Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1617941

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy
z dnia 14 maja 2013 r.
II SA/Bd 230/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski.

Sędziowie WSA: Renata Owczarzak (spr.), Jarosław Wichrowski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Komendanta (...) Policji w B. z dnia (...) grudnia 2012 r. nr (...) w przedmiocie mianowania na stanowisko służbowe specjalisty oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Rozkazem personalnym nr (...) z dnia (...) r. Komendant Miejski Policji w (...) mianował z dniem 1 maja 2012 r. nadkom. D. W. - pozostającego w jego dyspozycji na stanowisko specjalisty Wydziału Prewencji w podległej mu jednostce, ze składnikami uposażenia wynikającymi z ostatnio zajmowanego stanowiska kierownika referatu tj. 07 grupy zaszeregowania z mnożnikiem 1,80 kwoty bazowej - 2740 zł oraz dodatkiem służbowym w wysokości 860 zł.

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 29 kwietnia 2011 r. na skutek reorganizacji pionu kryminalnego komendy zwolniono skarżącego z dotychczas zajmowanego stanowiska kierownika Referatu Operacyjno - Rozpoznawczego Wydziału Kryminalnego KMP w (...). Podczas rozmowy w dniu 29 kwietnia 2011 r. zaproponowano wymienionemu mianowanie na niższe stanowisko służbowe asystenta Jednoosobowego Stanowiska do spraw Kryminalnych Posterunku Policji w (...), lecz wymieniony nie ustosunkował się do wskazanej propozycji w związku z czym Komendant Miejski Policji w (...) rozkazem personalnym nr (...) z dnia (...) r. przeniósł nadkom. D. W. do swojej dyspozycji z dotychczasowymi składnikami uposażenia.

Wskazany rozkaz personalny został po odwołaniu wymienionego utrzymany w mocy decyzją nr (...) Komendanta Wojewódzkiego Policji w (...) z dnia (...) r. Wymieniony wniósł skargę na rozkaz Komendanta Wojewódzkiego Policji w (...) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 4 października 2011 r. (sygn. akt II SA/Bd 958/11) skargę oddalił.

Nadkom. D. W. za pośrednictwem reprezentującego go we wskazanym postępowaniu administracyjnym pełnomocnika złożył odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w (...) od opisywanego wyżej rozkazu personalnego nr (...) Komendanta Miejskiego Policji w (...), który rozkazem personalnym nr (...) z dnia (...) r. uchylił wskazaną decyzję administracyjną w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in. na konieczność przeprowadzenia postępowania administracyjnego z uwzględnieniem dochowania wszelkich przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a zwłaszcza tych, które chronią interes strony. Jest to obowiązek organu prowadzącego postępowanie, bowiem strona nie może ponosić ujemnych konsekwencji wynikających z tego rodzaju zaniedbań. Ponadto na podstawie zebranych materiałów postępowania wskazano, iż Komendant Miejski Policji w (...) nie wyjaśnił wyczerpująco, dlaczego wskazał wymienionemu do wyboru tylko dwa stanowiska służbowe (specjalisty Wydziału Prewencji KMP w (...) lub asystenta Jednoosobowego Stanowiska ds. Kryminalnych PP w (...)) oraz, czy w podległej mu jednostce znajdują się inne wolne etaty.

W dniu (...) r. Komendant Miejski Policji w (...) rozkazem personalnym nr (...) z dniem (...) r. cofnął dodatek funkcyjny nadkom. D. W. i z dniem 15 października 2012 r. mianował wymienionego na stanowisko specjalisty Wydziału Prewencji w 6 grupie zaszeregowania z mnożnikiem 1,75 kwoty bazowej i stawką uposażenia zasadniczego - 2670 zł miesięcznie oraz przyznał dodatek służbowy w wysokości 860 zł miesięcznie z zachowaniem prawa do stawki uposażenia zasadniczego na ostatnio zajmowanym stanowisku kierownika referatu tj. 7 grupy zaszeregowania z mnożnikiem 1,80 kwoty bazowej i uposażenia zasadniczego w wysokości 2740 zł miesięcznie, które wymieniony zajmował przed przeniesieniem do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w (...) tj. do dnia 30 kwietnia 2011 r.

W uzasadnieniu przytoczono ponownie stan faktyczny, dotyczący reorganizacji pionu kryminalnego komendy i prawomocnego przeniesienia skarżącego do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych w dniu 1 maja 2011 r. Z uwagi na zbliżający się koniec 12 - miesięcznego okresu pozostawania w dyspozycji, w dniu 27 marca 2012 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie mianowania nadkom. D. W. na stanowisko służbowe, które zakończyło wydanie rozkazu personalnego nr (...) Komendanta Miejskiego Policji w (...), który po odwołaniu od decyzji przez stronę został uchylony przez organ II instancji, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Ponadto Komendant Miejski Policji w (...) wskazał, że w związku z koniecznością ponownego rozpatrzenia sprawy, w dniu 1 sierpnia 2012 r. przeprowadził rozmowę z nadkom. D. W., w trakcie której zaproponował mu mianowanie na stanowisko specjalisty Wydziału Prewencji w 6 grupie zaszeregowania z mnożnikiem 1,75 kwoty bazowej z uposażeniem zasadniczym 2670 zł miesięcznie. Jednocześnie poinformował wymienionego, że na podstawie art. 103 ust. 1 ustawy o Policji zachowuje on prawo do stawki uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku, do czasu uzyskania stawki uposażenia według stanowiska służbowego, tj. 7 grupy zaszeregowania z mnożnikiem 1,80 kwoty bazowej i uposażeniem zasadniczym 2740 zł miesięcznie. Policjant został także poinformowany, iż w przypadku niewyrażenia zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe, na podstawie art. 38 ust. 4 ustawy o Policji może zostać zwolniony ze służby w Policji.

Organ I instancji poinformował, że w trakcie rozmowy policjant otrzymał do wglądu notatki służbowe specjalisty komórki kadrowej z dnia 27 lipca 2012 r. i 1 sierpnia 2012 r., które zawierały wykaz wszystkich wolnych stanowisk w komendzie na dzień prowadzenia rozmowy, tj. 1 sierpnia 2012 r. Nadkom. D. W. nie odniósł się do przedstawionej propozycji stwierdzając, że jest objęty ochroną związku zawodowego NSZZ Policjantów woj. (...), w związku z tym w jego ocenie na wszelkie zmiany warunków służby i płacy wymagana jest zgoda organizacji związkowej, ponieważ nie zapewniono mu stanowiska równorzędnego lub wyższego w chwili powrotu z delegowania z KPP w (...). Następnie policjant stwierdził, iż zaproponowanie mu przez Komendanta Miejskiego Policji w (...) aktualnie wakującego stanowiska naczelnika Wydziału Prewencji "... mogło być przez ogół odebrane jako propozycja korupcyjna..." oraz że propozycja niższego stanowiska nie odzwierciedla jego wyszkolenia i predyspozycji, a także, że w Prokuraturze Rejonowej w (...) prowadzone są cztery nowe postępowania o zarzucane przez wymienionego czyny dokonane przez Komendanta Miejskiego Policji w (...) na jego szkodę. W związku z powyższym nadkom. D. W. wniósł ustnie wniosek do protokołu o wyłączenie na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. Komendanta Miejskiego Policji w (...) z postępowania w sprawie ustalenia dla niego stanowiska. Wymieniony stwierdził także, iż wszelkie kwestie dotyczące czynności w postępowaniu ustalającym dla jego osoby stanowisko służbowe, mają być prowadzone z wyznaczonym w sprawie pełnomocnikiem.

Komendant Miejski Policji w (...) wskazał również, że Komendant Wojewódzki Policji w (...), po rozpatrzeniu wniosku zainteresowanego, wydał postanowienie nr (...) r., odmawiając wyłączenia podinsp. M. E. z postępowania w sprawie ustalenia stanowiska dla nadkom. D. W.

Następnie organ I instancji wskazał, że w dniu (...) r. do KMP w (...) wpłynęło pismo pełnomocnika zainteresowanego, w którym poinformował, iż na obecnym etapie postępowania nie będzie składał wniosków dowodowych. Pełnomocnik wskazał również, że z uwagi na fakt, iż w Komendzie Miejskiej Policji w (...) jest wakat na stanowisku Naczelnika Wydziału Prewencji jego mandant modyfikuje dotychczasowe stanowisko i wyraża zgodę na objęcie tego stanowiska oraz, że nadkom. D. W. spełnia warunki wymagane na powyższym stanowisku służbowym.

W dniu 27 września 2012 r. pełnomocnikowi zainteresowanego przesłano kopię notatki, która zawiera bieżący wykaz wakujących stanowisk policyjnych w KMP w (...) oraz informację, że z dniem 1 października 2012 r. zwolni się stanowisko zastępcy naczelnika Wydziału Prewencji, o co wnosił w dniu 27 września 2012 r. nadkom. D. W.

Biorąc pod uwagę fakt, że przy decyzjach opartych o uznanie administracyjne organ ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia z uwagi na celowość decyzji, która powinna być jednak w pełni uzasadniona, aby strona miała jasność co do kryteriów, którymi kierował się organ administracyjny, Komendant Miejski Policji w (...) uzasadniał mianowanie w dniu (...) r. nadkom. D. W. na stanowisko specjalisty Wydziału Prewencji w podległej mu jednostce, wyjaśniając dlaczego nie zaproponowano stanowiska równorzędnego. Przyczyną był brak możliwości mianowania na stanowisko kierownika referatu. Stanowisko specjalisty było bezpośrednio "najwyższym" przed stanowiskiem kierownika. Ponadto posiada ono stopień etatowy nadkomisarza tj. taki sam, jak stanowisko kierownika referatu. W przedmiocie stanowiska, które było wolne od dnia 5 września 2011 r. tj. naczelnika Wydziału do Walki z Przestępczością przeciwko Mieniu, czy specjalisty Wydziału Kryminalnego, w tym zakresie wskazał, że to przełożeni wystąpili z wnioskami o mianowanie określonych policjantów, spełniających wymagania w zakresie kwalifikacji i stażu służby na wyżej wymienione stanowiska i wnioski te zostały rozpatrzone pozytywnie. Ponadto organ I instancji wskazał, że stosunek służbowy policjanta ma charakter administracyjno-prawny. Cechuje go podległość i dyspozycyjność funkcjonariusza wobec zwierzchnika, a funkcjonariuszowi Policji nie przysługuje roszczenie o mianowanie na stanowisko ściśle odpowiadające jego kwalifikacjom i wykształceniu.

Ponadto w zaskarżonej decyzji wskazano, że z uwagi na konstrukcję art. 38 ustawy o Policji, który pozostawia organowi możliwość wyboru między przeniesieniem na niższe stanowisko służbowe policjanta niewyrażającego na to przeniesienie zgody, a całkowitym zwolnieniem ze służby, komendant miejski Policji uznał, iż mianowanie na niższe stanowisko służbowe, przy braku możliwości mianowania na równorzędne stanowisko i przy zachowaniu prawa do dotychczasowego uposażenia, jest korzystniejsze dla policjanta i uwzględnia jego interes wyrażony w art. 7 k.p.a.

Następnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Komendant Miejski Policji w (...) wskazał, że w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy, w dniu 1 sierpnia 2012 r. ponownie zaproponował policjantowi stanowisko specjalisty Wydziału Prewencji w 6 grupie zaszeregowania z mnożnikiem 1,75 kwoty bazowej z uposażeniem zasadniczym 2.670 zł miesięcznie z zachowaniem prawa do uposażenia zasadniczego na ostatnio zajmowanym stanowisku tj. kierownika referatu w 7 grupie zaszeregowania z mnożnikiem 1,80 kwoty bazowej i uposażeniem zasadniczym 2.740 zł miesięcznie, co wynika z postanowień art. 103 ust. 1 ustawy o Policji. Z notatki pracownika komórki kadrowej z dnia 27 lipca 2012 r., zawierającej informacje o wszystkich wakujących stanowiskach policyjnych w komendzie wynikało, że nie było wśród nich stanowiska równorzędnego ze stanowiskiem kierownika referatu, a więc stanowiska zajmowanego przez wymienionego sprzed reorganizacji pionu kryminalnego w maju 2011 r., co według Komendanta Miejskiego Policji w (...) było przesłanką do mianowania policjanta na niższe stanowisko służbowe, wynikającą z postanowień art. 38 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Komendant Miejski Policji w (...) poinformował, iż proponując skarżącemu stanowisko specjalisty Wydziału Prewencji kierował się m.in. tym, że stanowisko specjalisty, jako jedyne z ówcześnie wolnych stanowisk, posiadało stopień etatowy nadkomisarza, a więc taki sam jak stanowisko kierownika referatu, które wymieniony zajmował przed przeniesieniem do dyspozycji, zgodnie z rozporządzeniem MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r., w którym, w tabeli zaszeregowania stanowisk służbowych w poz. 80 i 83 ustalono stopień nadkomisarza dla stanowiska kierownika referatu i specjalisty.

Komendant Miejski Policji w (...) w uzasadnieniu odniósł się również do stanowiska pełnomocnika skarżącego z dnia 9 maja 2012 r., który podniósł, że jego mandant przyjąłby stanowisko najbardziej zbliżone do ostatnio zajmowanego przez funkcjonariusza. W odniesieniu do tego zarzutu organ I instancji powołał się na orzecznictwo, w którym wyrażany jest pogląd, że politykę kadrową i struktury w poszczególnych jednostkach organizacyjnych Policji kształtują funkcjonariusze piastujący stanowisko organu, gdyż to oni odpowiedzialni są za sprawne wykonywanie zadań nałożonych ustawą na formację jaką jest Policja. Władczy charakter stosunku zatrudnienia policjanta powoduje, iż nie ma on roszczenia do zajmowania określonego stanowiska, a przełożony ma prawo doboru personelu jednostronnymi aktami, odpowiadającymi potrzebom realizacji zadań i obowiązków ustawowych.

Zdaniem Komendanta Miejskiego Policji w (...), mianując nadkom. D. W. na stanowisko specjalisty wyznaczył wymienionemu stanowisko "najbardziej zbliżone do ostatnio zajmowanego", z uwagi na zaszeregowanie tego stanowiska i wymagane na nim kwalifikacje oraz stopień etatowy. W ustawie o Policji nie zdefiniowano, czy mianowanie na niższe stanowisko, w trybie art. 38 ust. 2, to mianowanie o jedną grupę zaszeregowania niżej, czy o więcej grup. Decyzja w takiej sprawie wydawana jest na podstawie uznania. W tym przypadku mianowano policjanta na stanowisko zaszeregowane do 6 grupy, a więc o jedną grupę niżej, przy zachowaniu prawa do 7 grupy.

Organ I instancji motywując decyzję podjętą w rozstrzygnięciu zaskarżonego rozkazu wskazał, że na dzień rozmowy z policjantem i zaproponowania mu stanowiska specjalisty tj. 1 sierpnia 2012 r., w komendzie było nieobsadzone stanowisko naczelnika Wydziału Prewencji, które nadkom. D. W. chciał objąć, co wynikało z pisma jego pełnomocnika datowanego na 17 września 2012 r. W związku z powyższym organ I instancji objaśnił, że w porównaniu do stanowiska kierownika referatu, zajmowanego ostatnio przez nadkom. D. W., jest to stanowisko wyższe, ze stopniem etatowym podinspektora, zaszeregowane w 9 grupie z mnożnikiem 2,15 kwoty bazowej i uposażeniem zasadniczym 3.280 zł. Komendant Miejski Policji w (...) nie zaproponował wymienionemu tego stanowiska bowiem w jego opinii Wydział Prewencji KMP w (...) jest najliczniejszą komórką organizacyjną komendy ze stanem etatowym 128 stanowisk policyjnych i cywilnych, a nadkom. D. W. nie posiadał doświadczenia w kierowaniu tak dużym zespołem ludzi, czy w nadzorowaniu realizacji zadań przez kierowników komórek organizacyjnych. Referat, którym kierował kilka lat, liczył kilka stanowisk (dokładnie 9 wraz z kierownikiem referatu) i miał strukturę jednorodną - nie dzielił się na mniejsze komórki organizacyjne.

Odnosząc się do kwestii objęcia nadkom. D. W. ochroną prawną związku zawodowego Komendant Miejski Policji w (...) przytoczył art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych. Następnie odniósł się do art. 67 ust. 2 ustawy o Policji, z którego wynika, że przepisy ustawy o związkach zawodowych stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem, że w Policji może działać tylko jeden związek zawodowy i związek ten nie ma prawa do strajku. Zdaniem organu I instancji, używając sformułowania "odpowiednio" ustawodawca założył konieczność uwzględnienia, w odniesieniu do funkcjonariuszy objętych ochroną związku zawodowego, specyfiki stosunków służbowych w Policji, w szczególności zaś dyspozycyjności policjanta wobec przełożonych. Wskazano również na art. 2 ust. 6 ustawy o związkach zawodowych, który stanowi, że do praw związkowych funkcjonariuszy Policji stosuje się odpowiednio przepisy tejże ustawy z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z odrębnych ustaw. Tą odrębną ustawą zgodnie ze stanowiskiem Komendanta Miejskiego Policji w (...) jest ustawa o Policji, z której z kolei wynika, że istotą stosunku służbowego jest dyspozycyjność i podległość szczególnej dyscyplinie służbowej, której policjant gotów jest się podporządkować. Konsekwencją tego stosunku jest też to, iż brak regulacji (np. w zakresie obowiązku uzyskania zgody organizacji związkowej przy mianowaniu funkcjonariusza na niższe stanowisko) w ustawie o Policji, bądź cytowanym w podstawie prawnej rozporządzeniu w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oznacza, iż ustawodawca takiego uprzywilejowania osobom przez związek wskazanym nie przyznał. Na poparcie swojej tezy organ I instancji przytoczył wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2008 r. (II PZP 3/108 OSNP 2008 Nr 17-18, poz. 249 w sprawie służb mundurowych).

W odniesieniu do omawianej wyżej sytuacji organ I instancji podkreślił, że mianowanie nadkom. D. W., pozostającego w dyspozycji komendanta miejskiego Policji, na inne stanowisko służbowe jest konieczne z uwagi na:

* wcześniejszą likwidację zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienie do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych,

* brak możliwości mianowania na równorzędne stanowisko służbowe,

* możliwość mianowania na niższe stanowisko służbowe w trybie art. 38 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji,

* konieczność uregulowania tymczasowej sytuacji kadrowej wymienionego, a także uporządkowania struktur etatowych komendy.

Powyższe w opinii Komendanta Miejskiego Policji w (...) uprawniało do stwierdzenia, iż mianowanie na niższe stanowisko służbowe policjanta, pozostającego na podstawie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji w dyspozycji przełożonego, nie wymaga zgody właściwej organizacji związkowej.

Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. organ I instancji nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności z dniem doręczenia rozkazu z uwagi na ważny interes służby przejawiający się koniecznością uregulowania sytuacji kadrowej komendy, dotrzymaniem terminu określonego w art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, a także brakiem możliwości mianowania wymienionego na równorzędne stanowisko służbowe.

W odwołaniu od rozstrzygnięcia organu I instancji D. W. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Komendanta Miejskiego Policji w (...) z uwagi na fakt, że wskazany rozkaz personalny został wydany z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygniecie, bowiem w toku postępowania doszło do naruszenia przepisów art. 32 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o związkach zawodowych oraz § 18 ust. 3 Statutu NSZZP. Policjant zarzucił organowi I instancji to, że w zaskarżonej decyzji jednostronnie zmienił jego warunki służby bez wymaganej zgody organizacji związkowej, w której jego mandant pełni funkcję z wyboru. Na poparcie swojej tezy zacytował treść wskazanych aktów prawnych. W opinii skarżącego powołany w rozkazie personalnym Komendanta Miejskiego Policji w (...) nr (...) wyrok Sądu Najwyższego, stanowiący podstawę poglądu organu I instancji, jakoby w omawianej sytuacji nie należało wystąpić do organizacji związkowej o zajęcie stanowiska, nie może znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ omawiany rozkaz personalny został wydany w zasadniczo odmiennym stanie faktycznym, bowiem przedmiotem orzekania przez sądy powszechne było roszczenie funkcjonariusza Straży Pożarnej o zasądzenie wynagrodzenia z tytułu pracy w nadgodzinach, a także w odmiennym stanie prawnym, bowiem "pragmatyka funkcjonariuszy Straży Pożarnej jest w pewnych kwestiach odmienna od pragmatyki funkcjonariuszy Policji". W opinii strony odwołującej się nie ma wątpliwości, że stosunek jaki łączy funkcjonariusza Policji z Policją jako organizacją, nie jest stosunkiem pracy, jednakże na podstawie art. 2 ust. 6 ustawy o związkach zawodowych w związku z art. 67 ust. 2 ustawy o Policji przepisy ustawy o związkach zawodowych znajdują zastosowanie do funkcjonariuszy. Na poparcie swojej tezy pełnomocnik skarżącego wskazał wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Opolu z dnia 13 października 2005 r. (sygn. akt II SA/Op 8/05).

W związku z powyższym w opinii skarżącego, mianowanie funkcjonariusza na stanowisko specjalisty, w sytuacji gdy pełnił funkcję kierownika referatu jest zmianą warunków służby na niekorzyść, przy jednoczesnym nie uwzględnieniu, że podlega szczególnej ochronie jako członek organizacji związkowej w związku z czym konieczne jest zastosowanie przepisów art. 32 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o związkach zawodowych, a organ I instancji tego nie uczynił.

Komendant Wojewódzki Policji w (...) po rozpatrzeniu odwołania, rozkazem personalnym z dnia (...) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Zdaniem organu odwoławczego, analiza materiałów zgromadzonych w trakcie postępowania administracyjnego w omawianej sprawie pozwala stwierdzić, że warunki płacy policjanta nie zostały zmienione na niekorzyść, ponieważ mianując nadkom. D. W. na stanowisko specjalisty Wydziału Prewencji w podległej sobie jednostce, Komendant Miejski Policji w (...) zastosował art. 103 ust. 1 ustawy o Policji, na podstawie którego policjant przeniesiony na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej grupy uposażenia zasadniczego zachowuje prawo do stawki uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku, do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska służbowego.

Jednocześnie w ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji, nie ma wątpliwości, że z uwagi na brak równorzędnego do zajmowanego przed przeniesieniem do dyspozycji stanowiska, nadkom. D. W. został mianowany na niższe stanowisko służbowe i w odczuciu skarżącego może być to zmiana na niekorzyść, jednak na podkreślenie zasługuje fakt, iż wymieniony w dniu objęcia go ochroną, jaką przewiduje art. 32 ustawy o związkach zawodowych, wykonywał zadania na stanowisku asystenta w służbie prewencyjnej w Komendzie Powiatowej Policji w (...), a następnie w KMP w (...). W związku z powyższym, w stanie faktycznym z dnia objęcia ochroną związkową warunki pracy policjanta nie uległy zasadniczej zmianie. Ponadto w opinii organu odwoławczego ochrona ta powinna być rozumiana nie tylko jako ochrona interesu osoby pełniącej funkcję związkową, ale przede wszystkim jako ochrona interesów związku zawodowego, realizacji celów statutowych związków zawodowych przez jego działaczy. Wymieniony został mianowany na stanowisko specjalisty Wydziału Prewencji KMP w (...), tym samym nadal pełni służbę w Komendzie Miejskiej Policji w (...), co w żaden sposób nie wpływa niekorzystnie na wykonywanie przez niego obowiązków związanych z pełnioną funkcją związkową.

Wskazano również, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2001 r. (sygn. akt II SA 345/01) z uwagi na specyfikę regulacji prawnej służbowego stosunku funkcjonariusza Policji, stwierdzenie o odpowiednim stosowaniu przepisów ustawy o związkach zawodowych oznacza, że przepis art. 32 ust. 1-4 ustawy o związkach zawodowych ma zastosowanie we wszystkich tych przypadkach, w których organ policji może, ale nie musi, zwolnić policjanta ze służby np. art. 41 ust. 2 pkt 1-6 ustawy, dlatego nie można przyjąć, by w przypadku gdy organ policji z mocy ustawy zobowiązany jest do zwolnienia policjanta ze służby w Policji, mógł mieć zastosowanie wskazany przepis ustawy o związkach zawodowych warunkujący możliwość rozwiązania stosunku służbowego od zgody organu tej organizacji.

W skardze do sądu D. W. wniósł o uchylenie rozkazu personalnego nr (...) w całości oraz rozkazu personalnego nr (...) w całości, zarzucając, że został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto skarżący zarzucił Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w (...), że wydał rozkaz personalny z naruszeniem przepisu art. 32 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 o związkach zawodowych (tekst jedn.: z 2001 r., Dz. U. Nr 79, poz. 854 z późn. zm.) oraz z naruszeniem § 18 ust. 3 Statutu Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów.

Skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w odwołaniu od rozkazu personalnego organu I instancji. W ocenie skarżącego, jednostronna zmiana warunków służby bez wymaganej zgody organizacji związkowej, w której pełni on funkcję z wyboru jest sprzeczna z prawem.

Odnosząc się do powołanego wyroku z dnia 5 lipca 2001 r. skarżący stwierdził, że wbrew jego interpretacji zawartej w rozkazie z dnia 28 grudnia 2012 r., w ocenie skarżącego, Sąd wyraził w nim pogląd zasadniczo zgodny z jego twierdzeniami, zważywszy, że podstawą jego mianowania na stanowisko służbowe był art. 38 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Pogląd organu odwoławczego byłby zgodny z powołanym wyrokiem NSA, gdyby podstawą mianowania na niższe stanowisko służbowe był art. 38 ust. 1 ustawy o Policji.

W ocenie skarżącego, powołany w rozkazie personalnym z dnia (...) r. przepis, nie przewiduje obligu mianowania na niższe stanowisko służbowe, dlatego a contrario, Komendant Miejski Policji w (...), mógł mianować skarżącego na wyższe stanowisko służbowe, czego jednak nie uczynił.

Odnosząc się do wyroku z dnia 4 czerwca 2012 r. wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, skarżący podkreślił, że wydany został w odmiennym stanie faktycznym, ponieważ podstawą mianowania funkcjonariusza na inne, niższe stanowisko służbowe był art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, a ponadto, jak wynika z uzasadnienia tego wyroku, Sąd na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy doszedł do przekonania, że przedstawiciel związków zawodowych w sposób dorozumiany został zawiadomiony o mianowaniu funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe i nie sprzeciwił się temu, natomiast w niniejszej sprawie właściwy organ związków zawodowych nie został zawiadomiony, ani w sposób bezpośredni, ani też w sposób dorozumiany.

Skarżący podtrzymał swoje stanowisko, że w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w dniu 13 października 2005 r. (sygn. akt II SA/Op 8/05), ponieważ mianowanie funkcjonariusza na stanowisko specjalisty w sytuacji, gdy wcześniej pełnił funkcję kierownika referatu, jest zmianą warunków służby na niekorzyść, dlatego też skarżący podlega szczególnej ochronie jako członek organizacji związkowej i w związku z tym zastosowanie przepisów art. 32 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o związkach zawodowych było konieczne - a organ pierwszej instancji tego nie uczynił.

Podkreślił również, że w uzasadnieniu swojego rozkazu Komendant Wojewódzki Policji w (...) nie odniósł się w ogóle do naruszenia § 18 ust. 3 Statutu NSZZ Policjantów.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, dlatego nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania Sądu jest rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w (...) z dnia (...) r. utrzymujący w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w (...) nr (...) r., na mocy którego z dniem 14 października 2012 r. cofnięto dodatek funkcyjny nadkom. D. W. i z dniem 15 października 2012 r. mianowano wymienionego na stanowisko specjalisty Wydziału Prewencji w 6 grupie zaszeregowania z mnożnikiem 1,75 kwoty bazowej i stawką uposażenia zasadniczego - 2670 zł miesięcznie oraz przyznano dodatek służbowy w wysokości 860 zł miesięcznie z zachowaniem prawa do stawki uposażenia zasadniczego na ostatnio zajmowanym stanowisku kierownika referatu tj. 7 grupy zaszeregowania z mnożnikiem 1,80 kwoty bazowej i uposażenia zasadniczego w wysokości 2740 zł miesięcznie, które wymieniony zajmował przed przeniesieniem do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w (...) tj. do dnia 30 kwietnia 2011 r.

Rozpoznanie Sądu sprowadza się do zbadania legalności opisanych wyżej decyzji; ustalenia czy nie naruszają one przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi ani wskazaną podstawą prawną i rozpoznaje skargę w granicach danej sprawy.

Przechodząc do rozpoznania skargi należy zauważyć, że jej podstawę stanowi art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. Natomiast zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 5 cyt. ustawy policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku niewyrażenia zgody na mianowanie na stanowisko służbowe w okresie pozostawania w dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko. Określony w art. 37a ustawy o Policji termin - nie dłuższy niż 12 miesięcy, to maksymalny termin, na który policjanta można przenieść do dyspozycji przełożonego, przy czym przeniesienie to następuje na czas do dnia powołania lub mianowania na inne stanowisko służbowe, albo zwolnienia ze służby w Policji, który nie jest równoznaczny z okresem 12 miesięcy, ale wiąże się z wystąpieniem określonej możliwości mianowania na inne stanowisko służbowe, bądź też zaistnienia przesłanek wymaganych do zwolnienia policjanta ze służby. Sprawa zwolnienia ze Stanowska służbowego i przeniesienia do dyspozycji przełożonego została rozstrzygnięta prawomocnie (wyrok WSA z 4 października 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 958/11).

Istotny dla rozpoznania niniejszej sprawy stan faktyczny jest niesporny, ponieważ jak wynika z akt sprawy, skarżący, do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w (...) został przeniesiony z dniem 1 maja 2011 r., natomiast w związku z upływem terminu wskazanego przez ustawodawcę, w dniu 27 marca 2012 r. Komendant Miejski Policji w (...) wszczął postępowanie w sprawie mianowania skarżącego na stanowisko służbowe. Z uwagi na fakt, iż rozkaz personalny nr (...), zgodnie z którym przełożony mianował z dniem 1 maja 2012 r. skarżącego - na stanowisko specjalisty Wydziału Prewencji KMP w (...) został uchylony przez organ odwoławczy, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia z uwzględnieniem poczynionych przez organ uwag, wymieniony na stanowisko służbowe został ponownie mianowany z dniem (...) r., a Komendant Miejski Policji w (...) szczegółowo i wyczerpująco wyjaśnił powód mianowania skarżącego na stanowisko specjalisty Wydziału Prewencji w podległej mu jednostce organizacyjnej na podstawie art. 38 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Organ wskazał, ze było to jedyne w tym czasie wolne stanowisko o statusie stopnia etatowego nadkomisarza (taki jaki był przypisany stanowisku kierownika referatu, które zajmował skarżący, wymagające takich samych kwalifikacji zawodowych. Ponadto podwładny policjant nie może kształtować polityki kadrowej, a specyfika służby wymaga podporządkowania i zdyscyplinowania. Skarżącemu nie przysługuje tez roszczenie o mianowanie na określone stanowisko służbowe, stąd nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący objęcia stanowiska Naczelnika Wydziału Prewencji tj. stanowiska wyższego w hierarchii o dwie grupy zaszeregowania ze stopniem etatowym podinspektora. W tym zakresie organ również szczegółowo wyjaśnił przyczyny braku propozycji objęcia tego stanowiska.

Ponadto zwrócić należy uwagę na okoliczność, że skarżący zgodnie z uchwałą nr (...) Prezydium Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. (...) z dnia 30 sierpnia 2011 r. został objęty ochroną prawną w związku pełnieniem funkcji z wyboru w organizacji związkowej. W tym czasie wymieniony policjant pozostawał w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w (...) od dnia 1 maja 2011 r. ze składnikami uposażenia na ostatnio zajmowanym stanowisku kierownika referatu tj. w 7 grupie zaszeregowania z mnożnikiem 1,80 kwoty bazowej i uposażeniem zasadniczym 2.740,- zł miesięcznie i dodatkiem funkcyjnym w wysokości 860 zł. Jednocześnie był delegowany do czasowego pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w (...), gdzie z polecenia przełożonego wykonywał obowiązki służbowe na stanowisku asystenta Zespołu Wykroczeń IV Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego. Po upływie ustawowego czasu delegowania i powrocie do jednostki macierzystej, skarżący, od dnia 5 września 2011 r. pełnił powierzone obowiązki na stanowisku asystenta Wydziału Ruchu Drogowego KMP w (...). Obecnie uchwałą nr (...) Prezydium Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. (...) z dnia 16 listopada 2012 r. wymieniony nadal jest objęty ochroną prawną.

Słusznie zatem organ II instancji zauważył rozpoznając niniejsza sprawę, że jej istota sprowadza się do wyjaśnienia, czy przepis art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 maja 1992 r. o związkach zawodowych (Dz. U. Nr 55, poz. 239 z późn. zm.) ma zastosowanie do zmiany stosunku służbowego funkcjonariusza Policji na podstawie art. 38 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 z późn. zm.), pracodawca bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej nie może zmieniać jednostronnie warunków płacy lub pracy na niekorzyść pracownika imiennie wskazanego uchwałą zarządu tego członka lub innego pracownika będącego członkiem danej zakładowej organizacji związkowej, upoważnionym do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy.

W ocenie skarżącego, mianowanie funkcjonariusza na stanowisko specjalisty w sytuacji gdy wcześniej pełnił funkcję kierownika referatu jest zmianą warunków służby na niekorzyść, a fakt, że podlega szczególnej ochronie jako członek organizacji związkowej determinuje obligatoryjne zastosowanie przepisów art. 32 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o związkach zawodowych.

Rozważając powyższy zarzut i nie godząc się z przedstawioną interpretacją Sąd zauważa przede wszystkim, że powołany art. 32 ustawy o związkach zawodowych ma charakter ogólny. Niewątpliwie przepisami szczególnymi w stosunku do powyższej ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. jest ustawa o Policji, której art. 67 ust. 2 stanowi, że przepisy ustawy o związkach zawodowych stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem, że w Policji może działać tylko jeden związek i związek ten nie ma prawa do strajku.

Odpowiednio to znaczy w ocenie Sądu - przede wszystkim mając na uwadze specyfikę służby, która zgodnie z art. 1 jest umundurowaną, uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu, przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Podstawę wydania decyzji stanowił również art. 38 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, który mówi, że policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku niewyrażenia zgody na mianowanie na stanowisko służbowe w okresie pozostawania w dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko; ust. 4 tegoż przepisu stwierdza, że policjant, który nie wyraził zgody na przeniesienie na niższe stanowisko z przyczyn określonych w ust. 2 może być zwolniony ze służby.

Zgodzić się należy z organem, że przepis ten ma charakter przepisu odrębnego, szczególnego w stosunku do powołanego na wstępie art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych. Artykuł 38 ustawy o Policji nie przewiduje zgody związków zawodowych na przeniesienie na niższe stanowisko w sytuacji, jaka miała miejsce w związku z reorganizacją. Zgodzić się należy z wywodem organu, że z uwagi na specyfikę służby w policji, o której była mowa wyżej nie do uzasadnienia jest sytuacja, w której brak zgody zakładowej organizacji związkowej wstrzymuje zmiany strukturalne i organizacyjne w Policji, a przede wszystkim uniemożliwia wypełnienie dyspozycji art. 38 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie.

Powyższe odnieść należy również do podnoszonego zarzutu naruszenia § 18 ust. 3 Statutu Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów i mając na uwadze nadrzędną zasadę hierarchicznej zgodności źródeł prawa, przyjąć należy nieskuteczność tego zarzutu, mając jednocześnie na względzie, iż akt ten nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego.

Ponadto uznać należy argumentację organu odwoławczego stwierdzającego, że warunki płacy policjanta nie zostały zmienione na niekorzyść, gdyż mianując skarżącego na stanowisko specjalisty Wydziału Prewencji w podległej sobie jednostce, Komendant Miejski Policji w (...) zastosował art. 103 ust. 1 ustawy o Policji, na podstawie którego policjant przeniesiony na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej grupy uposażenia zasadniczego, zachowuje prawo do stawki uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku, do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska służbowego.

Podkreślić należy, że skarżący w dniu objęcia go ochroną, jaką przewiduje art. 32 ustawy o związkach zawodowych, wykonywał zadania na stanowisku asystenta w służbie prewencyjnej w Komendzie Powiatowej Policji w (...), a następnie w KMP w (...), dlatego też w stanie faktycznym z dnia objęcia ochroną związkową, warunki pracy policjanta nie uległy zasadniczej zmianie. Z uwagi na brak równorzędnego do zajmowanego przed przeniesieniem do dyspozycji stanowiska, skarżący został mianowany na niższe stanowisko służbowe, co jednak przy uwzględnieniu okoliczności niniejszej sprawy, nie może być postrzegane jako zmiana na niekorzyść.

Organ słusznie też zwrócił uwagę na charakter ochrony związkowej oraz specyfikę służby jaką pełni się w szeregach Policji.

Bezpodstawny jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego. Organy administracyjne obu instancji uwzględniły wszystkie istotne okoliczności sprawy, a więc przede wszystkim przeprowadziły ocenę w zakresie wpływu regulacji zawartej w przepisie art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 maja 1992 r. o związkach zawodowych (Dz. U. Nr 55, poz. 239 z późn. zm.) na zaistniałe zmiany stosunku służbowego funkcjonariusza Policji na podstawie art. 38 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

W ocenie Sądu argumentacja zawarta w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej rozstrzygnięcia jest wystarczająca, odnosi się do wszystkich zarzutów odwołania i spełnia wymagania art. 107 § 3 k.p.a. Organ wskazał zarówno na przesłanki faktyczne, powodujące konieczność zwolnienia funkcjonariusza z dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji i wynikającej stąd konieczności mianowania na nowe stanowisko służbowe z odpowiadającymi mu składnikami wynagrodzenia jak i przepisy prawa, które były podstawą podjętej decyzji.

Zatem przy wydaniu zaskarżonej orzeczenia, jak i orzeczenia organu pierwszej instancji, nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.