Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1138156

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 17 lutego 2012 r.
II OSK 2381/11

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz.

Sędziowie: NSA Małgorzata Dałkowska-Szary, del. WSA Mirosława Pindelska (spr.).

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. K. i R.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 lipca 2011 r. sygn. akt II SAB/Po 24/11 w sprawie ze skargi M. K. i R. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu w przedmiocie odmowy uchylenia w trybie wznowienia decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II SAB/Po 24/11, Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Poznaniu oddalił skargę R. K. i M. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu w przedmiocie odmowy uchylenia w trybie wznowienia decyzji o warunkach zabudowy.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu zostało zobowiązane wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. akt II SAB/Po 62/10, do podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego o sygn. akt (...) w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku.

Pismem z dnia (...) marca 2011 r. R. i M. K. wezwali SKO w Kaliszu do wykonania powyższego wyroku, żądając załatwienia sprawy w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie decyzji o warunkach zabudowy z dnia (...) kwietnia 2006 r., nr (...) przez podjęcie postępowania, które zostało zawieszone na mocy postanowienia z dnia (...) marca 2010 r., znak (...).

W dniu 9 marca 2011 r. (data nadania na poczcie pisma z dnia (...) marca 2011 r.) M. i R. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na pozostawanie w bezczynności przez SKO w Kaliszu po wydanym wyroku z dnia 14 grudnia 2010 r. Skarżący zażądali zobowiązania organu do zakończenia postępowania odwoławczego w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy, wszczętego postanowieniem z dnia (...) lutego 2009 r., a w pierwszej kolejności - zgodnie z wyrokiem z dnia 14 grudnia 2010 r. - do podjęcia zawieszonego postępowania. Zarzucili organowi naruszenie art. 12, art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.). Wskazali, że art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) przyznaje stronie w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, prawo do żądania wymierzenia organowi grzywny. Przepis nie wyklucza wniesienia kolejnej skargi na bezczynność wobec czego postanowili skorzystać z tego środka zaskarżenia.

Sąd I instancji w oparciu o akta administracyjne oraz akta sądowe, ustalił, że wyrok z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. akt II SAB/Po 62/10 uprawomocnił się 5 lutego 2011 r. Odpis prawomocnego wyroku został doręczony Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Kaliszu w dniu 2 marca 2011 r., o czym świadczyło zwrotne potwierdzenie odbioru na karcie 49 akt sądowych, sygn. akt II SAB/Po 62/10. O zwrocie akt administracyjnych zdecydowano zarządzeniem wydanym w ww. sprawie w dniu 25 lutego 2011 r.

Sąd I instancji wskazał, iż termin 14 dni wyznaczony wyrokiem z dnia 14 grudnia 2010 r. upływał 16 marca 2011 r. Organ zaś w dniu (...) marca 2011 r. wydał postanowienie, znak (...), mocą którego podjęto zawieszone postępowanie. Postanowianie doręczono pełnomocnikowi skarżących w dniu 11 marca 2011 r. Doszło zatem do wykonania wyroku w terminie w nim wskazanym. Od daty podjęcia postępowania rozpoczął się bieg terminu z art. 35 § 5 k.p.a. do zakończenia postępowania odwoławczego. Upływał on 8 kwietnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu w dniu (...) kwietnia 2011 r., znak (...) wydało decyzję, na mocy której uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie pierwszoinstancyjne. Zatem doszło do zakończenia postępowania odwoławczego.

Skarga wniesiona przez skarżących nie była zasadna ani w chwili jej złożenia, ani też nie stała się zasadna w toku rozpoznawania sprawy. Dało to podstawę Sądowi I instancji do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Skargą kasacyjną R. K. i M. K. zaskarżyli powyższy wyrok. W podstawie zaskarżenia wskazali art. 173 &1, art. 174 pkt 1 i 2, art. 189 w zw. z art. 3 & 2 pkt 8 i art. 161 & 1 pkt 3 w zw. z art. 54 & 3, art. 201 & 1, art. 203 pkt 1 i art. 205 & 2 p.p.s.a. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania sądowego oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucili zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, tj.:

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprzedstawienie w uzasadnieniu wyroku pełnego stanu faktycznego,

- art. 161 § 1 pkt 3, art. 54 § 3, art. 201 oraz art. 151 p.p.s.a. polegające na braku umorzenia postępowania sądowego i braku zasądzenia kosztów postępowania.

Podnieśli, że motywy zaskarżonego wyroku nie zawierają wzmianki o tym, że pismem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o nr V/WIS-040-14/11 Wn. 9/11 zostali poinformowani, że akta administracyjne ze sprawy sygn. akt II SAB/Po 62/10 zostały zwrócone organowi w dniu 18 lutego 2011 r. Dało to podstawę do przyjęcia przez skarżących o pozostawaniu organu w bezczynności od dnia 4 marca 2011 r.

Zarzucili, że nie mogą odpowiadać za błędną informację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Brak przedstawienia tej okoliczności w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku związany jest też z naruszeniem art. 2 Konstytucji RP stanowiącego o zasadach budowania zaufania do organów państwa.

Wskazali, że według nich, czynność organu została podjęta w dniu 11 marca 2011 r., tj. w dacie doręczenia im postanowienia SKO w Kaliszu z dnia (...) marca 2011 r. Zatem nakaz sądowy został wykonany 2 dni po wniesieniu przez nich skargi. Został wykonany przed wydaniem zaskarżonego wyroku. Sąd I instancji powinien w takiej sytuacji umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. i zasądzić zwrot kosztów postępowania w myśl art. 201 p.p.s.a. Doszło do naruszenia wymienionych przepisów, a także art. 151 p.p.s.a., którego podstawą stosowania jest bezzasadność, a nie bezprzedmiotowość postępowania. Zarzucili, że nieuwzględnienie przez Sąd I instancji żądania zasądzenia zwrotu kosztów postępowania narusza art. 208 p.p.s.a. Stanowi to o naruszeniu przepisu prawa materialnego w rozumieniu art. 188 zdanie pierwsze p.p.s.a.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Kontrola zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie ograniczona zatem została do rozważenia zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Skarżący w podstawie prawnej skargi kasacyjnej wskazali naruszenie zarówno przepisów prawa procesowego, jak też prawa materialnego. W pierwszej kolejności należało rozpoznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania sądowo-administracyjnego.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a. skarżący wskazali pominięcie w uzasadnieniu wyroku okoliczności, iż zostali oni poinformowani odrębnym pismem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o tym, że akta administracyjne ze sprawy o sygn. akt II SAB/Po 62/10, zostały zwrócone organowi w dniu 18 lutego 2011 r. Przedstawiając ten zarzut skarżący nie wskazali w jaki sposób fakt powzięcia przez nich wiadomości o zwrocie akt administracyjnych może wpływać na wynik sprawy. Zarzut kasacyjny naruszenia przepisu postępowania, aby był skuteczny, musi dotyczyć takiego uchybienia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd I instancji była skarga na bezczynność organu. Zatem słusznie Sąd ten uznał, że zakresem jego kognicji w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. jest bezczynność organu administracji publicznej w sytuacji, gdy organ ten był zobowiązany do podjęcia określonego działania w formie i terminie prawem przepisanym. W wypadku zaś stwierdzenia bezczynności Sąd I instancji na podstawie art. 149 p.p.s.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa. Takie odniesienie znalazło się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W tym też kierunku zostały poczynione ustalenia faktyczne. Zawierają one ustalenie obowiązku nałożonego na organ (nakazu wynikającego z treści wyroku WSA w Poznaniu z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. akt II SAB/Po 62/10), ustalenie treści obowiązku (podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego), ustalenie okresu wykonania nałożonego obowiązku (w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku), ustalenie daty, od której biegł termin do wykonania obowiązku (2 marca 2011 r., jako daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku), ustalenie daty podjęcia czynności - wydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania ((...) marca 2011 r.) oraz daty zakończenia postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Kaliszu (decyzja z dnia (...) kwietnia 2011 r. uchylająca decyzję I instancji i umarzająca postępowanie pierwszoinstancyjne). Wszystkie ustalenia zostały przez Sąd dokonane i uzasadnione w pisemnych motywach wyroku. Dodatkowo Sąd I instancji wskazał na daty doręczenia pełnomocnikowi skarżących postanowienia SKO z dnia (...) marca 2011 r. - doręczenie w dniu 11 marca 2011 r., oraz decyzji SKO w Kaliszu z (...) kwietnia 2011 r. - doręczenie w dniu 8 kwietnia 2011 r. Sąd I instancji wskazał również na datę uprawomocnienia się wyroku w sprawie o sygn. akt II SAB/Po 62/10 - 5 lutego 2011 r. oraz na datę wydanego zarządzenia o zwrocie akt administracyjnych z tej sprawy - 25 lutego 2011 r.

Ze wskazanych ustaleń Sądu I instancji wynika, że nałożony wyrokiem z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. akt II SAB/Po 62/10, obowiązek organu nie był w żaden sposób powiązany z faktem, kiedy M. K. i R. K. powezmą wiadomość o przekazaniu akt administracyjnych wraz z odpisem ww. wyroku ze stwierdzeniem prawomocności zobowiązanemu organowi.

Zatem pominięcie w uzasadnieniu wyroku nieistotnej okoliczności w sprawie, iż skarżący zostali poinformowani odrębnym pismem sądowym o zwrocie akt administracyjnych nie stanowi uchybienia przepisowi art. 141 § 4 p.p.s.a. Nie stanowi też naruszenia art. 2 Konstytucji. Nie została złamana zasada państwa prawnego z wymienionego przepisu.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że aczkolwiek pismo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 lutego 2011 r. informujące skarżących o przekazaniu powyższych akt administracyjnych organowi, zawiera błędnie wskazaną datę przekazania tych akt, jako 18 lutego 2011 r., zamiast 25 lutego 2011 r., to jednak z treści pisma nie wynika informacja o dacie doręczenia tych akt organowi. Jest w nim mowa o przekazaniu akt administracyjnych z Sądu, nie ma zaś mowy o dacie doręczenia tych akt organowi. Są to dwa różne zdarzenia, co skarżący powinni uwzględnić przy niezasadnie stawianym zarzucie, co do wprowadzenia ich w błąd na okoliczność daty doręczenia akt organowi.

Przedstawiony powyżej zarzut skarżących nie jest trafny.

Nie znajduje też uzasadnienia zarzut naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 i art. 151 oraz art. 201 p.p.s.a.

Skarżący zarzucili Sądowi I instancji błędne rozstrzygnięcie sprawy, tj. oddalenie ich skargi zamiast umorzenia postępowania sądowego. Uznali, że wykonanie obowiązku nałożonego na organ nastąpiło w dacie doręczenia im odpisu postanowienia organu z dnia (...) marca 2011 r. o podjęciu zawieszonego postępowania, tj. w dniu 11 marca 2011 r. Z tą datą wiązali fakt wniesienia skargi na bezczynność w okresie poprzedzającym wykonanie obowiązku. Skargę bowiem złożyli do Sądu I instancji w dniu 9 marca 2011 r.

Nie można zgodzić się z powyższym poglądem. Obowiązek nałożony na organ został wprost określony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 grudnia 2010 r. Nałożony na organ nakaz określał zarówno czynność jaką powinien wykonać organ, jak też termin jej wykonania. Czynnością miało być podjęcie zawieszonego postępowania. Zatem obowiązek dotyczył wydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania odwoławczego w myśl art. 98 § 2 k.p.a. w terminie wskazanym w wyroku. Nie dotyczył zaś jednoczesnego doręczenia postanowienia stronom postępowania we wskazanym terminie. Interpretacja wyroku z dnia 14 grudnia 2010 r. dokonana przez skarżących nie znajduje uzasadnienia w jego treści. Wyrok powyższy rozstrzygał skargę na bezczynność. Uwzględniał ją w trybie art. 149 § 1 p.p.s.a. i na podstawie tego przepisu zobowiązywał organ do wydania we wskazanym terminie stosownego rozstrzygnięcia (podjęcia zawieszonego postępowania). Wyrok nie wskazywał komu i w jakim terminie organ miał doręczyć rozstrzygnięcie.

Zatem zasadne ustalenie Sądu I instancji, iż nałożony obowiązek został przez organ wykonany w dniu (...) marca 2011 r., tj. w dacie wydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, dało podstawę do stwierdzenia, iż obowiązek wykonano przed wniesieniem skargi. Jest to ustalenie prawidłowe.

Fakt wykonania obowiązku przez organ w terminie i przed wniesieniem skargi przez skarżących, stanowi o braku możliwości stosowania w sprawie art. 54 § 3 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zatem zarzut naruszenia tych przepisów przez Sąd I instancji poprzez brak ich zastosowania w sprawie jest nieuprawniony.

Umorzenie postępowania sądowego wobec jego bezprzedmiotowości (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) jest możliwe, gdy organ uwzględni w całości skargę na bezczynność (art. 54 § 3 p.p.s.a.). Z treści art. 54 § 3 p.p.s.a. wynika, że działanie organu musiałoby mieć miejsce po wniesieniu skargi ("uwzględnienie skargi"). Taka sytuacja nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. Skarga została wniesiona 9 marca 2011 r. a obowiązek (wydanie postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania odwoławczego) wykonano (...) marca 2011 r.

Oddalenie skargi przez Sąd I instancji w oparciu o art. 151 p.p.s.a. było działaniem prawidłowym, nie naruszającym wymienionego przepisu. Oddalenie zaś skargi przez Sąd I instancji nie rodziło obowiązku zwrotu kosztów postępowania. Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 201 & 1 i art. 208 p.p.s.a. Przepisy te stanowią o zwrocie kosztów postępowania sądowego - skarżącemu od organu w oparciu o art. 201 &1 p.p.s.a. w przypadku umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 54 & 3 p.p.s.a. - oraz niezależnie od wyników sprawy, w myśl art. 208 p.p.s.a. Sąd może nałożyć na stronę obowiązek zwrotu kosztów w całości lub w części, wywołanych jej niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem. Sąd I instancji nie stosował tych przepisów. Zarzuty skargi kasacyjnej nie wykazały konieczności ich zastosowania w sprawie. Nie było podstaw do umorzenia postępowania sądowego. W odniesieniu zaś do art. 208 p.p.s.a. podniesienie przez wnoszących skargę kasacyjną naruszenia tego przepisu przez Sąd I instancji bez przedstawienia argumentów wskazujących na czym to naruszenie polegało, nie czyni zarzutu zasadnym. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że obligatoryjną częścią skargi kasacyjnej jest w pełni rozwinięte uzasadnienie podniesionych zarzutów, zaś uwzględnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej może nastąpić po uznaniu trafności tego rodzaju argumentów. Naczelny Sąd Administracyjny nie poszukuje we własnym zakresie takich argumentów. Dlatego pozostawienie zarzutu naruszenia art. 208 p.p.s.a. bez jakiegokolwiek uzasadnienia skutkuje nieuwzględnieniem zarzutu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.