Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2509080

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 20 czerwca 2018 r.
II OZ 612/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń (...) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 1630/17 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi (...) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) września 2017 r. znak: (...) w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: oddalić zażalenia.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. II SA/Kr 1630/17 odrzucił skargę (...) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) września 2017 r. znak: (...) w przedmiocie ustalenia w stosunku do (...) jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyjaśnił, że ww. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) września 2017 r. została doręczona skarżącej w dniu 9 października 2017 r., natomiast w dniu 9 listopada 2017 r. (data stempla pocztowego) skarżąca wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zgodnie z treścią art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), dalej: p.p.s.a., termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego wynosi 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zaskarżona decyzja, jak zauważył Sąd I instancji, zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi, co oznaczało, że skarga (...) została wniesiona z przekroczeniem 30-dniowego terminu liczonego od dnia doręczenia decyzji, gdyż w przedmiotowej sprawie termin ten upłynął bezskutecznie w dniu 8 listopada 2017 r. W tych warunkach Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zobowiązany był do orzeczenia o odrzuceniu skargi.

W odrębnych zażaleniach na powyższe postanowienie skarżąca (...) i uczestnik postępowania - (...) zarzucili Sądowi I instancji naruszenie prawa. Skarżący wskazali, że z postanowienia nie wynika z jakich powodów Sąd przyjął, że do doręczenia zaskarżonej decyzji doszło w dniu 9 października 2017 r. Z oświadczenia (...) i złożonych wyjaśnień wynika, że (...) pozostawała poza miejscem zamieszkania w dniach 6-11 października 2017 r. W dniu 12 października 2017 r. przed wizytą skarżącej w urzędzie pocztowym mąż miał ją poinformować o odebraniu w jej imieniu w dniu 9 października 2017 r. przesyłki zawierającej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...). Powoduje to, że w ocenie skarżących, Sąd powinien był uznać, że ww. decyzja została skarżącej doręczona (przez jej męża) w dniu 12 października 2017 r.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 stycznia 2018 r. odpowiada prawu.

Kluczowym zagadnieniem, które determinowało ocenę legalności orzeczenia odrzucającego skargę, jest odpowiedź na pytanie, czy dokonane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalenie, iż decyzja organu odwoławczego została skarżącej doręczona w dniu 9 października 2017 r. było prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w złożonych zażaleniach ich autorzy nie podali, jakim przepisom uchybiało dokonanie do rąk (...) doręczenia przesyłki adresowanej do jego żony, niemniej zaniechanie wskazania wzorca normatywnego działania organu odwoławczego nie może oznaczać, że złożone zażalenia są z tego względu bezzasadne.

Ich bezzasadność jest wynikiem stwierdzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, że Sąd I instancji miał wszelkie podstawy, by uznać skuteczność doręczenia (...) decyzji, gdyż jej podjęcie w dniu 9 października 2017 r. przez jej męża w siedzibie operatora pocztowego nie naruszało art. 44 § 1-3 k.p.a. i działanie to musiało zostać potraktowane jako równoważne dokonaniu doręczenia pisma jego adresatowi. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje to, że skarżąca w dniach od 6 do 11 października 2017 r. miała przebywać poza miejscem stałego zamieszkania, jak też nie upoważniała męża do odbioru skierowanej do niej korespondencji i o tym fakcie dowiedziała się po swoim powrocie do domu. Należy zauważyć, że Kodeks postępowania administracyjnego regulujący zasady prowadzenia postępowania przed organami administracji publicznej w art. 39 k.p.a. stanowi, iż organ doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę. Według art. 43 k.p.a., doręczenie przesyłki może być dokonane nie tylko do rąk adresata, ale również - w razie jego nieobecności - innym osobom, w tym dorosłemu domownikowi, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. W sytuacji braku możliwości dokonania doręczenia bezpośrednio adresatowi, a w dalszej kolejności osobom, o których mowa w art. 43 k.p.a. znajduje zastosowanie art. 44 k.p.a., przewidujący konieczność przechowania przesyłki w placówce pocztowej i zawiadomienia o tym adresata wraz z informacją o możliwości jego odbioru w tym miejscu. Kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje szczegółowo trybu doręczania pism w przypadku ich awizowania przez operatora pocztowego, nie zastrzega przy tym, że pismo przechowywane w placówce pocztowej może zostać odebrane wyłącznie przez jego adresata. W art. 44 § 3 k.p.a. jest mowa wyłącznie o "niepodjęciu przesyłki w terminie", bez zawężenia, że przesyłka może zostać podjęta wyłącznie przez jej adresata, a takie uprawnienie nie przysługuje innym osobom, co stwarza podstawę, by uznać, że powyższej kwestii ustawodawca postanowił w przepisach rozdziału 8 kodeksu szczegółowo nie normować, wiążąco przesądzając jedynie skutek niepodjęcia awizowanej przesyłki w terminie, a zagadnienie sprowadzające się do odpowiedzi, kto może podjąć w placówce pocztowej przesyłkę awizowaną powinno być rozstrzygane poprzez sięgnięcie do odpowiednich przepisów regulujących działalność operatora świadczącego usługi pocztowe. Zamieszczoną w art. 39 k.p.a. normę ogólną stanowiącą o tym, że pisma doręcza się za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1481), należy w tym przypadku traktować jako upoważnienie do przesądzenia przez przepisy tego aktu kręgu osób, którym przesyłka rejestrowana może zostać w trybie stosowanego doręczenia zastępczego wydana w placówce pocztowej ze skutkiem doręczenia. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że kwestię tę wiążąco reguluje art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy - Prawo pocztowe, zgodnie z którym przesyłka pocztowa, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być wydana ze skutkiem doręczenia osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego - w placówce pocztowej, po złożeniu na piśmie oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem. W art. 37 ust. 3 ww. ustawy zawarto zastrzeżenie, że przepis ust. 2 nie narusza przepisów innych ustaw dotyczących sposobu, zasad i trybu doręczeń, co potwierdza przywołany wyżej wniosek, że w sytuacji braku odmiennego uregulowania powyższej kwestii wydania przesyłki w kodeksie postępowania administracyjnego, wskazany przepis ustawy - Prawo pocztowe należy uznać za normę uzupełniającą regulację art. 44 § 1-3 k.p.a.

Zauważyć przy tym trzeba, że ten kierunek interpretacji przepisu art. 44 k.p.a. był przyjmowany również na tle wcześniej obowiązujących przepisów Prawa pocztowego (por. wyrok NSA z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. II OSK 1205/10; wyrok NSA z dnia 23 listopada 2000 r. sygn. V SA 796/00), jak również odnosi się do analogicznie brzmiącej regulacji zamieszczonej w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.), gdyż także przy doręczeniach dokonywanych przez organy podatkowe obowiązuje reguła, że awizowana przesyłka pocztowa może zostać wydana ze skutkiem doręczenia zastępczo również osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. II FSK 32/16).

W rozpoznawanej sprawie niespornym pozostawało, że (...) wraz ze skarżącą zamieszkują wspólnie pod adresem ul. (...), a sporną przesyłkę zawierającą decyzję z dnia (...) września 2017 r. w imieniu swojej żony wyżej wymieniony odebrał, kwitując również odbiór drugiej przesyłki zawierającej tę samą decyzję, której był współadresatem. Stanowi to zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego o tym, że potwierdzając własnoręcznym podpisem, że pozostaje dorosłym domownikiem w znaczeniu przyjętym w treści zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma adresowanego do (...) złożył wymagane oświadczenie o zamieszkiwaniu razem z adresatką, co czyniło dokonane względem niej doręczenie skutecznym. Za w pełni trafne należy uznać jednocześnie zapatrywanie, zgodnie z którym nie ma żadnej rodzajowej różnicy pomiędzy odbiorem przesyłki dokonywanym w placówce pocztowej przez osobę uprawnioną a jej odbiorem w miejscu wspólnego zamieszkania tej osoby z adresatem przesyłki w trybie przewidzianym w art. 43 k.p.a. (por. postanowienie NSA z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. I OZ 400/16). Uniemożliwia to przyjęcie, że działania osoby wspólnie zamieszkującej z adresatem dotyczące odbioru przesyłki można w określony sposób prawnie różnicować w oparciu o miejsce ich podjęcia, w szczególności oceniać ich skuteczność poprzez pryzmat wpisywania się w konkretne oczekiwania adresata przesyłki.

Rekapitulując powyższe rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że faktyczne działania jakie podjął mąż skarżącej, by adresatka zaskarżonej decyzji mogła się z nią zapoznać, nie wpływają na skuteczność zrealizowanej czynności doręczenia, gdyż obowiązujące przepisy nie stwarzają podstaw, by dzień oddania przesyłki adresatowi przez osobę, której została ona skutecznie wydana, mógł być traktowany jako data doręczenia decyzji, od której rozpoczął bieg termin do złożenia skargi.

Z powyższych względów na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.