Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1634829

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 13 stycznia 2015 r.
II OZ 1392/14
Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia k.c. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 13 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 1243/14 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi k.c. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z (...) lipca 2014 r. nr (...) w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia:

1.

uchylić zaskarżone postanowienie;

2.

wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z 12 sierpnia 2014 r.k.c. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z (...) lipca 2014 r., nr (...) utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta Mikołowa ustalającą jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wysokości 10 320,00 zł. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że wielkość wynikającego z decyzji zobowiązania rażąco przekracza jej możliwości finansowe, a przedstawione uzasadnienie skargi uprawdopodabnia uchylenie decyzji.

Postanowieniem z 13 listopada 2014 r. (sygn. akt II SA/GL 1243/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, między innymi, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 61 § 1 p.p.s.a. jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest zatem wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na stronie skarżącej spoczywa zatem obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia wręcz jego merytoryczną ocenę.

Rozpoznając wniosek skarżącej w zakresie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Skarżąca nie wykazała bowiem, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować skutki, o których mowa we wskazanym przepisie, nie przedstawiła argumentów uzasadniających wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji, w szczególności nie wskazała na czym polegałaby ewentualna znaczna szkoda lub nieodwracalne skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca stwierdziła jedynie, że ustalona opłata stanowi dla niej zbyt dużą, a uzasadnienie skargi uprawdopodabnia uchylenie decyzji. Ponadto z akt sprawy wynika, że skarżąca z tytułu sprzedaży nieruchomości tych nieruchomości uzyskała kwotę znacznie przewyższającą wysokość opłaty planistycznej ustalonej zaskarżoną decyzją. Nie wykazała przy tym, i z akt sprawy również to nie wynika, by nie dysponowała już środkami uzyskanymi ze zbycia nieruchomości.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie bez znaczenia jest również okoliczność, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji ustalającą wysokość opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości i zobowiązująca skarżącego do jej uiszczenia. Nałożony na skarżącą obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne, bowiem w razie uwzględnienia skargi przez Sąd i uprawomocnieniu się orzeczenia w tym przedmiocie, świadczenie to będzie podlegało zwrotowi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że każde rozstrzygnięcie administracyjne zobowiązujące do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to jednak sytuacja, która uzasadniałaby zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, polegająca na wstrzymaniu wykonania takiego aktu. Dlatego w takiej sytuacji koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek wskazujących na trudną sytuację materialną wnioskującego o wstrzymanie wykonania aktu oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia. Tego rodzaju okoliczności skarżąca jednak w żaden sposób nie przedstawiła.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła k.c. Wskazała, między innymi, że nieruchomość, od której przyrostu wartości naliczono opłatę planistyczną zbyła w 2008 r. W tym czasie samodzielnie utrzymywała trzy córki (mąż zmarł w 2006 r.). Skarżąca była zatrudniona na podstawie umowy o pracę (wynagrodzenie netto 1500-1600 zł). Dom, w którym skarżąca mieszka wymagał znacznych remontów. Obecnie skarżąca nie ma już żadnych pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży, choć trudno jej wykazać kwoty poszczególnych wydatków (w tym na utrzymanie siebie i córek). Gdyby Sąd zdecydował o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia, skarżąca wniosła o przedłużenie terminu płatności kwoty wskazanej w decyzji lub rozłożenie tego obowiązku na raty, z ratą miesięczną nie przekraczającą 500 zł - wyższej kwoty skarżąca nie jest bowiem w stanie płacić.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został należycie uzasadniony. Nie zawierał on okoliczności, które wskazywałyby, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub wywoływałoby trudne do odwrócenia skutki.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wskazany wyżej brak wniosku był usuwalny. W sytuacji braków we wniosku, polegających na niepowołaniu jakichkolwiek okoliczności, które wskazywałyby na to, że wykonanie aktu mogłoby wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub wywołać trudne do odwrócenia skutki, należy bowiem wezwać skarżącego do uzupełnienia wniosku (art. 49 § 1 p.p.s.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wydając zaskarżone postanowienie, nie skorzystał z możliwości, jaką stwarza art. 49 § 1 p.p.s.a. i nie wezwał skarżącej do uzupełnienia wniosku, co miało wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca uprawdopodobniła istnienie przesłanek z art. 63 § 3 p.p.s.a. Zbycie nieruchomości nastąpiło bowiem w 2008 r., a skarżąca wskazała, że środki pochodzące z tego zdarzenia już zużyła, ponieważ utrzymuje siebie i dwie córki (zarabia ok. 1500 zł miesięcznie). Kwota jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wynosi zaś ponad 10 tysięcy złotych. Uiszczenie tej kwoty może przekraczać możliwości finansowe skarżącej, a ewentualna egzekucja administracyjna mogłaby wyrządzić jej znaczną szkodę.

W świetle powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 i art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.