Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2008041

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy
z dnia 9 grudnia 2015 r.
II SA/Bd 1088/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska.

Sędziowie WSA: Leszek Tyliński, Joanna Brzezińska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia (...) lipca 2015 r. nr (...) w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia (...)2015 r. znak (...) Burmistrz (...), na podstawie art. 93 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 z późn. zm.), art. 123 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku M. B., zaopiniował negatywnie projekt podziału działki nr (...) położonej w (...) gm. (...).

W uzasadnieniu organ wskazał, że działka nr (...) położona jest na terenie, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowani przestrzennego zatwierdzony uchwałą nr (...) Rady Miejskiej w (...) z dnia (...)2009 r. (Dz. Urz. Woj. (...) z (...) r. Nr (...), poz. (...)). Przedstawiony wstępny projekt podziału przewiduje wydzielenie z działki nr (...) działek oznaczonych numerami:

(...) - znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 025 KDW - komunikacja, wewnętrzna droga dojazdowa - ciąg pieszo-jezdny o szerokości w liniach rozgraniczających 7,5 m i symbolem 12 MN - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna,

(...) - znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 12 MN - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna,

(...)- znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 04KDD - komunikacja, droga gminna w klasie dojazdowej o szerokości w liniach rozgraniczających 14,0 - 23,0m)

(...) - znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 12 MN - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, symbolem 025 KDW - komunikacja, wewnętrzna droga dojazdowa - ciąg pieszo-jezdny o szerokości w liniach rozgraniczających 7,5m, symbolem 03 KDD - komunikacja, droga gminna w klasie dojazdowej o szerokości w liniach rozgraniczających 8,0m-10,0m, symbolem 023 KDW - komunikacja, wewnętrzna droga dojazdowa o szerokości w liniach rozgraniczających 10,0 m.

Organ wywiódł, że zgodnie z art. 93 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami podziały nieruchomości, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.

Zdaniem organu przedłożony wstępny projekt podziału działki jest niezgodny z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Z porównania ustaleń planu i propozycji podziału ewidentnie wynika brak zgodności podziału z planem, który jest szczególnie widoczny w przypadku terenów komunikacyjnych oznaczonych w planie symbolami (...),(...) i (...). Projekt podziału w ogóle nie uwzględnia bowiem ich wydzielenia. Natomiast ustalenia planu nie przewidują przedstawionego w projekcie podziału wydzielonego terenu oznaczonego symbolem 12MN na dwie działki o numerach (...) i (...). Proponowany przez wnioskodawcę projekt podziału nie stwarza możliwości realizacji celu i przeznaczenia terenu określonego w planie miejscowym po zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Podział ten nie będzie spełniał warunku zgodności z planem.

W zażaleniu na powyższe postanowienie M. B. podniosła, że plan miejscowy został sporządzony z rażącym naruszeniem sprawiedliwości społecznej, ponieważ przewiduje we fragmencie oznaczonym symbolem 025KDW wydzielenie drogi wewnętrznej z jej terenu tak, aby właściciel działki nr (...) mógł sprzedać więcej działek jej kosztem. Strona ani jej spadkobiercy nie są zainteresowani wydzieleniem drogi ani korzystaniem z niej. Chce ona tylko wydzielić pas gruntu o pow. (...) m2 stanowiący we wstępnym podziale działki nr (...) i (...), co przewiduje plan zagospodarowania przestrzennego. Zaznaczyła, że podział na działki o pow. (...) m2 umożliwi kupno tychże przez ludność lokalną, a nie tylko z Warszawy. Strona podniosła, że należy zmienić (poprawić) plan zagospodarowania przestrzennego z godnie z życzeniem jej i spadkobierców, czyli wydzielić tylko to (...) m2. jedynie na taki podział strona wyraziła zgodę na spotkaniach w trakcie prac nad projektem planu miejscowego, gdzie kategorycznie protestowała przeciwko dzieleniu jej działki na więcej działek. M. B. zarzuciła pozbawienie jej praw obywatelskich Postanowieniem z dnia (...)2015 r. znak (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 93 ust. 1-5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Burmistrza (...).

Organ odwoławczy uzasadnił, że przedłożony projekt podziału działki nr (...) przewidujący wydzielenie dwóch działek pod budowę (dz. nr (...) o pow. (...) ha i nr (...) o pow. (...) ha), jednej działki pod drogę (dz. nr (...) o pow. (...) ha) i pozostały teren możliwy do podziału w przyszłości (dz. nr (...) o pow. (...) ha). Przytaczając ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego (...) zatwierdzonego uchwałą nr (...) Rady Miejskiej w (...) z dnia (...)2009 r. Kolegium wskazało, że pkt 9 uchwały określa szczegółowe zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości objętych planem ") obowiązuje podział terenu na działki zgodnie z zasadami określonymi na rysunku planu, dopuszcza się możliwość łączenia działek w celu utworzenia jednej działki budowlanej, 2) dla linii orientacyjnych obowiązuje tolerancja +- 4,00 m".

Organ odwoławczy stwierdził, że zaproponowany podział nie uwzględnia tych ograniczeń, jak również obowiązku wydzielenia z nowoprojektowanej działki nr (...) terenu oznaczonego symbolem 025 KDW - komunikacja, wewnętrzna droga dojazdowa - ciąg pieszo jezdny o szerokości w liniach rozgraniczających 7,5 m.

Do przeprowadzenia podziału w zaproponowany przez wnioskodawcę sposób nie mają również zastosowania art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może odbywać się jedynie w trybie i na zasadach przewidzianych przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Kwestie te nie mogą być przedmiotem rozpatrywania w postępowaniu podziałowym.

M. B. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...) zarzuciła powyższemu postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...)2015 r., że stanowi celowo zagmatwany elaborat niedotyczący istoty sprawy. A chodzi wyłącznie o wydzielenie jedynej działki (...) m2. Skarżąca podniosła, że komplikacje spowodował burmistrz, który zatwierdził podział jej ziemi niezgodnie z prawem i jej potrzebami, popełniając przestępstwo. Burmistrz powinien zatem doprowadzić do wykonalności nowego planu na własny koszt, zgodnie z prawem i interesami skarżącej, a nie interesami właściciela sąsiedniej nieruchomości. Jeżeli bowiem potrzebuje on wewnętrznej drogi dla swoich przyszłych działek, powinien sobie ja wydzielić ze swojej ziemi. Analogicznie jak w zażaleniu skarżąca podniosła, że ani ona ani jej spadkobiercy nie będą z tej drogi korzystali, ponieważ jej ziemia ma kształt długiego zwężającego się pasa biegnącego wzdłuż ul. (...). Skarżąca może więc swobodnie urządzić sobie wjazd z tej ulicy, nadto posiada już wjazd na swój teren od (...) lat. Wjazd na działkę (...) m2, którą chce wydzielić, może być urządzony od strony ul. (...) albo ul. (...), co potwierdza załączona mapka.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonym rozstrzygnięciu.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Skarżone akty administracyjne, wbrew oczekiwaniu skarżącej, nie podlegają weryfikacji sądu administracyjnego pod względem zasad słuszności, celowości, czy też sprawiedliwości społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).

Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji rozstrzygając niniejszą sprawę dotycząca wyłącznie zaopiniowania zgodności projektu podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, procesowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518).

Przepis art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Stosownie do ust. 2 zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.

Z art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika natomiast, że zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W przypadku podziału nieruchomości położonej na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego, opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1. Opinię tę wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 93 ust. 5).

Z powyższych przepisów wynika, że opiniując projekt podziału nieruchomości organ bierze pod uwagę wyłącznie ustalenia i przeznaczenie terenu określone w planie miejscowym i z tego punktu widzenia ocenia, czy projekt realizuje to przeznaczenie, a także, czy służy temu przeznaczeniu.

W tym miejscu zasadnym jest wskazać, że zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 199) miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego. Stosownie zatem do art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Oznacza to, że organy gmin oraz organy administracji publicznej związane są ustaleniami zawartymi w planie miejscowym, który został prawidłowo opublikowany i wszedł w życie. Przy tym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego następuje ustalenie przeznaczenia terenu, a także określenie sposobów zagospodarowania terenu. Z art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.

Wskazać również należy, że ewidencyjny podział nieruchomości pełni rolę służebną wobec planu miejscowego i musi być zgodny zarówno z częścią graficzną, jak i z częścią tekstową planu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2005 r.,I SA/Wa 1918/04, LEX nr 213637, Ewa Bończak-Kucharczyk - Komentarz do art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami, System Informacji Prawnej LEX oraz Marian Wolanin - "Podziały i scalenia nieruchomości", Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2011).

Niesporne jest w sprawie, że planowana do podziału działka skarżącej nr (...) położona w (...) gmina (...) znajduje się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w (...) nr (...) z dnia (...)2009 r. (Dz. Urz. Woj. (...) z (...) r. Nr (...), poz. (...)).

Z załączników graficznych do tej uchwały wynika, że działka skarżącej, objęta wstępnym projektem podziału, mieści się w granicach terenów oznaczonych symbolami 12 MN (teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej), 023KDW, 025KDW (tereny dróg wewnętrznych) i 03KDD (teren dróg publicznych).

Przedstawiony przez skarżącą wstępny projekt podziału przewiduje podział działki nr (...) (o pow. (...) ha), na cztery działki oznaczonych numerami (...) (pow. (...) ha) i (...) (o pow. (...) ha) pod zabudowę, nr (...) (o pow. (...) ha pod drogę) i nr (...) o pow. (...) ha do przyszłego podziału.

Niesporne pozostają ustalenia organów, że zgodnie z powyższym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (§ 4 pkt 3 i 6, § 14, § 18, § 25, § 27) teren projektowanych działek o numerach odpowiednio znajduje się:

(...) - na terenie oznaczonym symbolem 025 KDW - komunikacja, wewnętrzna droga dojazdowa - ciąg pieszo-jezdny o szerokości w liniach rozgraniczających 7,5 m i symbolem 12 MN - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna,

(...) - na terenie oznaczonym symbolem 12 MN - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna,

(...) - na terenie oznaczonym symbolem 04KDD - komunikacja, droga gminna w klasie dojazdowej o szerokości w liniach rozgraniczających 14,0 - 23,0m)

(...) - na terenie oznaczonym symbolem 12 MN - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, symbolem 025 KDW - komunikacja, wewnętrzna droga dojazdowa - ciąg pieszo - jezdny o szerokości w liniach rozgraniczających 7,5m, symbolem 03 KDD - komunikacja, droga gminna w klasie dojazdowej o szerokości w liniach rozgraniczających 8,0 m -10,0m, symbolem 023 KDW - komunikacja, wewnętrzna droga dojazdowa o szerokości w liniach rozgraniczających 10,0 m.

W części tekstowej planu w § 4 przyjęto, ze oznaczeniami graficznymi na rysunku planu będącymi obowiązującymi ustaleniami tego planu są między innymi linie rozgraniczające terenu o różnym przeznaczeniu ściśle określone (pkt 2), linie wewnętrznego podziału terenów o tym samym przeznaczeniu (pkt 3) i symbole terenów (pkt 6). Nadto w § 5 pkt 9 ogólnych ustaleń planu dla wszystkich terenów, o ile ustalenia szczegółowe nie stanowią inaczej przewidziano szczegółowe zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości objętych przedmiotowym planem miejscowym: 1) obowiązuje podział terenu na działki zgodnie z zasadami określonymi na rysunku planu, dopuszcza się możliwość łączenia działek w celu utworzenia jednej działki budowlanej, 2) dla linii orientacyjnych obowiązuje tolerancja +- 4,0m.

Analiza akt sprawy, w szczególności porównanie projektowanego podziału nieruchomości przedstawionego na załączniku graficznym w skali 1:1000 oraz części graficznej i tekstowej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego potwierdza jednoznacznie stanowisko organów, iż projektowany przez skarżącą nie uwzględnia ustaleń planu miejscowego, wprowadzając podział i przeznaczanie terenów działek w szczególności nr (...) i (...) sprzeczne częściowo z ustaleniami planu. Stanowisko prezentowane przez stronę w toku postępowania administracyjnego oraz przed sądem potwierdza, że skarżąca ma świadomość tej sprzeczności, lecz kwestionując legalność i prawidłowość ustaleń planu dla terenu obejmującego jej działkę nr (...) draży do przeprowadzenia podziału zgodnie ze swoją wolą jako właściciela nieruchomości. W szczególność skarżąca kwestionuje wydzielenie na teranie jej działki terenów przeznaczonych w planie miejscowym z (...)2009 r. pod drogi wewnętrzne drogi dojazdowe i ciągi pieszo jezdne o symbolach 23KDW i 25KDW, jak również narzucenie jej przebiegu linii podziału nieruchomości.

Przedłożony przez skarżącą do zaopiniowania wstępny projekt podziału nieruchomości zakłada wydzielenie działek budowlanych częściowo na terenach o innym przeznaczeniu oraz niezgodnie z wiążącymi ustaleniami linii podziałów wewnętrznych. W takiej sytuacji uznać należy, że proponowany przez skarżącą podział terenu nie spełnia bezwzględnego ustawowego wymogu - zgodności z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, dlatego organy nie mogły zaopiniować przedłożonego projektu pozytywnie.

Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić również należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie negatywnie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości, a nie ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Miejscowy plan zagospodarowania, jak już wcześniej wyjaśniono, jest przepisem prawa miejscowego i dopóki nie zostanie wyeliminowany z obrotu prawnego organy administracji publicznej, jaki i Sąd, zobowiązane są do jego stosowania. Ewentualny wniosek o zmianę obowiązującego planu miejscowego należy kierować do właściwych organów gminy. W odniesieniu do zarzutów skargi wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 28 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie uchwalenia przedmiotowego planu miejscowego podjęcia naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części.

Na mocy art. 101 ust. 1 w ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1515) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W sprawie zainicjowanej skargą legitymowanego podmiotu sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonej uchwały, w tym planu miejscowego, a uwzględniając skargę stwierdza nieważność uchwały w całości lub części (art. 147 p.p.s.a.).

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.