Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2639354

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 14 lutego 2019 r.
II OZ 60/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Gd 459/15 umarzające postępowanie w sprawie ze skargi (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G. na uchwałę Rady Gminy Kościerzyna z dnia (...) marca 2007 r. nr (...) w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 22 listopada 2018 r. na podstawie art. 131 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") umorzył postępowanie w sprawie ze skargi (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G. na uchwałę Rady Gminy Kościerzynia z dnia (...) marca 2007 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd Wojewódzki wskazał, że postanowieniem z dnia 4 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zawiesił przedmiotowe postępowanie ze skargi (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na ww. uchwałę Rady Gminy Kościerzyna. Jako podstawę zawieszenia wskazano w postanowieniu przepis art. 126 p.p.s.a. bowiem profesjonalni pełnomocnicy procesowi reprezentujący skarżącą oraz Wójta Gminy Kościerzyna działającego za radę Gminy zgodnie złożyli wniosek o zawieszenie postępowania. Stosownie do treści art. 130 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd umarza zawieszone postępowanie, jeżeli wniosek o podjęcie postępowania zawieszonego na zgodny wniosek albo z przyczyn wskazanych w art. 125 § 1 pkt 3, nie został zgłoszony w ciągu trzech lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego spełnione zostały warunki dla umorzenia postępowania, ponieważ termin trzech lat liczony od daty wydania postanowienia o zawieszeniu upłynął w dniu 4 listopada 2018 r. Jednocześnie nie został skutecznie zgłoszony wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania. Pismo procesowe strony skarżącej reprezentowanej przez radcę prawnego zawierające wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania z dnia 30 października 2018 r. zostało zwrócone zarządzeniem sędziego WSA z dnia 15 listopada 2018 r., na podstawie art. 66 § 1 p.p.s.a. Przepis ten, wprowadzony w art. 1 pkt 21 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) zwanej dalej nowelą, stanowi, że w toku sprawy adwokaci, radcy prawni, doradcy podatkowi i rzecznicy patentowi doręczają sobie nawzajem pisma bezpośrednio za potwierdzeniem odbioru i oznaczeniem daty lub przesyłką poleconą. W treści pisma procesowego wniesionego do sądu zamieszcza się oświadczenie o doręczeniu odpisu pisma drugiej stronie albo o jego nadaniu przesyłką poleconą. Pisma niezawierające powyższego oświadczenia podlegają zwrotowi bez wezwania do usunięcia tego braku. Dodany też nowelą do art. 66 p.p.s.a. § 3 ustanawia wyjątki od tej zasady określając, że przepis § 1 nie dotyczy wniesienia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, sprzeciwu, skargi o wznowienie postępowania i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Zgodnie z art. 2 noweli, przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu nadanym m.in. przez art. 1 pkt 21 noweli stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie.

Sąd Wojewódzki podkreślił, że przedmiotowa sprawa wszczęta została skargą nadaną w dniu 13 czerwca 2012 r., niemniej przepis art. 66 § 1 i 3 p.p.s.a. ma zastosowanie od dnia 15 sierpnia 2015 r. Pozostaje niesporne, że w niniejszej sprawie od daty jej wszczęcia obie strony reprezentowane są przez zawodowych pełnomocników procesowych - radców prawnych, których przy wymianie pism procesowych obowiązuje reguła wynikająca z art. 61 § 1 p.p.s.a., o ile nie dotyczy to wyjątków określonych w § 3.

Pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 22 listopada 2018 r. zarzucając mu naruszenie:

1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy - art. 66 § 1 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie w wyniku nieuzasadnionego przyjęcia, że przepis ten dotyczy także wniosku skarżącego o podjęcie zawieszonego postępowania na zgodny wniosek stron;

2. przepisów prawa materialnego - art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie w wyniku pozbawienia skarżącego prawa do sądu na skutek zastosowania rygoru wynikającego z przepisu art. 66 § 1 p.p.s.a. w odniesieniu do wniosku skarżącego o podjęcie postępowania zawieszonego na zgodny wniosek stron.

W ocenie skarżącego wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania nie jest objęty dyspozycją art. 66 § 1 p.p.s.a. Według skarżącego wyliczenie zawarte w art. 66 § 3 p.p.s.a., wbrew dosłownemu brzmieniu tego przepisu nie ma charakteru wyczerpującego ponieważ w okresie zawieszenia postępowania nie mamy do czynienia z postępowaniem, które jest w toku. Dotychczasowe postępowanie zostaje wstrzymane i tylko na wniosek strony można je na nowo zainicjować. Dlatego też, według skarżącego, pismo skarżącego z dnia 30 października 2018 r. było pismem wszczynającym postępowanie po upływie okresu zawieszenia, zatem przepis art. 66 § 1 p.p.s.a. nie powinien mieć zastosowania, gdyż dotyczy on jedynie pism w toku sprawy, przedmiotowe pismo takiego charakteru nie posiadało. Dodatkowo, w ocenie skarżącego, jest to nadmierny formalizm Sądu I instancji sprowadzający się wyłącznie do zbadania kwestii braku zamieszczenia we wniosku skarżącego z dnia 30 października 2018 r. oświadczenia o doręczeniu odpisu pisma drugiej stronie.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Wbrew zarzutom strony skarżącej Sąd Wojewódzki prawidłowo zinterpretował i zastosował w niniejszej sprawie przepisy art. 66 § 1 i 3 p.p.s.a.

Nie jest sporne to, że pismo procesowe z dnia 30 października 2018 r. złożone przez radcę prawnego reprezentującego skarżącą Spółkę zawierało wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, jednak zostało zwrócenie zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 15 listopada 2018 r. na podstawie art. 66 § 1 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że przyczyną zwrotu pisma było niezamieszczenie w nim oświadczenia o doręczeniu pisma drugiej stronie albo o jego nadaniu przesyłką poleconą, przy czym ustalenie to nie zostało podważone w zażaleniu. W takim stanie sprawy niezasadne jest stanowisko strony skarżącej, że przepis art. 66 § 1 p.p.s.a. nie mógł mieć zastosowania bowiem wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania nie powinien być traktowany jako pismo składane "w toku postępowania".

Zgodnie z art. 66 § 1 p.p.s.a. zasada doręczeń bezpośrednich ma zastosowanie do pism procesowych składanych "w toku sprawy", natomiast z dyspozycji tego przepisu wyłączone zostały pisma wymienione w art. 66 § 3 p.p.s.a. Rację ma strona skarżąca, że wyłączenie obowiązku doręczenia bezpośredniego nie ogranicza się tylko do katalogu pism wymienionych w art. 66 § 3 p.p.s.a., lecz dotyczy także innych pism z uwagi na ich charakter procesowy. Jednak przywołane w zażaleniu przykłady z orzecznictwa nie mogą mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Mianowicie brak jest podstaw, aby wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania potraktować tak jak wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia jednego z pism procesowych wymienionych w art. 66 § 3 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 6 lipca 2016 r. I FZ 159/16) lub odpowiedź na skargę (wyrok WSA z 21 kwietnia 2016 r. IV SAB/Gl 27/16).

W piśmiennictwie wskazano, że przepis art. 66 § 1 p.p.s.a. nie ma zastosowania w przypadku pism, których ze swej istoty nie doręcza się pozostałym stronom, np. wniosku o prawo pomocy, opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, czy zawiadomienia sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Takiego charakteru nie ma jednak wniosek o podjęcie postępowania zawieszonego na zgodny wniosek stron, gdyż dotyczy on nie tylko sądu i strony wnioskującej lecz także strony przeciwnej.

Z obowiązku doręczeń bezpośrednich wyłączone są ponadto odpisy pism wszczynających postępowanie, jako podlegające doręczeniu wyłącznie przez sąd. Wynika to z tego, że w art. 66 § 1 p.p.s.a. zawarto zwrot normatywny "w toku sprawy", wyłączając z dyspozycji tego przepisu pisma, które mają prowadzić do wszczęcia postępowania (por. B.Dauter Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. VII, WKP 2018).

Nie sposób zgodzić się ze stroną skarżącą, że wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania powinien być potraktowany jak wniosek wszczynający postępowanie sądowe. Zaznaczyć należy, że skuteczne złożenie skargi lub wniosku przewidzianego w art. 63 p.p.s.a. powoduje wszczęcie postępowania sądowo-administracyjnego, które trwa do jego prawomocnego zakończenia. Wydanie przez sąd administracyjny postanowienia o zawieszeniu postępowania może mieć miejsce wyłącznie w toku sprawy. Zawieszenie postępowania czasowo wstrzymuje bieg sprawy, lecz to nie oznacza, że sprawa nie jest "w toku" - w rozumieniu pojęcia użytego w art. 66 § 1 p.p.s.a.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że przepis art. 66 § 1 p.p.s.a. jest wzorowany na przepisie art. 132 § 1 k.p.c. (wcześniej art. 4799 § 1 k.p.c.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtowany został pogląd, że odpis wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania objęty jest obowiązkiem bezpośredniego doręczania (por. postanowienie SN z 22 stycznia 2015 r. III CSK 122/14, wyrok SN z 16 grudnia 2009 r. I CSK 281/09). w wymienionych orzeczeniach zaznaczono, że bezpośredniemu doręczeniu w toku sprawy podlegają pisma procesowe mające znaczenie dla strony przeciwnej z uwagi na to, że przykładowo umożliwiają stronie podjęcie obrony, dotyczą gromadzenia materiału procesowego (np. wnioski dowodowe, pisma przygotowawcze) lub wpływają na tok postępowania (np. wniosek o zawieszenie lub podjęcie postępowania).

Z tych względów należało przyjąć, że wniosek o podjęcie postępowania zawieszonego na zgodny wniosek stron należy do pism procesowych, o których mowa w art. 66 § 1 p.p.s.a., ma bowiem wpływ na tok postępowania i sytuację pozostałych stron, uczestników postępowania sądowoadministracyjnego.

W niniejszej sprawie niezastosowanie się pełnomocnika strony skarżącej do wymogów z art. 66 § 1 p.p.s.a. sprawiło, że wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania podlegał zwrotowi. W konsekwencji zasadna była ocena Sądu Wojewódzkiego, że w sprawie nie został skutecznie złożony wniosek o podjęcie postępowania, a tym samym zachodziła podstawa do umorzenia postępowania na podstawie art. 130 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.