Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2008038

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy
z dnia 2 grudnia 2015 r.
II SA/Bd 1075/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Tyliński.

Sędziowie WSA: Elżbieta Piechowiak, Małgorzata Włodarska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Spółki A Sp. z o.o. w (...) na decyzję Zarządu Województwa (...) z dnia (...) czerwca 2015 r. nr (...) w przedmiocie wygaśnięcia decyzji w sprawie rozłożenia na raty należności z tytułu zwrotu dofinansowania

1.

uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Województwa (...) z dnia (...) kwietnia 2015 r. nr (...),

2.

zasądza od Zarządu Województwa (...) na rzecz Spółki A Sp. z o.o. w (...) kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) kwietnia 2015 r., nr (...), Zarząd Województwa (...) stwierdził wygaśnięcie w całości decyzji własnej organu z dnia (...) listopada 2014 r. w sprawie rozłożenia na raty należności z tytułu zwrotu dofinansowania z uwagi na niedopełnienie warunku, z zastrzeżeniem którego ww. decyzja została wydana, tj. z uwagi na niedotrzymanie przez spółkę S. (skarżącą spółkę), terminu płatności pierwszej raty. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ, powoławszy się na art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a., stwierdził, iż decyzja z (...) listopada 2014 r. została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia warunku, którego zrealizowanie było niezbędne do tego, by orzeczenie nie utraciło mocy prawnej. W ocenie organu, aby ww. decyzja wywoływała skutki prawne w niej określone, skarżąca była zobowiązana do regulowania pozostałej do spłaty należności według harmonogramu określonego w orzeczeniu, czyli uiszczania rat w pełnej wysokości oraz w określonym terminie; konsekwencją jakiegokolwiek uchybienia w płatności jest wygaśnięcie decyzji i skierowanie sprawy do egzekucji administracyjnej.

Pismem z dnia 28 kwietnia 2015 r. skarżąca spółka, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zwróciła się do Zarządu Województwa (...) z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją i w konsekwencji o uchylenie tej decyzji. Skarżąca spółka podniosła, iż w sprawie nie było podstaw do zastosowania przepisu art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a., jako że przepisy ustawy o finansach publicznych, ani przepisy ustaw, do których ustawa o finansach publicznych odsyła, nie przewidują instytucji rozłożenia należności na raty pod warunkiem. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne skarżąca spółka podniosła ponadto, iż warunkiem w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. nie może być wykonywanie obowiązku wynikającego wprost z ustawy, a takowym jest obowiązek dotrzymania terminu płatności raty należności.

Decyzją z dnia (...) czerwca 2015 r., nr (...), Zarząd Województwa (...), po rozpoznaniu wniosku skarżącej spółki utrzymał mocy decyzję własną z dnia (...) kwietnia 2015 r. Organ wskazał, iż w wyniku nieziszczenia się zastrzeżonego w decyzji warunku, tj. płacenia rat w wysokości i terminach określonych w decyzji rozkładającej należność na raty, organ zobowiązany był do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ratalnej oraz nabył uprawnienie do skierowania sprawy na drogę egzekucji administracyjnej. W odniesieniu do zarzutu skarżącej spółki organ wskazał, iż wykonanie decyzji uprawniającej do uiszczenia na korzystniejszych warunkach tego, co już wymagalne (decyzji ratalnej) jest prawem skarżącej, które jej przyznano, i może ona wykonać taką decyzję bądź odstąpić od jej wykonania; w tym przypadku sankcją za niewykonanie lub nieprawidłowe wykonanie decyzji jest jej wygaśnięcie, w związku z czym nie sposób stwierdzić, iż na skarżącej ciążył ustawowy obowiązek terminowego uiszczania rat.

Pismem z dnia 4 sierpnia 2015 r. spółka S., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., zarzucając jej naruszenie art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 64 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 55 ustawy o finansach publicznych, poprzez wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji, która nie jest wydawana z zastrzeżeniem dopełnienia określonego warunku. W uzasadnieniu skarżąca spółka podtrzymała argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa (...) wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym zaskarżona decyzja może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), a także stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

Przeprowadzając wedle powyższych zasad kontrolę prawidłowości zaskarżonego aktu Sąd w składzie orzekającym stwierdził, iż decyzja Zarządu Województwa (...) z dnia (...) czerwca 2015 r., nr (...), jak i poprzedzająca ją decyzja własna organu naruszają przepisy prawa procesowego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z czym podlegają one uchyleniu.

Jako podstawę prawną zarówno decyzji zaskarżonej, jak i rozstrzygnięcia utrzymanego decyzją zaskarżoną w mocy, organ przyjął art. 162 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 - dalej "k.p.a."), zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku. Termin "warunek", którym posłużono się w przywołanym przepisie, należy rozumieć w nawiązaniu do przepisów prawa cywilnego - art. 89 k.c.; stanowi go zatem zawarte w decyzji zastrzeżenie, które uzależnia powstanie lub ustanie skutku prawnego od zdarzenia przyszłego i niepewnego. Jeżeli strona dopełni warunku, wówczas decyzja administracyjna wywołuje skutki prawne od daty ziszczenia się warunku, chyba że co innego postanowiono w decyzji. Warunek ten jest więc elementem dodatkowym decyzji, związanym jednakże z treścią jej rozstrzygnięcia, i to w sposób wpływający na skutki prawne wywierane przez decyzję. Podejmowanie przez organy administracji publicznej decyzji z zastrzeżeniem warunku przewidują przepisy szczególne (Kamil Klononwski: Komentarz do art. 162 Kodeksu postępowania administracyjnego (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Knysiak-Molczyk H. (red.), Golęba A., Kiełkowski T., Klonowski K., Romańska M., Warszawa, 2015; Andrzej Wróbel: Komentarz aktualizowany do art. 162 Kodeksu postępowania administracyjnego (w:) Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 00.98.1071)., Jaśkowska M., Wróbel A., LEX/el., 2015).

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. nie mógł stanowić podstawy prawnej dla wydania decyzji o wygaśnięciu tzw. decyzji ratalnej z (...) listopada 2014 r., albowiem nieuzasadnionym jest twierdzenie, iż decyzja rozkładająca należność na raty zawierała warunek, o którym w powołanym przepisie mowa. Podkreślić należy, iż klauzula warunku w decyzji jest wprowadzona nie na zasadzie autonomicznych ustaleń organu, a jedynie wtedy, kiedy ten element dodatkowy decyzji przewidziano w przepisach szczególnych. Tym samym rozwiązanie to będzie możliwe, kiedy w przepisach szczególnych zostanie zawarty obowiązek wprowadzenia do decyzji klauzuli warunku. Przy takich rozwiązaniach normatywnych należy traktować ten element jako niezbędny do uznania decyzji za legalną.

Rację ma skarżąca spółka, iż przepisy szczególne właściwe dla niniejszej sprawy nie zawierają regulacji dających możliwość wydania decyzji o rozłożeniu na raty należności pieniężnej pod warunkiem.

Zgodnie z art. 55 ustawy z dnia 27 czerwca 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 885 - dalej "u.f.p."), stanowiącym materialnoprawną podstawę decyzji ratalnej z dnia (...) listopada 2014 r. należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty. Udzielenie ulgi określonej w art. 55 u.f.p. wiąże się z naliczaniem od danej należności odsetek oraz, zgodnie z art. 57 § 1 i 2 stosowanej odpowiednio ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 - dalej: "o.p."), opłaty prolongacyjnej. Art. 259 o.p. § 1 pkt 2 stanowi, iż w razie niedotrzymania terminu płatności odroczonego podatku lub zaległości podatkowej bądź terminu płatności którejkolwiek z rat, na jakie został rozłożony podatek lub zaległość podatkowa, następuje z mocy prawa wygaśnięcie decyzji o rozłożeniu na raty zapłaty podatku lub zaległości podatkowej, przy czym wygaśnięcie to następuje tylko w części dotyczącej raty niezapłaconej w terminie płatności. Decyzja w części dotycząca rat uiszczonych w terminie oraz rat, których termin płatności jeszcze nie minął, nadal zachowuje swoją moc. Bezpodstawnie więc organ stwierdził, iż decyzja własna organu rozkładająca należność na raty uległa wygaśnięciu w całości w związku z niewywiązaniem się skarżącej z obowiązku spłaty pojedynczej raty.

Stwierdzić ponadto przyjdzie, iż obowiązek zapłaty należności w określonej wysokości i w ustalonych terminach jest obowiązkiem wynikającym z istoty decyzji ratalnej, nie zaś klauzulą dodatkową decyzji administracyjnej. Z każdej decyzji ratalnej wynika prawo, a zarazem obowiązek terminowego regulowania rat określonych, co do wysokości decyzją ratalną (vide: wyrok NSA z dnia 29 maja 2015 r., sygn. akt II GSK 699/14, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązek uregulowania zobowiązania ratalnego jest treścią rozstrzygnięcia o rozłożeniu tegoż zobowiązania na raty, a nie stanowi warunku określonego w art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Województwa (...) (punkt 1 sentencji). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (punkt 2 sentencji).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.