Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 752112

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy
z dnia 21 września 2010 r.
II SA/Bd 647/10

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska.

Sędziowie WSA: Wojciech Jarzembski, Anna Klotz (spr.).

Sentencja

21 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 września 2010 r. sprawy ze skargi M.C. na decyzję (...) Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) kwietnia 2010 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wykonania robót budowlanych oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

M. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję (...)Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 29 kwietnia 2010 r. (znak: (...)) którą, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej jako: "Prawo budowlane"), utrzymana została w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia 3 marca 2010 r. (znak: (...)), stwierdzająca, że będące przedmiotem postępowania roboty budowlane zostały wykonane bez uchybienia, techniczno-budowlanym przepisom wykonawczym oraz umarzająca postępowanie z powodu braku podstawy prawnej dla merytorycznego rozpoznania sprawy i rozstrzygnięcia co do istoty. Do wydania zaskarżonych decyzji doszło na podstawie następującego stanu faktycznego:

Skarżąca jest właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę oznaczoną numerem geodezyjnym (...)w Ś. od 24 listopada 1999 r. (akt notarialny k- 15 akt administracyjnych). W dniu 17 października 2008 r. na terenie powyższej nieruchomości zostały przeprowadzone oględziny, które wykazały, że na działce tej znajduje się słup betonowy linii elektroenergetycznej usytuowany w ciągu linii energetycznej średniego napięcia 15 kV. Sąsiednie słupy w ciągu linii zostały umiejscowione na działce oznaczonej numerem (...) i posadowione na żerdziach. Posiadają one oznaczenia odpowiednio - 21, 12, 82, oraz - 19, 12, 82. Organ ustalił, że w bezpośrednim sąsiedztwie drogi oprócz linii energetycznej 15 kV przebiega linia niskiego napięcia, która na wysokości budynku mieszkalnego o nr adresowym (...) przechodzi nad drugą stronę drogi. Usytuowanie słupów linii średniego i niskiego napięcia odniesiono w terenie i porównano w stosunku do istniejącego budynku mieszkalnego nr (...), rowu melioracyjnego stanowiącego jedną z granic działki (...) oraz istniejących w terenie studni kanalizacji sanitarnej. Do przedstawionego szkicu strony nie wniosły uwag. Przedstawiciel E. oświadczył, że słup został postawiony w miejsce poprzedniego podczas prac elektryfikacji kompleksu działek w 2000 r. Skarżąca natomiast oświadczyła, że w dniu zakupu działki, w jej przekonaniu, słupa nie było. W trakcie oględzin sporządzona została dokumentacja fotograficzna oraz szkic.

W następstwie powyższych ustaleń w wezwaniu z dnia 27 października 2008 r. organ zobowiązał E. Sp. z o.o. do przedłożenia w terminie do dnia 7 listopada 2008 r. dokumentów świadczących o legalizacji linii średniego napięcia w latach 1969-1972 oraz robót związanych elektryfikacją sąsiedniego kompleksu działek w 2000 r., a tym samym postawienia słupa energetycznego na działce nr (...) (m.in. takich jak potwierdzenia zgłoszenia właściwemu organowi lub pozwolenia na budowę, dokumentacji projektowej, uzgodnienia lokalizacji słupa i przebiegu linii energetycznych, podstaw prawnych wykonania robót w oparciu o przepisy Prawa energetycznego obowiązujących w okresie wykonywania poszczególnych robót). W odpowiedzi na wezwanie E. Sp. z o.o. dostarczyła zawiadomienia o rozpoczęciu i zakończeniu budowy, protokół odbioru, ksero map linii SN, zestawienie montażowe oraz ksero wpisu inspektora nadzoru o posadowieniu słupa na dz. (...). Z powyższych dokumentów wynika, że w dniu 3 lipca 2000 r. Z. E. S.A. w B. zawiadomił, że w dniu 12 lipca 2000 r. zamierza przystąpić do wykonania robót budowlanych związanych z budową linii napowietrznej 15 kV, stacji transformatorowej, linii kablowej n.n. 0,4 -zasilania domków letniskowych - I etap, na nieruchomości w Ś. nr działek (...)na wykonanie których wydane zostało przez Starostwo Powiatowe w Ś. pozwolenie na budowę z dnia 15 marca 2000 r. nr (...). Przy udziale inspektora nadzoru w dniu 19 września 2000 r. przeprowadzony został odbiór techniczny (protokół nr 115/TM/00). W zestawieniu montażowym sporządzonym przez kierownika robót elektrycznych w dniu 14 września 2000 r. ujęty został słup żelbetonowy o nr 20/12/00. Powyższe przedsięwzięcie zostało zakończone zawiadomieniem o zakończeniu robót z dnia 26 września 2000 r.

Inwestor przekazał organowi również protokół odbioru technicznego stacji transformatorowej w dniu 30 grudnia 1982 r. wraz z pomiarami rezystencji oraz dokumentację powykonawczą (zawierającą projekt technologiczny opracowany przez M. K.) sporządzoną przez Przedsiębiorstwo Usługowo Produkcyjno Handlowe M. K. w B. na zlecenie Społecznego Komitetu Budowy Zasilania Działek Letniskowych Ś. dotyczących linii SN i NN zasilania elektrycznego budynków pensjonatowo-letniskowych z kwietnia 1998 r. z mapą sytuacyjno-wysokościową w skali 1:500, na której podpisał się kierownik budowy H. R., potwierdzając zgodność z wykonaniem. Z mapy tej wynika, że w spornym miejscu istniał słup w dniu zatwierdzenia przez kierownika budowy, tj. 4 sierpnia 2000 r. Do akt dołączona została również decyzja Starosty Ś. z dnia 15 marca 2000 r. (nr (...)) przenosząca za zgodą stron na rzecz Zakładu Energetycznego B. decyzję z dnia 25 października 1999 r. (nr(...)) dotyczącą pozwolenia na budowę I etapu budowy zasilania działek letniskowych w Ś. i obejmującej swym zakresem budowę linii SN 15 kV 3x35 AFL stanowiącą odgałęzienie linii SN 15 kV P. -G., ustawienie stacji transformatorowej typu STSp 20/250 oraz budowę linii kablowych nn. zasilających działki wraz z szafkami pomiarowo-rozdzielczymi.

W poczet dowodów organ włączył również przekazane przez Starostę Ś. dokumenty dotyczące budowy kanalizacji sanitarnej, pośród których znajduje się mapa stanowiąca załącznik do decyzji z dnia 28 sierpnia 2000 r. (nr (...)) dotyczącej budowy kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej i tłoczonej na trasie S. - T. - Ś. - J. G. - etap II (wynika to z pisma starosty k-11 akt administracyjnych). Na mapie tej zaznaczona została lokalizacja słupa na działce nr (...).

Kolejnym dowodem pozyskanym przez organ na potrzeby prowadzonego postępowania jest mapa sytuacyjno - wysokościowa przesłana w piśmie z dnia 5 stycznia 2009 r. przez Kierownika Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno- Kartograficznej w Ś. (k- 13 akt administracyjnych), założona w 1988 r. przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w B. (sekcja mapy 344.243.182), która zawiera przebieg linii energetycznej średniego napięcia. Nie określa ona daty postawienia słupa na działce nr (...). Z analizy tej mapy wynika, że słup jest naniesiony w spornym miejscu.

Następnie w dniu 17 lipca 2009 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania. Postanowieniem z dnia 17 lipca 2008 r. (oczywista omyłka - powinno być: 2009 r.) organ nałożył na inwestora w trybie art. 81c ust. 2 w związku z art. 81 i 83 Prawa budowlanego obowiązek przedstawienia oceny stanu technicznego słupa oznaczonego symbolem 20/12/200, jego posadowienia i usytuowania w ciągu linii elektroenergetycznej w zgodności z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi, protokół pomiaru rezystencji uziemienia i sposób likwidacji stwierdzonych nieprawidłowości (zażalenie skarżącej nie zostało uwzględnione - k-20 akt administracyjnych). Inwestor uzupełnił wymagane przez organ dokumenty. W protokole z oceny stanu technicznego nie stwierdzono nieprawidłowości.

Po zapewnieniu stronom czynnego udziału w postępowaniu organ I instancji w dniu 3 marca 2010 r. decyzją stwierdził, że będące przedmiotem postępowania roboty budowlane zostały wykonane nie uchybiając techniczno-budowlanym przepisom wykonawczym oraz umorzył postępowanie z braku podstawy prawnej dla merytorycznego rozpatrzenia sprawy i rozstrzygnięcia, co do istoty. W oparciu o ustalony stan faktyczny organ stwierdził, że w sprawie nie zachodzi konieczność wydania decyzji nakazującej rozbiórkę części obiektu, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, jak również nakazania wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Z uwagi na powyższe organ zastosował tryb określony w art. 105 § 1 k.p.a. i powołując się na bezprzedmiotowość postępowania umorzył je decyzją.

Z rozstrzygnięciem organu I instancji nie zgodziła się skarżąca i wniosła odwołanie.

Organ II instancji w decyzji z dnia 29 kwietnia 2010 r. utrzymał w mocy orzeczenie pierwszoinstancyjne. Uznał, na podstawie dokumentów zawartych w aktach administracyjnych sprawy, za potwierdzony fakt istnienia słupa na działce nr (...) w spornym miejscu.

W skardze do Sądu skarżąca w dalszym ciągu kwestionuje usytuowanie słupa na nieruchomości stanowiącej jej własność. Podejrzewa nieprawidłowości w dokumentacji archiwalnej na podstawie, której udowadnia się w postępowaniu lokalizację spornego słupa.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przez organy nadzoru budowlanego przepisów prawa materialnego, jak i procesowego w stopniu, który mógłby implikować uchylenie zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej do Sądu decyzji wskazać trzeba, iż rozstrzygnięcie sporu w niniejszej sprawie uzależnione jest w zasadzie od udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy organy działały w granicach prawa, umarzając postępowanie jako bezprzedmiotowe, w związku z wymianą słupa przez inwestora na terenie nieruchomości stanowiącej własność skarżącej. W pierwszej kolejności, aby uzyskać odpowiedź na powyższe pytanie należy przyznać rację ustaleniom organu, że przez nieruchomość stanowiącą od 24 listopada 1999 r. własność skarżącej przebiegała linia energetyczna SN 15 kV. Organy w sposób wystarczający udokumentowały ten fakt. Słup o nr 20.12.200 usytuowany jest w ciągu istniejącej linii energetycznej. Wynika to z protokołu kontroli (k-8 akt administracyjnych), dokumentacji przesłanej przez kierownika Wydziału Architektury i Budownictwa w starostwie powiatowym dotyczącej kanalizacji sanitarnej (k - 11 akt administracyjnych), dowodów przekazanych przez inwestora w związku z wezwaniem organu (k- 12 akt administracyjnych) oraz mapy sytuacyjno-wysokościowej przekazanej przez Wydział Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w Ś. (k- 13 akt administracyjnych). Wszystkie dokumenty zostały przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. potwierdzone za zgodność z oryginałem. Na mapach znajdujących się przy powyższych dokumentach istnieje w spornym miejscu naniesiony słup. Oznacza to, że nie doszło przy jego sytuowaniu do samowoli budowlanej.

Sąd daje wiarę oświadczeniom inwestora, że wymiana słupa miała miejsce w ramach remontu istniejącej linii napowietrznej przeprowadzonej przy realizacji I etapu budowy zasilania działek letniskowych w ramach pozwolenia na budowę z dnia 25 października 1999 r. Roboty budowlane były prowadzone po zawiadomieniu właściwego organu (zawiadomienie o zamiarze przystąpienia do wykonania robót), odbiór techniczny został przeprowadzony w obecności inspektora nadzoru budowlanego (protokół odbioru technicznego), w zestawieniu montażowym w wykazie jest ujęty słup nr 20/12/00, nadto inspektor nadzoru w dzienniku budowy zatwierdził wykonanie prac.

W ocenie Sądu za udowodnione należy przyjąć to, że nowy słup 20/12/00 został usytuowany w miejscu istniejącego wcześniej słupa, który został usunięty.

Na podstawie akt sprawy nie można odmówić wiarygodności dokumentów i map geodezyjnych zgromadzonych w sprawie. Tego, że sporny słup umiejscowiony jest w ciągu linii energetycznej skarżąca nie zakwestionowała w trakcie kontroli.

Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Dokumentem urzędowym w rozumieniu tego przepisu jest dokument, który został sporządzony:

a)

w przepisanej formie,

b)

przez powołany do tego organ państwowy lub organ jednostki organizacyjnej.

Te przesłanki spełniają zgromadzone przez organ w toku postępowania dokumenty takie jak mapy przekazane przez Wydział Geodezyjny, pozwolenia oraz załączniki w formie map do decyzji. Brak jest zatem podstaw aby odmówić im wiarygodności i autentyczności. Kodeks przyjmuje domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało w dokumencie stwierdzone, poświadczone i zaświadczone przez upoważniony podmiot, który wystawił dokument. Przepis art. 76 § 3 k.p.a. dopuszcza obalenie domniemania zgodności z prawdą dokumentu urzędowego w drodze przeprowadzenia dowodu przeciwko treści (osnowie) takiego dokumentu. Nie wyklucza to przeprowadzenia dowodu zaprzeczającego autentyczności dokumentu. Oba domniemania mogą być obalone wszelkimi środkami dowodowymi, a nie tylko zeznaniami świadków. Strona, która zaprzecza prawdziwości (autentyczności) dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością, powinna tę okoliczność udowodnić (por. wyrok SN z dnia 5 października 1995 r., III ARN 38/95, OSNAPiUS 1996, nr 8, poz. 109, w którym stwierdzono, że: "Przepis art. 76 § 3 k.p.a. nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodów przeciwko treści dokumentu").

Podzielając zatem stanowisko organu co do istnienia spornego słupa przed jego wymianą w ramach remontu na działce nr (...) należy ocenić możliwości prawne co do dalszego postępowania w oparciu o przepisy prawa budowlanego. Organ nadzoru po otrzymaniu sygnałów wskazujących na możliwe naruszenie przepisów prawa budowlanego wszczął postępowanie i zasadnie skorzystał z rozwiązań prawnych przewidzianych w art. 81c ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z nimi organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów:

1)

związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego;

2)

świadczących o dopuszczeniu wyrobu budowlanego do obrotu albo jednostkowego zastosowania w obiekcie budowlanym.

Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

Postanowienie wydawane na mocy przepisu art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter dowodowy, a jego celem jest doprowadzenie do skompletowania materiału dowodowego, aby przedmiotem oceny organu był całokształt okoliczności sprawy.

Zgodnie natomiast z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zgłoszenia właściwemu organowi wymaga wykonywanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych. W ocenie Sądu wymiana słupa była remontem, ale była też koniecznością, tak jak wyjaśnił to organ I instancji w uzasadnieniu decyzji, z uwagi na obowiązek spoczywający na inwestorze na podstawie art. 5 ust. 2 w zw. z ust. 1 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi mianowicie, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7, tj. m.in. zapewnienia bezpieczeństwa konstrukcji.

W świetle zaistniałego stanu faktycznego sprawy i dalszych możliwości prawnych jej prowadzenia, organ zasadnie stwierdził, że pomimo braku zgłoszenia remontu słupa właściwemu organowi roboty, które zostały wykonane nie naruszają przepisów prawa.

Inwestor przedstawił ocenę stanu technicznego wykonanych robót, protokół pomiaru i nie stwierdzono nieprawidłowości. Zatem brak było podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego na podstawie rozwiązań zawartych w art. 51 Prawa budowlanego. Ratio legis art. 51 ust. 1 pkt 2 polega na doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. Wymiana słupa na nieruchomości bez zgody właściciela nieruchomości może być zgodna z prawem z punktu widzenia prawa administracyjnego, co nie oznacza, że jednocześnie nie narusza prawa własności właściciela nieruchomości. Ocena tego zagadnienia wykracza jednak poza kompetencje sądu administracyjnego, a ewentualne roszczenia odszkodowawcze z nim związane mogą być dochodzone przed sądem powszechnym. Podobne stanowisko w tym zakresie jest już utrwalone w orzecznictwie (por. m.in. wyroki: WSA we Wrocławiu z dnia 28 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 673/08 LEX nr 569027, WSA w Opolu z dnia 22 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Op 585/08 LEX nr 504230, WSA w Poznaniu z dnia 29 października 2008 r., sygn. akt II SA/Po 242/08 LEX nr 509893).

W świetle powyższego zaskarżone decyzje nie naruszają przepisów prawa i Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.