Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 751986

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy
z dnia 23 grudnia 2010 r.
II SA/Bd 1240/10

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński.

Sędziowie WSA: Wojciech Jarzembski (spr.), Renata Owczarzak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Spółki A w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w (...) z dnia (...) sierpnia 2010 r. nr (...) w przedmiocie zmiana ostatecznej decyzji dotyczącej zezwolenia na urządzenia i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Spółka A. w W. złożyła dnia (...) 2009 r. wniosek o zmianę decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia (...) 2009 r. nr (...), na mocy której udzielono Spółce zezwolenia na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa (...) w poz. (...), (...) i (...). Na podstawie art. 253a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 201, poz. 60 z 2005 r. z późn. zm.) w zw. z art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540) dnia (...) 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w T. decyzją numer (...) odmówił zmiany ww. decyzji. Organ wskazał, że w dniu 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych i zgodnie z jej art. 135 ust. 1, zezwolenia o których mowa w art. 129 ust. 1 mogą być zmieniane, na zasadach określonych w ustawie dla zmiany koncesji i zezwoleń udzielanych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie określonym w art. 6 ust. 1-3, przez organ właściwy do udzielenia zezwolenia w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Natomiast zgodnie z art. 135 ust. 2 w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych.

Strona zaskarżyła decyzję w całości i wniosła o jej uchylenie i wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy lub ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w pierwszej instancji, zarzucając decyzji:

a)

iż została wydana na podstawie art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, który jest sprzeczny z art. 2 i art. 7 Konstytucji w części dot. zakazu zmiany miejsc urządzania gry:

-

w odniesieniu do sytuacji, w których wniosek strony o zmianę zezwolenia w części polegającej na zmianie miejsc urządzania gry został zgłoszony przed wejściem w życie ustawy o grach hazardowych, i gdyby sprawa została rozpoznana w terminie ustawowym, powinna się zakończyć przed wejściem w życie cytowanej ustawy, toteż wniosek mógłby zostać uwzględniony, a sprawa z przyczyn nie leżących po stronie strony nie została w terminie ustawowym rozpatrzona przez właściwy organ administracji publicznej, oraz w zakresie w jakim łamie wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadę ochrony praw nabytych,

b)

prowadzenie postępowania z naruszeniem art. 35 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, jako że nierozpoznanie niniejszej sprawy w terminie ustawowym uniemożliwiało uwzględnienie wniosku w związku ze zmianą stanu prawnego-wejściem w życie ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych,

c)

prowadzenie postępowania na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, która wbrew wymogom dyrektywy nr 98/34/WE oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych oraz rozporządzeniem zmieniającym powyższe rozporządzenie - z dnia 6 kwietnia 2004 r., której projektu nie notyfikowano do Komisji Europejskiej, jako zawierającego przepisy techniczne, co w konsekwencji powoduje ich bezskuteczność.

Dnia (...) 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w T. decyzją nr (...) utrzymał w mocy decyzją organu pierwszej instancji i na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 221 ww. ustawy z 29 sierpnia 1997 r. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych i na podstawie art. 144 tej ustawy utraciła moc, ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych. Art. 135 ust. 1 wskazuje, że zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1 mogą być zmieniane, na zasadach określonych w ustawie dla zmiany koncesji i zezwoleń udzielanych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie określonym w art. 6 ust. 1-3, przez organ właściwy do udzielenia zezwolenia w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. W sprawach wniosków zawierających żądania zmiany rozstrzygnięcia w przedmiocie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych powyższy przepis nakazuje odpowiednie stosowanie artykułu 51 tej ustawy. Przepis ten wskazuje, że organ właściwy w sprawie udzielenia koncesji lub zezwolenia może, na wniosek podmiotu, który je uzyskał, dokonać zmiany koncesji lub zezwolenia. Natomiast w ust. 2 ustawodawca wskazał katalog możliwych do zrealizowania zmian w stosunku do stanu faktycznego i prawnego ukształtowanego pierwotnym aktem administracyjnym. Katalog ten obejmuje zmiany: miejsca urządzania gier lub zakładów, z tym że wskutek zmiany zezwolenia nie może nastąpić zwiększenie pierwotnej liczby punktów przyjmowania zakładów wzajemnych, rodzaju i minimalnej oraz maksymalnej liczby gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, a także minimalnej oraz maksymalnej liczby gier na automatach oraz rodzaju zakładów wzajemnych, warunków, które powinna spełniać spółka, w szczególności dotyczących zabezpieczeń finansowych, o których mowa w art. 63, zatwierdzonych warunków technicznych prowadzenia rejestracji gości; W zaskarżonej decyzji wskazano, że przepis art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych jako lex specialis w stosunku do art. 51 ust. 2 tej ustawy czyni zastrzeżenie, że w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych. Powyższe przesądza, iż wnioskowana przez stronę zmiana w decyzji z dnia (...) 2009 r. nr (...) nie może być dokonana. Rozpatrzenie żądania dokonania zmiany ww. decyzji, jako decyzji która ma walor ostateczności i przyznaje stronie konkretne uprawnienia, nastąpiło w pierwszo-instancyjnym postępowaniu z zastosowaniem trybu art. 253a § 1 ww. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Zgodnie z nim decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Przesłanką negatywną, która musi być zachowana, aby można było dokonać zmiany udzielonego zezwolenia zgodnie z żądaniem strony jest w myśl powyższego przepisu - brak przepisów szczególnych, które sprzeciwiałyby się dokonaniu takiej zmiany. Art. 135 ust. 2 powoduje, że organ pierwszej instancji rozpatrujący sprawę w trybie art. 253a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nie mógł wydać rozstrzygnięcia zgodnie z żądaniem strony.

Odnosząc się do zarzutu dot. oparcia rozstrzygnięcia o przepisy, które nie zostały notyfikowane i w związku z tym pozostają wg strony prawnie bezskuteczne, organ wyjaśnił, że nie jest to zarzut należący do sfery stosowania prawa, a uprawnienie do badania legalności aktów prawnych przekracza możliwości prawne organu. Organ przyznał, że dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. L 204, str. 37), zmieniona dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r. (Dz. U. L 217, str. 18) stanowi część krajowego porządku prawnego. Wg organu adresatem postanowień ww. dyrektywy jest ustawodawca krajowy, który wprowadzając nowe regulacje prawne stanowiące przepisy techniczne podlega rygorom tej dyrektywy. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji podjął właściwą decyzję walidacyjną i nie można mu w tym względzie zarzucić naruszenia jakichkolwiek wartości konstytucyjnych. Podstawę prawną rozstrzygnięcia mogły stanowić tylko właściwie wprowadzone do porządku prawnego przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, a nie przepisy ww. dyrektywy, które nie zawierają żadnych wzorców normatywnych, którym muszą odpowiadać regulacje krajowe, ani tym bardziej materiału prawnego do budowania norm prawnych rozstrzygających w indywidualnych sprawach. Wg organu należy też zwrócić uwagę-na działanie legislacyjne ustawodawcy świadczące o tym, że kształtując system prawa działa on świadomie i dostrzega obowiązek notyfikowania projektów aktów prawnych, w tym odpowiednich regulacji w zakresie gier hazardowych, które stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34. Ustawodawca oddzielił bowiem materię ustawodawczą z zakresu gier hazardowych, która nie podlega obowiązkowi notyfikacji i w stosunku do tej części przeprowadził proces legislacyjny (ww. ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2010 r.), od tej która podlega takiemu obowiązkowi stosownie do wymogów dyrektywy 98/34 (projekt ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych), który w dniu 19 stycznia 2010 r. został przyjęty przez Radę Ministrów. W uzasadnieniu do projektu ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych napisano, że: "projekt nowelizacji ustawy o grach hazardowych został opracowany w związku z koniecznością wprowadzenia do tej ustawy przepisów technicznych regulujących obszar gier hazardowych, w tym zakładów wzajemnych" i że "Rozwiązania zaproponowane w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych regulują rynek gier i zakładów wzajemnych. Ze względu na obowiązek notyfikowania norm i przepisów technicznych, stosownie do wymogów dyrektywy 98/34/WE (...) przepisy dotyczące takich zagadnień wyłączono do odrębnego niniejszego projektu. Umożliwiło to przeprowadzenie procesu legislacyjnego i uchwalenie przepisów ustawy o grach hazardowych, które nie podlegały obowiązkowi notyfikacji".

Odnosząc się do zarzutu przewlekłości postępowania organ wskazał, że dyrektywy szybkiego zakończenia postępowania nie można traktować jako wartości samej w sobie, zwłaszcza jeśli takie postępowanie uniemożliwiałoby realizację innych zasad, lub oznaczałoby to wydanie decyzji bez wszechstronnej analizy materiału dowodowego lub prowadziłoby do błędnego wyinterpretowania przepisów prawa mających zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego. Dlatego w sprawie organ uznał, że stanowisko strony w kwestii naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów postępowania nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do zarzutu dot. oparcia rozstrzygnięcia o przepisy, które naruszają wartości konstytucyjne organ wyjaśnił, że nie jest to zarzut należący do sfery stosowania prawa, a uprawnienie do badania legalności aktów prawnych przekracza możliwości prawne organu.

Na powyższą decyzję Spółka A. złożyła skargę wnosząc o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej w T., lub ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego skarżącego, wg norm przepisanych. Ponadto strona wniosła o: zwrócenie się przez Sąd w trybie art. 193 Konstytucji do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności przepisu art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych z art. 2 Konstytucji, zwrócenie się do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości o orzeczenie w trybie prejudycjalnym w przedmiocie wykładni art. 34 TFUE i art. 36 TFUE, w sytuacji w której przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. przewidujące zakaz organizowania gier na automatach o niskich wygranych we wszystkich miejscach publicznych i prywatnych, z wyjątkiem kasyn, stanowią środek o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych, w rozumieniu art. 34 TFUE, a przedmiotowy zakaz chociaż uzasadniony względami porządku publicznego i ochrony zdrowia ludzi, jest sprzeczny z art. 36 TFUE, ponieważ cele te mogą być osiągnięte przy pomocy mniej restrykcyjnych środków; a także o wykładnie art. 49 TFUE i art. 56 TFUE w sytuacji, której przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. przewidujące zakaz prowadzenia przez państwo członkowskie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych stanowią przeszkodę dla swobody świadczenia usług oraz swobody przedsiębiorczości oraz zwrócenie się do ETS o orzeczenie w trybie prejudycjalnym w przedmiocie wykładni dyrektywy 98/34 ustanawiającej procedurą udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informatycznego, zmienionej dyrektywą 98/48, w przypadku braku poddania ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych procedurze notyfikacji do Komisji Europejskiej, a której przepisy należy uznać na przepisy techniczne w rozumieniu art. 11 pkt 11 ww. dyrektywy, w tym czy przepis art. 135 ust. 2 jest takim przepisem technicznym.

Strona skarżąca zarzuciła, iż zaskarżona decyzja: została wydana na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, której projektu wbrew wymogom dyrektywy nr 98/34/WE oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych oraz rozporządzenie z dnia 6 kwietnia 2004 r. zmieniającego powyższe rozporządzenie - nie notyfikowano do Komisji Europejskiej, jako zawierającego przepisy techniczne, co w konsekwencji powoduje ich bezskuteczność; została wydana na podstawie przepisów sprzecznych z Konstytucją, tj. utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji na podstawie art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych oraz art. 135 ust. 2 w zw. z art. 118 ww. ustawy, które to normy są sprzeczne z art. 2 Konstytucji w części dotyczącej zakazu zmiany miejsc urządzania gry w zakresie w jakim narusza zasadę ochrony praw nabytych oraz ochrony interesów w toku, a także zasadę zaufania do państwa i prawa, a także prowadzenie postępowania z naruszeniem art. 35 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, jako że nie rozpoznanie niniejszej sprawy w terminie ustawowym uniemożliwiło uwzględnienie wniosku związku ze zmianą stanu prawnego - wejściem w życie ustawy z dni 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

Zdaniem strony ETS wypowiadał się w kwestii obowiązku notyfikowania - jako przepisów technicznych w rozumieniu dyrektywy 94/34/WE - tych regulacji występujących w krajowych porządkach prawnych, które zawierają zakaz urządzania gier losowych przy wykorzystaniu niektórych automatów do gier. Wg strony skutkiem bezskuteczności przepisów art. 135 ust. 2 oraz art. 144 winno być uznanie, iż zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej, a zatem narusza art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. lub art. 247 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa i właściwym orzeczeniem byłoby stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Nadto strona wskazała, że w dotychczas obowiązującej ustawie o grach i zakładach wzajemnych nie przewidziano zakazu zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. - np. poprzez zmianę miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych. Wprowadzenie takiego zakazu jest sprzeczne z art. 2 Konstytucji i łamie zasadę zaufania do państwa i prawa oraz zmienia reguły gry w trakcie obowiązywania terminowego zezwolenia (udzielonego na (...) lat). Zadaniem strony w orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego, formułowano tezy o istniejącej doniosłej roli zasady ochrony praw nabytych w demokratycznym państwie prawa. Ponadto strona wskazała, że ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych wprowadziła do polskiego porządku prawnego regulacje, które pozostają w sprzeczności z prawem wspólnotowym, tj. z przepisami art. 34 TFUE, art. 36 TFUE, art. 49 TFUE, art. 56 TFUE. Wg strony zastosowany przez ustawodawcę krajowego środek, w postaci zakazu organizowania gier na automatach o niskich wygranych we wszystkich miejscach publicznych i prywatnych, z wyjątkiem kasyn (art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych), nie jest uzasadniony ani w świetle postanowień art. 36 TFUE, ani w świetle nadrzędnych wymogów interesu ogólnego wskazanych przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości oraz jest nieproporcjonalny w stosunku do celu w postaci ochrony interesu ogólnego oraz zdrowia publicznego.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że w świetle materiału dowodowego, nie znajduje podstaw do jej uwzględnienia i uchylenia własnej decyzji oraz w całej rozciągłości podtrzymuje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, że podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia mogły stanowić tylko właściwie wprowadzone do porządku prawnego przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. grach hazardowych, a nie przepisy dyrektywy nr 98/34/WE, które nie zawierają żadnych wzorców normatywnych, którym muszą odpowiadać regulacje krajowe, ani tym bardziej materiału prawnego do budowania norm prawnych rozstrzygających w indywidualnych sprawach. Wg organu gdy przepisy ww. ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. zostały wprowadzone do sytemu prawa i obowiązują w ujęciu tetycznym, zarzut oparcia rozstrzygnięcia o przepisy, które nie zostały notyfikowane i w związku z tym pozostają prawnie bezskuteczne nie może być oceniany w kategoriach wadliwego lub niewadliwego zastosowania prawa, lecz legalności samego aktu normatywnego na podstawie którego wydano rozstrzygnięcie w sprawie a uprawnienie do badania legalności aktów prawnych przekracza możliwości prawne organu. Wg organ podniesiony zarzut naruszenia zasady ochrony praw nabytych oraz zasady zaufania do organów państwa i stanowionego przez nie prawa należy uznać za niezasadny i nie sposób zgodzić się z poglądami strony dot. sprzeczności ustawy o grach hazardowych z normami traktatowymi prawa wspólnotowego. Odpowiadając na skargę organ na poparcie swojego stanowiska przywołał także orzecznictwo sądowe w tym również orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego oraz Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.

Zgodnie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej i dlatego odnosząc się do zarzutu przewlekłego postępowania administracyjnego i jego negatywnych konsekwencji dla skarżącej w związku ze zmianą w tym czasie stanu prawego, uniemożliwiającego uwzględnienie przedmiotowego wniosku, należy zauważyć, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie są konkretne decyzje wskazanego organu, a nie stan jego bezczynności, w związku z czym ocenie Sądu podlegają w niniejszej sprawie tylko działania organu, a nie ich brak. Tym samym zarzucana bezczynność pozostaje poza zakresem przedmiotu sprawy. Mogła być ona natomiast przedmiotem odrębnego zaskarżania do sądu administracyjnego w trybie skargi na bezczynność. W sytuacji bezczynności organu stronie skarżącej służyły też poprzedzające ewentualną skargę, środki prawne w postaci zażalenia w trybie art. 37 k.p.a., a pod rządem ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych ponaglenie z którego strona nie skorzystała (art. 8 ww. ustawy w zw. z art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej).

Zgodnie zaś z treścią art. 133 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy natomiast wynika, że w dniu (...) 2009 r. do Dyrektora Izby Celnej w T. wpłynął wniosek firmy A. w sprawie zmiany decyzji Nr (...) z dnia (...) 2009 r., na mocy której udzielono spółce zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa (...) w pkt (...) poz. (...), (...) oraz (...), z uwagi na brak rentowności bądź likwidację działalności we wskazanych punktach. Do wniosku dołączono trzy umowy dzierżawy powierzchni w lokalu użytkowym, wymagane przepisem art. 32 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (i. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.) oraz trzy oświadczenia geodety stwierdzające, że proponowane punkty spełniają wymogi określone w art. 30 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Pismem nr (...) z dnia (...) 2009 r. Spółka dokonała zmiany nazwy proponowanego punktu w por. (...), z uwagi na błąd pisarski. W pierwotnym wniosku błędnie podano (...), winno być (...).

W dniu (...) 2010 r. postanowieniem numer (...) Dyrektor Izby Celnej w T. wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Postanowienie doręczono adresatowi, w dniu (...) 2010 r., a następnie wydano ww. decyzje z (...) 2009 r. utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzję.

Z powyższego wynika więc w sposób oczywisty, że wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie nastąpiło pod rządami ustawy z 29 lipca 1992 r. Tymczasem organ tj. Dyrektor Izby Celnej w T. rozstrzygnął wniosek skarżącej w oparciu o nową ustawę z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. I dlatego oceniając legalność zaskarżonej decyzji, należało na wstępie rozstrzygnąć kwestię aktu prawnego mającego zastosowania w przedmiotowej sprawie.

W tym miejscu należy zauważyć, że warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier na automatach i gier na automatach o niskich wygranych w przeszłości tj. w chwili wpływu przedmiotowego wniosku określała ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 68, poz. 341), która weszła w życie w dniu 11 grudnia 1992 r. Ustawa ta przestała obowiązywać z dniem 1 stycznia 2010 r., kiedy weszła w życie ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540) - art. 144 ustawy. Zgodnie z przepisem art. 118 tej ustawy, do postępowań wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy tj. 1 stycznia 2010 r., stosuje się przepisy obecnej ustawy (tj. ustawy z 19 listopada 2009 r.), o ile ustawa nie stanowi inaczej.

Z przytoczonego przepisu ewidentnie wynika, iż z woli ustawodawcy, w sytuacjach o których mowa w tym przepisie, zasadą jest stosowanie przepisów nowej ustawy. Skoro więc w niniejszej sprawie, postępowanie w sprawie zmiany ostatecznej decyzji (...) decyzji z dnia (...) 2009 r. Dyrektora Izby Skarbowej w B. w zakresie zmiany miejsca urządzania gry, nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy o grach hazardowych, tj. przed 1 stycznia 2010 r. to organ administracyjny orzekający w sprawie, po myśli przepisu art. 118 nowej ustawy, zobligowany był stosować w sprawie ustawę o grach hazardowych z dnia 19 listopada 2009 r.

Tymczasem z treści przepisu art. 8 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych wynika, że do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Według zaś przepisu art. 253a § 1 Ordynacji podatkowej, regulującym tryb nadzwyczajny w zakresie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, a takiej przecież dotyczył wniosek skarżącej, zmiana decyzji ostatecznej na mocy której strona nabyła prawo może być za jej zgodą dokonana, jeżeli przepisy szczególne nie przeciwstawiają się temu i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Tak więc przesłankami zmiany decyzji ostatecznej są: z jednej strony interes publiczny lub ważny interes strony, z drugiej zaś brak przepisu szczególnego przeciwstawiającego się zmianie decyzji ostatecznej.

Dlatego też dla rozstrzygnięcia czy organ w niniejszej w sprawie podjął prawidłowe rozstrzygnięcie odmawiając dokonania wnioskowanej zmiany, należało rozstrzygnąć czy na tle ustawy o grach hazardowych istnieje regulacja prawna sprzeciwiająca się zmianie decyzji ostatecznej na mocy której strona nabyła uprawnienie tj. zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. W myśl art. 129 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy, jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Natomiast z przepisu art. 135 ust. 1 przywoływanej ustawy z 19 listopada 2009 r. wynika, iż zezwolenia na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, udzielone przed dniem wejście w życie ustawy, mogą być zmieniane, na zasadach określonych w ustawie dla zmiany koncesji i zezwoleń udzielonych podmiotom prowadzącym taką działalność przez organ właściwy do udzielenia zezwolenia w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Przepis art. 135 ust. 2 stanowi natomiast, że w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych. Z przytoczonych przepisów wynika zatem, że działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy, jest prowadzona co do zasady według przepisów dotychczasowych, z tym że zmiana zezwolenia na taką działalność odbywa się na zasadach określonych w nowej ustawie, która w art. 51 ust. 2 pkt 1 lit. a zezwala na dokonanie zmiany zezwolenia w zakresie miejsca urządzania gier. Z zawartego jednak w art. 135 ust. 2 nowej ustawy wyraźnego zastrzeżenia, jednoznacznie wynika, że zmiana takiego zezwolenia nie może dotyczyć miejsca urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszania liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych.

Skoro więc ustawodawca, przesądzając możliwość dokonywania zmian zezwoleń w oparciu o zasady określone w nowej ustawie o grach hazardowych, wyłączył z tych zasad możliwość zmiany miejsca urządzania gry, uznać należy, iż Dyrektor Izby Celnej w T., prawidłowo przyjął, że w przedmiotowej sprawie przepis art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych stanowi przesłankę negatywną z art. 253a § 1 Ordynacji podatkowej, uniemożliwiającą uwzględnienie wniosku skarżącej w nadzwyczajnym trybie wskazanym w tym przepisie. Innymi słowy art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych jest przepisem szczególnym, w rozumieniu art. 253a § 1 Ordynacji podatkowej, sprzeciwiającym się zmianie decyzji ostatecznej z dnia (...) 2009 r., na mocy której strona nabyła uprawnienie do prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, o czym organ słusznie przesądził, rozpatrując negatywnie wniosek skarżącej w tym zakresie.

Rozstrzygnąwszy powyższą kwestię należało odnieść się do złożonego już po wniesieniu skargi, zawartego w piśmie z (...) 2010 r. zarzutu naruszenia art. 130 § 1 pkt 6 i art. 240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 8 ustawy o grach hazardowych, w którym strona wskazywała, iż w wydaniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej brał udział ten sam pracownik Izby Celnej.

Otóż jak już powyżej wskazano zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych do postępowań określonych w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, której art. 127 stanowi o prawie strony do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, a w konsekwencji do rozpoznania sprawy ponownie przez organ odwoławczy. Z przepisu art. 221 wymienionej ustawy wynika, że w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez dyrektora izby celnej, odwołanie od takiej decyzji rozpatruje ten sam organ, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym. Jakkolwiek z kolei w sprawach nieuregulowanych w art. 200- 234 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji (art. 235 ordynacji), Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że w sytuacji podpisania decyzji pierwszoinstancyjnej z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej przez jego zastępcę, tenże zastępca podlegał na mocy art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej wyłączeniu od udziału w wydaniu decyzji w II instancji przez jej podpisanie.

W myśl powyższego przepisu pracownik izby celnej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zabezpieczeń podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.

Mimo że pojęcie "udziału w wydawaniu zaskarżonej decyzji" należy odnieść do fazy decyzyjnej, a więc przyjęcia odpowiedzialności za rozstrzygnięcie sprawy przez podpisanie jej projektu (nie ma znaczenia, czy faktycznie postępowanie prowadzili, podejmowali w nim czynności oraz sporządzili projekt decyzji inni pracownicy), to jednak ze względu na specyficzny charakter środka zaskarżenia przewidzianego w art. 221 Ordynacji podatkowej, który rozpatrywany jest przez ten sam organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji, a więc brak klasycznej instancyjności postępowania rozumianej jako rozpatrywanie sprawy przez organ wyższego stopnia niż ten który wydał decyzję, nie można zdaniem Sądu, uznać, iż podpisanie w jednej sprawie decyzji obydwu instancji na podstawie upoważnienia monokratycznego organu, jakim jest dyrektor izby celnej, przez tego samego jego zastępcę, wyczerpuje dyspozycję art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, stanowiąc tym samym przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 240 § 1 pkt 3 tej ustawy.

Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że przepis art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej dotyczy wyłączenia pracownika, a nie organu. Dlatego też nie ma on zastosowania w sytuacji podpisania decyzji I instancji przez osobę piastującą funkcję jednoosobowego organu - dyrektora izby celnej. Władny jest on bez skutków, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 3 Ordynacji podpisać również decyzję drugoinstancyjną (vide podjęta w składzie 7 sędziów uchwała NSA sygn. I OPS 13/09 z dnia 20 maja 2010 r. - lex 579940).

Odpowiedź natomiast na pytanie, czy upoważnienie przez dyrektora izby celnej jego zastępcy do podpisania decyzji administracyjnej oznacza wkroczenie w materię określoną w art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, wymaga uwzględnienia monokratycznego charakteru tego organu i poszanowania przyznanych mu kompetencji. Przypisanie organowi administracji publicznej określonych kompetencji ma ten skutek, że w postępowaniu administracyjnym ma on zawsze pozycję organu. Organ ten wykonując konkretne zadania publiczne działa tak, jak w niniejszym przypadku w imieniu państwa w ramach przyznanych mu wspomnianych kompetencji. Według Sądu upoważnienie zastępcy, czy innego pracownika ze struktury organizacyjnej organu do wydania i podpisania w jego imieniu decyzji nie oznacza przeniesienia na niego kompetencji, lecz pracownik taki podpisując decyzję działa nadal w ramach tychże kompetencji w imieniu i na rachunek organu. Istotne jest również, że pracownicy aparatu pomocniczego organu powiązani są z organem zależnością organizacyjną, co w przypadku organu jednoosobowego obliguje ich w razie podległości, do respektowania jego stanowiska co do wykładni i stosowania prawa w danej kategorii spraw i w wydawanej oraz podpisywanej decyzji prezentują w rzeczywistości stanowisko tego organu. Dozwolone więc, w celu zapewnienia bezstronności, by czynności te w każdej z dwóch instancji wykonywał inny działający z upoważnienia organu pracownik, natomiast uznanie za godzące w tę bezstronność rozstrzygnięcie sprawy - podpisanie obydwu decyzji z upoważnienia organu przez tego samego pracownika, stanowiłoby w istocie fikcję.

Należy też dodatkowo zwrócić uwagę, że skoro w art. 221 Ordynacji podatkowej ustawodawca przyznał dyrektorowi izby celnej uprawnienie do rozpatrywania odwołań od jego własnych decyzji, co jest wyjątkiem od typowego modelu postępowania odwoławczego, to wobec braku w Ordynacji podatkowej odmiennych regulacji - nie można odnosić do tego unormowania rozszerzająco instytucji wyłączenia pracownika. Dodatkowo jeszcze uwzględniając okoliczność, iż w art. 235 ordynacji dotyczącym stosowania w postępowaniu odwoławczym przepisów o postępowaniu pierwszoinstancyjnym użyto zwrotu "odpowiednio".

Należy także dodatkowo zauważyć, że w wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. P 57/07 Trybunał Konstytucyjny opowiadając się za koniecznością stosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w sytuacji ponownego rozpatrywania przez SKO sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. wskazał na orzekanie przezeń nie w pełnym składzie organu, lecz składzie trzyosobowym, co oznacza możliwość takiego ukształtowania składu orzekającego w konkretnej sprawie, by nie znaleźli się w nim członkowie składu, który wydał rozstrzygnięcie w I instancji. Taka możliwość w przypadku organu monokratycznego nie zachodzi. Wyłączenie dopuszczalności podpisania z upoważnienia dyrektora izby celnej decyzji I i II instancji przez ten tego samego pracownika - jego zastępcę mogłaby w określonych sytuacjach prowadzić do paraliżu organizacyjnego i niemożliwości załatwienia sprawy w ustawowym terminie w drodze kończącej postępowanie odwoławcze decyzji. Dlatego też nawiązując do powyższego należy wreszcie podkreślić, że funkcją prawa procesowego jest realizacja przepisów prawa materialnego, a nie wyłączanie jego realizacji przez pozbawienie zdolności do działania organu administracji publicznej, co przemawia przeciwko formalizmowi w ocenie prawidłowości postępowania, bez wykazania związku wadliwości procesowej z końcowym rozstrzygnięciem sprawy. W takim zaś jak rozpatrywany przypadku, mając na uwadze poczynione wyżej uwagi (pracownik działa w imieniu i na rzecz organu, reprezentuje jego stanowisko) takiego związku nie ma.

Zajmując stanowisko, iż podpisujący z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej w T. zaskarżoną decyzję jego zastępcą nie podlegał wyłączeniu na mocy art. 130 § 1 pkt 6 ordynacji podatkowej, skład orzekający Sądu odwołuje się dodatkowo do podobnych rozstrzygnięć (vide m.in.: wyroki NSA sygn. II GSK 300/07 z 21 stycznia 2008 r., II GSK 696/08 z dnia 3 lutego 2009 r., II FSK 62/06 z dnia 20 grudnia 2006 r., I FSK 260/05 z dnia 10 listopada 2005 r., WSA w Poznaniu sygn. I SA/Po 1115/08 z 10 grudnia 2008 r. oraz z WSA w Lublinie sygn. I SA/Lu 27 maja 2009 r.).

W związku z zarzutami zawartymi w skardze dotyczącymi naruszenia dyrektywy 98/34/WE z uwagi na brak notyfikacji Komisji Europejskiej projektu ustawy o grach hazardowych, i w konsekwencji bezskuteczności przepisów technicznych tej ustawy, wypada zdaniem Sądu przede wszystkim stwierdzić, że dyrektywa jest aktem prawa wspólnotowego, zaliczanym do źródeł prawa pochodnego, adresowanym do państw członkowskich, stanowiącym podstawowy instrument harmonizacji prawa państw członkowskich. Charakterystyczną cechą dyrektyw jest ta okoliczność, iż wiążą one tylko co do rezultatu wskazanego w dyrektywie. Natomiast forma i sposób jego realizacji są pozostawione swobodzie państw członkowskich. Taka koncepcja prawna wskazanego aktu prawa wspólnotowego, powoduje iż dyrektywy co do zasady nie wywołują bezpośredniego skutku dla obywateli państw członkowskich, bowiem celem dyrektyw jest zobowiązanie państw członkowskich do wprowadzenia czyli implementacji określonych regulacji prawnych, służących osiągnięciu wskazanego w dyrektywie, pożądanego stanu rzeczy. Jedynie więc w sytuacji gdy dane państwo nie dokona wymaganej przez organy wspólnotowe implementacji, można powoływać się bezpośrednio na dyrektywę wobec przepisów prawa krajowego niezgodnych z precyzyjnymi i bezwarunkowymi przepisami dyrektywy. Oznacza to, że bezpośredni przepisy dyrektywy mogą być stosowane tylko wówczas gdy nie zostały w ogóle wprowadzone do krajowego porządku prawnego lub gdy zostały wprowadzone, ale dokonano tego nieprawidłowo tzn. ustawodawca krajowy nie osiągnął celu zakładanego przez dyrektywę. W przypadku przedmiotowej sprawy.

Tymczasem wskazana przez stronę skarżącą dyrektywa 98/34/WE została implementowana do krajowego porządku prawnego, poprzez wydanie w oparciu o przepis art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. z 2002 r. Nr 169, poz. 1396 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych, zmienionego następnie rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r.

Należy także stwierdzić, że powoływane rozporządzenie implementujące Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r., wprowadzając do porządku krajowego przepisy dyrektywy 98/34/WE, realizuje wyznaczone dyrektywą cele i zapewnia pełne osiągnięcie zakładanego nią rezultatu, jakim jest stworzenie możliwie jak największej przejrzystości w zakresie krajowych inicjatyw dotyczących wprowadzania norm, i przepisów technicznych. Rezultat ten, zgodnie z ww. rozporządzeniem dnia 23 grudnia 2002 r., zapewnia krajowy system notyfikacji norm i aktów prawnych, umożliwiający uczestnictwo Polski w procedurach wymiany informacji, określonych przepisami prawa wspólnotowego, a w szczególności dotyczących norm i przepisów technicznych podejmowanych przez państwa członkowskie oraz usług społeczeństwa informacyjnego.

Dlatego też ocena legalności ustawy o grach hazardowych, w zakresie zarzutu skargi braku notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych, dokonana będzie z punktu widzenia wymogów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r., implementującego dyrektywę 98/34/WE. Według § 3 tego rozporządzenia, notyfikacji norm podlegają normy krajowe oraz ich zmiany, z wyłączeniem tych norm, które są wprowadzeniem normy europejskiej lub normy międzynarodowej.

Należy także zwrócić uwagę, że przepis § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia określa, że notyfikacji aktów prawnych, co do zasady, podlegają akty prawne zawierające przepisy techniczne, którymi w myśl § 2 pkt 5 rozporządzenia są: specyfikacje techniczne, inne wymagania, przepisy dotyczące usług, regulacje wprowadzające zakaz produkcji, przywozu lub wprowadzenia produktu do obrotu, świadczenia usług lub prowadzenia działalności polegającej na świadczeniu usług, a także regulacje pośrednio ograniczające wprowadzenie do obrotu produktów, świadczenie usług lub prowadzenia działalności polegającej na świadczeniu usług.

Ponadto według przepisu § 5 tegoż rozporządzenia, notyfikacji aktów prawnych podlegają także akty prawne wyłączające stosowanie zasady swobodnego przepływu towarów, z wyjątkiem aktów o których mowa w pkt 1-6, a z zawartej w przepisie § 2 pkt 2 przywołanego rozporządzenia definicji pojęcia "specyfikacji technicznej" wynika, iż należy przez nie rozumieć specyfikację określającą cechy produktu, w szczególności w zakresie jakości, parametrów technicznych, bezpieczeństwa lub wymiarów, w tym w odniesieniu do nazewnictwa, symboli, badań, opakowania, znakowania lub oznaczania, a także procedury oceny zgodności tego produktu, jak również wymagania dotyczące metod i procesów produkcji produktów rolnych, produktów przeznaczonych do spożycia przez ludzi lub zwierzęta, produktów leczniczych i innych produktów, jeżeli wywierają one wpływ na cechy produktu. Natomiast "inne wymagania" to, wg przepisu § 2 pkt 3 ww. rozporządzenia, inne niż specyfikacja techniczna wymagania, nałożone na produkt w celu ochrony, w szczególności konsumentów i środowiska naturalnego, które wpływają na jego cykl użytkowy po wprowadzeniu go do obrotu, takie jak warunki użycia, utylizacji, ponownego użycia lub przetworzenia, jeżeli warunki takie mogą mieć znaczący wpływ na skład lub istotę produktu, lub wprowadzenie go do obrotu. Zdefiniowane w przepisie § 2 pkt 1 rozporządzenia pojęcie "usługi" wskazuje, że jest to usługa w ramach społeczeństwa informacyjnego świadczona za wynagrodzeniem, bez obecności stron (na odległość), poprzez przesyłanie danych na indywidualne żądanie usługobiorcy, przesyłaną pierwotnie i otrzymywaną w miejscu przeznaczenia za pomocą sprzętu do elektronicznego przesyłania i przechowywania danych, włącznie z kompresją cyfrową, która jest w całości przesyłana, kierowana i otrzymywana za pomocą kabla, doga radiową, przy użyciu środków optycznych lub innych środków elektromagnetycznych (droga elektroniczną). Z wymienionej definicji usługi wynika, że iż usługą społeczeństwa informacyjnego jest usługa, która spełnia, w trakcie jej świadczenia, cztery jednoczesne wymogi, a mianowicie: 1) jest świadczona za wynagrodzeniem, 2) na odległość, 3) drogą elektroniczną, 4) na indywidualne żądanie odbiorcy usługi. W tej sytuacji rozpatrując na tle wskazanych przepisów zarzut zawarty w skardze, dotyczący notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych, należy stwierdzić, iż Sąd ocenił go w granicach wyznaczonych przedmiotem sprawy, który z kolei określił wniosek skarżącej dotyczący zmiany udzielonego zezwolenia w zakresie miejsca urządzania gry na automatach o niskich wygranych. Tym samym więc Sąd odstąpił od dokonania oceny spełniania obowiązku notyfikacji wynikającego ze ww. regulacji prawnych z punku widzenia całej ustawy o grach hazardowych, lecz ograniczył zakres badania do tych jej przepisów, które ograniczają możliwość zmiany miejsca urządzania gry, tj. przede wszystkim art. 135 ust. 2 w zw. z art. 118 ustawy z 19 listopada 2009 r. grach hazardowych, tego bowiem zagadnienia dotyczy przedmiot sprawy.

Zdaniem Sądu zmiana miejsca urządzania gry, o której mowa w analizowanym przepisie, nie może być rozpatrywana w kategoriach "gry" jako "towaru" w rozumieniu traktatu Wspólnoty Europejskiej, jak również "produktu" w rozumieniu § 2 pkt 1a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. Przedmiotem sprawy nie jest bowiem kwestia stosowania ewentualnych barier technicznych w wytwarzaniu automatów do gier, lecz jedynie zmiany miejsca, lokalizacji wyprodukowanego już i dopuszczonego do obrotu automatu do gier), lecz wyłącznie jako zmiana miejsca wykonywania "usługi" (vide także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie z dnia 22 września 2010 r. o sygn. akt II SA/Go 473/10). Jeśli więc przywołane rozporządzenie 23 grudnia 2002 r. ustanawia w § 4 ust. 1 obowiązek notyfikacji w stosunku do aktów prawnych zawierających przepisy techniczne, a tymi są m.in. przepisy dotyczące usług (§ 2 pkt 5 lit. c), którą z kolei jest, usługą społeczeństwa informacyjnego spełniająca jednocześnie cztery wymogi tj. jest świadczona za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną, na indywidualne żądania odbiorcy usługi (§ 2 pkt 1), to tym samym chybiony jest zarzut skarżącej o braku notyfikacji aktu prawnego. Dlatego że usługa prowadzona w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, jako nie świadczona na odległość (nie jest świadczona bez równoczesnej obecności stron) oraz drogą elektroniczną (nie jest przesyłana pierwotnie i otrzymywana w miejscu przeznaczenia za pomocą sprzętu elektronicznego do przetwarzania oraz przechowywania danych, ani także przesyłana, kierowana i otrzymywana za pomocą kabla odbiornika radiowego, środka optycznego lub innego środka elektromagnetycznego), nie jest usługą w rozumieniu § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów dnia 23 grudnia 2002 r., i jako taka nie podlega regulacjom rozporządzenia - nie jest przedmiotem jego ochrony. I dlatego brak w stosunku do przepisu prawnego ją określającego obowiązku notyfikacji, o którym mowa w przepisie § 4 ust. 1 przywołanego rozporządzenia.

Powyższe zdaniem Sądu prowadzi do wniosku, że chybione są wywody skarżącej o skutkach dla sprawy naruszenia obowiązku notyfikacji w postaci bezskuteczności nienotyfikowanych przepisów technicznych. Uznając więc, na tle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych-zgodne z dyrektywą 98/34/WE, że ustawa o grach hazardowych, w zakresie objętym przedmiotem sprawy, nie zawiera przepisów technicznych w rozumieniu przepisu § 2 pkt 5 tego rozporządzenia oraz nie zawiera przepisów wyłączających stosowanie zasady swobodnego przepływu towarów a także, że w konsekwencji nie istniał obowiązek notyfikacji aktu w zakresie wyznaczonym przedmiotem sprawy, Sąd nabrał przekonania o braku podstaw do zwrócenia się do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w trybie prejudycjalnym o wykładnię dyrektywy 98/34/WE w zakresie dotyczącym konieczności notyfikacji ustawy o grach hazardowych do Komisji Europejskiej.

Dlatego też w ocenie Sądu nie można także kwestionowanych przez skarżącą przepisów postrzegać, jako przepisów które ograniczałyby swobodę przedsiębiorczości czy też swobodę w świadczeniu usług społeczeństwa informacyjnego (art. 49 i art. 56 TFUE), lub jako środek o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych, w rozumieniu art. 34 TFUE. W takiej sytuacji, zbędne jest prowadzenie rozważań czy wprowadzone podważanymi przez skarżącą przepisami, zakazy czy ograniczenia, można byłoby osiągnąć przy pomocy mniej restrykcyjnych środków, o czy stanowi art. 36 TFUE. Należy zauważyć, że skoro z woli organów wspólnotowych, pojęcie usługi, jakim posługuje się dyrektywa 98/34/WE, tak jak i w konsekwencji rozporządzenie ją implementujące Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r., zostało ograniczone do usługi społeczeństwa informacyjnego, świadczonej na odległość, drogą elektroniczną, za wynagrodzeniem i na indywidualne żądanie odbiorcy usługi, to tym samym można wywieść, że przedmiotem pożądanej ochrony w zakresie realizacji integracji europejskiej organy wspólnotowe uczyniły wyłącznie tak pojmowane usługę społeczeństwa informacyjnego. Innymi słowy, w takiej a nie inne usłudze, upatrują one zagrożenie dla integracji europejskiej, w związku ze stosowaniem przez państwa członkowskie ewentualnych barier wynikających z przepisów technicznych. W związku z tym powoływanie się przez skarżącą, przy kwestionowaniu wskazanych w skardze przepisów ustawy o grach hazardowych, na wykładnię prowspólnotową, można potraktować jako jej nadużycie, z uwagi na marginalne znaczenie działalności zakresie gier hazardowych na automatach o niskich wygranych dla integracji europejskiej. Dlatego też, w ocenie Sądu, także i w zakresie zarzutów dotyczących niezgodności nowego prawa krajowego z przywoływanymi przez skarżącą zasadami prawa wspólnotowego, nie zachodzą podstawy do zwrócenia się w trybie prejudycjalnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości o wykładnię art. 34, 36, 49 i 56 TFEU.

Rozpoznając skargę należało także odnieść się do zarzutu skargi o niezgodności art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada o grach hazardowych z art. 2 Konstytucji, a także do zawartego w skardze wniosku o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym. W związku z powyższym należy przede wszystkim zauważyć, że podstawą wystąpienia przez Sąd w trybie art. 193 Konstytucji do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, jest po pierwsze powzięcie przez Sąd wątpliwości co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą, której to wątpliwości nie daje się usunąć w drodze wykładni, po drugie: wystąpienie zależności pomiędzy odpowiedzią na pytanie prawne a rozstrzygnięciem rozpoznawanej, konkretnej sprawy.

Tak więc przedstawienie pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu musi być poprzedzone stwierdzeniem zaistnienia w konkretnej sprawie, niedającej się usunąć w drodze wykładni, wątpliwości co do konstytucyjności aktu normatywnego, od której rozstrzygnięcia zależy orzeczenie o przedmiocie sprawy. Zdaniem Sądu, w odniesieniu do przedmiotowej sprawy nie zachodzi taka uzasadniona wątpliwość, bowiem wyprowadzona z zasady demokratycznego państwa prawnego zawartej w przepisie art. 2 Konstytucji, zasada zaufania do państwa i prawa, a z kolei z tej ostatniej zasada ochrony praw nabytych i interesów w toku, nie zostały w sprawie naruszone ustawą o grach hazardowych, a w szczególności zawartym w niej przepisem art. 135 ust. 2 zakazującym zmiany, udzielonego pod rządami dotychczasowej ustawy, decyzją ostateczną zezwolenia, w zakresie zmiany miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych, co było dopuszczalnie w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy (stosowano tryb z art. 155 k.p.a.). Należy zauważyć, iż wniosek skarżącej, który zainicjował przedmiotowe postępowanie, dotyczy ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia z dnia (...) 2009 r., którą udzielono stronie skarżącej zezwolenia na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa (...) we wskazanych punktach gier, zlokalizowanych, w konkretnych, wyraźnie wskazaną tą decyzją miejscach. Nabyte więc przez skarżącą prawo, na którego ochronę się ona powołuje, dotyczy przysługującego jej uprawnienia w zakresie prowadzenie działalności gospodarczej na warunkach określonych tymże zezwoleniu. Nakazuje to stwierdzenie, że nabyte przez stronę skarżącą prawo podmiotowe nie zostało naruszone przepisami nowej ustaw o grach hazardowych. Strona skarżąca bowiem w dalszym ciągu może prowadzić działalność gospodarczą w przyznanym jej zakresie.

Czym innym natomiast jest "utrata" uprawnienia do domaganie się zmiany miejsca urządzania gier, ponieważ w tym zakresie strona skarżąca nie nabyła wskazaną decyzją z dnia (...) 2009 r., żadnego bezwzględnego prawa podmiotowego, ani jego ekspektatywy, gdyż uprawnienie do zmiany miejsca urządzania gry wynikało wyłącznie z takiego, a nie innego stanu prawego, i nie było ono objęte ostateczną decyzja administracyjną (vide także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 września 2010 r. sygn. akt II SA/Go 437/10).

Dlatego też w konsekwencji należy stwierdzić, iż zmiana stanu, prawnego, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie spowodowała naruszenia, ani też utraty prawa podmiotowego.

Należy także wskazać, że Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie zaznaczał, że dopuszczalne jest ograniczenie określonych wartości i zasad konstytucjach, jeżeli nie ma ono charakteru arbitralnego i uzasadnione jest potrzebą ochrony innych wartości konstytucyjnych posiłkując się w tym zakresie zasadą proporcjonalności. Przywołane przez skarżącą zasady i wartości konstytucyjne, nie mają w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego charakteru bezwzględnego i absolutnego.

Z uzasadnienia projektu ustawy o grach hazardowych, wynika że intencją ustawodawcy wprowadzającego regulacją prawną (tj. ustawa z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych było zwiększenie ochrony społeczeństwa i praworządności przed negatywnymi skutkami hazardu oraz uzasadniony interes państwa w monitorowaniu i regulowaniu rynku gier hazardowych, czego konieczność dodatkowo potwierdziła sytuacja faktyczna występująca na rynku gier hazardowych w okresie obowiązywanie dotychczasowego prawa. Należało uznać, że ustanowione ograniczenia odnośnie prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, jako uzasadnione interesem i porządkiem publicznym, nie naruszają powoływanych przez skarżącą zasad i wartości konstytucyjnych. Tym samym więc nie zaszła potrzeba zwrócenia się przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskowanych przez skarżącą pytaniem prawnym co do zgodności art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych z art. 2 Konstytucji.

W tym stanie rzeczy Sąd, nie znajdując podstaw do uchylenia czy stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, a także do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego i Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości we wnioskowanym przez skarżącą zakresie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.