Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy
z dnia 23 stycznia 2007 r.
II SA/Bd 993/06

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska.

Sędziowie WSA: Renata Owczarzak (spr.), Asesor Ewa Kruppik-Świetlicka.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu w Wydziale II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) 2006 nr (...) w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) 1999 r. Prezydent Miasta B., działając na podstawie art. 37j ust. 1 i 2, 37l, 37e ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (jedn. tekst: Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 z późn. zm.) i art. 104 § 1 k.p.a., w oparciu o wypełnioną wówczas przez niego kartę rejestracyjną, złożone na tej karcie oświadczenia i przedłożone dokumenty, przyznał Z. P. prawo do zasiłku przedemerytalnego z dniem 2 października 1999 r. w wysokości 483 zł i 20 gr.

Na skutek informacji powziętej przez Powiatowy Urząd Pracy w B. od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych sugerującej, iż Z. P. od dnia (...) 1969 r. pobiera rentę inwalidzką, co potwierdzone zostało pismem ZUS - u z dnia (...) 2004 r., znak:(...), Prezydent Miasta B., po uprzednim wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia (...) 2004 r., podjął decyzję z dnia (...) 2004 r. uchylającą własną decyzję w przedmiocie przyznania stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego i jednocześnie mocą tej decyzji orzekł o odmowie jego przyznania od 2 października 1999 r. Organ odwoławczy decyzją z dnia (...)2005 r., nr: (...) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W następstwie wydanej decyzji, organ I instancji orzekł o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wydając w dniu (...) 2005 r. decyzję o obowiązku zwrotu przez Z. P. nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego w wysokości (...) zł. Orzeczenie to zostało następnie utrzymane w mocy przez Wojewodę (...) mocą decyzji z (...) 2005 r.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji, mając na uwadze zapadły w tej sprawie prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 marca 2006 r. (sygn. akt II SA/Bd 1313/05), w oparciu o przepisy art. 76 ust. 1 i 2, art. 9 pkt 14 lit. "c" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.), decyzją z dnia (...) 2006 r. orzekł o obowiązku zwrotu przez Z. P. nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego za okres od 1 czerwca 2003 r. do 30 czerwca 2004 r., w kwocie brutto (...) zł W uzasadnieniu wskazano, iż okoliczność uzyskania renty inwalidy wojskowego w związku ze służbę wojskową powoduje, iż na dzień rejestracji tj. 1 października 1999 r. nie zostały spełnione warunki niezbędne do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i tym samym nie przysługiwało stronie prawo do zasiłku przedemerytalnego. Wypłacone świadczenie za ww. okres stało się więc świadczeniem nienależnym i podlegającym zwrotowi.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji Z. P. zakwestionował nałożony na niego obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, wskazując na wadliwą ocenę ustalonego w sprawie materiału dowodowego. Jego zdaniem fakt uzyskiwania dochodów z tytułu renty inwalidy wojskowego w związku ze służbą wojskową, nie uzasadnia twierdzenia o braku podstaw do uzyskania statusu bezrobotnego z uwagi na wykazywaną, pełną gotowość świadczenia pracy, pomimo uprzednio ustalonego uszczerbku na zdrowiu (III grupa inwalidztwa wojskowego). Podniósł też, że otrzymywana renta inwalidy wojskowego nie jest objęta podatkiem dochodowym, co uniemożliwia uznanie jej jako dochód.

Wojewoda (...) po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z (...) 2006 r. nr (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż z akt sprawy wynika bezspornie, że Z. P. pobrał zasiłek przedemerytalny za okres od 2 października 1999 r. do 30 czerwca 2004 r., a równocześnie ZUS - Oddział w B. nieprzerwanie od 24 marca 1969 r. wypłacał mu rentę inwalidy wojskowego w kwocie wyższej od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Pomimo tego odwołujący rejestrując się w PUP w B. w dniu 1 października 1999 r. oświadczył m.in., iż nie nabył prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej i nie uzyskuje dochodu w wysokości przekraczającej połowę najniższego wynagrodzenia, co zdaniem organu odwoławczego uzasadnia stwierdzenie, iż zasiłek przedemerytalny wypłacono osobie posiadającej prawo do świadczenia rentowego na podstawie nieprawdziwego oświadczenia, a zasiłek przedemerytalny pobrany przez Z. P. za okres od 2 października 1999 r. do 30 czerwca 2004 r. jest świadczeniem nienależnym. Z uwagi jednak na regulację zawartą w art. 76 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy orzeczono o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego tylko za okres od 1 czerwca 2003 r. do 30 czerwca 2004 r. w kwocie (...) zł, ponieważ od dnia jego wypłaty do dnia podjęcia przez organ l instancji decyzji z dnia (...) 2006 r. o jego zwrocie nie upłynęły 3 lata, stanowiące okres przedawnienia roszczeń z tego tytułu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Z. P. wyraził swoje niezadowolenia z zapadłych w sprawie rozstrzygnięć orzekających organów administracji. Ponawiając zarzuty zawarte już w odwołaniu od decyzji organu I instancji, skarżący podniósł, iż jego zdaniem okres przedawnienia roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia winien być liczony nie od daty otrzymania ostatniego świadczenia, lecz od daty przyznania tego świadczenia, a więc od 2 października 1999 r., w związku z czym roszczenie uległo przedawnieniu. Wskazuje ponadto, iż nieuprawnione jest zaliczanie renty wypadkowej wojskowej do ogólnej kategorii rent określonych przepisem art. 76 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Skarżący zwrócił również uwagę, iż dokonując rejestracji jako osoba bezrobotna, załączył do dokumentacji odcinek pobierania renty wojskowej wypadkowej, co zostało jego zdaniem pominięte podczas rozpoznawania sprawy przez organy administracji.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie, powołując szczegółowe, merytoryczne uzasadnienie swojego stanowiska zawarte już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą zwrotu nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu.

Punktem wyjścia dla rozważań o zasadności podjętego rozstrzygnięcia należy uczynić ustaloną bezspornie okoliczność, iż skarżący pobiera od 24 marca 1969 r. rentę inwalidy wojskowego, co jednoznacznie potwierdzone zostało w piśmie ZUS Oddziału w B. z dnia (...) 2004 r., znak:(...). Natomiast decyzją z (...) 1999 r. nr (...) przyznano skarżącemu zasiłek przedemerytalny z dniem (...) 1999 r. Podstawę prawną przyznanego świadczenia stanowi art. 37j ust. 1 i 2, 37l, 37e ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie z art. 37j cyt. ustawy zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej m.in. określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku z tego tytułu. Doprecyzowanie pojęcia osoby bezrobotnej znajdowało się na gruncie przywołanej wyżej ustawy - w art. 2 ust. 1 pkt 2 i oznaczało osobę nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, z zastrzeżeniem lit. g, nie uczącą się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy, jeżeli m.in. nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy.

Powzięcie przez organ wiadomości o pobieraniu przez skarżącego renty inwalidy wojskowego sprawiło, że organ uznał, iż skarżący od 1 października 1999 r. nie spełniał statusu osoby bezrobotnej. Okoliczność ta doprowadziła do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji przyznającej prawo do zasiłku przedemerytalnego. Orzeczenie to zostało następnie utrzymane w mocy decyzją Wojewody (...) z (...) 2005 r. Pomimo ostateczności tej decyzji, skarżący w sprawie o zwrot nienależnego świadczenia kwestionuje co do zasady podstawy odebrania przyznanego świadczenia. Jednak zwrócić należy uwagę, iż zadaniem Sądu przy rozpoznaniu niniejszej sprawy jest badanie prawidłowości decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia, a nie decyzji cofającej uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 76 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Konieczne staje się zatem ustalenie czy spełnione zostały przesłanki do żądania zwrotu przedmiotowego świadczenia. Za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się, zgodnie z art. 76 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy m.in. świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie.

Analiza akt sprawy wskazuje, że Z. P. dokonując w dniu 1 października 1999 r. czynności rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. złożył oświadczenie potwierdzające m.in., iż nie nabył prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej i nie uzyskuje dochodu w wysokości przekraczającej połowę najniższego wynagrodzenia (pkt 3 i 9 "oświadczenia" na Karcie Rejestracyjnej), co potwierdził własnoręcznym podpisem, pomimo otrzymywania od 24 marca 1969 r. renty inwalidy wojskowego. W tych okolicznościach bezspornym jest stwierdzenie, że skarżący nie spełniał kryterium osoby bezrobotnej w momencie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, w związku z czym ów zasiłek wypłacano osobie nieuprawnionej ze względu na przysługujące jej prawo do świadczenia rentowego, na podstawie nieprawdziwego oświadczenia. Przedstawione w ten sposób ustalenia prowadzą do jednoznacznego wypełnienia dyspozycji normy prawnej cyt. wyżej przepisu art. 76 ust. 2 pk 2, określającego jeden z przypadków otrzymania nienależnego świadczenia, podlegającego zwrotowi w myśl przepisu art. 76 ust. 1 cyt. ustawy.

Prawidłowo również zastosowana została przez rozstrzygające organy regulacja zawarta w art. 76 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, na podstawie której orzeczono o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego tylko za okres od 1 czerwca 2003 r. do 30 czerwca 2004 r. w kwocie (...) zł, ze względu na fakt, iż od dnia jego wypłaty do dnia podjęcia przez organ l instancji decyzji z dnia 7 lipca 2006 r. o jego zwrocie nie upłynęły 3 lata, stanowiące okres przedawnienia roszczeń z tego tytułu. Wypłata zasiłku ma charakter świadczenia okresowego, comiesięcznego, a zatem twierdzenie skarżącego o konieczności liczenia terminu przedawnienia od dnia przyznania świadczenia, czy pierwszej wypłaty, nie zasługuje na uwzględnienie.

Utrzymanie więc w mocy decyzji organu I instancji przez Wojewodę (...) było zgodne z prawem. Organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny postępowania organu I instancji oraz wydanego rozstrzygnięcia, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).