II OZ 20/21 - Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3114346

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2021 r. II OZ 20/21

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. D. i K. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 582/20 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 582/20 odrzucające skargę M. D. i K. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) stycznia 2020 r., nr (...) w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 października 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 582/20, odmówił M. D. i K. D. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie tego Sądu z dnia 20 lipca 2020 r., którym odrzucono skargę M. D. i K. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) stycznia 2020 r., nr (...).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że postanowienie z dnia 20 lipca 2020 r. zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 27 lipca 2020 r. Siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upływał z dniem 3 sierpnia 2020 r. W dniu 25 sierpnia 2020 r. (data nadania w UP) skarżący wnieśli zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Wniosek uzasadnili tym, że w dniu 6 sierpnia 2020 r. - po skontaktowaniu się z Informacją Sądu - powzięli wiadomość o odrzuceniu skargi ze względów formalnych. Wskazali, że w tym samym dniu, tj. 6 sierpnia 2020 r. skontaktowali się z pełnomocnikiem radcą prawnym G. D., który wskazał, że "nie przesłał ich nr PESEL w zakreślonym terminie do Sądu, jednakże uspokoił skarżących, że złoży odpowiednie pismo do Naczelnego Sądu Administracyjnego." Skarżący wskazali, że nie otrzymali żadnego pouczenia ani od Sądu, ani od pełnomocnika o terminach, sposobie załatwienia sprawy czy możliwych do podjęcia przez nich środkach. Podnieśli, że nie znają prawa w tym zakresie i czekali spokojnie na rezultat działań podjętych przez profesjonalnego pełnomocnika, któremu zaufali, iż zajmie się ich sprawą z należytą starannością i zaangażowaniem. Wskazali, że w dniu 18 sierpnia 2020 r. - dopiero na prośbę skarżących - prawnik wykonujący czynności w kancelarii radcy prawnego G. D. przesłał im dnia 18 sierpnia 2020 r. (za pomocą poczty elektronicznej) postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 582/20 wraz z uzasadnieniem. Podkreślili, że dołożyli należytej staranności przy wyborze profesjonalnego pełnomocnika, który jest wpisany na listę radców prawnych przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w (...). Sami zaś nie ponoszą winy za brak fachowości, rzetelności i staranności pełnomocnika.

Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, wskazane przez skarżących okoliczności, że: nie byli informowani przez pełnomocnika o żadnych terminach i decyzjach, nie pouczono ich jak mają załatwić sprawę, dołożyli należytej staranności przy wyborze profesjonalnego pełnomocnika, który jest wpisany na listę radców prawnych przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w (...) - więc nie ponoszą winy za brak rzetelności pełnomocnika - nie mogą być uwzględnione w niniejszej sprawie. Pełnomocnik skarżących nie wykazał niezdolności do podjęcia stosownych czynności zmierzających do terminowego wniesienia zażalenia, zaś Sąd nie może uzależniać swojego rozstrzygnięcia od tego czy pełnomocnik prawidłowo wykonuje pełnomocnictwo wobec mocodawcy. Sąd zaznaczył, że przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Natomiast, kryteria te są wyższe w przypadku profesjonalnego pełnomocnika, który powinien należycie dbać o interesy swoich klientów, którzy ponoszą ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swojego pełnomocnika.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli M. D. i K. D. Wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 20 lipca 2020 r., zarzucili mu naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że nieuzupełnienie braku formalnego - skutkiem czego było odrzucenie skargi - było związane z panującą pandemią koronawirusa. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało przez Sąd wystosowane w dniu 27 kwietnia 2020 r., a zatem wtedy, gdy funkcjonowały największe ograniczenia w normalnym codziennym funkcjonowaniu. Ponadto, w międzyczasie w ramach ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, zmieniono zwyczajne zasady biegu terminów. Na skutek licznych ograniczeń związanych z codziennym funkcjonowaniem oraz z uwagi na zamieszanie w związku z ustawową zmianą zasad biegu terminów procesowych, powyższe braki nie zostały uzupełnione. Skarżący zauważyli, że wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu uzupełnili żądane przez Sąd braki formalne, tj. podali numery PESEL.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a., przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nie było przez stronę zawinione. Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy niedochowanie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na stronie, która występuje z wnioskiem o przywrócenie terminu spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 p.p.s.a. Zaznaczyć należy, że kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. Strona winna przy tym wykazać, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.

W orzecznictwie sądów administracyjnych została ugruntowana zasada, według której, strona ponosi wszelkie skutki działań pełnomocnika, także negatywne skutki uchybień lub czynności wadliwie dokonanych. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest bowiem rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Wobec tego, przy ocenie przesłanek warunkujących przywrócenie uchybionego terminu należy ocenić, czy profesjonalny pełnomocnik zachował należytą staranność przy prowadzeniu spraw mocodawcy.

Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że skarżący nie uprawdopodobnili wystąpienia przesłanek pozwalających przyjąć brak winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia. Zarówno we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, jak i w zażaleniu, nie został uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu. Okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. Brak jest bowiem stosownej argumentacji wskazującej na wystąpienie przeszkody po stronie pełnomocnika skarżących w dochowaniu czynności, jaką było złożenie zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 20 lipca 2020 r., a tylko taka mogłaby być ewentualnie wzięta pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku strony, skoro powierzyli oni prowadzenie spraw pełnomocnikowi. Prawidłowo Sąd I instancji zaznaczył, że wskazane przez skarżących okoliczności, że - nie byli informowani przez pełnomocnika o żadnych terminach i decyzjach, nie pouczono ich jak mają załatwić sprawę, dołożyli należytej staranności przy wyborze profesjonalnego pełnomocnika - nie mogły być uwzględnione w niniejszej sprawie. W złożonym zaś zażaleniu skarżący nie odnoszą się do meritum sprawy, tj. nie wskazują żadnych okoliczności mających związek z uchybieniem terminu do wniesienia zażalenia, wyjaśniają jedynie z jakiego powodu doszło do nieuzupełnienia braków formalnych skargi.

W takiej sytuacji należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.