II OZ 331/18 - Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2494475

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2018 r. II OZ 331/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Rady Miejskiej w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 319/17 odrzucające skargę kasacyjną Rady Miejskiej w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 319/17 i nakazujące zwrot stronie skarżącej uiszczonego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 150 zł w sprawie ze skarg k.r. Ś. i Spółki "A" z/s w T. na uchwałę Rady Miejskiej w T. z dnia 30 września 2016 r. Nr XX/214/16 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów w rejonie ul. O. i C. w T. postanawia: uchylić w całości zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 319/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w pkt 1 odrzucił skargę kasacyjną Rady Miejskiej w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 319/17 wydanego w sprawie ze skarg K. Ś. i Spółki "A" na uchwałę Rady Miejskiej w T. z dnia 30 września 2016 r. Nr XX/214/16 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów w rejonie ul. O. i C. w T., a w pkt 2 nakazał zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi kasacyjnej w kwocie 150 zł.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 27 grudnia 2017 r. wezwano pełnomocnika organu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez złożenie jej jednego odpisu - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Powyższe wezwanie zostało doręczone radcy prawnemu w dniu 8 stycznia 2018 r. - odbiór przesyłki pokwitował uprawniony pracownik. Tak więc termin do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej upływał w dniu 15 stycznia 2018 r. Jednak, jak wskazał Sąd, pomimo prawidłowego doręczenia wezwania pełnomocnik nie nadesłał odpisu skargi kasacyjnej, dlatego też zgodnie z art. 178 w związku z art. 176 § 2 i art. 47 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", skargę kasacyjną Rady Miejskiej w T. należało odrzucić. W kwestii zwrotu uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej Sąd powołał się natomiast na przepisy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik Rady Miejskiej w T. domagając się jego uchylenia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 177a i art. 178 p.p.s.a. Pełnomocnik organu wskazał, że w dniu 8 stycznia 2018 r. odebrał przesyłkę z Sądu, która zawierała zarządzenie z dnia 27 grudnia 2017 r. o wezwaniu do uzupełnienia uiszczonego wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej o kwotę 150 zł oraz pismo przewodnie z dnia 2 stycznia 2018 r., informujące o doręczeniu odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. W przesyłce tej nie było natomiast, wskazywanego przez Sąd, wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej przez złożenie jednego jej odpisu. Na dowód powyższego do zażalenia załączono: kserokopię otrzymanego pisma z dnia 2 stycznia 2018 r. oraz zarządzenia z dnia 27 grudnia 2017 r. o wezwaniu do uzupełnienia wpisu. Strona wnosząca zażalenie podniosła, że w terminie zakreślonym w wezwaniu uzupełniła brakujący wpis o kwotę 150 zł, na dowód czego przedłożyła potwierdzenie przelewu z dnia 12 stycznia 2018 r. W związku z powyższym w ocenie pełnomocnika organu skoro Sąd nie wezwał go do złożenia odpisu skargi kasacyjnej to niedopuszczalne było odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu niezłożenia tego odpisu. Dodatkowo pełnomocnik organu podniósł, że Sąd zaskarżonym postanowieniem orzekł o zwrocie wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 150 zł, podczas gdy wpis od skargi kasacyjnej został uiszczony w kwocie 300 zł (150 zł przy wniesieniu skargi kasacyjnej do Sądu i 150 zł w odpowiedzi na zarządzenie z dnia 27 grudnia 2017 r.).

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zauważyć należy, że zgodnie z art. 176 § 2 p.p.s.a. poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Zgodnie natomiast z art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Tak więc jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 177a p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

W świetle powyższego z uwagi na nienadesłanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną wystarczającej liczby odpisów skargi kasacyjnej celem doręczenia ich stronom postępowania, zasadnie przewodniczący wydziału w zarządzeniu z dnia 27 grudnia 2017 r. zarządził o wezwaniu pełnomocnika strony do usunięcia braków formalnych środka zaskarżenia przez złożenie 1 odpisu skargi kasacyjnej w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej.

Kwestią sporną pozostaje natomiast okoliczność czy pełnomocnik organu wnoszącego skargę kasacyjną otrzymał wezwanie do usunięcia braków skargi kasacyjnej z dnia 2 stycznia 2018 r. będące wykonaniem zarządzenia przewodniczącego wydziału z dnia 27 grudnia 2017 r.

Sąd pierwszej instancji stwierdzając w zaskarżonym postanowieniu nieusunięcie w zakreślonym terminie braków formalnych skargi kasacyjnej za pewnik przyjął, że przesyłka skierowana do pełnomocnika organu w dniu 2 stycznia 2018 r. zawierała wezwanie z dnia 2 stycznia 2018 r. do usunięcia braków skargi kasacyjnej przez nadesłanie 1 egzemplarza odpisu skargi kasacyjnej, w którym podano też termin usunięcia braków oraz wskazano skutki niewykonania wezwania. Natomiast w zażaleniu pełnomocnik organu kwestionuje to stwierdzenie podając, że doręczone zostało tylko zarządzenie z dnia 27 grudnia 2017 r. o wezwaniu do uzupełnienia uiszczonego wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej o kwotę 150 zł oraz pismo przewodnie z dnia 2 stycznia 2018 r., informujące o doręczeniu odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, w przesyłce nie było zaś wezwania z dnia 2 stycznia 2018 r. do usunięcia braków skargi kasacyjnej zawierającego stosowne pouczenia.

Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, że co prawda w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki opisanej jako: "Wezwanie do uzup. braków skargi kasacyjnej + opłata" (k. 198 akt sądowych), które jest dokumentem urzędowym - korzystającym z domniemania prawdziwości, to jednak domniemanie to może być podważone, przy czym ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego nie wprowadza ograniczeń, co do środków dowodowych, zmierzających do obalenia domniemania zgodności takich dokumentów z prawdą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - co do zasady - brak więc przeszkód ku temu, by strona podważała prawdziwość dokumentu także przez złożenie stosownych wyjaśnień. Ocenie podlega zaś wiarygodność takich wyjaśnień.

Bezsporne jest, że do pełnomocnika organu wnoszącego skargę kasacyjną skierowana została wyłącznie jedna przesyłka, a jak wynika z akt sprawy, wezwania były sporządzone na trzech oddzielnych drukach (k. 195, 196, 197 akt sądowych), co - wobec twierdzeń wnoszącego zażalenie pełnomocnika organu o nieotrzymaniu wezwania do usunięcia braków skargi kasacyjnej - nie wyklucza sytuacji, w której omyłkowo do koperty nie zostało włożone wezwanie z dnia 2 stycznia 2018 r. do usunięcia braków skargi kasacyjnej. Innymi słowy, nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że w sekretariacie sądu umieszczono w kopercie wszystkie trzy pisma, tym bardziej, że zapis umieszczony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru sugeruje, że w kopercie umieszczono dwa pisma. Wobec stanowiska autora zażalenia trzeba uznać, że w sprawie istnieją wątpliwości co do tego, czy pełnomocnik organu faktycznie otrzymał wezwanie do usunięcia braków skargi kasacyjnej.

W tej sytuacji powyższe wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść organu wnoszącego skargę kasacyjną mając na uwadze przede wszystkim zagwarantowane konstytucyjnie prawo do Sądu (art. 45 Konstytucji RP). Podzielić należy także pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 1188/13, w którym stwierdzono, że: "za uwzględnieniem skargi kasacyjnej przemawia zasada prymatu merytorycznego rozpoznania sprawy, nad rozpoznaniem jej w sposób formalny. Zdaniem NSA, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania" (zob. też postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1817/13, z dnia 7 czerwca 2017 r., sygn. akt II GZ 390/17, z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt II FZ 339/17).

W rozpoznawanej sprawie istotne jest również to, że organ wnoszący skargę kasacyjną uzupełnił w zakreślonym terminie wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 150 zł, o który został wezwany w korespondencji skierowanej przez Sąd tego samego dnia. Ponadto przy piśmie procesowym z dnia 17 stycznia 2018 r. pełnomocnik organu przedłożył potwierdzenie uzupełnienia wpisu sądowego, wskazując w tym piśmie, że uiszczenie wpisu nastąpiło na wezwanie z dnia 2 stycznia 2018 r., doręczone mu w dniu 8 stycznia 2018 r. Powyższe potwierdza zatem dodatkowo okoliczność, że w przesyłce otrzymanej z Sądu przez pełnomocnika organu w dniu 8 stycznia 2018 r. znajdowały się jedynie dwa pisma dotyczące wezwania do uiszczenia wpisu. Można bowiem przypuszczać, że w sytuacji gdyby pełnomocnik organu otrzymał wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej, to wykonałby je tak, jak wykonał zarządzenie o wezwaniu do uzupełnienia uiszczonego wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej.

W kontekście powyższych rozważań uznać należy, że odrzucenie skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie z powodu nieusunięcia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi kasacyjnej, w sytuacji, kiedy istnieją wątpliwości co do prawidłowości doręczenia wezwania do usunięcia tych braków, czyni uzasadnionym argumenty podniesione w zażaleniu.

Z uwagi na przedstawione powyżej stanowisko kwestionujące zasadność odrzucenia skargi kasacyjnej, jedynie na marginesie należy wskazać, że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu orzekł również niewłaściwie o zwrocie wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 150 zł, podczas gdy należny wpis od skargi kasacyjnej wynosi 300 zł i został on uiszczony dwoma przelewami (150 zł przy wniesieniu skargi kasacyjnej do Sądu i 150 zł w odpowiedzi na zarządzenie z dnia 27 grudnia 2017 r.).

W związku z tym zaskarżone postanowienie należało uchylić w całości, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.