alimentów bieżących na rzecz M. K. oraz w punkcie 3 rozstrzygnięcia utrzymano w mocy wszczęte przeciwko dłużnikowi postępowanie egzekucyjne w części alimentów zaległych na rzecz A. K. i M. K. Podobnie o utrzymaniu w mocy orzeczono w punkcie 4, 5 i 6 rozstrzygnięcia wykazując wysokość zadłużenia z tytułu niewywiązywania się przez dłużnika alimentacyjnego z obowiązków alimentacyjnych. Oznacza to, że komornik nie umorzył w całości postępowania egzekucyjnego wszczętego przeciwko skarżącemu.

W ramach rozpoznawanej sprawy Sąd nie ocenia prawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Przedmiot sprawy sprowadza się jedynie do oceny, czy została spełniona przesłanka wynikająca z art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W sprawie nie zaistniała przesłanka negatywna do wydania decyzji określona w art. 5 ust. 3a ustawy. Na dzień wydania decyzji przez organ I i II instancji nie została spełniona przesłanka wynikająca z powyższego przepisu. Skarżący musiałby bowiem wykazać, że przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów, aby można było nie wydać decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wobec skarżącego jako dłużnika alimentacyjnego. Z tego też powodu Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji są prawidłowe i mają swoje uzasadnienie w treści dokumentów załączonych do akt administracyjnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie naruszyło przy wydawaniu zaskarżonej decyzji przepisu art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy mają obowiązek podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z przepisem tym koresponduje art. 77 § 1 k.p.a., który nakłada na organ administracji publicznej obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stan faktyczny sprawy nie budzi, w ocenie Sądu, żadnych wątpliwości. Na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego organ mógł dokonać swobodnej oceny dowodów na podstawie art. 80 k.p.a. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wymienione okoliczności zostały ustalone w sposób bezsporny i tylko one miały wpływ na rozstrzygnięcie w kontekście treści art. 5 ust. 3 i ust. 3a ustawy. Wszystkie inne argumenty, jako nie mające wpływu na rozstrzygnięcie, pozostawały poza zainteresowaniem organów administracji.

Konkludując, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.