Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1634825

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 8 stycznia 2015 r.
II OZ 1383/14
Obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 1033/14 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia (...) czerwca 2014 r., nr (...) w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie faktyczne

Dnia 24 lipca 2014 r. E. S. (dalej jako skarżąca) wniosła skargę na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia (...) czerwca 2014 r., nr (...) w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ruda Śląska z dnia (...) lutego 2014 r., nr (...).

Jednocześnie ze skargą, na odrębnym piśmie, skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, uzasadniając go naruszeniem przez organy zarówno I jak i II instancji kodeksu postępowania administracyjnego, a także brakiem staranności przy wydaniu decyzji I instancji. Ponadto zarzuciła zlekceważenie przez organ wniesionych przez siebie uwag oraz nadużycia.

Postanowieniem z dnia 12 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1033/14, oddalił wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd stwierdził, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, a to oznacza, że na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Niewskazanie we wniosku okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oznacza brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd.

Sąd I instancji zwrócił uwagę, że wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dotyczy decyzji organu I instancji, natomiast przedmiotem zaskarżenia przed tut. Sądem jest decyzja organu drugiej instancji - Wojewody Śląskiego. Zgodnie natomiast z dyspozycją art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej p.p.s.a.) wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji nie jest dopuszczalne, przepis ten odnosi się bowiem wyłącznie do zaskarżonego aktu. Złożony wniosek Sąd potraktował jako odnoszący się do decyzji organu drugiej instancji.

Sąd I uznał, że w rozpatrywanej sprawie skarżąca nie wskazała okoliczności, których wystąpienie przemawiałoby za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Nie przybliżyła bowiem żadnej przesłanki, o której mowa w przywołanym wyżej przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a., tzn. nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby skutek w postaci groźby wyrządzenia znacznej szkody lub, że powstałe skutki byłyby trudne do odwrócenia. Zdaniem Sądu, wskazane przez nią przesłanki, tzn. naruszenie przez organy kodeksu postępowania administracyjnego, brak staranności przy wydaniu decyzji oraz zlekceważenie przez organ wniesionych przez skarżącą uwag oraz nadużycia, odnosiły się bowiem do oceny prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji, co jednak będzie przedmiotem kontroli przed tut. Sądem.

Sąd podkreślił, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi, a nie ocena legalności decyzji. W związku z tym rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji abstrahuje bowiem od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca domagając się jego zmiany przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.

Skarżąca podniosła, że zakwestionowany przez nią brak staranności przy wydaniu zaskarżonej decyzji, zlekceważenie wszelkich uwag skarżącej do projektowanej realizacji inwestycji drogowej świadczy z jednej strony o nieodwracalności szkody, z drugiej zaś o nieodwracalności wyrządzonej szkody w przypadku zrealizowania inwestycji w oparciu o tą decyzję. Skarżąca opisała uwarunkowania planowanej inwestycji, które jej zdaniem świadczą o niezasadności inwestycji, gdyż stan dotychczasowy w pełni zaspokajał potrzeby okolicznych mieszkańców. Wskazano, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadnia okoliczność bezpowrotnej utraty przez skarżącą praw do części swojej nieruchomości oraz niezasadność przywracania stanu poprzedniego (burzenie nowych urządzeń drogi) w sytuacji uwzględnienia jej skargi. Skarżąca podniosła, że nikt z uczestników postępowania nie zakwestionował słuszności jej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, a zatem swym milczeniem zgodzili się z jego treścią. Jej zdaniem nie było podstaw do oddalenia przedmiotowego wniosku.

W piśmie z dnia (...) grudnia 2014 r. mieszkańcy ul. J. w R. w osobach: K. M., W. G., A. S., M. S., B. G., M. S., E. L., A. P., B. W., W. W., E. G., S. G. oraz H. S. z ul. Z. (...), wśród których znajdują się uczestnicy niniejszego postępowania sądowego, zaprotestowali jakoby zgadzali się z opinią skarżącej, iż obecnie istniejąca nieutwardzona droga gruntowa zaspokaja ich potrzeby. Wskazali na brak kanalizacji sanitarnej i deszczowej, brak utwardzonej nawierzchni oraz na zbyt małą wynosząca 2,2 m szerokość drogi przy posesji skarżącej, co powoduje utrudniony dojazd do okolicznych nieruchomości służb porządkowych oraz służb ratunkowych (często wiąże się to z ich uszkodzeniem lub uszkodzeniem ogrodzenia). Ich zdaniem istniejąca droga jest dziurawa, jej użytkowanie powoduje wiele trudności związanych z jej codziennym użytkowaniem. Brak zgody skarżącej na inwestycję spowodowany jest tym, że ma ona zapewniony dogodny dojazd do swojej posesji.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podlega rozpoznaniu, jak zasadnie uznał Sąd I instancji, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", który wymaga wskazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Rozpatrując wniosek skarżącej Sąd I instancji słusznie uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku. W związku z czym argumentacja kwestionująca zasadność skargi nie ma wpływu na ocenę zasadności wniosku o wstrzymanie.

Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie.

Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń.

W związku z powyższym to na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że przyszła sytuacja będąca następstwem wykonania decyzji uzasadnia wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają czy też nie przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.

W niniejszej sprawie skarżąca nie przedstawiła we wniosku żadnych konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje dla niej znaczną szkodę lub nieodwracalne skutki. W zasadzie podważała tylko prawidłowość wydania samej decyzji. Jej zdaniem, organ wydając decyzję działał niestarannie i zlekceważył uwagi, które podczas postępowania administracyjnego zgłaszała skarżąca.

Należy jeszcze raz podkreślić, że Sąd oceniając wniosek o wstrzymanie nie jest uprawniony do weryfikacji zarzutów kwestionujących legalność zaskarżonej decyzji, ma to miejsce podczas rozpoznawania skargi. Sąd w postępowaniu wywołanym wnioskiem o wstrzymanie ma jedynie ocenić czy należy wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji albowiem jej wykonanie może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki do momentu rozpatrzenia skargi. Z powyższych względów argumentacja skarżącej nie mogła odnieść zamierzonego skutku.

Należy zauważyć, że NSA rozpoznając niniejsze zażalenie nie ocenia na nowo argumentacji skarżącej zawartej w zażaleniu pod kątem wystąpienia przesłanek warunkujących wstrzymanie decyzji. NSA ocenia czy Sąd I instancji właściwie rozpoznał wniosek i na podstawie zawartej tam argumentacji wydał prawidłowe rozstrzygnięcie. Zdaniem NSA Sąd I instancji słusznie odmówił uwzględnienia wniosku skarżącej.

Okoliczność wywłaszczenia części nieruchomości skarżącej pod planowaną inwestycję drogową, na którą powołuje się w zażaleniu skarżąca nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości skarżonego orzeczenia Sądu I instancji. Ta okoliczność nie została zgłoszona we wniosku, a zatem jako spóźniona nie może być weryfikowana na etapie zażalenia. Podobnie należy ocenić podnoszone w zażaleniu zasadność i koszty przywrócenia stanu poprzedniego w sytuacji uwzględnienia skargi.

W niniejszym postępowaniu Sąd I instancji nie ocenia prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to czy jej wykonanie, jeszcze przed jej skontrolowaniem może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącej. Nie chodzi tutaj przy tym o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację taką, w której powrót do stanu poprzedniego, zmienionej w sposób istotny i trwały rzeczywistości będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. Na możliwość zaistnienia takich okoliczności skarżąca nie wskazywała we wniosku, a co za tym idzie ich nie wykazała.

W związku z powyższym postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 listopada 2014 r., odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, należy uznać za zasadne.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.