Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1987229

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 22 października 2015 r.
II OSK 366/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.).

Sędziowie: NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, del. WSA Mariola Kowalska.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 545/13 w sprawie ze skargi D. N. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia (...) stycznia 2013 r. nr (...) w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 545/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. N. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) stycznia 2013 r., nr (...) w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ostrołęce (dalej PINB w Ostrołęce) w dniu (...) maja 2009 r. przeprowadził kontrolę na działce o nr ew. (...) w Ostrołęce, w wyniku której ustalono, że na ww. nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny. W trakcie oględzin właścicielka nieruchomości przedłożyła pozwolenie na budowę ww. budynku z dnia (...) września 1967 r. wydane przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Ostrołęce. Zgodnie z projektem budowlanym stanowiącym załącznik do tego pozwolenia na budowę budynek mieszkalny zlokalizowany został w odległości (...) m od granicy z działką sąsiednią należącą do Pana S. C. Wg mapy z dnia (...) grudnia 1975 r. działka, na której zlokalizowany jest ww. budynek oznaczona była nr ew. (...). Jednocześnie PINB w Ostrołęce ustalił, że dokonano podziału ww. działki w taki sposób, że obecna granica działki przebiega po ścianie szczytowej spornego budynku. Ponadto stwierdzono, iż jedno z naświetli w ścianie szczytowej ww. budynku (od strony granicy działki nr ew. (...)) wykonane zostało z odstępstwem od udzielonego pozwolenia na budowę.

Organ ten decyzją z dnia (...) czerwca 2009 r. nałożył na D. N. obowiązek zamurowania w ww. budynku mieszkalnym otworu naświetla w ścianie szczytowej budynku w poziomie strychu od strony działki sąsiedniej nr ew. (...) w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się decyzji.

Na skutek odwołania R. J. oraz K. J. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej MWINB) decyzją z dnia (...) października 2009 r. Nr (...) uchylił ww. decyzję organu I instancji oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Decyzją z dnia (...) marca 2010 r. PINB w Ostrołęce umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wysuniętego dachu i otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ew. (...) położonej przy ul. P. (...) w O.

Organ odwoławczy decyzją z dnia (...) lipca 2010 r., Nr (...) na podstawie art. 138 § 2 ustawy Prawo budowlane uchylił ww. zaskarżoną decyzję PINB w Ostrołęce i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

PINB w Ostrołęce dwukrotnie umarzał postępowanie w niniejszej sprawie (decyzją z dnia (...) września 2010 r. znak: (...) oraz decyzją z dnia (...) kwietnia 2011 r. po uchyleniu jej decyzją MWINB z (...) marca 2011 r.). Na skutek odwołania Państwa J. sprawa trafiła do MWINB, który decyzją z dnia (...) sierpnia 2011 r. Nr (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia (...) kwietnia 2011 r.

Następnie wyrokiem z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2443/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu skargi R. J. uchylił decyzję MWINB z dnia (...) sierpnia 2011 r., Nr (...).

Decyzją z dnia (...) stycznia 2013 r., Nr (...) MWINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego-tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. (dalej k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm. - dalej: Prawo budowlane) uchylił w całości zaskarżoną decyzję i nakazał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego D. N. likwidację, wystającej poza lico ściany szczytowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ew. (...) położonej przy ul. P. (...) w O., części dachu tj. przywrócenie go do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym stanowiącym załącznik do pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych z dnia (...) września 1967 r., znak: (...).

MWINB wskazał, że w trakcie prac przeprowadzonych w 2002 r. związanych ze zmianą poszycia dachowego i robotami dociepleniowymi, wykonano samowolnie roboty polegające na wyprowadzeniu części połaci dachowej poza lico ściany szczytowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ew. (...) położonej przy ul. P. (...) w O. Ustalenia te organ oparł na dokonanej przez siebie szczegółowej analizie projektu budowlanego stanowiącego załącznik do pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych z dnia (...) września 1967 r., znak: (...). Stwierdzono, że aktualny stan faktyczny związany z wykonaniem wysunięcia dachu nie jest zgodny z zatwierdzonymi rozwiązaniami projektowymi.

Oceniając możliwość przeprowadzenia procedury legalizacyjnej wykonanych samowolnie robót związanych z wysunięciem dachu organ odwoławczy wskazał, że wobec faktu, iż ściana szczytowa budynku zlokalizowana jest w granicy z działką sąsiednią stanowiącą własność skarżącej wyprowadzenie dachu poza granicę własnej nieruchomości, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach techniczno - budowlanych. MWINB za niedopuszczalną uznał ewentualną akceptację organów nadzoru budowlanego dla sytuacji naruszenia cudzej własności i de facto ograniczenie możliwości zabudowy nieruchomości sąsiedniej. W tym stanie rzeczy za jedynie zasadne MWINB uznał nakazanie obecnej właścicielce nieruchomości doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z udzielonym pozwoleniem budowlanym.

W zakresie realizacji dodatkowych otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku organ odwoławczy uznał, że skoro projekt budowlany przewidywał istnienie otworu okiennego w części poddasza budynku, to dopuszczalne jest istnienie dodatkowych otworów okiennych w tej ścianie. Jego zdaniem okoliczność przeprowadzenia wtórnego podziału działki (po dacie uzyskania pozwolenia budowlanego) skutkującego ustaleniem granicy wzdłuż ściany budynku wyklucza możliwość ingerencji organów nadzoru budowlanego w ramach przyznanych ustawą Prawo budowlane z 1994 r. kompetencji.

Zaskarżając w całości powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. N. (dalej jako skarżąca) wniosła o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, 80 i 107 § 1 k.p.a. mających istotny wpływ na wynik sprawy przez dowolne, a nie swobodne ustalenie, że wystająca poza lico ściany szczytowej część dachu na budynku mieszkalnym, którego dotyczy sprawa jest niezgodna z zatwierdzonym projektem budowlanym stanowiącym załącznik do pozwolenia na wykonanie robót budowlanych z dnia (...) września 1967 r. znak: (...). Skarżąca zauważyła, że organ odwoławczy nie ustalił w zaskarżonej decyzji czy część dachu wystająca poza lico budynku jest niezgodna z zatwierdzonym projektem budowlanym. W treści uzasadnienia decyzji nie wskazano w jakiej części ta niezgodność wystąpiła i na czym polegała.

Podniosła, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie wskazał dowodów, na których oparł swoje rozstrzygnięcie co uniemożliwia stronie kontrolę rozumowania organu administracji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 8 października 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. N., bowiem doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.

Sąd zwrócił uwagę, że postępowanie wyjaśniające organu I instancji było prowadzone w warunkach związania oceną prawną wyrażoną przez sąd administracyjny na gruncie przedmiotowej sprawy. Sąd wyjaśnił, że na gruncie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270,dalej jako p.p.s.a.) związanie oceną prawną dokonaną przez sąd ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Sąd wskazał, że przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci na przykład braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Wreszcie cytowana regulacja wykracza poza prawo procesowe, zawierając wskazania interpretacyjne także dla prawa materialnego, na podstawie którego następuje załatwienie sprawy.

Sąd zauważył, że na obecnym etapie postępowania, przy uwzględnieniu również okoliczności podnoszonych w skardze, rozstrzygające znaczenie przedstawia ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2443/11. W wyroku tym Sąd za niezbędne uznał obowiązek organu rozpoznania sprawy w jej całokształcie. Sąd zauważył, że z wyroku tego wynikało, iż organ zobowiązany był w szczególności do dokonania dokładnej analizy dokumentacji projektowej, przy czym Sąd wskazał wówczas, że bezsprzeczne jest, że usytuowanie budynku w ostrej granicy nastąpiło już po jego wybudowaniu. Zatem okna, czy inne otwory w ścianie szczytowej, która obecnie jest w ostrej granicy działki mogą pozostać poza ingerencją nadzoru budowlanego, o ile wynikają z projektu budowlanego lub powstały w innych okolicznościach, legalnie przed podziałem działki. Zdaniem Sądu podobnie należało ocenić wysunięcie połaci dachu. Jednocześnie Sąd zobligował organ do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy wskazując, że kasatoryjna decyzja, jest wyjątkiem, który był w tej sprawie już nadużywany.

Sąd I instancji zauważył, że po wydaniu wspomnianego wyroku MWINB dokonał szczegółowej analizy projektu budowlanego będącego załącznikiem do pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych z dnia (...) września 1967 r., znak: (...) i porównując tę dokumentację do materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie na podstawie protokołu oględzin i dokumentacji fotograficznej stwierdził, że w niniejszej sprawie wykonano samowolnie roboty polegające na wyprowadzeniu części połaci dachowej poza lico ściany szczytowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ew. (...) położonej przy ul. P. (...) w O.

Sąd ustalenia te uznał za prawidłowe, bowiem z porównania dokumentacji projektowej z okolicznościami faktycznymi ustalonymi na podstawie protokołu oględzin z dnia (...) sierpnia 2010 r., oświadczeń stron i świadków znajdujących się w aktach sprawy i dokumentacji fotograficznej, składających się na obszerny materiał dowodowy wynikało, że ustalenia organu zostały dokonane w sposób prawidłowy i z zachowaniem obowiązujących reguł dowodowych.

Przede wszystkim Sąd I instancji stwierdził, że projekt budowlany, w oparciu o który zrealizowano budynek mieszkalny nie przewidywał wysunięcia połaci dachowej poza lico ściany szczytowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ew. (...) położonej przy ul. P. (...) w O. Tymczasem z protokołu oględzin z dnia (...) sierpnia 2010 r., złożonych zeznań oraz dokumentacji fotograficznej wynika, że takie wysunięcie obecnie występuje.

Sąd wskazał, iż z dokumentacji fotograficznej wynika, że po wybudowaniu budynku wspomniane wysunięcie nie występowało i pojawiło się dopiero po przeprowadzeniu robót remontowych, związanych z wymianą poszycia dachowego i dociepleniem budynku, które według organu miały miejsce około roku 2002. Sąd uznał, że kwestionowanie przez skarżącą daty dokonanej zmiany nie ma większego znaczenia dla sprawy, skoro w sposób nie budzący wątpliwości nastąpiła zmiana konstrukcji dachu (jego wysunięcie) w stosunku do dokumentacji projektowej. Zdaniem Sądu I instancji w tej sytuacji ustalenie precyzyjnej daty nie ma większego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, biorąc pod uwagę wiążące wytyczne zawarte w wyroku Sądu z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2443/11.

Sąd za prawidłową uznał dokonaną przez MWINB ocenę możliwości przeprowadzenia procedury legalizacyjnej wykonanych samowolnie robót związanych z wysunięciem dachu. W ocenie Sądu skoro ściana szczytowa budynku zlokalizowana jest w granicy z działką sąsiednią nie stanowiącej własności skarżącej wyprowadzenie dachu poza granicę własnej nieruchomości nie może być akceptowane przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej Sąd nie zgodził się z argumentacją, iż ustalenia organu zostały dokonane w sposób dowolny. Jakkolwiek można wskazać na pewną lakoniczność niektórych sformułowań zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, to jednak ustalenia MWINB znajdują odzwierciedlenie w obszernym materiale dowodowym zgromadzonym w trakcie długotrwałego postępowania administracyjnego, zaś wspomniana, częściowa zdawkowość argumentacji organu nie może w żaden sposób zostać uznana za naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Sąd dokonał również z urzędu kontroli prawidłowości zaskarżonej decyzji pod względem ewentualnej konieczności zastosowania przez MWINB rozstrzygnięcia określonego w art. 138 § 2 k.p.a. ze względu na konieczność bezwzględnego zachowania zasady określonej w art. 15 k.p.a., ze względu na zastosowany nakaz dotyczący likwidacji części połaci dachowej. Sąd uznał jednak, że w tym względzie związany jest oceną prawną i wytycznymi zawartymi w prawomocnym wyroku Sądu z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2443/11, który kilkukrotnie i jednoznacznie wskazał na konieczność merytorycznego rozpoznania sprawy w jej całokształcie przez MWINB, bez stosowania wyjątkowej decyzji kasatoryjnej.

Z uwagi na powyższe Sąd I instancji na mocy art. 151 i art. 132 p.p.s.a. skargę oddalił.

Skarżąca reprezentowania przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Domagała się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W skardze kasacyjnej zarzucono, iż Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok dopuścił się naruszenia przepisów postępowania zwłaszcza art. 135 pps, art. 141 § 4 pps, art. 153 pps, art. 7 k.p.a., 80 k.p.a. (zapewne pps ma oznaczać ustawę p.p.s.a.)

Jednocześnie pełnomocnik skarżącej na mocy art. 106 § 3 pps w zw. z art. 193 pps wystąpił o dopuszczenie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym dowodu z opinii technicznej rzeczoznawcy budowlanego inż. G. K. na okoliczność, że obecnie istniejący dach budynku mieszkalnego będący przedmiotem sporu w sprawie w zakresie jego konstrukcji jest zgodny z zatwierdzonym projektem budowlanym stanowiącym załącznik do pozwolenia na roboty budowlane z dnia (...).09.1967 r. Rzeczoną opinię z dnia (...) grudnia 2013 r. załączono do skargi kasacyjnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w niniejszej sprawie rozpoznawanej uprzednio przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, kluczowym dla właściwego rozstrzygnięcia zagadnieniem jest to, czy podczas wymiany dachu w roku 2002 na przedmiotowym budynku dokonano niedozwolonych zmian wbrew pierwotnemu projektowi tego budynku.

Zdaniem skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając jej skargę oparł się na ułomnym materiale dowodowym sprowadzającym się do protokołu oględzin, dokumentacji fotograficznej i bliżej w nieokreślonych w uzasadnieniu zeznań. Nie przeprowadzono jednak nigdy obiektywnego dowodu jakim byłaby opinia niezależnego rzeczoznawcy budowlanego na okoliczność czy obecnie istniejący dach jest zgodny z pierwotnym pozwoleniem na budowę.

Wskazano, że obecnie takim dowodem dysponuje D. N. i przemawia on jednoznacznie na jej korzyść. Zdaniem skarżącej z opinii biegłego rzeczoznawcy budowlanego inż. G. K. wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że konstrukcja dachu została wykonana zgodnie z pierwotnym projektem budowlanym.

Skarżąca stwierdziła, że będąca stroną R. J. w swej skardze do WSA z dnia 28 września 2011 r. zarzucała organowi II instancji m.in. nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy budowlanego na okoliczność wysunięcia okapu podczas remontu na początku lat 2000 w sposób odbiegający od projektu budowlanego. Ten kluczowy dowód nie został przeprowadzony przez organ administracji i to uchybienie procesowe nie zostało dostrzeżone i omówione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA.

Odnosząc się do związania Sądu oceną prawną i wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku WSA z dnia 22 lutego 2012 r. sygn.VII SA/Wa 2443/11, skarżąca podkreśliła, że w tym wyroku sąd uchylając decyzję organu II instancji nie przesądził niczego na niekorzyść D. N., nakazując jedynie dokonanie dokładnej analizy dokumentacji projektowej, czego organ II instancji nie uczynił, choć taką dokumentacją dysponował, co umknęło uwadze WSA przy ponownym wyrokowaniu w sprawie. Zdaniem skarżącej jest to naruszenie przepisów postępowania mające zasadniczy wpływ na wynik sprawy, które stanowi zarazem niewykonanie wytycznych zawartych w pierwszym wyroku WSA w Warszawie.

Skarżąca zwróciła uwagę, że już pobieżna lektura projektu budynku stanowiącego załącznik do pozwolenia na budowę z roku 1967 prowadzi do wniosku, że w tym pierwotnym projekcie dach był nieznacznie wysunięty poza lico ściany szczytowej. Teza ta znajduje całkowite potwierdzenie w opinii biegłego rzeczoznawcy. Rzeczoznawca budowlany zauważa także, że w projekcie budynku były przewidziane gzymsy na ścianach, które wychodziły poza lico ścian w tym ściany szczytowej. Skarżąca podkreśliła, że w chwili budowy przedmiotowego budynku inny był stan prawny gruntu, który był wtedy własnością jednej osoby to jest ojca stron.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez D. N. nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W przedmiotowej sprawie kontrolowana przez Sąd I instancji była prawidłowa i Sąd nie miał podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd nie miał również w tej sytuacji podstaw do eliminowania z obrotu prawnego innych decyzji wydanych w postępowaniu dotyczącym budynku mieszkalnego znajdującego się na działce o nr ew. 61450 przy ul. Prusa 15 w Ostrołęce.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 141 § 4 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi wynikające z tego przepisu. Przedstawione w uzasadnieniu wyroku argumenty pozwalają na odtworzenie motywów, którymi Sąd kierował się wydając zaskarżony wyrok oraz ocenę prawidłowości zajętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanowiska.

Brak jest podstaw do przyjęcia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wydając zaskarżony wyrok naruszył art. 153 p.p.s.a. przepis ten stanowił, w czasie wydawania wyroku, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Nie można zgodzić się z zawartym w skardze kasacyjnej, że w wyroku z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2443/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przesądził pewnych kwestii. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że "W sprawie bezsporne jest, że usytuowanie budynku w ostrej granicy nastąpiło już po jego wybudowaniu. Zatem okna, czy inne otwory w ścianie szczytowej, która obecnie jest w ostrej działki mogą pozostać poza ingerencją nadzoru budowlanego o ile wynikają z projektu budowlanego lub powstały w innych okolicznościach, legalnie przed podziałem działki. Podobnie należy ocenić wysunięcie połaci dachu". Sąd I instancji przesądził więc, że wysunięcie połaci dachu nad sąsiednią działkę może być uznane za prawidłowe, gdy wynikało z projektu budowlanego lub nastąpiło w innych okolicznościach legalnie przed podziałem działki. Skarżąca kasacyjnie powołuje się na argument, że wysunięcie połaci dachu jest zgodne z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną (...) września 1967 r. Zbędne jest w tej sytuacji dokonywanie analiz, czy wysunięcie połaci dachu nastąpiło w innych okolicznościach legalnie przed podziałem działki. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym dowodu, którego dopuszczenie wnioskowała skarżąca kasacyjnie pozwala stwierdzić, że organy administracji słusznie uznały, że wysunięcie połaci dachu jest niezgodne z projektem budowlanym zatwierdzonym ww. decyzją.

Brak jest podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia przez organy administracji art. 80 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Przytoczony przepis statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów przez organ administracji. Nie zawiera on kryteriów, jakimi organ administracji powinien się kierować przy dokonywaniu oceny materiału dowodowego. Zasadnym jest, zdaniem Sądu, sięgnięcie do kryteriów oceny wypracowanych w tym przedmiocie przez orzecznictwo.

W wyroku z dnia 20 sierpnia 1997 r., sygn. akt III SA 150/96 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że: "organ prowadzący postępowanie musi dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności".

Przytoczyć też należy poglądy orzecznictwa wyrażone w odniesieniu do art. 233 § 1 k.p.c. Przepis ten statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów w postępowaniu cywilnym podobnie jak art. 80 k.p.a.

Zgodnie z treścią art. 233 § 1 k.p.c. sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

W wyroku z dnia 20 marca 1980 r., sygn. akt II URN 175/79 (OSNC 1980/10/200) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że: "zastrzeżona dla sądu swobodna ocena dowodów nie opiera się na ilościowym porównaniu przedstawionych przez świadków i biegłych spostrzeżeń oraz wniosków, lecz na odpowiadającemu zasadom logiki powiązaniu ujawnionych w postępowaniu dowodowym okoliczności w całość zgodną z doświadczeniem życiowym".

Przytoczone wyżej poglądy odnośnie do rozumienia zasady swobodnej oceny dowodów, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy w pełni podzielić. Organ administracji, dokonując oceny materiału dowodowego w ramach swobodnej oceny dowodów, powinien kierować się zasadami logiki i doświadczeniem życiowym.

Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanej przez Sąd decyzji stwierdzić należy, iż dokonana przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ocena materiału dowodowego nie wykracza poza granicę swobodnej oceny. Dokonując oceny materiału dowodowego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie naruszył zasad logiki, jak również ocena ta nie jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym. Stan faktyczny na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego również został ustalony prawidłowo.

Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób pełny i wyczerpujący. Przedstawiona przez skarżącą kasacyjnie opinia oparta jest na materiale dowodowym, który znajduje się w aktach sprawy i opinia ta nie podważa ustaleń faktycznych poczynionych w toku postępowania.

Projekt budowlany rzeczywiście przewiduje wysunięcie połaci dachu za ścianę szczytową jak również przewiduje wykonanie gzymsów. Z projektu wynika jednak, że wysunięcie to jest kilkucentymetrowe i nie wykracza poza obrys gzymsu. Tak też zgodnie z projektem budowlanym został wykonany dach na budynku, co wynika ze znajdujących się w aktach sprawy zdjęć. Tymczasem dach, który obecnie znajduje się na budynku ma wysuniętą połać dachu i wykracza poza ścianę budynku około 50 cm. Ewidentnie więc wysunięcie połaci dachowej jest niezgodne z projektem budowlanym. Wysunięcie to nastąpiło w 2002 r. podczas przeprowadzanego remontu budynku. Z protokołu oględzin, który został sporządzony w dniu (...) października 2009 r. zawarte jest stwierdzenie, że wymiana pokrycia dachowego nastąpiła w związku z remontem, który miał miejsce w 2002 r. Skarżąca kasacyjnie uczestniczyła w tych oględzinach, co wynika z treści protokołu i stwierdzenia tego nie kwestionowała. Wyodrębnienie działki o nr ew. (...) jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy kserokopii aktu notarialnego Repertorium A nr (...) z dnia (...) lutego 2003 r. nastąpiło już w 1974 r. Wykonanie większego okapu dachowego niż to zostało przewidziane w projekcie budowlanym uznać należy za nieistotne odstąpienie od projektu budowlanego. Wykonanie takiego okapu, aby mogło być uznane za zgodne z prawem musiałoby jednak nie naruszać przepisów techniczno-budowlanych.

Z § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). wynika, że odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m do okapu. Z kolei z § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 15, poz. 140 z późn. zm.) wynikało, że okapy i gzymsy nie mogą pomniejszać odległości od granicy działki budowlanej o więcej niż 0,5 m. Zarówno wymóg wynikający z rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. jak i wymóg wynikający z rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. dotyczący odległości okapu, który został zrealizowany w wyniku remontu dachu, od granicy działki nie został w przedmiotowej sprawie spełniony. Istniały tym samym podstawy do wydania przez organy nadzoru budowlanego obowiązku przywrócenia dachu znajdującego się na budynku skarżącej kasacyjnie do stanu jaki wynikał z projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwolenie na budowę z dnia (...) września 1967 r.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.