Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 41897

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie
z dnia 27 października 1998 r.
II SA 1278/98

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA B. Zdziennicki.

Sędziowie NSA: J. Rajewska, I. Darmochwał (spr.).

Protokolant: A. Pętkowski.

Uzasadnienie faktyczne

Marianna K. została zarejestrowana jako bezrobotna 31.10.1996 r. i decyzją z tegoż dnia przyznano jej zasiłek dla bezrobotnych.

W związku z udokumentowaniem 25-letniego zatrudnienia, okres pobierania zasiłku na podstawie art. 25 ust. 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do 1.04.1997 r. wynosił 18 miesięcy.

Z powodu upływu powyższego okresu, decyzją z dnia 19.05.1998 r. Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy orzekł utratę prawa do zasiłku.

15.06.1998 r. M.K. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie zasiłku przedemerytalnego podając następujące okresy zatrudnienia:

1) 1 rok 9 miesięcy i 19 dni w PZGS w S. w celu praktycznej nauki zawodu (od 1.09.1967 r. do 20.06.1969 r.),

2) 18 miesięcy (okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych),

3) inne - począwszy od maja 1971 r.

W związku z powyższym Kierownik RUP postanowieniem z dnia 20.06.1998 r. wznowił postępowanie w celu ustalenia uprawnień do wnioskowanego zasiłku, a następnie - po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego - wydał w dniu 22.06.1998 r. decyzję o odmowie przyznania zasiłku przedemerytalnego.

Do okresu uprawniającego do zasiłku nie wliczono okresów pobierania zasiłku dla bezrobotnych i zatrudnienia w celu nauki zawodu, ponieważ osiągane w tym czasie wynagrodzenie było niższe od połowy najniższego wynagrodzenia,

W złożonym odwołaniu M.K. stwierdziła, że posiada udokumentowany świadectwami pracy okres zatrudnienia wynoszący 25 lat, 5 miesięcy i 2 dni.

Ponadto ponownie wniosła o zaliczenie okresów nauki zawodu i pobierania zasiłku dla bezrobotnych, a także:

- pracy sezonowej od 4.07.1969 r. do 1.09.1969 r. (1 m-c i 28 dni) w charakterze pomocy kuchennej w zakładzie gastronomicznym PZGS w R.,

- od dnia 1.09.1970 r. do 30.09.1970 r. w charakterze kelnerki w ośrodku wypoczynkowym NBP w R. (1 m-c),

- pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 1.07.1966 r. do dnia 30.04.1971 r. (3 lat 9 m-cy),

- prowadzenia punktu sprzedaży detalicznej "S." w ramach umowy agencyjnej od 11.06.1990 r. do 31.01.1991 r. (7 m-cy 20 dni).

Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy decyzją z dnia 30.07.1998 r. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy stwierdzając m.in., że okres zatrudnienia w celu praktycznej nauki zawodu nie może być zaliczony, ponieważ osiągane wynagrodzenie było niższe od połowy najniższego wynagrodzenia, natomiast praca na gospodarstwie rolnym nie podlega zaliczeniu, gdyż nie było to zatrudnienie na podstawie umowy o pracę. Do powyższych okresów nie wlicza się też okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

W związku z tym stwierdzono, że skarżąca nie wykazała 30-letniego okresu uprawniającego do zasiłku, ani też 15-letniego okresu wykonywania pracy w warunkach szczególnych.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.K zarzuciła przede wszystkim niezaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, co jest sprzeczne z przepisami ustawy z dnia 17.10.1991 r. o zasadach ustalania emerytur... stanowiącymi, że okresy pracy w gospodarstwie rolnym przypadające przed 1.01.1983 r. uwzględniane są przy ustalaniu okresu wymaganego do przyznania emerytury lub renty.

Przy zaliczeniu tego okresu posiadałaby ponad 30-letni okres zatrudnienia, dający podstawę do przyznania zasiłku przedemerytalnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w O. wniósł o jej oddalenie. Dodał jedynie, że w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, do okresu uprawniającego do zasiłku zalicza się obecnie okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego młodocianych bez względu na osiągane wynagrodzenie.

Przy zaliczeniu zatem okresu 1 roku, 9 m-cy i 19 dni okres uprawniający skarżącą do zasiłku wynosiłby 27 lat 2 m-ce i 25 dni.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 25, poz. 128 z 1997 r. z późn. zm.) zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli:

1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub

2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla rnężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Skarżąca swoje prawa do zasiłku przedemerytalnego motywowała 30-letnim zatrudnieniem, przy czym zasadnicze znaczenie dla oceny czy posiadała ten okres miała ocena czy zaliczeniu podlega okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców (3 lata 9 m-cy).

Zgodnie z art. 24 ust. 2 cyt. wyżej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, do okresu uprawniającego do zasiłku zalicza się okresy wykonywania pracy wymienione w art. 23 ust. 1 pkt 2 oraz okresy, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1, 2 i 4.

Trafnie organy administracji uznały, iż praca w gospodarstwie rolnym rodziców nie podlega zaliczeniu, gdyż nie było to zatrudnienie na podstawie umowy o pracę.

Ustawa z 20.07.1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310) przewiduje możliwość wliczania wymienionych w niej okresów pracy w gospodarstwie rolnym jedynie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy (art. 1 ust. 1 ustawy). Z przepisu tego wynika więc, że okres pracy w gospodarstwie rolnym nie może być brany pod uwagę przy ustalaniu wszystkich uprawnień pracowniczych, zależnych od stażu pracy a tylko tych, które wynikają ze stosunku pracy.

Nie budzi wątpliwości, że prawo do zasiłku dla bezrobotnych nie jest uprawnieniem wynikającym ze stosunku pracy. Jakkolwiek jest ono ze stosunkiem pracy związane w tym sensie, że wcześniejsze pozostawanie w stosunku pracy jest jedną z przesłanek uzyskania zasiłku, to stosunek pracy nie jest źródłem tego uprawnienia.

Sąd Najwyższy i Naczelny Sąd Administracyjny w wielu orzeczeniach wyrażał pogląd, że okres pracy w gospodarstwie rolnym nie wlicza się do okresów zatrudnienia, od których zależy czasokres lub wysokość pobierania zasiłku dla bezrobotnych (por. np. wyrok NSA z 25.09.1996 r. sygn. II SA 1142/96).

Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.